III SA/Gd 370/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Adam Osik (spr.) Protokolant: Sekretarz Sądowy Mirosława Marszałek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2025 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 maja 2025 r., nr SKO Gd/5941/24 w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy Stary Dzierzgoń z dnia 20 listopada 2024 r. nr So.4453.18.2024; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej S. z siedzibą w S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 20 listopada 2024 r. nr So.4453.18.2024, wydaną na podstawie art. 122 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 737 ze zm.) – dalej jako: "u.p.o.", art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572) - dalej jako "k.p.a.") oraz § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2019 r., poz. 391) – dalej jako "r.p.n.z.", Wójt Gminy Stary Dzierzgoń odmówił S. z siedzibą w S. dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika N. T. w zawodzie piekarza. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 16 września 2024 r. S. z siedzibą w S. wystąpiła do Wójta Gminy Satry Dzierzgoń o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Organ pierwszej instancji ustalił, że osoby uczące ww. młodocianego pracownika, tj. M. S. oraz P. G., posiadają kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego w zawodzie piekarz. Młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał egzamin czeladniczy w tym zawodzie. Wniosek o dofinansowanie złożony został w terminie, który liczy się od daty wydania zaświadczenia o zdaniu egzaminu czeladniczego przez młodocianego pracownika. Do wniosku strona załączyła oświadczenie, że w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 2159 ze zm.) nie jest rzemieślnikiem. Organ wyjaśnił, że w świetle art. 122 ust. 1 pkt 1 u.p.o. dofinansowanie kosztów kształcenia przysługuje wyłącznie za ucznia, który zdał egzamin: - w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle; - w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy. W ocenie organu młodociany pracownik był zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem, co oznacza, że powinien przystąpić do egzaminu zawodowego przeprowadzonego przez okręgowe komisje egzaminacyjne. Okoliczność zdania egzaminu czeladniczego przez wyżej wymienionego młodocianego pracownika uniemożliwia pracodawcy niebędącemu rzemieślnikiem dofinansowanie kosztów jego kształcenia. W odwołaniu od powyższej decyzji S. w S. (dalej również jako "strona" lub "skarżąca") wskazała, że prowadzi działalność w zakresie produkcji pieczywa i wyrobów ciastkarskich, w ramach której zatrudnia i kształci młodocianych pracowników mając w tym względzie wieloletnie doświadczenie i odpowiednią kadrę wykwalifikowanych pracowników. Zdaniem strony w sprawie zostały spełnione warunki określone w art. 122 u.p.o., albowiem strona zatrudnia w roli instruktora praktycznej nauki zawodu pracowników, którzy posiadają stosowne kwalifikacje wymagane od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określone w § 10 ust. 3 i 4 r.p.n.z., a młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał egzamin czeladniczy z wynikiem pozytywnym. Wraz z odwołaniem strona przedłożyła opinię w sprawie dofinansowania kształcenia młodocianego pracownika, wydaną przez Pomorską Izbę Rzemieślniczą Małych i Średnich Przedsiębiorstw w Gdańsku z dnia 27 listopada 2024 r. Decyzją z dnia 7 maja 2025 r. nr SKO Gd/5941/24, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 122 u.p.o., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 24 listopada 2024 r., o zmianie ustawy o systemie oświaty i niektórych innych ustaw (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1933) do dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników przyznawanego na wniosek pracodawcy, o którym mowa w art. 122 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 4, w brzmieniu dotychczasowym, złożony do dnia wejścia w życie art. 4 pkt 12 niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że art. 122 ust. 1 u.p.o. określa przesłanki, których łączne spełnienie warunkuje przyznanie pracodawcy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Brak spełnienia którejkolwiek z tych przesłanek upoważnia organ właściwy do wydania decyzji odmownej. Pierwszą z przesłanek jest zawarcie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego zgodnie z przepisami prawa pracy. Kolejną przesłanką jest posiadanie przez pracodawcę lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy albo przez osobę zatrudnioną u pracodawcy kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych. Trzecią zaś przesłanką jest ukończenie nauki zawodu oraz zdanie egzaminu odpowiedniego dla charakteru działalności pracodawcy, tzn. egzaminu czeladniczego, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ustawy o rzemiośle - jeżeli pracodawca jest rzemieślnikiem lub egzaminu zawodowego - jeżeli pracodawca nie jest rzemieślnikiem. Na gruncie powyższych przepisów nie jest więc wystarczające zawarcie umowy o pracę oraz kontynuowanie nauki zawodu, lecz niezbędne jest ukończenie przez młodocianego pracownika tej nauki oraz złożenie odpowiedniego egzaminu. Organ odwoławczy zauważył, że młodociany pracownik zdał egzamin czeladniczy, a nie zawodowy, jak wymagają tego przepisy. Potwierdza to dołączona do odwołania opinia Pomorskiej Izby Rzemieślniczej z dnia 27 listopada 2024 r., wydana na wniosek Cechu Rzemiosł Różnych w S., w której stwierdza się, że S. nie spełnia wymagań pracodawcy rzemieślnika, w związku z czym młodociany pracownik powinien zostać skierowany na egzamin zawodowy, a nie egzamin czeladniczy. Odnosząc się natomiast do pozostałej treści ww. opinii jak i do odwołania wniesionego przez stronę organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 122 ust. 1 pkt 2 u.p.o. wyraźnie warunkuje otrzymanie dofinansowania do kosztów kształcenia młodocianego pracownika od zdania egzaminu odpowiedniego dla charakteru działalności pracodawcy. Tym samym argumentacja strony, że istotny jest wyłącznie fakt zdania egzaminu, a nie instytucja, przed którą młodociany zdawał egzamin, nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję S. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 ust. 2 pkt 2 u.p.o. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że młodociany pracownik zatrudniony przez Spółdzielnię nie powinien przystąpić do egzaminu czeladniczego, a wyłącznie do egzaminu zawodowego, co stanowiło podstawę odmowy dofinansowania kosztów jego kształcenia; 2. art. 32 i art. 65 Konstytucji RP poprzez różnicowanie uprawnień w zależności od formy prawnej podmiotu wykonującego tę samą funkcję w zakresie kształcenia; 3. przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., przez nieustalenie istotnych okoliczności faktycznych (członkostwo w cechu, charakter działalności, zdany egzamin czeladniczy) i pominięcie dowodów; 4. art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasad proporcjonalności, legalizmu i zaufania obywatela do organów administracji. W uzasadnieniu skarżąca przyznała, że nie posiada formalnego statusu pracodawcy - rzemieślnika, niemniej jednak faktycznie realizuje kształcenie zawodowe w standardzie rzemieślniczym, jako członek cechu, przy współpracy z izbą rzemieślniczą i z udziałem wykwalifikowanego personelu (mistrzów). W związku z tym przystąpienie młodocianego do egzaminu czeladniczego było zgodne z obowiązującymi przepisami oraz celem regulacji art. 122 ust. 1 u.p.o. Przepis ten równorzędnie dopuszcza zarówno egzamin zawodowy, jak i egzamin czeladniczy jako podstawę przyznania dofinansowania, nie różnicując ich co do skutków finansowych dla pracodawcy. Tym samym, samo przystąpienie do egzaminu czeladniczego nie może stanowić podstawy odmowy przyznania dofinansowania. Kluczowe znaczenie ma bowiem fakt, że egzamin został zdany, a młodociany zakończył przygotowanie zawodowe. W ocenie skarżącej art. 122 ust. 1 u.p.o. nie uzależnia prawa do dofinansowania od statusu pracodawcy jako rzemieślnika. Albowiem ustawodawca świadomie dopuścił dwa równoważne tryby zakończenia nauki zawodu przez młodocianego - poprzez egzamin zawodowy lub egzamin czeladniczy. Z przepisu nie wynika, że tylko rzemieślnik może skutecznie kierować na egzamin czeladniczy, ani że wybór tego egzaminu przez inny podmiot (np. spółdzielnię) niweczy prawo do dofinansowania. Skarżąca podkreśliła, że przystąpienie do egzaminu czeladniczego odbyło się zgodnie z przepisami i za zgodą uprawnionej izby rzemieślniczej. Spółdzielnia jest członkiem cechu rzemieślniczego, kształci młodocianych w zawodach rzemieślniczych, zatrudnia mistrzów zawodu i współpracuje z izbą rzemieślniczą. Sama izba rzemieślnicza nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń co do kwalifikacji zakładu pracy ani co do dopuszczenia młodocianego do egzaminu czeladniczego. Skoro więc izba dopuściła kandydata do egzaminu czeladniczego i wydała dyplom, to egzamin ten jest ważny i skuteczny, także w rozumieniu art. 122 ust. 1 u.p.o. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przywołała orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Po 217/23, gdzie przyjęto, że ze względu na cel regulacji przyjąć należy, iż dofinansowanie kosztów kształcenia na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o. przysługuje nie tylko pracodawcom będącym rzemieślnikami w rozumieniu ustawy z 22 marca 1989 r. o rzemiośle, ale również pracodawcom, w imieniu których zakład pracy prowadzi albo u których zatrudniona jest osoba, która posiada kwalifikacje zawodowe, które umożliwiałyby uznanie jej za rzemieślnika, gdyby analogiczną działalność prowadziła samodzielnie i na własny rachunek. W ocenie skarżącej organ wydający zaskarżoną decyzję pominął rzeczywiste okoliczności sprawy i zastosował przepis w sposób nadmiernie formalistyczny, prowadzący do nieuzasadnionego ograniczenia prawa do dofinansowania, mimo że egzamin czeladniczy został przeprowadzony prawidłowo, a cele kształcenia zawodowego zostały zrealizowane. Skarżąca nie kwestionując, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o rzemiośle, rzemieślnikiem może być wyłącznie osoba fizyczna prowadząca działalność rzemieślniczą osobiście i na własny rachunek, wskazała, że ocena sytuacji wyłącznie na podstawie tej definicji jest zbyt wąska i formalistyczna, a w konsekwencji prowadzi do niesłusznej odmowy wsparcia publicznego podmiotowi, który faktycznie realizuje cele kształcenia zawodowego młodocianych. Organ w żaden sposób nie wykazał, że egzamin czeladniczy przeprowadzono niezgodnie z przepisami, ani że spółdzielnia nie spełniła wymogów związanych z kształceniem młodocianych. W tej sytuacji odmowa dofinansowania stanowi nieproporcjonalną sankcję za wybór ścieżki egzaminacyjnej, który został zaakceptowany przez uprawnioną izbę rzemieślniczą. Uwzględniając cel art. 122 u.p.o., jakim jest wspieranie pracodawców podejmujących trud kształcenia młodocianych, należy przyjąć wykładnię funkcjonalną, która obejmuje również podmioty takie jak spółdzielnia pracy - rzeczywiście realizujące programy nauki zawodu w standardzie właściwym dla rzemiosła. W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 122 u.p.o. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2019 r. Nadto należało mieć na względzie, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 24 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty i niektórych innych ustaw (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1933) do dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników przyznawanego na wniosek pracodawcy, o którym mowa w art. 122 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 4, w brzmieniu dotychczasowym, złożony do dnia wejścia w życie art. 4 pkt 12 niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Z uwagi na złożenie przez skarżącą wniosku o dofinansowanie w dniu 16 września 2024 r. zastosowanie miały przepisy art. 122 u.p.o. w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ww. ustawy nowelizującej. Art. 4 pkt 12 ww. ustawy nowelizującej wszedł bowiem w życie w dniu 28 grudnia 2024 r. Zgodnie z art. 122 ust. 1 u.p.o. pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania; 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał: a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z 22 marca 1989 r. o rzemiośle, b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy; 3) młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1. Przepis art. 122 ust. 1 pkt 1 u.p.o. odsyła do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2010 ze zm.). Zgodnie z § 11 ust. 1-4 ww. rozporządzenia: 1. Wiedza i umiejętności nabyte przez młodocianego podczas nauki zawodu są sprawdzane w trakcie egzaminu. 2. Młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem dokształcający się w branżowej szkole I stopnia zdaje egzamin zawodowy, zgodnie z przepisami rozdziału 3b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2019 r. poz. 1481). 3. Młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem dokształcający się u pracodawcy albo na turnusie dokształcania teoretycznego młodocianych organizowanym przez centrum kształcenia zawodowego, branżowe centrum umiejętności lub szkołę prowadzącą kształcenie zawodowe zdaje egzamin eksternistyczny zawodowy, przeprowadzany przez okręgową komisję egzaminacyjną, zgodnie z przepisami rozdziału 3b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. 4. Młodociany zatrudniony u pracodawcy będącego rzemieślnikiem zdaje egzamin kwalifikacyjny na tytuł czeladnika przeprowadzany przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych, zgodnie z przepisami w sprawie egzaminu czeladniczego, egzaminu mistrzowskiego oraz egzaminu sprawdzającego, przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych. Istotą sporu w kontrolowanej sprawie było, czy w przypadku skarżącej spółdzielni nie został spełniony warunek przyznania dofinansowania przewidziany w art. 122 ust. 1 u.p.o. Orzekające w sprawie organy stwierdziły bowiem, że spółdzielnia nie jest rzemieślnikiem i ma do niej zastosowanie art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. b cytowanej ustawy, wymagający zdania przez młodocianego pracownika egzaminu zawodowego, jako warunek uzyskania dofinasowania jego kształcenia. Tymczasem młodociany, którego kształcenia dotyczył wniosek o dofinansowanie, o które ubiega się skarżąca spółdzielnia, bezspornie zdał egzamin czeladniczy przed Komisją Egzaminacyjną Izby Rzemieślniczej. W ocenie Sądu organy dokonały błędnej wykładni art. 122 ust. 1 pkt 1 lit. a i b u.p.o. Przyjmując jako bezsporną okoliczność, że skarżąca spółdzielnia nie jest rzemieślnikiem (nie kwestionowała tego również sama skarżąca), organy, dokonując wykładni art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o. wzięły pod uwagę wyłącznie jego literalne brzmienie, pomijając konieczność posłużenia się również dyrektywami wykładni celowościowej i systemowej. Stwierdzić zatem należy, że ustawodawca w art. 122 ust. 1 pkt 1 u.p.o. dopuszcza dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika pracodawcy, który sam nie posiada kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych pod warunkiem, że kwalifikacje takie posiada osoba przez niego zatrudniona. Powyższe oznacza, że nie sposób uznać, aby w art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o. ustawodawcy chodziło wyłącznie o rzemieślnika w rozumieniu ustawy z 22 marca 1989 r. o rzemiośle. Trzeba zauważyć, że sam ustawodawca w przepisie tym nie odsyła wprost do ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (tekst jednolity: Dz. U. z 2020, poz. 2159), a więc do zawartych w art. 2 tej ustawy definicji rzemiosła i rzemieślnika. Poprzez bowiem odesłanie do zdania egzaminu czeladniczego zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle jako warunku przysługiwania pracodawcy dofinansowania kosztów kształcenia, ustawodawca odsyła jedynie do rozporządzenia określającego warunki powoływania komisji egzaminacyjnych izb rzemieślniczych wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 4 tej ustawy. Zgodnie zaś z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 stycznia 2017 r. w sprawie egzaminu czeladniczego, egzaminu mistrzowskiego oraz egzaminu sprawdzającego, przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych (Dz.U. z 20217 r., poz. 89 ze zm.) do egzaminu czeladniczego izba rzemieślnicza dopuszcza osobę, która ukończyła naukę zawodu u rzemieślnika jako młodociany pracownik. Przenosząc powyższe na realia kontrolowanej sprawy zauważyć należy, że w sytuacji gdy właściwy organ samorządu zawodowego, któremu w tym zakresie prawodawca powierzył działania związane z realizowaniem funkcji administracji publicznej dopuścił daną osobę do egzaminu czeladniczego, który młodociany pracownik zdał i uzyskał kwalifikacje zawodowe czeladnika w danej dziedzinie, to stwierdzić należy, iż realizująca zadania zlecone administracji państwowej komisja egzaminacyjna izby rzemieślniczej przyjęła, że kandydat ukończył naukę zawodu w trybie przewidzianym dla młodocianych uczących się zawodu u rzemieślnika. Nie sposób także pominąć regulacji zawartych w przywoływanym już wyżej rozporządzeniu Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, gdzie w § 3 wskazano, że pracodawca jest obowiązany zawrzeć z młodocianym na piśmie umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, stosownie do przepisów art. 195 § 1 Kodeksu pracy, w § 3a, że o zawarciu umowy, o której mowa w § 3, pracodawca zawiadamia wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego, a w przypadku pracodawcy będącego rzemieślnikiem - również izbę rzemieślniczą właściwą ze względu na siedzibę rzemieślnika. Organy nie wzięły pod uwagę i nie rozważyły w sposób należyty okoliczności, że w świetle zawartej w dniu 1 września 2021 r. pomiędzy skarżącą a młodocianym umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, której przedmiotem była nauka zawodu piekarz, jednym z podstawowych obowiązków młodocianego pracownika było przystąpienie do egzaminu czeladniczego po zakończeniu nauki zawodu. Bezspornym było przy tym, że zgodnie z ww. umową, czego również organy obu instancji rozstrzygając nie wzięły pod uwagę i nie rozważyły w sprawie, że przygotowanie zawodowe miało się odbywać i odbywało się pod nadzorem P. G., a następnie (na skutek zawarcia aneksu do umowy) pod nadzorem M. S. Obaj zatrudnieni przez skarżącą szkolący posiadają kwalifikacje zawodowe wskazane w tej umowie oraz przygotowanie pedagogiczne także wskazane w tej umowie. W dniu 31 sierpnia 2024 r. młodociany N. T. zdał egzamin czeladniczy przeprowadzony przez Pomorską Izbę Rzemieślniczą Małych i Średnich Przedsiębiorstw w Gdańsku. Zdaniem Sądu słusznie podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że wymienione wyżej przepisy mają w swym założeniu zachęcić pracodawców do kształcenia zawodowego młodocianych poprzez dofinansowanie kosztów takiego kształcenia. Interpretacja przepisów Prawa oświatowego powinna następować z uwzględnieniem wytycznych, które zawarte zostały w preambule tej ustawy, a która wskazuje m.in., że oświata w Rzeczypospolitej Polskiej stanowi wspólne dobro całego społeczeństwa; kieruje się zasadami zawartymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także wskazaniami zawartymi w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Konwencji o Prawach Dziecka. Nauczanie i wychowanie - respektując chrześcijański system wartości - za podstawę przyjmuje uniwersalne zasady etyki. Kształcenie i wychowanie służy rozwijaniu u młodzieży poczucia odpowiedzialności, miłości Ojczyzny oraz poszanowania dla polskiego dziedzictwa kulturowego, przy jednoczesnym otwarciu się na wartości kultur Europy i świata. Szkoła winna zapewnić każdemu uczniowi warunki niezbędne do jego rozwoju, przygotować go do wypełniania obowiązków rodzinnych i obywatelskich w oparciu o zasady solidarności, demokracji, tolerancji, sprawiedliwości i wolności (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 listopada 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 793/20, wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1998/22, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać należy, że jeśli na gruncie obowiązujących reguł wykładni możliwe są różne interpretacje określonego przepisu, organy stosujące prawo powinny ustalić jego rozumienie w taki sposób, aby możliwie najpełniej urzeczywistniać zasady i wartości konstytucyjne. Takimi zasadami są m.in. ochrona zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz pewności prawa. Zasada ta winna być w ocenie Sądu uwzględniona w działaniu organu w niniejszej sprawie. Trybunał Konstytucyjny w swoich orzeczeniach podnosi, iż zasada ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa "opiera się na pewności prawa, a więc takim zespole cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne; umożliwiają jej decydowanie o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie jej działania mogą pociągnąć za sobą. Jednostka winna mieć możliwość określenia zarówno konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego, jak też oczekiwać, że prawodawca nie zmieni ich w sposób arbitralny. Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa umożliwia więc przewidywalność działań organów państwa, a także prognozowanie działań własnych. W ten sposób urzeczywistniana jest wolność jednostki, która według swoich preferencji układa swoje sprawy i przyjmuje odpowiedzialność za swoje decyzje, a także jej godność, poprzez szacunek porządku prawnego dla jednostki, jako autonomicznej, racjonalnej istoty (...)". Inaczej ujmując, "treść omawianej zasady sprowadza się do takiego stanowienia i stosowania prawa, by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela i by mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, iż nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań, oraz w przekonaniu, że jego działania podejmowane pod rządami obowiązującego prawa i wszelkie związane z tym następstwa będą także i później uznawane przez porządek prawny" (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 grudnia 1999 r., sygn. K. 22/99, OTK ZU nr 7/1999, poz. 166, s. 904 – 905). W takiej sytuacji jak zaistniała w kontrolowanej sprawie za sprzeczne z zasadami obowiązującymi w państwie prawnym, w tym w szczególności z zasadą zaufania do władzy publicznej, zasadą informowania stron, należałoby uznać takie działanie szeroko rozumianych organów władzy publicznej, które przyjmowałyby bez uwag zawiadomienie o zatrudnieniu młodocianego w celu przygotowania zawodowego w trybie przewidzianym dla adeptów rzemiosła, po czym dopuszczałyby również tegoż młodocianego do egzaminów kwalifikacyjnych przewidzianych dla osób uczących się zawodu od rzemieślnika, zaś następnie, już po uzyskaniu przez młodocianego pracownika odpowiednich kwalifikacji zawodowych potwierdzonych zdaniem egzaminu czeladniczego przed komisją egzaminacyjną izby rzemieślniczej (tak jak w przypadku młodocianego N. T., którego kształcenie wiązało się z poniesieniem kosztów przez skarżącego pracodawcę – S.), a więc po osiągnięciu społecznie oczekiwanego celu jego kształcenia, odmawiałby pracodawcy przewidzianego prawem dofinansowania kosztów tegoż kształcenia z powołaniem się na okoliczności, że pracodawca młodocianego nie jest rzemieślnikiem, lecz z pominięciem istotnego faktu, iż dla wykształcenia tegoż młodocianego pracodawca ten poniósł koszty związane chociażby z zapewnieniem kształcenia młodocianego przez osobę posiadającą potwierdzone kwalifikacje zawodowe w danej dziedzinie rzemiosła. Podsumowując stwierdzić trzeba, że ze względu na cel regulacji przepis art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o. należy interpretować w sposób uprawniający do uzyskania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika nie tylko pracodawców będących rzemieślnikami w rozumieniu ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle, ale również tych pracodawców, w imieniu których zakład pracy prowadzi albo u których zatrudniona jest osoba, która posiada kwalifikacje zawodowe, które umożliwiałyby uznanie jej za rzemieślnika, gdyby analogiczną działalność prowadziła samodzielnie i na własny rachunek. Organy dopuściły się w konsekwencji naruszenia przepisu prawa materialnego, to jest art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o. poprzez jego błędną wykładnię, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie dokonały dogłębnego rozważenia, czy skarżąca spełniała wymagane art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o. warunki, jako pracodawca w imieniu którego zakład pracy prowadzi rzemieślnik, bądź który zatrudnia rzemieślnika. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał za konieczne uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni poglądy prawne wyrażone w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niego wskazania co do dalszego postępowania. Oznacza to przede wszystkim, że rozstrzygając sprawę organ uwzględni przedstawioną wyżej wykładnię przepisów prawa, mając przy tym na uwadze treść i warunki umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianego, którą w zaufaniu do Państwa i stanowionego prawa małoletni ten zawarł i realizował w celu nauki zawodu oraz w sposób wyczerpujący wyjaśni, czy w imieniu skarżącej zakład pracy prowadzi rzemieślnik bądź czy skarżąca zatrudnia rzemieślnika i ponownie dokona oceny spełnienia przez skarżącą warunków do przyznania wnioskowanego dofinansowania. Organ podejmie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu jednostki. Organ będzie miał na uwadze, że zasada ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa składa się na fundament demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt. 1. sentencji wyroku. O kosztach postępowania obejmujących uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w pkt. 2. sentencji wyroku. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy w wysokości 200 zł, wynagrodzenie adwokata reprezentującego skarżącą w postępowaniu sądowym w wysokości 480 zł oraz opłatę od dokumentu pełnomocnictwa (17 zł).