II SA/Ke 410/25
WyrokWSA w Kielcach2025-10-16
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Renata Detka, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dokumentacja projektowa dotycząca oświetlenia ulicznego, wnioskowana w trybie dostępu do informacji publicznej, może zostać odmówiona ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, jeśli organ nie wykazał w sposób wyczerpujący spełnienia przesłanek formalnych i materialnych tej tajemnicy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić udostępnienia informacji publicznej powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, jeśli nie wykaże w sposób wyczerpujący spełnienia zarówno przesłanek formalnych (zamanifestowanie woli utajnienia), jak i materialnych (informacje posiadające wartość gospodarczą lub techniczne/technologiczne/organizacyjne, co do których podjęto działania w celu zachowania poufności). Ogólnikowe stwierdzenia i powołanie się na wolę przedsiębiorcy nie są wystarczające do odmowy udostępnienia informacji publicznej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie dokumentacji projektowej dotyczącej oświetlenia ulicznego. Organ odmówił udostępnienia informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Skarżący zarzucił naruszenie prawa do informacji, wskazując, że wnioskowana dokumentacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa i jest dostępna w innych postępowaniach. Sąd uchylił decyzję organu, uznając, że organ nie wykazał w sposób wystarczający spełnienia przesłanek tajemnicy przedsiębiorcy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. J. na decyzję [...] S. A. z siedzibą w L. Oddział S.-K. z dnia [...] kwietnia 2025 r. L.dz. [...] 2025 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia 16 kwietnia 2025 r. L. dz. [...] 2025; II. zasądza od [...] S.A. z siedzibą w L. Oddział S.-K. na rzecz S. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z 25 kwietnia 2025 r. L. dz. [...] 2025 – wydaną w związku z wnioskiem S. J. (zwanego dalej "stroną") z 24 kwietnia 2025 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosku o udostępnienie informacji publicznej, dotyczącego urządzeń elektroenergetycznych znajdujących się na działkach nr [...], [...] położonych w miejscowości W. B., gmina J. – [...] z siedzibą w L. Oddział S.-K. (dalej [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję własną z 16 kwietnia 2025 r. L.dz. [...] – którą odmówiono udostępnienia stronie żądanych informacji publicznych innych niż decyzje administracyjne ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa.
[...] opisując stan faktyczny, wskazała że wniosek strony dotyczył udostępnienia w formie skanu dokumentacji projektowej dotyczącej oświetlenia ulicznego w miejscowości W. B.. Uzasadniając podjętą na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust 1, 2 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej "u.d.i.p.", ww. decyzję z 25 kwietnia 2025 r. wskazano na brak podstaw do udostępnienia wnioskowanych informacji w zakresie innym niż decyzje administracyjne – z uwagi na to, że informacje w tym przedmiocie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, która jest z mocy art. 5 ust. 2 oraz art. 2 ust 1 u.d.i.p. wyłączona od obowiązku udostępnienia. W tym zakresie [...] przytoczyło definicję tajemnicy przedsiębiorstwa zawartą w art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233) oraz zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu [...] z 15 października 2015 r. ws. wprowadzenia do stosowania Procedury ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa. W tym zakresie w stosunku do żądanych dokumentów i informacji uznano je za tajemnicę przedsiębiorstwa, podejmując określone czynności wewnętrzne oraz organizacyjne w celu ich ochrony przed udostępnianiem osobom trzecim. Z tego względu uznano, że została zamanifestowana wola przedsiębiorcy do utajnienia danych informacji, dodatkowo zwracając uwagę, że żądane dokumenty (informacje):
- są przechowywane w archiwach Spółki, z ograniczonym do nich dostępem wąskiego grona uprawnionych pracowników;
- mają wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, która w doktrynie utożsamiana jest nie z subiektywnym przekonaniem przedsiębiorcy o wartości posiadanej informacji, lecz z możliwością wykorzystania danej informacji przez innego przedsiębiorcę.
