VIII SA/Wa 690/25

WyrokWSA w Warszawie2025-10-22

Skład orzekający: Justyna Mazur, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres, w którym osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające, jest świadczeniem nienależnie pobranym, niezależnie od świadomości opiekuna co do braku prawa do jego pobierania?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres, w którym osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające, jest świadczeniem nienależnie pobranym na mocy art. 63 ust. 6 i 11 ustawy o świadczeniu wspierającym. Przepis ten ma charakter szczególny i nie wymaga dodatkowych przesłanek, takich jak świadomość opiekuna co do braku prawa do pobierania świadczenia, aby uznać je za nienależnie pobrane.
Stan faktyczny
Skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad ojcem. Po tym, jak ojciec skarżącej uzyskał prawo do świadczenia wspierającego, organy administracji uznały, że świadczenie pielęgnacyjne wypłacone skarżącej za okres od 2 lipca 2024 r. do 30 września 2024 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i nakazały jego zwrot. Skarżąca kwestionowała obowiązek zwrotu, argumentując, że nie działała w złej wierze i nie miała świadomości, że świadczenie jest nienależne. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca), , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 sierpnia 2025 r. znak: [...] w przedmiocie uznania świadczenia pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane i orzeczenie zwrotu oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 7 sierpnia 2025 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, Kolegium), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. (dalej: Wójt, organ I instancji) z 23 czerwca 2025 r. o uznaniu świadczenia za nienależnie pobrane i orzeczeniu wobec P. B. (dalej: skarżąca, strona) o zwrocie kwoty 8.867,60 zł. Stan faktyczno-prawny w przedmiotowej sprawie przedstawia się następująco: Decyzją Kolegium z 31 marca 2023 r. znak: [...] przyznane zostało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, spowodowanej koniecznością opieki nad ojcem A. K. (dalej: ojciec strony), na okres od 11 lipca 2022 r. do 31 lipca 2022 r. w kwocie 1.434,45 zł jednorazowo, a od 1 sierpnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. w kwocie po 2.119 zł miesięcznie oraz od 1 stycznia 2023 r. do 31 sierpnia 2024 r. w kwocie po 2.458 zł miesięcznie. Decyzja ta została następnie zmieniona decyzją organu I instancji z 18 stycznia 2024 r. znak: [...] w części dotyczącej wysokości świadczenia pielęgnacyjnego i od 1 stycznia 2024 r. do 31 sierpnia 2024 r. świadczenie przyznano w wysokości po 2.988 zł miesięcznie. Odrębną zaś decyzją wydaną również 18 stycznia 2024 r. znak: [...] organ I instancji, działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (Dz.U. z 2023 r. poz. 2768), przedłużył prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do 30 września 2024 r. W dniu 4 czerwca 2025 r. skarżąca dostarczyła do organu I instancji informację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) z 28 maja 2025 r. o przyznaniu i wypłaceniu ojcu strony świadczenia wspierającego na okres od 2 lipca 2024 r. do 30 listopada 2027 r. Powyższe spowodowało, że organ I instancji pismem z 5 czerwca 2025 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia, czy świadczenie pielęgnacyjne w okresie od 2 lipca 2024 r. do 30 września 2024r. jest świadczeniem rodzinnym nienależnie pobranym. Następnie Wójt decyzją z 23 czerwca 2025 r. Nr: [...], znak: [...], działając na podstawie m.in. art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 323, dalej: u.ś.r.), art. 63 ust. 6 i ust. 11 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429, dalej: u.ś.w.) oraz art. 104 i art. 107 k.p.a. stwierdził, że świadczenie pobrane przez skarżącą w formie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 2 lipca 2024 r. do 30 września 2024 r. w łącznej kwocie 8.867,60 zł jest świadczeniem rodzinnym nienależnie pobranym i podlega zwrotowi. Jednocześnie zobowiązano stronę do zwrotu ww. świadczenia rodzinnego nienależnie pobranego w terminie 7 dni od daty uostatecznienia się decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że powodem takiego rozstrzygnięcia był fakt, iż w trakcie pobierania przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem strony zostało mu przyznane od 2 lipca 2024 r. do 30 listopada 2027 r. świadczenie wspierające z ZUS. Informację o powyższym organ I instancji powziął od skarżącej, która 4 czerwca 2025 r. dostarczyła decyzję z ZUS. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Podniosła, że świadomość, iż świadczenie pielęgnacyjne jest nienależne ma istnieć w dacie jego pobierania, a ona nie pobierała tego świadczenia w złej wierze. Wniosła o zmianę orzeczenia zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie, że nie jest ona zobowiązana do zwrotu. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia takiego wniosku, wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i ewentualnie przekazanie tej sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Decyzją z 7 sierpnia 2025 r. znak: [...] Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji powołało art. 63 ust. 11 u.ś.w., który zawiera regulację odmienną od zamieszczonych w art. 30 ust. 2 u.ś.r. Dlatego w przypadku skarżącej nie można brać pod uwagę świadomości strony, której świadczenie pielęgnacyjne zostało wypłacone, czy też świadomego wprowadzenia w błąd organu, który świadczenie pielęgnacyjne przyznał. W niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 30 ust. 1 u.ś.r. stanowiący, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podniosło, że nie można ich uwzględnić, gdyż godziłoby to w przepisy u.ś.w. Jednocześnie organ odwoławczy pouczył stronę o możliwości skorzystania z ulg przewidzianych w art. 30 ust. 9 u.ś.r. Od decyzji Kolegium skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, zarzucając naruszenie następujących przepisów: 1) art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.ś.r. poprzez uznanie, że pobrane przez skarżącą świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem pobranym nienależnie i podlega zwrotowi; 2) art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jej załatwienia i rozstrzygnięcia; 3) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozważenia całego materiału dowodowego, którym dysponuje organ i pominięcie oczywistych wniosków z niego wynikających, co doprowadziło do uznania, że na podstawie dokumentów będących w dyspozycji organu skarżąca jest zobowiązana do zwrotu pobranych świadczeń za okres od 2 lipca 2024 r. do 30 września 2024 r. (zdaniem organu - nienależnie pobranych) w łącznej kwocie 8.867,60 zł; 4) art. 30 ust. 1 i ust. 2 u.ś.r. poprzez wybiórcze ich stosowanie i uznanie, że art. 30 ust. 1 u.ś.r. nie ma zastosowania w sytuacji skarżącej, natomiast już art. 30 ust. 2 tej ustawy znajduje zastosowanie w niniejszej sytuacji. W uzasadnieniu skargi strona, cytując szereg orzeczeń sądów administracyjnych, podniosła, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy. Dla prawidłowego ustalenia istnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia decydujące znaczenie ma zatem świadomość osoby pobierającej świadczenie. Osoba zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia musi być świadoma, że okoliczność, która powoduje ustanie prawa do uzyskanego świadczenia, wystąpiła oraz że świadomość, że świadczenie jest nienależne, ma istnieć w dacie jego pobierania, a nie dotyczyć sytuacji przyszłych, niemożliwych do przewidzenia w dacie jego pobierania. W konsekwencji strona nie może ponosić negatywnych skutków takiego stanu rzeczy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) i art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądowa kontrola legalności polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy co do zasady, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola legalności przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie w tak zakreślonych granicach kognicji doprowadziła do wniosku, że skarga strony nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie uczyniono decyzję Kolegium, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Wójta, którą uznano, że świadczenie pielęgnacyjne wypłacone skarżącej za okres od 2 lipca 2024 r. do 30 września 2024 r. w kwocie 8.867,60 zł zostało nienależnie pobrane oraz zobowiązano do spłaty nienależnie pobranego świadczenia. Materialnoprawną podstawą wydania decyzji w rozpatrywanej sprawie były przepisy u.ś.w., w szczególności art. 63 ust. 11, a także u.ś.r., w szczególności art. 30. Zakreślając ramy prawne niniejszej sprawy wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2024 r. weszły w życie przepisy u.ś.w., która zmieniła zasady przyznawania wsparcia opiekunom osób niepełnosprawnych. Świadczenie pielęgnacyjne od 1 stycznia 2024 r. jest przyznawane wyłącznie opiekunom osób niepełnosprawnych do ukończenia 18 roku życia. Natomiast dla niepełnosprawnych osób pełnoletnich przewidziane jest świadczenie wspierające, z którego osoby takie mają w założeniu ustawodawcy finansować koszty opieki. Ustalenie prawa do świadczenia wspierającego oraz jego wypłata następują na wniosek osoby, o której mowa w art. 3 ust. 2, lub osoby upoważnionej do jej reprezentowania. Wniosek składa się nie wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna. Wniosek składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 9 ust. 1-3 u.