VII SA/Wa 840/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Łukasz Trochym Sędziowie: sędzia WSA Bogusław Cieśla sędzia WSA Michał Podsiadło (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2025 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 lutego 2025 r. znak: DOZ-OAiK.650.98.2024.MPU-5 w przedmiocie skreślenia z rejestru zabytków I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz A.T. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Zaskarżoną decyzją z 10 lutego 2025 r. znak: DOZ-OAiK.650.98.2024.MPU-5, wydaną na podstawie art. 13 ust 1, 2, 5 i 6 oraz art. 89 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292; dalej: u.o.z.) oraz art. 18 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: k.p.a.), Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmówił skreślenia z rejestru zabytków parku zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obręb L. w gminie J. (woj. s). 2. Rozstrzygnięcie to zostało wydane w następujących okolicznościach. 2.1. Park w L. został wpisany do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z [...] grudnia 1957 r. nr [...], pod nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano: "ww. park stanowi zabytkowy obiekt z XVIII w." Obiekt ten jest obecnie wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa s. pod nr [...]. 2.2. Pismem z 18 stycznia 2024 r. (uzupełnionym dnia 10 czerwca 2024 r.), Artur Tasak (dalej: skarżący) wystąpił z wnioskiem o skreślenie z rejestru zabytków tego parku, zlokalizowanego na działce nr [...] obręb L., gm. J,, wskazując, że w momencie nabycia nieruchomości w grudniu 2020 r. była nieogrodzoną i niezabudowaną łąką, na której nie rosły żadne krzewy czy drzewa. Stan taki utrzymuje się do dzisiaj. Zdaniem skarżącego, zabytek ten uległ całkowitemu zniszczeniu tracąc swoją wartość historyczną, artystyczną i naukową. W złożonym wniosku zwrócono uwagę, że w ewidencji zabytków dostępnej na stronie www.zabytek.gov.pl, oraz informacji katastralnej powiatu jędrzejowskiego tylko mały fragment należącej do skarżącego działki objęty jest wpisem. 2.3. Postanowieniem z 12 czerwca 2024 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: Minister, organ) powołał [...] (dalej: [...]) jako biegłego w celu wydania opinii, w której zawarte będą następujące ustalenia: czy część parku podworskiego, zlokalizowana na ww. działce nadal posiada wartości zabytkowe; czy nowe ustalenia naukowe nie podważają wartości, będących podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru ww. parku; czy zachodzą okoliczności uzasadniające jego skreślenie z rejestru zabytków. [...] po przeprowadzeniu oględzin zabytku 27 sierpnia 2024 r., przygotował opinię specjalistyczną z 24 września 2024 r. Stwierdzono w niej, że "przeprowadzona analiza dokumentów pozwala uprawdopodobnić fakt, że cała powierzchnia badanej działki wchodziła w skład parku w L. umieszczonego od 1957 r. w rejestrze zabytków." Przedmiotowa działka "stanowi fragment istotnego dla tej części regionu świętokrzyskiego zabytkowego zespoły rezydencjonalno-parkowego, którego czytelność uwarunkowana jest kompletnością wszystkich jego składników", w związku z tym zachowała wartości zabytkowe, choć uszczuplone nieco przez dotychczasowe działania inwestycyjne. Zdaniem [...], objęta wnioskiem nieruchomość nie ma samoistnych wartości zabytkowych różnych od założenia parkowego w L., pomimo wydzielenia jako odrębnego przedmiotu własności w 2020 r. W związku z tym wskazano, że założenie parkowe pomimo przekształceń posiada duże wartości historyczne, gdyż ma czytelną kompozycję i najważniejsze punkty przestrzenne tj. dwór, relikty oficyny i budynków gospodarczych, historyczny układ komunikacyjnych, część zieleni i stawy. Powyższe świadczy o wartości artystycznej, opartej na klarownym układzie przestrzennym, stanowiącym efekt wielowiekowych harmonijnych przemian trwających przynajmniej od 2 poł. XVIII w. po 1. tercję XX w. Wciąż czytelny jest podział na części: folwarczną, gospodarczą i rezydencjonalną, które w dużym stopniu konstytuowała również znajdująca się w ich obrębie zieleń. Widoczne są również zachowane częściowo wnętrza ogrodowe z XVIII - 1. tercji XIX w. z reliktami dawnych nasadzeń, do których należy zaliczyć teren przedmiotowej działki. Stanowi ważny dla tej części regionu świętokrzyskiego zabytek sztuki ogrodowej, który daje możliwość poznania przemian w tej dziedzinie od czasów nowożytnych po okres międzywojenny. Stan zachowana działki [...] oceniono jako dostateczny. Przeprowadzone rozpoznanie wskazuje, że przez wieki miała charakter peryferyjny w stosunku do centrum założenia, ale ważny z uwagi na ulokowaną tu aleję wjazdową prowadzącą do dworu, a także początek zespołu folwarcznego, stąd w znacznej mierze porośnięta była trawą i jedynie w północnym fragmencie działki stały dwa parterowe budynki z 2 poł. XIX – l. tercji XX w. (których część kubatury zburzono w latach 40.