Ponadto [...] wskazała, że tajemnica przedsiębiorstwa wynika z faktu, że wnioskowane materiały dotyczą sieci elektroenergetycznej, w przedmiocie której realizowane są zadania przedsiębiorstwa w zakresie funkcjonowania sytemu elektroenergetycznego i bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej o istotnym znaczeniu dla wykonywania zadań operatora sytemu dystrybucyjnego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach strona zarzuciła decyzji [...] z 25 kwietnia 2025 r. naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu - co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;
2) art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają zasady ograniczenia prawa do informacji - poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionej odmowie udzielenia informacji, niespełniającej warunków proporcjonalności i konieczności dokonanego ograniczenia, nieznajdującej podstaw w potrzebie ochrony wartości prawnie chronionych wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP;
3) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy - poprzez błędne zastosowanie, polegające na niepoprawnym przyjęciu, że udostępnienie żądanych informacji naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorcy.
W uzasadnieniu wskazano, że wnioskowana informacja publiczna dotyczy projektu oświetlenia ulicznego – a nie sieci energetycznej jako całości – i nie jest to żadna tajemnica przedsiębiorstwa, tylko informacja dostępna chociażby na etapie realizowania procedury przetargowej. Samo wskazanie tzw. przesłanki formalnej (działań podjętych przez przedsiębiorcę w celu zachowania poufności informacji) nie jest, zdaniem strony, wystarczające do odmowy udostępnienia informacji ze względu na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Konieczne jest bowiem również wykazanie, że określone informacje mają wartość gospodarczą. Na podstawie lakonicznych wyjaśnień [...] nie sposób jednak przyjąć, że żądane informacje przejawiają istotną wartość gospodarczą. Jednocześnie nie sposób wywnioskować z treści wydanej decyzji, dlaczego ujawnienie treści objętych zakresem ww. przesłanki formalnej w istocie doprowadziłoby do naruszenia tajemnicy przedsiębiorcy, w tym zwłaszcza nie wykazano, że informacje te mają rzeczywistą wartość gospodarczą. Przedsiębiorca, podejmujący współpracę z podmiotem, który wykonuje zadania publiczne (w tym przypadku Gmina J.) i dysponuje środkami publicznymi, ma (lub powinien mieć) świadomość, że działalność tego podmiotu podlega zasadzie jawności. Nie powinno budzić sprzeciwu i wątpliwości zainteresowanie społeczeństwa informacjami związanymi z działalnością takiego podmiotu – o ile mają one związek ze sprawami publicznymi, czyli o ile odnoszą się do publicznej sfery jej działalności, a nie sfery osobistej czy intymnej. Z tego powodu, zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie błędnie uznano, że zastosowanie znajduje art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Nie można zastosować tego przepisu w sytuacji, gdy udostępnienie wnioskowanej informacji nie naruszyłoby tajemnicy przedsiębiorcy.
Mając na uwadze skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Przy piśmie procesowym z 6 sierpnia 2025 r. strona przesłała przykładowe projekty oświetlenia ulicznego, które inne podmioty udostępniają bez ograniczeń, chociażby w toku prowadzonych postępowań przetargowych, argumentując że nie jest to tajemnica przedsiębiorstwa, a jedynie zwykła informacja publiczna prosta udzielana na wniosek.
W odpowiedzi na skargę [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację i wskazując, że jest przedsiębiorstwem energetycznym w rozumieniu przepisów ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne i dysponuje koncesją na dystrybucję energii elektrycznej, udzieloną przez Prezesa Urzędu [...] m.in. na obszarze obejmującym miejscowość W. B.. Na obszarze tym [...] działa jako Operator Systemu Dystrybucyjnego. Żądanie wniosku w tym kontekście obejmuje dokumentację zawierającą szczegółowe dane w zakresie konstrukcji, sposobu wykonania i rozwiązań projektowych oświetlenia ulicznego. Dokumentacja projektowa sieci na poziomie niskiego napięcia zawiera szczegółowe informacje dotyczące sposobu funkcjonowania obiektu, systemów łączności, telemechaniki, zabezpieczeń elektroenergetycznych. Ze względów bezpieczeństwa systemu elektroenergetycznego i realizowania przez ten system celu publicznego, związanego z zaopatrzeniem w energię elektryczną odbiorców (co dotyczy również oświetlenia ulicznego) dane takie nie mogą być powszechnie dostępne (aspekt materialny tajemnicy przedsiębiorcy). Wnioskowane dokumenty, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie są powszechnie dostępne na etapie realizowania procedury przetargowej. Dokumentacja taka bowiem może zostać udostępniona oferentom - czyli podmiotom wykonujących w profesjonalny sposób usługi budowy urządzeń elektroenergetycznych - dopiero po złożeniu oświadczeń o zachowaniu poufności. Ponadto, celem umożliwienia Sądowi dokonania oceny objęcia wnioskowanej przez skarżącą dokumentacji projektowej tajemnicą przedsiębiorcy w załączeniu przedłożono kopertę A4 z żądaną dokumentacją, objętą tajemnicą przedsiębiorcy - niepodlegającą udostępnieniu.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", z uwagi na złożony w tym zakresie przez [...] wniosek, któremu strona, właściwie zawiadomiona, nie sprzeciwiła się.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Podstawę materialnoprawną kwestionowanej w sprawie decyzji stanowiły przepisy u.d.i.p., która w art. 1 ust. 1 stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ta ogólna i nieprecyzyjna definicja została przez ustawodawcę uszczegółowiona w przepisie art. 6 ust. 1 u.d.i.p. poprzez przykładowe wyliczenie w formie katalogu otwartego informacji posiadających przymiot informacji publicznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych został wypracowany pogląd, który podziela również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytwarzana lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z 25 marca 2003 r. sygn. akt II SA 4059/02, publik. - Lex Polonica nr 361165). Wskazać trzeba przy tym, że taka informacja musi dotyczyć sfery istniejących już faktów i danych. Takie rozumienie pojęcia "informacji publicznej", uwzględniające treść art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.), uzyskało również akceptację doktryny (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28; M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, C. H. Beck 2010, s. 22).
Za szerokim rozumieniem omawianego pojęcia opowiada się również Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z 13 listopada 2013 r., sygn. P 25/12 (OTK-A 2013/8/122, Dz. U. z 2013/1435) stwierdził, że "w doktrynie prawnej i orzecznictwie pojęcie informacji publicznej i sprawy publicznej jest rozumiane szeroko. Polega ono na ustaleniu nie tylko na podstawie art. 1 ust. 1 u.d.i.p., lecz także, a nawet przede wszystkim, na podstawie art. 61 Konstytucji. Skoro prawo do informacji publicznej ma charakter konstytucyjny, to ustawy je dookreślające powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki powinny być rozumiane wąsko. Wymienione przepisy są podstawą przyjęcia, że informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszące się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź go dotyczących".
Krąg podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został określony w art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 u.d.i.p., z którego wynika m.in., że obowiązane do udostępnienia informacji są nie tylko władze publiczne, ale również inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym.
W okolicznościach niniejszej sprawy okolicznością niesporną pozostaje fakt, że [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. taki obowiązek spoczywa zarówno na jednostkach organizacyjnych, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, jak i na osobach prawnych, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Nie budzi także wątpliwości fakt posiadania przymiotu informacji publicznej przez informacje wskazane we wniosku S. J., które żądało udostępnienia skanu dokumentacji projektowej dotyczącej oświetlenia ulicznego w miejscowości W. B.. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych w powyższym zakresie, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (zob. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2904/12; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 48/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Udostępnieniu podlega więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, ale także dokumentów odnoszących się do majątku publicznego. W rezultacie, w pojęciu informacji publicznej mieści się zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez PGE, jak i tych, których używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań – nawet gdy nie pochodzą one wprost od niej. Jednocześnie zauważyć należy, że katalog informacji publicznych zawarty w art. 6 u.d.i.p. ma charakter jedynie przykładowy, o czym świadczy użycie słów "w szczególności" w treści owego przepisu. Powyższe kwestie w okolicznościach niniejszej sprawy nie wywołują realnych kontrowersji, a tym samym zbędne jest ich dalsze omawianie.
