III FZ 114/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Związku G. z siedzibą w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 października 2025 r., sygn. akt I SA/Kr 543/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Związku G. z siedzibą w M. na interpretację indywidualną Wójta Gminy Tokarnia z dnia 24 czerwca 2025 r., nr RF.3120.1.51.2025 w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 2 października 2025 r., I SA/Kr 543/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę Związku G. z siedzibą w M. (dalej: ,,Związek") na interpretację indywidualną Wójta Gminy Tokarnia z 24 czerwca 2025r., nr RF.3120.1.51.2025, w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości. Sąd wskazał, że powodem odrzucenia skargi było nieusunięcie w wyznaczonym terminie jej braków formalnych, tj. złożenie dokumentów, z których wynika upoważnienie osoby, która podpisała skargę do występowania w imieniu Związku. Pismem z 16 października 2025 r. Związek wniósł zażalenie, wnosząc w nim o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W jego uzasadnieniu wskazał, że ,,Statut Związku, z którego wynika uprawnienie Przewodniczącego do jednoosobowej reprezentacji Związku nie został przesłany wraz z uchwałą o powołaniu Przewodniczącego Zarządu, ponieważ jest to dokument opublikowany w Dzienniku Urzędowym(...), a to oznacza, że jest on ogłoszony publicznie, co spełnia wymogi formalne udostępnienia dokumentu". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. dalej: ,,p.p.s.a."), skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt od 1 do 3 tego przepisu, a nadto powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym przewidzianym w art. 46 p.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Stosownie zaś do art. 28 § 1 w związku z art. 29 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia skargi i wydania zaskarżonego orzeczenia, osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności. Organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu jednostek organizacyjnych muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę, a przepis art. 29 p.p.s.a. nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu (zob. komentarz do art. 29 p.p.s.a. - M. Niezgódka – Medek, [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, WKP 2024). W art. 49 § 1 p.p.s.a. przewidziano zaś, że jeżeli pismo strony, w tym skarga, nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni. Z akt tej sprawy wynika, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 18 sierpnia 2025 r. strona skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez złożenie dokumentów z których wynika upoważnienie osoby, która podpisała skargę do występowania w imieniu Związku, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono 1 września 2025 r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach. Ostateczny termin do uzupełnienia braku przypadał na 8 września 2025 r. W zakreślonym terminie strona skarżąca złożyła jedynie uchwałę, z której wynika wybór E. P. na funkcję przewodniczącego Związku. Natomiast dopiero 15 września 2025 r. (a więc już po terminie do tego przewidzianym) złożyła uchwałę stanowiącą statut Związku, z której wynika uprawnienie przewodniczącego Związku do jednoosobowej reprezentacji strony skarżącej. Z tego względu nie można uznać, aby strona skarżąca uczyniła zadość wezwaniu Przewodniczącego Wydziału I, które polegało na usunięciu braku formalnego skargi w zakresie złożenia oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentów, z których wynika upoważnienie osoby, która podpisała skargę do występowania w imieniu Związku przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie doręczone stronie zostało sformułowane w sposób prawidłowy. Podkreślić należy, że w stanie prawnym, którego sprawa dotyczy, obowiązek wykazania umocowania spoczywał na stronie, a rolą sądu nie było wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym (zob. postanowienia NSA: z 9 maja 2018 r., II GZ 156/18; z 23 października 2015 r., II OSK 2456/15). Wykonanie obowiązku z art. 29 w zw. z art. 28 § 1 i art. 37 § 1 p.p.s.a. ma doniosłe znaczenie procesowe. Przywołane przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem nieuzupełnienie braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie, w sytuacji, gdy brak był istotny, a wezwanie precyzyjnie sformułowane i prawidłowo doręczone, obliguje wojewódzki sąd administracyjny do odrzucenia skargi, nie dając żadnego w tym względzie wyboru. Wskazane przepisy nabierają szczególnego znaczenia zwłaszcza jeżeli uwzględnić poważne konsekwencje jakie mogą mieć miejsce, gdyby nie interpretować ich w sposób ścisły, czyli tak jak to uczynił sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nienależyte umocowanie pełnomocnika powoduje nieważność postępowania. Zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. nienależyta reprezentacja strony, której przejawem jest działanie w jej imieniu nieumocowanej osoby, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania z powodu jego nieważności. Odnosząc się do argumentacji zażalenia, dotyczącej możliwości samodzielnego ,,pozyskania" przez sąd statutu Związku, skoro jest on ogłoszony publicznie w Dzienniku Urzędowym, wskazać należy, że możliwość dokonywania przez sąd takich ustaleń pojawiła się dopiero 5 listopada 2025 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1381). Zmiany, które ta nowela wprowadziła w art. 29 i w art. 37 w § 1 p.p.s.a., weszły w życie już po wniesieniu skargi i wydaniu w sprawie zaskarżonego orzeczenia. Z art. 2 ustawy nowelizującej wynika natomiast, że do postępowań prowadzonych na podstawie p.p.s.a., wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że do zażaleń uwzględnionych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji, wbrew stanowisku strony nie miał obowiązku samodzielnie weryfikować umocowania strony na podstawie danych ujawnionych w Dzienniku Ustawowym, był bowiem zobowiązany stosować przepisy p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.