-70. XX w.). W związku z powyższym, w ocenie [...], układ przestrzenny badanej działki zachował w dużym stopniu autentyczność istniejącą w dacie wpisu do rejestru zabytków parku. Taki sposób zagospodarowania przestrzennego miał nie tylko uwarunkowania funkcjonalne, ale i artystyczne, gdyż dawał możliwość obserwacji dworu, usytuowanego na sztucznie usypanym tarasie, z dalszych odległości. Stwierdzono, że przedmiotowa działka choć ma peryferyjne znaczenie w stosunku do centrum założenia, to ma kluczowe znaczenie dla jego odbioru estetycznego i układu przestrzennego założenia parkowego. Zdaniem [...], w stosunku do ww. działki nie zachodzą przesłanki pozwalające na skreślenie tego obiektu z rejestru zabytków nieruchomych, ponieważ zachował wyżej opisane wartości historyczne, naukowe oraz artystyczne. 2.4. Odmawiając skreślenia tego obiektu z rejestru zabytków, Minister przedstawił następujące uzasadnienie. 2.4.1. W ocenie organu, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że w stosunku do parku zlokalizowanego na części działki ewid. nr 669/3 w Laskowie, nie zachodzą przesłanki, uzasadniające skreślenie go z rejestru zabytków, bowiem nieruchomość ta stanowi wciąż czytelny element założenia parkowego z obiekt ten, pomimo złego stanu technicznego, nie uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, z uwagi na które został wpisany do rejestru zabytków. Wartości te nie zostały zakwestionowane w nowych ustaleniach naukowych. 2.4.2. Minister nie zgodził się ze stanowiskiem [...], iż cała powierzchnia badanej działki wchodziła w skład parku w L. umieszczonego od 1957 r. w rejestrze zabytków. Materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdza, że założenie rezydencjonalno-parkowe z częścią folwarczną zajmowało historycznie dużo większy teren niż teren parku opisany w ewidencji parkowej opracowanej w 1968 r. przez J. B. Niemniej jednak nie można rozciągać ochrony konserwatorskiej na całe założenie rezydencjalno-parkowe, w sytuacji gdy do rejestru zabytków, jak wynika z treści decyzji wpisano wyłącznie park. Ponadto jak wynika ze stanowiska S. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków - organu prowadzącego rejestr zabytków, przedstawionego w treści pisma z 8 lutego 2023 r. tylko północne obrzeże działki nr [...] w L., gm. J. jest objęte ochroną prawną przez wpis do rejestru zabytków województwa S. pod nr [...] Park krajobrazowy w zespole dworskim L. został także wpisany do gminnej ewidencji zabytków J. W karcie adresowej w gminnej ewidencji zabytków umieszczono informację, że obiekt znajduje się pod adresem W. [...] gm. J., na działkach nr: [...] (część), [...] (część) w obrębie [...], jednak nie oznaczono dokładnie jego granic. Należy zatem przyjąć granice obszaru wpisanego do rejestru zabytków zgodnie ze sporządzoną dokumentacja parkową autorstwa J. B. z 1968 r. Ponadto, organ konserwatorski sporządził "[...]", w której stwierdził, że "ponieważ decyzja o wpisie parku do rejestru zabytków nieruchomych nie posiadała załącznika graficznego, ewidencja parku z analizą stylistyczną i wytycznymi konserwatorskimi stanowiła podstawowy i wyczerpujący merytoryczny materiał do rozstrzygania w sprawach natury administracyjnej." Organ przyjął, że kompozycja stylistyczna przygotowana przez J. B. w ewidencji parku opracowanej w 1968 r. jest najbardziej zbliżona w kompozycji do czasów wpisu parku do rejestru zabytków. 2.4.3. Minister wyjaśnił, że jest przekonany o konieczności pozostawienia w rejestrze zabytków parku znajdującego się w obrębie działki ewid. nr [...] w L. Uznał, że jak słusznie wskazano w opinii [...] przedmiotowa nieruchomość nie posiada samodzielnych wartości, lecz stanowi integralny element zabytkowego założenia parkowego. Miała charakter peryferyjny i w znacznej mierze była porośnięta trawą, zapewniając odpowiednią ekspozycję na zespół rezydencjonalno-parkowy. Jedynie w północnej części znajdowały się budynki gospodarcze, które z czasem zostały rozebrane. Analiza materiału dowodowego wykazała, że historia majątku w L. sięga średniowiecza i jego początki wiążą się z klasztorem cystersów w Jędrzejowie, na którego potrzeby hodowane było bydło oraz prowadzona winnica. Po kasacie klasztoru w drugiej połowie XIX w. zespół został zakupiony przez G. N., który poddał majątek znacznym przekształceniom. Jedną z istotniejszych zmian było wybudowanie murowanego dworu w centralnej części założenia. Na północ od niego znajdowało się rozległe założenie parkowe, zaś w części zachodniej oraz południowej, znajdowały się zabudowania gospodarcze oraz pozostałości wcześniejszych budynków dworskich. Z planów sporządzonych w 1942 r. oraz 1945 r. wynika, że w północnej części przedmiotowej działki znajdowały się dwa budynki. Stan ten potwierdza również zdjęcie lotnicze wykonane przez L. w 1945 r. Obecnie obszar działki nr [...] jest niezabudowany. Zebrana dokumentacja pozwala stwierdzić, że park w L. uległ daleko idącym przekształceniom. We wschodniej części założenia powstały silosy oraz hale o znacznych gabarytach, współczesne zabudowania gospodarcze o mniejszej skali pojawiły się także w południowej i północnej części parku. Do dnia dzisiejszego nie zachowała się także większość dawnych zabudowań gospodarczych oznaczonych na sporządzonej przez H. W. mapie z 1942 r., jak i mapie Wojskowego Instytutu Geograficznego w W. z 1936, zamieszczonych w Analizie historyczno-przestrzennej przeprowadzonej organ konserwatorski. 2.4.4. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 5 u.o.z., opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków m.in. prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy tym zabytku, zabezpieczenia i utrzymania go oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie, a także korzystania z niego w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości. W świetle zebranego materiału dowodowego Minister stwierdził zatem, że znajdujący się częściowo na działce ewid. nr [...] park w L. zachował wartości historyczne i naukowe, jako wciąż czytelny, integralny przykład założenia parkowego, wobec czego należy stwierdzić, że w omawianym przypadku nie zachodzą przesłanki z art. 13 ust. 1 u.o.z., umożliwiające jego skreślenie z rejestru zabytków. 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesionej na ww. decyzję Ministra, skarżący zarzucił jej wydanie z naruszeniem: 1) art. 13 ust. 1 u.o.z. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, wskutek czego odmówiono skreślenia zabytku wpisanego do rejestru wydając decyzję odmowną w tym zakresie; 2) art. 13 ust. 3 u.o.z. poprzez jego błędną interpretacje i niezastosowanie mimo przesłanek ustawowych do dokonania skreślenia z rejestru zabytków otoczenia zabytku, przy ustaleniu, iż nie da się na dzień dzisiejszy prawidłowo oznaczyć powierzchni parku krajobrazowego będącego podstawą wpisu do rejestru, co skutkowało wydaniem decyzji odmownej. 3) art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym dokonanie oceny wyłącznie na podstawie własnych stwierdzeń wraz z brakiem przeprowadzenia niezbędnych czynności wyjaśniających, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, iż nie można wykreślić rzeczonego zabytku z rejestru. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. 4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. 5.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie. 6. Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja o odmowie skreślenia z rejestru zabytków parku zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obręb L. w gminie J. (woj. S.). 6.1. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.o.z., zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru. Przepis ten stosuje się również do skreślenia z rejestru części zabytku (art. 13 ust. 2 u.o.z.). 6.2. Ustawodawca dopuszcza zatem sytuację, kiedy zabytek zostaje skreślony z rejestru zabytków, gdy stan zniszczenia doprowadził do tego, że nie jest możliwe określenie cech tego zabytku, decydujących o jego wartości historycznej, artystycznej czy naukowej. Podkreślić przy tym należy, iż w przepisie tym nie chodzi o jakikolwiek rodzaj zniszczenia, ale taki na skutek którego przedmiot objęty ochroną utracił wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Sam bowiem fakt zniszczenia przedmiotu, który jest (lub może być) wpisany do rejestru zbytków nie powoduje utraty przez ten przedmiot wartości historycznej, artystycznej lub naukowej. Aby dany przedmiot mógł zostać skreślony z rejestru zabytków przesłanki ustanowione w art. 13 ust. 1 u.o.z. muszą wystąpić łącznie: po pierwsze, zniszczenie przedmiotu i po drugie, utrata przez ten przedmiot wartości historycznej, artystycznej lub naukowej (por. wyrok NSA z 25 września 2015 r. sygn. akt II OSK 173/14; 24 listopada 2016 II OSK 196/15; z 28 stycznia 2020 r., II OSK 632/18; http:/orzeczenia.nsa.gov.pl). 6.3. Innymi słowy, Przy wykładni art. 13 ust. 1 u.o.z. uwzględnić trzeba, że w myśl art. 6 ust. 1 tej ustawy, ochronie i opiece podlega zabytek bez względu na stan jego zachowania, stąd o pozbawieniu zabytku nieruchomego formy ochrony, jaką jest wpis do rejestru zabytków, nie decyduje stan jego zachowania, jego walor użytkowy czy estetyka, jaką prezentuje w chwili dokonywania takiej oceny. Zasadnicze znaczenie ma bowiem to, czy wartości chronione, które stanowiły podstawę dokonania wpisu, na skutek zniszczenia zabytku nie zostały utracone. Co więcej, w postępowaniu o wykreślenie zabytku z rejestru do którego został wpisany nie bada się także okoliczności dotyczących poprawności wpisu do rejestru. Wykreślenie z rejestru odbywa się bowiem w kontekście przesłanek określonych w art. 13 ust. 1 u.o.z., czego nie można utożsamiać z powtórną weryfikacją wpisu do rejestru. Trzeba również zaznaczyć, że decyzja o skreśleniu zabytku z rejestru podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego, zatem istotne znaczenie dla oceny prawidłowości tego rodzaju rozstrzygnięcia ma odpowiednie odniesienie się przez organ do ustalonych okoliczności sprawy, połączone z wykazaniem ich wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. 6.4. Sąd zauważa, że w aktualnym stanie prawnym stopień zniszczenia zabytku kwalifikujący go do skreślenia z rejestru nie musi być całkowity, lecz wystarczy by zniszczenie (nawet częściowe) powodowało utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej. W realiach niniejszej sprawy, stanowisko organu co do braku przesłanek warunkujących skreślenie zabytku z rejestru oparte było na ustaleniu, że nie nastąpiło całkowite unicestwienie walorów zabytkowych parku, gdyż zachowały się częściowo elementy stanowiące ważne ramy kompozycyjno-przestrzenne zabytkowego założenia. Zdaniem organu nawet znaczące przekształcenia pierwotnego układu kompozycyjnego nie decydują o bezpowrotnej utracie wartości zabytkowych przedmiotowego obszaru. Niemniej jednak, jak wskazuje się w orzecznictwie, o skreśleniu obiektu z rejestru zabytków powinien decydować rzeczywisty stan obiektu w dniu wydawania decyzji (zob. wyrok NSA z 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1813/19). 6.5. Wobec powyższego, rozpoznając wniosek o skreślenie ww. obiektu z rejestru zabytków, organ powinien był zatem wyjaśnić rzeczywisty stan parku i ocenić czy stopień jego zachowania oraz ewentualna utrata powiązania funkcjonalnego z budynkiem dworu nie spowodowały utraty jego wartości zabytkowych. Organ sam przytoczył w motywach zaskarżonej decyzji fragment opinii [...], zgodnie z którym działka skarżącego "stanowi fragment istotnego dla tej części regionu świętokrzyskiego zabytkowego zespołu rezydencjonalno-parkowego, którego czytelność uwarunkowana jest kompletnością wszystkich jego składników". Zatem przed rozpoznaniem wniosku o skreślenie z rejestru zabytków działki skarżącego niezbędne było rozważenie, czy na skutek przekształceń budowlanych aktualnie istnieje jakiekolwiek powiązanie funkcjonalne działki skarżącego z budynkiem dworu. Zdaniem Sądu, z obowiązku tego organ nie wywiązał się w sposób optymalny. Z załączników graficznych do opinii [...], jak również z widoku tego obszaru ujawnionego w Geoportalu wynika, że na dzień dzisiejszy obszar dawnego zespołu rezydencjonalno-parkowego uległ daleko idącym przekształceniom. Przylegająca do spornej nieruchomości skarżącego działka nr [...] (a zatem ta nieruchomość, na której znajduje się dwór) jest w znacznej części zagospodarowana w inny sposób niż parkowy (działa tam zakład przemysłu drzewnego oraz obiekt usługowy z branży motoryzacyjnej). Nie sposób zatem logicznie wnioskować, że aktualnie zachowana jest czytelność wszystkich składników zespołu rezydencjonalno-parkowego, skoro w zasadzie całe południowo-wschodnie otoczenie dworu (teren tej samej działki, na której stoi dwór) uległo daleko idącym przekształceniom i jego aktualny stan nie koresponduje w żadnym stopniu z zabytkowym charakterem dworu ani też nie przypomina w niczym parku, nie ma żadnych "czytelnych" elementów układu parku. 6.6. Zgodzić się należy z organem, że sąsiadująca z działką nr [...] nieruchomość skarżącego jest aktualnie niezabudowana, niemniej jednak organ nie wykazał w żaden sposób, aby stan tej nieruchomości w jakikolwiek sposób nawiązywał do podlegającego ochronie parku o czytelnej organizacji. Teren działki skarżącego stanowi nieużytek sąsiadujący z zakładem przemysłu drzewnego, a najbliższe granice działki skarżącego są odległe od ścian dworu o ok. 40 m. W szczególności, z akt sprawy ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby na działce skarżącego istniał obecnie jakikolwiek drzewostan parkowy lub układ przestrzenny (alejki, obiekty małej architektury) swoiste dla parku. Z akt wynika jedynie, że ta część działki nr [...], na której znajduje się dwór, a która nie jest użytkowana na zakład przemysłu drzewnego i usługi motoryzacyjne, posiada czytelny układ alejek i zadrzewienia właściwe parkom wokół rezydencji. Niemniej jednak postępowanie w niniejszej sprawie nie dotyczyło skreślenia z rejestru zabytków działki nr [...], lecz działki nr [...], która – jak wynika z akt sprawy – stanowi niezabudowany nieużytek. 6.7. Zatem w motywach zaskarżonej decyzji nie wykazano, aby istniało obecnie jakikolwiek powiązanie funkcjonalne czy też czytelne powiązanie architektoniczne (czy to kubaturowe czy roślinne) działki skarżącego z budynkiem dworu. Minister nie wypowiedział się również co do tego, czy działka nr [...] posiada aktualnie jakikolwiek walory zabytkowe, w tym elementy kompozycyjne parku. Rozważania organu da się bowiem logicznie powiązać wyłącznie z aktualnym stanem zachowania "nieprzekształconej" części działki nr [...], nie zaś nieruchomości, której dotyczyło kontrolowane postępowanie. Zawartość akt administracyjnych sprawy ani treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wskazuje również na jakiekolwiek "zainteresowanie" organów ochrony zabytków w kierunku ewentualnej rewitalizacji parku w tej części, w jakiej znajdował się (znajduje się) na terenie działki skarżącego. Nie wyjaśniono poza tym w przekonujący sposób, jaka jest rzeczywista wartość utrzymywania najwyższego poziomu ochrony konserwatorskiej nieruchomości skarżącego, skoro nawet nieruchomość, na której znajduje się dwór uległa ogromnym przekształceniom, a najbliższe otoczenie dworu zachowuje względnie oryginalny układ kompozycyjny. Organ wywodząc, że nie doszło do bezpowrotnej utraty wartości zabytkowych parku znajdującego się na terenie działki skarżącego jednocześnie nie uwzględnił realnych możliwości jego rewitalizacji. To wszystko oznacza, że rozstrzygnięcie organu pozostaje nieadekwatne do stanu faktycznego sprawy i nie stwarza rzeczywistych gwarancji ochrony parku jako zabytku wpisanego do rejestru. Dlatego też ponownie rozpoznając sprawę, organ dokona ustaleń dotyczących aktualnego i realnego stanu zachowania parku na terenie działki nr [...], jak również istnienia czytelnych powiązań nieruchomości skarżącego z pobliskim dworem, uwzględniając również stopień przekształcenia najbliższego sąsiedztwa tego dworu (w tym aktualny sposób zagospodarowania działki nr [...]). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ oceni w sposób uwzględniający zasady logiki i doświadczenia życiowego, uwzględniając również to, że w polskim systemie prawnym wpis do rejestru zabytków nie stanowi jedynej formy ochrony konserwatorskiej. 7. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem art. 13 ust. 1 u.o.z. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a., o kosztach postępowania orzekając na zasadzie art. 200 p.p.s.a.