W zaskarżonej decyzji [...], uzasadniając odmowę udostępnienia wnioskowanej informacji, wskazała, że dane te objęte są tajemnicą przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z powyższym przepisem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Przepis art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233), dalej powoływanej jako: "u.z.n.k.", wskazuje, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Takie stanowisko [...] budzi sprzeciw strony skarżącej, która – składając przy piśmie procesowym z 6 sierpnia 2025 r. przykładowo udostępniane jej bez ograniczeń przez inne podmioty projekty oświetlenia ulicznego – neguje powyższe stanowisko PGE, wskazując jednocześnie – w trafny sposób – na lakoniczny charakter formułowanych w tym zakresie wyjaśnień.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że dla odmowy udostępnienia określonej informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy o jakiej mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. spełnione muszą być przesłanki formalne i materialne (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, str. 118 – 119, a także wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 192/13; wyrok NSA z 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2490/14; wyrok NSA z 17 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 1993/16, dostępne j.w.). Przesłanka formalna wyraża się w zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy utajnienia określonych informacji. Z kolei przesłanka materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej. Tym samym, wynikające z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. uzasadnienie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) powinno zawierać argumentację wskazującą na okoliczność spełnienia zarówno przesłanek formalnych, jak i materialnych orzeczonej odmowy. Obie te przesłanki muszą być bowiem spełnione, aby dana informacja publiczna podlegała ochronie z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. Nie jest natomiast wystarczające (tak jak w decyzjach [...] ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa. Konieczne jest bowiem wykazanie, że konkretne informacje zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa. Szczególnie precyzyjne i wyczerpujące uzasadnienie powinny zawierać te decyzje, w których dokonuje się analizy takich klauzul generalnych jak "tajemnica przedsiębiorcy" i "tajemnica przedsiębiorstwa". Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4 u.z.n.k. i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej (zob. wyrok NSA z 5 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 511/13, dostępny j.w.).
Informacja publiczna, odnosząca się do danych będących w posiadaniu przedsiębiorcy, podlega zatem udostępnieniu, gdy nie jest objęta ochroną wynikającą z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Tym samym, każda nieujawniona do wiadomości publicznej informacja techniczna, technologiczna, organizacyjna przedsiębiorstwa lub inna informacja posiadająca wartość gospodarczą, co do której przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności powinna być – przed jej udostępnieniem w trybie przepisów u.d.i.p. – indywidualnie oceniona pod kątem zakwalifikowania jej jako tajemnicy przedsiębiorcy. Podczas analizy powyższych okoliczności istotne jest także i to, że ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną ma charakter wyjątku od zasady jawności informacji publicznej. Oznacza to, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu takiej tajemnicy. Wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. W tych przypadkach przedsiębiorca musi szczegółowo określić, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Ewentualne przesłanki nieudzielenia informacji publicznej z powyższego powodu muszą być wyjaśnione w sposób wyczerpujący i precyzyjny. Dopiero taka argumentacja, w połączeniu z udostępnionymi Sądowi materiałami źródłowymi, umożliwi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia wnioskowanej informacji publicznej (zob. wyrok NSA z 17 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 1993/16, wyrok NSA z 2 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1939/15, dostępne j.w).