ś.w.). Przyznanie przez ZUS świadczenia wspierającego nie wymaga wydania decyzji; taką decyzję ZUS wydaje tylko w przypadkach odmowy przyznania świadczenia wspierającego, uchylenia lub zmiany prawa do świadczenia wspierającego oraz nienależnie pobranego świadczenia wspierającego (art. 13 ust. 1 i 4 u.ś.w.). Rozdział 7 u.ś.w. reguluje przepisy przejściowe, dostosowujące i przepis końcowy. Stosownie do art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (u.ś.r.), do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustęp 2 stanowi, że osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (u.ś.r.), zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. Należy podkreślić, że świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (u.ś.r.), albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, nie przysługują jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego (art. 63 ust. 6 u.ś.w.). Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, podlega wstrzymaniu, jeżeli osoba wymagająca opieki lub osoba uprawniona do jej reprezentowania złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego (ust. 9). Zgodnie z brzmieniem art. 61 ust. 11 u.ś.w. za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, uważa się świadczenie lub zasiłek wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające. Z wykładni powyższych przepisów wynika, że świadczenie wspierające oraz świadczenie pielęgnacyjne są świadczeniami konkurencyjnymi. Ustawodawca wprowadził bowiem regulację, zgodnie z którą opiekun osoby niepełnosprawnej traci prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w czasie, gdy osoba z niepełnosprawnością pobiera świadczenie wspierające. Innymi słowy, skorzystanie przez osobę z niepełnosprawnością z prawa do świadczenia wspierającego wiąże się z tym, że jej opiekun traci prawo do dotychczas pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego. Należy zaznaczyć, że wypłata opiekunowi osoby z niepełnosprawnością świadczenia pielęgnacyjnego powinna zostać wstrzymana z chwilą złożenia przez osobę z niepełnosprawnością wniosku o przyznanie świadczenia wspierającego. Jak już wskazano, taki wniosek może zostać złożony do ZUS dopiero po wydaniu przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności ostatecznej decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Ponadto z cytowanych przepisów wynika, że świadczenie pielęgnacyjne powinno zostać uchylone po przyznaniu osobie z niepełnosprawnością świadczenia wspierającego – od dnia, od którego ZUS przyznał tej osobie świadczenie wspierające. Z przepisu art. 61 ust. 11 u.ś.w. jednoznacznie zaś wynika, że świadczeniem pielęgnacyjnym nienależnie pobranym jest świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres przyznanego osobie z niepełnosprawnością świadczenia wspierającego. Opiekun osoby z niepełnosprawnością będzie zatem zobowiązany do zwrotu świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne za okres, za który przyznano osobie z niepełnosprawnością świadczenie wspierające. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy przypomnieć należy, że Kolegium decyzją z 31 marca 2023 r. przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad ojcem od 11 lipca 2022 r. do 31 sierpnia 2024 r. Następnie decyzją zmieniającą z 18 stycznia 2024 r. znak: [...] Wójt przedłużył skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do 30 września 2024 r. Z pisma ZUS z 28 maja 2025 r. znak: [...] wynika, że wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności decyzją z 15 kwietnia 2025 r. znak: [...] ustalił ojcu strony potrzebę wsparcia na poziomie 88 punktów na okres od 2 lipca 2024 r. do 30 listopada 2027 r. W związku z tym ZUS przyznał ojcu strony świadczenie wspierające na okres: - od 2 lipca 2024 r. do 31 lipca 2024 r. w kwocie 2.069,10 zł, - od 1 sierpnia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. w kwocie 2.138 zł miesięcznie, - od 1 stycznia 2025 r. do 28 lutego 2025 r. w kwocie 2.138 zł miesięcznie, - od 1 marca 2025 r. do 30 listopada 2027 r. w kwocie 2.255 zł miesięcznie. Z powyższego wynika więc, że w okresie od 2 lipca 2024 r. do 30 września 2024 r. zarówno skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem, jak również ojciec strony pobierał świadczenie wspierające. Taki zbieg świadczeń jest sprzeczny z art. 63 ust. 6 u.ś.w., ponieważ osoba wymagająca opieki może pobierać tylko jedno wymienione w tym przepisie świadczenie. Jeśli zatem osoba z niepełnosprawnością zaczyna pobierać świadczenie wspierające, jej opiekun traci prawo do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego za ten sam okres. Oznacza to, że przyznanie świadczenia wspierającego osobie wymagającej opieki automatycznie powoduje utratę prawa opiekuna do dotychczasowego wsparcia finansowego w formie świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok WSA w Lublinie z 8 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 74/25; wyrok WSA w Łodzi z 11 lipca 2025 r, sygn. akt II SA/Łd 243/25, wyrok WSA w Gliwicach z 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 94/25, wszystkie orzeczenia publ. cbosa). Dlatego, w ocenie Sądu, organ I instancji zasadnie zawiadomieniem z 5 czerwca 2025 r. (po uzyskaniu 4 czerwca 2025 r. informacji o przyznaniu ojcu strony świadczenia wspierającego) wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie uznania świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 2 lipca 2024 r. do 30 września 2024 r. za nienależnie pobrane. Skarżąca nie zawiadomiła organu I instancji o fakcie złożenia przez swojego ojca, na którego pobierała świadczenie pielęgnacyjne, wniosku o świadczenie wspierające, chociaż o możliwości ubiegania się o takie świadczenie i o zasadach zbiegu świadczeń wiedziała już od 29 września 2023 r. Wówczas otrzymała od Wójta obszerną informację dotyczącą prawa do wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego i świadczenia wspierającego od 1 stycznia 2024 r. oraz o korelacji obu tych świadczeń. Skarżąca była pouczona, że w przypadku kiedy jej ojciec wystąpi o świadczenie wspierające, to wypłata świadczenia pielęgnacyjnego podlega wstrzymaniu. Natomiast za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne uważa się m.in. świadczenie wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające (k. 37 akt administracyjnych organu I instancji). W tym miejscu należy zauważyć, że co do zasady problematyka nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego została uregulowana w przepisach u.ś.r. I tak, zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu (art. 30 ust. 1 u.ś.r.). Problem, jaki się pojawia na tle powyższych regulacji, to ocena charakteru i wzajemnej relacji art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. i art. 63 ust. 11 u.ś.w., a więc przesłanek uznania świadczenia pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane, a w dalszej kolejności orzeczenia o jego zwrocie. Sąd zauważa, że w dotychczasowym orzecznictwie na tle przepisów u.ś.r. przyjęto rozróżnienie pomiędzy zwrotem "świadczenie nienależne", które jest pojęciem obiektywnym, od "świadczenia nienależnie pobranego", czyli wypłaconego osobie, której można przypisać określone cechy dotyczące świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie należy jednak uznać, że art. 63 ust. 11 u.ś.w. jest to odrębny i niezależny od regulacji ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 30 ust. 2 u.ś.r.) przepis szczególny, co oznacza, że poza przesłanką jednoczesnego pobierania dwóch świadczeń (pielęgnacyjnego i wspierającego) nie wymaga spełnienia innych warunków dla uznania, że świadczenie pielęgnacyjne zostało nienależnie pobrane. Tym samym – w realiach niniejszej sprawy - przyjąć należy, że okoliczność, iż w okresie od 2 lipca 2024 r. do 30 września 2024 r. skarżąca nie była świadoma tego, że świadczenie pielęgnacyjne jej się nie należy, nie ma wpływu na uznanie świadczenia pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane (por. wyrok WSA w Gliwicach z 23 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1671/24, wyrok WSA w Łodzi z 11 lipca 2025 r, sygn. akt II SA/Łd 243/25, oba publ. cbosa). Znaczenie dla uznania świadczenia pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane ma bowiem wyłącznie wskazany wyżej fakt jednoczesnego pobierania obu świadczeń. W powyższym zakresie brak więc podstaw do kwestionowania wydanych w sprawie przez organy decyzji. Organy słusznie bowiem przyjęły, że stosownie do art. 63 ust. 6 i ust. 11 u.ś.w. świadczenie pielęgnacyjne zostało nienależnie pobrane. Ustalone okoliczności faktyczne wynikają z materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych, który został przez organy prawidłowo zebrany, w sposób wyczerpujący i zgodny z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., logicznie oceniony zgodnie z art. 80 k.p.a. i przedstawiony w zaskarżonej decyzji, której uzasadnienie odpowiada zasadom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. Zarzuty skargi, w ocenie Sądu, są jedynie polemiką skarżącej z prawidłowymi ustaleniami i wywodami organów orzekających i nie wnoszą żadnych istotnych okoliczności do przedmiotowej sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło