II SAB/Bd 44/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Korycka Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 października 2024 r. sprawy ze skargi Z. Ł. na bezczynność Koła Łowieckiego [...] w przedmiocie sporządzenia i udostępnienia protokołu oględzin i szacowania ostatecznego szkody 1. stwierdza, że Koło Łowieckie [...] dopuściło się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia 14 lipca 2023 r.; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zobowiązuje Koło Łowieckie [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 14 lipca 2023 r. w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem; 4. zasądza od Koła Łowieckiego [...] na rzecz skarżącej 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Pismem z dnia [...] lutego 2024 r Z. Ł. (dalej również "skarżąca", "strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Koła Łowieckiego Nr [...] (dalej również "Koło", "organ") w przedmiocie niesporządzenia i nieudostępnienia protokołu oględzin i protokołu szacowania szkód na działce o numerze ewidencyjnym [...] obwód [...]. Powołując się na przepis art. 146 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2024 r., poz. 935 - dalej "p.p.s.a.") skarżąca wniosła o nakazanie Kołu sporządzenia i udostępnienia protokołu szacowania ostatecznego szkody na działce o numerze ewidencyjnym [...] obwód [...]. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skargę umotywowała naruszeniem art. 46a ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust. 6 w związku z art. 46c ust. 5 i art. 46d ust. 1 ustawy z dnia z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1082 ze zm. - dalej "u.p.ł."), polegającym w szczególności na: 1) przeprowadzeniu oględzin jednakże z naruszeniem przepisów Prawa łowieckiego; 2) braku powiadomienia o terminie dokonania oględzin właściciela lub posiadacza gruntu; 3) niesporządzeniu i niewydaniu protokołu oględzin i protokołu szacowania ostatecznego; 4) pozbawieniu skarżącej możliwości kwestionowania stanowiska Koła łowieckiego poprzez wniesienie odwołania do nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w dniu [...] kwietnia 2023 r. zgłosiła telefonicznie, a następnie w dniu [...] lipca 2024 r. złożyła na ręce J. T., pełniącego funkcję Łowczego w Kole pismo o dokonanie szacowania szkód i wypłacenia odszkodowania w związku ze szkodą wyrządzoną przez dziki. Wyjaśniła, że na przełomie lipca i sierpnia 2023 r. przedstawiciel Koła przeprowadził oględziny działki o numerze ewidencyjnym [...] obwód ewidencyjny [...], jednakże z naruszeniem ustawy Prawo łowieckie. W szczególności skarżąca zaznaczyła, że oględziny na ww. działce odbyły się bez jej obecności, ponieważ nie została powiadomiona o terminie przeprowadzenia oględzin. Ponadto oględziny zostały przeprowadzone bez zachowania terminu wynikającego z art. 46a ust. 2 u.p.ł. Nadto organ dokonał samowolnego wtargnięcia na ww. teren nie uprzedzając przy tym osoby, która w tym momencie znajdowała się na ww. terenie. Dalej wskazała, że na początku sierpnia 2023 r. przedstawiciel Koła pan M. okazał jej projekt protokołu wykonany po oględzinach szacowania szkody. Zaznaczyła, że nie złożyła na protokole swojego podpisu, a ponadto na protokole nie znajdował się jakikolwiek podpis przedstawiciela Koła, w tym osób wymienionych w art. 46 ust. 2 u.p.ł. Następnie w dniu [...] października 2023 r. (błędna data [...].06.2023) złożyła do Koła ponaglenie, w którym wniosła o doręczenie w terminie 7 dni od otrzymania wniosku protokołu szacowania szkody na łące, które dokonane było na przełomie lipca i sierpnia 2023 r. Końcowo skarżąca wskazała, że do dnia wniesienia skargi Koło nie udzieliło jej jakiejkolwiek odpowiedzi, w tym nie przekazało protokołu ostatecznego szacowania szkody. 2. W odpowiedzi na skargę Koło wniosło o jej oddalenie wskazując, że to skarżąca zaniechała podstawowych obowiązków formalnych w zakresie zgłoszenia wystąpienia potencjalnych szkód łowieckich na przedmiotowej działce i ewentualne dalszego postępowania odwoławczego. Odnosząc się do zarzutów skargi Koło podniosło, że w rozpatrywanej sprawie sposób postępowania przy szacowaniu szkód łowieckich oraz zasady wypłaty odszkodowań reguluje ustawa Prawo łowieckie oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków szacowania szkód w uprawach i płodach rolnych (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 776 – dalej "rozporządzenie"). Koło podkreśliło, że w sytuacji powstania szkody, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia poszkodowany powinien fakt ten zgłosić w formie pisemnej lub elektronicznej w przeciągu trzech dni od daty jej zauważenia. Oficjalne adresy Koła zarówno korespondencyjny jak e-mail znajdują się na stronie internetowej Zarządu Okręgowego PZŁ. Skarżąca wskazuje, że wniosek z dnia [...] lipca 2023 r. zostawiła osobiście u Łowczego Koła, który nie był osobą uprawnioną do przyjmowania tego typu dokumentów. Nadmieniło, że do tej pory żaden wniosek skarżącej o szacowanie szkód łowieckich na adres Koła nie trafił. Dalej Koło wyjaśniło, że w przypadku użytków zielonych (z czym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie) dokonuje się tylko szacowania ostatecznego, czyli wskazanie skarżącej o braku szacowania wstępnego i w efekcie niedostarczenia protokołu z tej czynności mija się z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Podczas szacowania ostatecznego należy ustalić: gatunek zwierzyny, która spowodowała szkodę, rodzaj uprawy, obszar całej uprawy, obszar uprawy która uległa uszkodzeniu (powierzchnia na której występują szkody), procent zniszczenia uszkodzonej uprawy oraz wyliczyć wysokość odszkodowania. Szacowania należy dokonać na podstawie określonych standardów tzn. odpowiedniej metodyki (dokładny pomiar uszkodzonych powierzchni lub określenie zasad wyboru powierzchni próbnych). W ocenie organu nie pozostawał on w potencjalnej bezczynności bowiem po zgłoszeniu telefonicznym w dniu [...] kwietnia 2023 r. zaistniałych okoliczności wszelkie sprawy z tym związane były załatwiane na drodze postępowania ugodowego. Po telefonicznym zasygnalizowaniu powstania buchtowisk na przedmiotowej działce upoważnieni przedstawiciele Koła przystąpili do rozmów z przedstawicielem właścicielki, czego efektem była ugoda - porozumienie dotyczące prac związanych z rekultywacją łąki. Przedmiotowe ustalenia zostały wykonane przez Koło zgodnie z wytycznymi i oczekiwaniami przedstawionymi przez właścicielkę gruntu, a w efekcie przeprowadzonych prac, zgodnie z ideą postępowania ugodowego, nie miała ona żadnych dalszych roszczeń co do przedmiotowej uprawy, co jednoznacznie wskazuje na natychmiastowa reakcję zaskarżonego organu na fakt wystąpienia szkody. 3. W wykonaniu wezwania Sądu skarżąca w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2024 r. wyjaśniła, że w 2023 r. dwukrotnie zgłosiła do Koła szkody wyrządzone przez dziki na jej łące. Po pierwszej, która Koło naprawiło – zrekultywowało łąkę – dziki wyrządziły kolejną szkodę, o której spowodowanie toczy się niniejszy spór. Wyjaśniła, że protokół likwidacji przez Koło szkody na łące podpisała po pierwszej szkodzie, a nie na całości wyrządzonych szkód. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: 4. Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Co do zasady warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis artykuł 53 § 2b p.p.s.a. wskazuje, że skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Skarżąca spełniła formalny wymóg wniesienia skargi, gdyż poprzedziła ją wniesieniem ponaglenia. W ponagleniu wniesionym w dniu [...] października 2023 r., skarżąca wskazała na złożenie wniosku o szacowanie szkód z dnia [...] lipca 2023 r. i zarzuciła organowi bezczynność w tej sprawie. Tym samym formalna przesłanka złożenia skargi została w niniejszej sprawie spełniona. Kodeks postępowania administracyjnego definiuje w art. 37 § 1 pkt 1 bezczynność jako niezałatwienie w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Naczelna zasada postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 12 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1); sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Pojęcie "bezczynności" należy rozumieć jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności. Organ pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w obowiązującym go terminie. Przedmiotem skargi na bezczynność jest brak wydania określonego aktu w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga ta stanowi zatem środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości tego organu. 5. Na wstępie rozważań należało ustalić, czy sprawa zainicjowana skargą Z. Ł. należy do kognicji sądów administracyjnych. Mające w sprawie zastosowanie przepisy rozdziału 9 ustawy Prawo łowieckie (zatytułowanego: "Szkody łowieckie" wskazują na mieszany tryb postępowania. W początkowej fazie ustawa przewiduje sformalizowany tryb administracyjnoprawny, który kończy się wydaniem przez Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe decyzji administracyjnej o ustaleniu wysokości odszkodowania (art. 46e ust. 1 ustawy). Wydanie takiej decyzji jest warunkiem koniecznym do wytoczenia powództwa do sądu powszechnego przez podmiot niezadowolony z odszkodowania. Stanowisko takie wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z 6 lipca 2021 r., sygn. akt III CZP 48/20, publ. OSNC 2021/12/83, LEX nr 3193602, OSP 2022/2/13). Decyzja administracyjna otwiera stronom tego postępowania drogę sadową przed sądem powszechnym. Wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie odszkodowania jest zatem warunkiem koniecznym do uruchomienia procesu cywilnego. Z tego powodu, na co także zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w powołanej uchwale, konieczna jest efektywna kontrola administracyjnego etapu postępowania o ustalenie odszkodowania za szkody łowieckie w celu uzyskania rozstrzygnięcia w sprawie podlegającej załatwieniu decyzją, z zastosowaniem rygoryzmu ponaglenia, skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania. Czynnościami poprzedzającymi wydanie decyzji administracyjnej są oględziny i szacowanie szkody, które powinny zostać udokumentowane w formie protokołów. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 865/20 "sporządzenie protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 (protokół oględzin) i sporządzenie protokołu, o jakim mowa w art. 46c ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (protokół szacowania ostatecznego), są czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi obowiązków i uprawnień wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a." Stanowisko to potwierdził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 1896/21, podkreślając, że sporządzenie wymienionych protokołów objęte jest bezwzględnym obowiązkiem dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego, który bezpośrednio oddziałuje na uprawnienia właściciela lub posiadacza gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda. Sporządzenie przedmiotowych protokołów jest warunkiem wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie odszkodowania, gdyż ich sporządzenie otwiera drogę do wniesienia odwołania do organu wyższego stopnia i wydania decyzji administracyjnej. Wynika to jednoznacznie z treści art. 46d ust. 1 ustawy Prawo łowieckie. Z powyższych względów należało uznać, że sporządzenie wymienionych protokołów stanowi czynność z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i bezczynność koła łowieckiego w tym zakresie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. 6. Rozpoznając zatem merytorycznie wniesioną skargę Sąd uznał jej zasadność, bowiem analiza przedłożonych przez skarżącą i organ dokumentów wykazała, że Koło Łowieckie dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej o dokonanie ostatecznego szacowania szkód łowieckich. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy pismem z dnia [...] lipca 2023 r. skarżąca zwróciła się do Koła z wezwaniem o dokonanie ostatecznego oszacowania i wypłaty odszkodowania za szkody wyrządzone na jej działce przez dziki. Na powyższym wezwaniu widnieje podpis Łowczego Koła J. T. z adnotacją "przyjąłem dnia [...].07.2023". W konsekwencji nie sposób uznać argumentacji Koła, że wniosek o szacowanie szkód nie wpłynął do organu. Skoro bowiem został wniesiony do Łowczego Koła, to uznać należy, że skarżąca skutecznie wniosła pismo z dnia [...] lipca 2023 r. Przy czym odnosząc się do argumentacji organu, że nie pozostawał on w bezczynności bowiem po telefonicznym zgłoszeniu szkody w dniu [...] kwietnia 2023 r. wszelkie sprawy z tym związane były załatwiane na drodze postępowania ugodowego wskazać należy, że jeśli Koło powzięło wątpliwości co do charakteru pisma skarżącej z dnia [...] lipca 2023 r. winno wezwać stronę do złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie. Brak wyraźnego cofnięcia wniosku obligował Koło do realizacji ustawowego obowiązku. Po zgłoszeniu szkód przez skarżącą w dniu [...] lipca 2023 r. Koło nie podjęło czynności przewidzianych w art. 46a ust. 4 u.p.ł. i art. 46c ust. 5 u.p.ł., tj. nie sporządziło protokołu oględzin i protokołu szacowania ostatecznego. Ewentualna niezasadność żądań poszkodowanej nie mogła prowadzić do zaniechania podjęcia przez koło łowieckie czynności polegających na szacowaniu szkód – wskazanych w art. 46a ust. 4 u.p.ł. i art. 46c ust. 5 u.p.ł. Ustawodawca nie przewidział bowiem takiej możliwości. W przepisach u.p.ł. przewidziano terminy do złożenia wniosku o szacowanie szkód, przeprowadzenia oględzin oraz szacowania ostatecznego. Stosownie do art. 46 ust. 3 i 5 u.p.ł. wniosek o szacowanie szkód, o których mowa w ust. 1, w tym ustalenie wysokości odszkodowania, właściciel albo posiadacz gruntów rolnych składa do dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego, w terminie umożliwiającym dokonanie szacowania szkód. Oględzin dokonuje się niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 46 ust. 3, o czym stanowi art. 46a ust. 2 przywołanej ustawy. Na podstawie art. 46a ust. 3 u.p.ł. o terminie dokonania oględzin, o którym mowa w ust. 2, dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego zawiadamia właściciela albo posiadacza gruntów rolnych oraz wojewódzki ośrodek doradztwa rolniczego właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkody, nie później niż przed upływem 3 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 46 ust. 3. Zgodnie z art. 46 ust. 6 u.p.ł., szacowanie szkody składa się z: 1) oględzin; 2) szacowania ostatecznego. Przepis art. 46a ust. 1 i 2 u.p.ł. stanowi, że 1. Podczas oględzin ustala się: 1) gatunek zwierzyny, która wyrządziła szkodę; 2) rodzaj, stan i jakość uprawy; 3) obszar całej uprawy; 4) szacunkowy obszar uprawy, która została uszkodzona; 5) szacunkowy procent zniszczenia uprawy na uszkodzonym obszarze. 2. Oględzin dokonuje się niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 46 ust. 3. Drugim etapem szacowania szkody jest szacowanie ostateczne. W art. 46c ust. 1 u.p.ł. wskazano, że podczas szacowania ostatecznego ustala się 1) gatunek zwierzyny, która wyrządziła szkodę; 2) rodzaj uprawy lub płodu rolnego; 3) stan i jakość uprawy lub jakość płodu rolnego; 4) obszar całej uprawy lub szacunkową masę zgromadzonego płodu rolnego; 5) obszar uprawy, która została uszkodzona, lub szacunkową masę uszkodzonego płodu rolnego; 6) procent zniszczenia uprawy na uszkodzonym obszarze; 7) plon z 1 ha; 8) wysokość odszkodowania. Ustalenie wysokości odszkodowania winno nastąpić w protokole szacowania ostatecznego. W sytuacji gdy ustawa nie wskazuje aktu zawierającego odmowę przyznania odszkodowania, wola Koła w tym zakresie mogła być wyrażona wyłącznie w protokole szacowania odszkodowania ustalającego zerową wysokość odszkodowania. W tym zatem akcie powinno nastąpić stwierdzenie przez Koło, że z okoliczności sprawy wynika, iż żądanie odszkodowania jest niezasadne. W art. 46c ust. 2 u.p.ł. ustawodawca wskazał, że szacowania ostatecznego dokonuje się najpóźniej w dzień sprzętu, przed dokonaniem sprzętu uszkodzonej uprawy, a w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 7, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 46 ust. 3 (wniosku o szacowanie szkód). Unormowanie art. 46 ust. 7 u.p.ł. dotyczy sytuacji, w której szkoda powstała i została zgłoszona bezpośrednio przed sprzętem lub w jego trakcie i wskazuje, że wówczas dokonuje się wyłącznie szacowania ostatecznego. Koło Łowieckie niezasadnie zaniechało dokonania tych czynności, co zamknęło skarżącej możliwość wystąpienia na drogę postępowania cywilnego z powództwem o zapłatę odszkodowania. Z uwagi na upływ czasu, dokonanie oględzin nie jest obecnie możliwe. W istocie brak jest także możliwości dokonania szacowania ostatecznego w oparciu o stan stwierdzony na nieruchomości. Nie może to jednak pozbawiać skarżącej prawa uzyskania dokumentu w postaci protokołu szacowania ostatecznego, który jest skarżącej niezbędny dla zakwestionowania stanowiska Koła w odwołaniu wniesionym na podstawie art. 46d ust. 1 u.p.ł., zgodnie którym właścicielowi albo posiadaczowi gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda przysługuje odwołanie do nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 albo art. 46c ust. 5. Zgodnie z art. 46e ust. 1 i 4 u.p.ł., Nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkód ustala wysokość odszkodowania, w drodze decyzji, biorąc w szczególności pod uwagę ustalenia zawarte w protokołach, o których mowa w art. 46a ust. 4, art. 46c ust. 5 i art. 46d ust. 8. Właściciel albo posiadacz gruntów rolnych, na których zostały wyrządzone szkody, o których mowa w art. 46 ust. 1, a także dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego niezadowolony z decyzji, o której mowa w ust. 1, może, w terminie trzech miesięcy od dnia jej doręczenia, wnieść powództwo do sądu właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Na marginesie wyjaśnić należy, że błędne jest stanowisko organu, że w przypadku użytków zielonych dokonuje się tylko szacowania ostatecznego stosownie do treści § 46 ust. 7 u.p.ł. W myśl tej regulacji w przypadku szkód wyrządzonych w płodach rolnych, szkód wyrządzonych przez dziki na łąkach i pastwiskach oraz szkód w uprawach, jeżeli szkoda powstała i została zgłoszona bezpośrednio przed sprzętem lub w jego trakcie, dokonuje się wyłącznie szacowania ostatecznego. Z treści powyższego przepisu wynika bowiem, że ten tryb może zostać zastosowany wówczas, jeśli szkoda została wyrządzona m.in. przez dziki na łąkach i pastwiskach jeżeli szkoda powstała i została zgłoszona bezpośrednio przed sprzętem lub w jego trakcie. Słowo "bezpośrednio" przed sprzętem należy rozumieć w ten sposób, że jeden z opisanych w pkt a tej regulacji uszczerbków majątkowych musi zostać stwierdzony w takim czasie, który uniemożliwia przeprowadzenia pełnej procedury oględzin przy zachowaniu terminów poszczególnych czynności. Organ nie wskazał aby taki przypadek zaistniał w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym, aby umożliwić skarżącej zachowanie jej praw wynikających z ustawy, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnił skargę i zobowiązał Koło do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2023 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. 7. Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynność Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru. Sąd miał na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. W orzecznictwie podkreśla się, że bezczynność organu będzie miała charakter rażący, gdy odpowiednio brak działania lub poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18 oraz 7 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2311/17). Kwalifikując w rozpatrywanej sprawie stan bezczynności jako nienaruszający prawa w sposób rażący, Sąd uwzględnił, następujące okoliczności. Po pierwsze organem, który dopuścił się bezczynności pozostawało Koło Łowieckie, a więc podmiot, który jest organem administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym, a więc nie został powołany do wydawania decyzji administracyjnych i rozstrzygania zawisłych przed nim spraw, a jego udział w szczególnej procedurze, jaką jest procedura ustalenia odszkodowania za szkody łowieckie, jest akcesoryjny i wpadkowy. Po drugie kwestia procedury ustalenia szkód łowieckich, z uwagi na sposób uregulowania powyższej kwestii w ustawie Prawo łowieckie, pozostaje kwestią, która jest doprecyzowana i uzupełniana w judykaturze. Skoro więc obowiązki Koła Łowieckiego są przedmiotem wątpliwości prawnych, to tym bardziej nie można tego podmiotu obciążać stwierdzoną bezczynnością, czy też zarzucać mu podejmowanie celowych działań, mających na celu uniemożliwienie wypłaty odszkodowania. Z nadesłanych do Sądu dokumentów oraz ze złożonych wyjaśnień nie można dopatrzyć się złej woli w działaniach Koła. Stąd też Sąd, w pkt 2 sentencji wyroku, uznał, że organ nie dopuścił się w bezczynności rażącego naruszenia prawa. 8. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od Koła Łowieckiego na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów uiszczonego w sprawie wpisu sądowego od skargi. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl). I E