Mając na uwadze powyższe, Sąd w pełni podziela prezentowany w orzecznictwie sądowym pogląd, że nie jest możliwe do przyjęcia przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko co do tego, że to wyłącznie wola przedsiębiorcy miałaby decydować o utajnieniu określonej informacji publicznej. Opowiedzenie się za takim poglądem czyniłoby bowiem fikcyjnym konstytucyjnie chronione (art. 61 Konstytucji RP) prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej, gdyż dla pozbawienia dostępu do szerokiego katalogu informacji publicznych wystarczająca byłaby formalna deklaracja przedsiębiorcy, że określone informacje stanowią tajemnicę. Niebezpieczeństwo takiej interpretacji art. 5 ust. 2 u.d.i.p. jest szczególnie wyraźne w realiach niniejszej sprawy, gdyż doszło w niej do szerokiego zakreślenia przez Spółkę tego, co stanowi tajemnicę jej przedsiębiorstwa. Poprzestanie na takim rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., które zostało zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, wymyka się zarazem kontroli sądowej i tym samym czyniłoby iluzoryczną kontrolę decyzji odmawiającej dostępu do informacji publicznej (zob. wyroki WSA w Łodzi: z 26 kwietnia 2017 r. o sygn. akt II SA/Łd 140/17, z 11 kwietnia 2018 r. o sygn. akt II SA/Łd 125/18, dostępne j.w.). Za niewystarczające należy również uznać powołanie się – w sposób ogólny – przez [...] na to, że wnioskowana dokumentacja ma wartość gospodarczą, czy też względy bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej o istotnym znaczeniu dla wykonywania zadań operatora sytemu dystrybucyjnego. Zupełnie zaś nietrafne jest stanowisko [...], dotyczącego tego, że dokumentacja jest przechowywane w archiwach Spółki, z ograniczonym do nich dostępem wąskiego grona uprawnionych pracowników.
W konsekwencji, tut. Sąd – w składzie orzekającym w niniejszej sprawie – w całości podziela przywołane wyżej stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z 11 kwietnia 2018 r. o sygn. akt II SA/Łd 125/18, uchylającego odmowę udostępnienia przez [...] – na wniosek właścicieli nieruchomości – informacji publicznej dotyczącej "decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia oraz przebudowy linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia (...) tj. np. protokoły odbiorów technicznych i przekazania do eksploatacji, protokoły zdawczo-odbiorcze, dzienniki budowy, decyzje wydane przez organy administracji publicznej ustalające miejsce i warunki realizacji budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych, decyzje zatwierdzające plan realizacyjny w zakresie budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych wraz z planem realizacyjnym obejmującym część opisową i graficzną wybudowanych urządzeń, planów z mapkami itd.)".
W badanym zakresie, w ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 K.p.a., gdyż nie wyjaśnia w dostateczny sposób, że wnioskowane do udostępnienia informacje publiczne są objęte tajemnicę przedsiębiorcy, o jakiej mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Przesądza to zarazem o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście wydanie przez organ decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej było przedwczesne.
Odnosząc się do rozbudowanej argumentacji organu zaprezentowanej w odpowiedzi na skargę należy wyjaśnić, że nie może ona sanować braków uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Sąd ocenia bowiem zgodność z prawem takiej decyzji według stanu faktycznego i prawnego z daty jej wydania, a nie trafność odpowiedzi na skargę. Wszelkie wyjaśnienia i ustalenia organu dotyczące stanu faktycznego wraz z odniesieniem się do przedstawionych w sprawie dowodów i argumentów powinny znaleźć się w decyzji, co oznacza, że stanowisko i wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na skargę nie mogą wpłynąć na ocenę rozstrzygnięcia jako naruszającego prawo lub odpowiadające prawu (por. wyrok WSA w Poznaniu z 21 grudnia 2023 r. o sygn. akt II SA/Po 648/23, wyroki WSA w Warszawie z dnia 16 września 2010 r. o sygn. akt VI SA/Wa 292/10 i z dnia 10 czerwca 2014 r. VI SA/Wa 3549/13, dostępne j.w.).
W ponownie prowadzonym postępowaniu [...], zgodnie z wymogami u.d.i.p. i K.p.a., usunie stwierdzone wyżej nieprawidłowości, uwzględniając zaprezentowane orzecznictwo i ustalając – w przekonujący sposób – czy w niniejszej sprawie rzeczywiście żądane informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, bądź też udostępniając wnioskowane dane.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I wyroku)
O kosztach orzeczono w pkt II wyroku – na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., mając na uwadze wysokość uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego (200 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło