III SA/Lu 350/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia 22 maja 2025 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. stwierdził uchybienie przez skarżącą A. G. terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy: W dniu 26 kwietnia 2024 r. A. G. wniosła do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Decyzją z dnia [...] 2025 r., nr [...]/2024/1 Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. ustalił poziom potrzeby wsparcia od dnia złożenia wniosku wyrażony w wartości punktowej w skali 0-100 – na 70 punktów. Decyzja została doręczona stronie w dniu 13 marca 2025 r. A. G. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i ustalenie wyższego poziomu potrzeby wsparcia. W treści wniosku skarżąca wskazała na zły stan zdrowia oraz potrzebę korzystania z pomocy opiekunki. Wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 23 kwietnia 2025 r. W dniu 22 maja 2025 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. wydał postanowienie, którym stwierdził uchybienie terminu przewidzianego do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że zgodnie z art. 6b5 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913 z późn. zm., dalej także jako "ustawa") od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do wojewódzkiego zespołu składany w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Skarżąca w pouczeniu zawartym w decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. została prawidłowo poinformowana o terminie i sposobie wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W niniejszej sprawie termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał w dniu 27 marca 2025 r., natomiast wniosek został złożony przez skarżącą w dniu 23 kwietnia 2025 r., a więc po upływie ustawowego terminu. A. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższe postanowienie. Skarżąca wyjaśniła, że termin do wniesienia środka odwoławczego od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia przekroczyła nieumyślnie. Powołując się na powyższe, skarżąca wniosła o rozpatrzenie odwołania od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W piśmie z dnia 18 lipca 2025 r. A. G. dodatkowo podniosła, że przeoczenie terminu było spowodowane stanem depresyjnym, który w przypadku skarżącej ma postać przewlekłą i łączy się z innymi chorobami. Dla potwierdzenia powołanych okoliczności skarżąca przedstawiła dokumentację medyczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi przez uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Po dokonaniu według wskazanych zasad kontroli postanowienia zaskarżonego w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że nie zachodzą podstawy do jego uchylenia. Przedmiot kontroli Sądu stanowiło postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. stwierdzające uchybienie przez skarżącą A. G. terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w związku z decyzją Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia [...] 2025 r. ustalającą poziom potrzeby wsparcia. Podstawę wydania wskazanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913 z późn. zm.). Zgodnie z art. 6b3 ust. 1 tej ustawy, decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki zespół na wniosek osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2, albo na wniosek podmiotu, o którym mowa w art. 6b ust. 1 i 2, dotyczący osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2. Stosownie do art. 6b5 ust. 1 ustawy, w decyzji, o której mowa w art. 6b3 ust. 1, ustala się poziom potrzeby wsparcia, o którym mowa w art. 4b ust. 3. Natomiast na mocy art. 6b5 ust. 5 powołanej ustawy, od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do wojewódzkiego zespołu składany w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Przepis art. 66 ust. 1 i ust. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przewiduje, że w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. W postępowaniach o ustalenie niepełnosprawności albo stopnia niepełnosprawności lub w postępowaniach o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia nie stosuje się przepisu art. 79a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej "k.p.a."). Z kolei z art. 127 § 3 k.p.a. wynika, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Zgodnie zaś z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z powyższych przepisów wynika, że organ właściwy do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, działając z urzędu – obligatoryjnie bada zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Koniecznym warunkiem ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ jest uprzednie zbadanie, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest dopuszczalny oraz, czy został wniesiony w terminie. W przypadku uchybienia przez stronę terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, właściwy organ jest zobowiązany do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości, że decyzja Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia [...] 2025 r. została doręczona w dniu 13 marca 2025 r. Potwierdzają to data wpisana obok podpisu osoby odbierającej, a także datownik urzędu pocztowego, widniejące na potwierdzeniu odbioru (k. 5 akt administracyjnych). Jednocześnie decyzja z dnia 1 lutego 2025 r. zawierała pouczenie, że stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W świetle zatem przywołanego wyżej art. 6b5 ust. 5 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął z dniem 27 marca 2025 r. Natomiast, jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organu, skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dopiero w dniu 23 kwietnia 2025 r., czyli po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Potwierdza to także data widniejąca na kopercie zawierającej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przesłanej do organu. W tych okolicznościach Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności obowiązany był stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ prawidłowo zastosował przywołane wyżej przepisy art. 134 k.p.a. w związku z art. 6b5 ust. 5 ustawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że uchybienie ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania, a także – odpowiednio – wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia w oparciu o art. 134 k.p.a. W konsekwencji stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego. Termin do wniesienia odwołania (złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest bowiem terminem wyznaczonym przez ustawodawcę, a organ nie ma wpływu na jego długość, niemożliwe jest więc jego przedłużenie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 1748/23 oraz z 4 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12). Treść art. 134 k.p.a., będącego bezwzględnie obowiązującą normą prawną, wskazuje na obowiązek organu odwoławczego wyraźnego ustosunkowania się do tej czynności. Stwierdzenie uchybienia terminu wymaga zatem jednoznacznego rozstrzygnięcia w formie postanowienia (por. G. Łaszczyca, Komentarz do art. 134 k.p.a., teza 9, Lex 2010 r.). W świetle powyższego, orzekając w oparciu o art. 134 k.p.a. organ obowiązany jest ustalić dwie okoliczności: datę doręczenia decyzji stronie oraz datę wniesienia odwołania, co odpowiednio odnosi się do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2024 r., sygn. akt I GSK 966/20,). W niniejszej sprawie obie wymienione przesłanki zostały ustalone przez organ. Ustalenia te znajdują podstawę w zgromadzonych w sprawie dokumentach i nie są kwestionowane przez skarżącą. Skarżąca przyznała, że uchybiła terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując jedynie, że termin przeoczyła nieumyślnie. Nie ma zatem podstaw do podważania prawidłowości zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy nie zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego postanowienia. Trzeba też wskazać, że podniesione dopiero na etapie postępowania sądowego, w piśmie z dnia 18 lipca 2025 r., okoliczności dotyczące złego stanu zdrowia skarżącej jako przyczyny uchybienia terminu, pozostają bez wpływu dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Tylko bowiem w przypadku złożenia po terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i złożenia równocześnie do organu wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, organ jest obowiązany w pierwszym rzędzie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu i ocenić czy powołane we wniosku okoliczności wskazują na uchybienie terminu bez winy strony. Dopiero po negatywnym rozstrzygnięciu wniosku o przywrócenie terminu organ może wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast w niniejszej sprawie skarżąca wraz ze złożonym po upływie terminu wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (zatytułowanym przez skarżącą jako "odwołanie") ani też przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie złożyła wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie powołała również okoliczności, z powodu których uchybiła terminowi. Treść pisma obejmującego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie pozwalała zatem na uznanie, że pismo to obejmuje również wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. W konsekwencji organ zasadnie poprzestał na ocenie terminowości wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, trafnie w stwierdzając w zaskarżonym postanowieniu uchybienie ustawowemu terminowi do złożenia takiego wniosku. Powołane przez skarżącą przyczyny uchybienia terminu nie podlegają również ocenie Sądu w niniejszej sprawie, która dotyczy wyłącznie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. W konsekwencji przedstawione w skardze okoliczności dotyczące złego stanu zdrowia skarżącej w terminie przewidzianym na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, dotyczącej stwierdzenia obiektywnej okoliczności uchybienia terminu. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W związku z tym i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.