III SA/Gd 347/25

WyrokWSA w Gdańsku2025-10-23

Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Adam Osik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obawy związane z potencjalnym negatywnym odbiorem nazwiska o gruzińskim brzmieniu, w kontekście medialnych doniesień o przestępczości osób tej narodowości, stanowią "ważny powód" do zmiany nazwiska w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obawy związane z potencjalnym negatywnym odbiorem nazwiska o gruzińskim brzmieniu, w kontekście medialnych doniesień o przestępczości osób tej narodowości, nie stanowią "ważnego powodu" do zmiany nazwiska w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska. Podkreślono, że takie powody muszą być obiektywne i racjonalne, a nie opierać się wyłącznie na subiektywnych odczuciach czy stereotypach. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów administracji za zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Skarżąca W.N. wniosła o zmianę nazwiska z rodowego N. na nazwisko L., powołując się na obawy związane z gruzińskim pochodzeniem obecnego nazwiska, medialnymi doniesieniami o przestępczości osób tej narodowości, co miało prowadzić do podważenia zaufania do niej w życiu zawodowym i codziennym. Wskazała również na problemy związane z potencjalnymi postępowaniami międzynarodowymi po niesłusznym skazaniu w Rosji pod nazwiskiem L. Organy administracji odmówiły zmiany, uznając podane powody za niewystarczające i oparte na subiektywnych odczuciach. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Asesor WSA Adam Osik (spr.) Protokolant: Sekretarz Sądowy Mirosława Marszałek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2025 r. sprawy ze skargi W.N. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 30 maja 2025 r., nr WSO-III.6233.5.2025.EG w przedmiocie odmowy zmiany nazwiska oddala skargę. Decyzją z dnia 29 stycznia 2025 r. nr USC-V.5355.640.2024.AKW, wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) – dalej "k.p.a.", oraz art. 2, art. 3 i art. 4 w związku z art. 12 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1988 ze zm.) – dalej także jako "ustawa", Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Gdańsku odmówił W. N. zmiany nazwiska rodowego z nazwiska N. na nazwisko L. Organ wskazał, że wnioskiem z dnia 11 października 2024 r. W. N. (dalej także jako "wnioskodawczyni", "strona" lub "skarżąca") wystąpiła o dokonanie zmiany jej nazwiska na nazwisko L. We wniosku wnioskodawczyni wyjaśniła, że jest obywatelką Polski, a w przeszłości była obywatelką Związku Radzieckiego, a następnie Rosji. Obecnie noszone nazwisko jest takie samo jak jej nazwisko rodowe, które nosi po ojcu i jest pochodzenia gruzińskiego. Nazwisko to nosiła do czasu zawarcia pierwszego związku małżeńskiego w dziewiętnastym roku życia, po zawarciu którego nosiła nazwisko K. Następnie wstąpiła w kolejny związek małżeński z obywatelem polskim i przyjęła nazwisko M. Nosząc to nazwisko uzyskała obywatelstwo polskie. Po śmierci męża, wstąpiła w kolejny związek małżeński w dniu 12 marca 1999 r. i przyjęła nazwisko męża L. Pod tym ostatnim nazwiskiem została zatrzymana i skazana w Rosji za rzekome przestępstwa. Jej zdaniem proces ten miał na celu przejęcie przez osoby powiązane z rosyjskimi organami ścigania przedsiębiorstwa jakie prowadziła na terenie Rosji. Wnioskodawczyni pokreśliła, że obawia się o swoje bezpieczeństwo, zwłaszcza że za pośrednictwem pełnomocników w Rosji wystąpiła do Sądu Najwyższego Rosji o kasację tego wyroku. Wydawało jej się, że gdy będzie używała w Polsce innego nazwiska niż to, pod którym została skazana, będzie bardziej bezpieczna. Kilkuletnie więzienie na terenie Rosji spowodowało, że mimo odbycia kary pozostawała w ciągłym zagrożeniu, a jej obawy dotyczyły możliwości przestępczych działań osób, które przejęły jej przedsiębiorstwo na terenie Rosji. Wnioskodawczyni oświadczyła, że aktualnie te obawy ustały, a noszone nazwisko N. jest przyczyną szeregu problemów i nieporozumień. W szczególności aktualnie prowadzi działalność gospodarczą na terenie Polski i noszone przez nią nazwisko gruzińskiego pochodzenia prowadzi do podważenia zaufania do jej osoby, zwłaszcza, że w ostatnim okresie w mediach dość szeroko komentowane są przestępstwa popełniane przez osoby narodowości gruzińskiej i w komentarzach często pojawiają się tezy o "nadreprezentacji" Gruzinów wśród przestępców. Dodatkowo problemem jest okoliczność ograniczonego zaufania do cudzoziemców w sprawach życia codziennego, takich jak chociażby wynajem mieszkania, samochodu czy nawet skorzystania z pobytu turystycznego. Jako kolejny powód zmiany nazwiska wskazała, że została skazana w Rosji pod nazwiskiem L. i pod takim nazwiskiem Sąd Najwyższej Federacji Rosyjskiej odmówił jej kasacji wyroku. Wyjaśniła, że w tej sytuacji obawia się, że gdy wystąpi pod aktualnie noszonym nazwiskiem kwestia jej danych osobowych może być przyczyną nieporozumień co do tożsamości w postępowaniu przed organami międzynarodowymi. Do wniosku strona dołączyła m.in. niepotwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię tłumaczenia przysięgłego z dnia 1 października 2024 r., dotyczącego postanowienia z dnia 31 października 2023 r. o odmowie przekazania skargi kasacyjnej do rozpatrzenia na posiedzeniu sądowym sądu instancji kasacyjnej, wydanego przez Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej, niepotwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię postanowienia Sądu Najwyższego Federacji Rosyjskiej z dnia 31 października 2023 r., nr 5-УKC23-982 oraz niepodpisaną kartkę zatytułowaną "Historia W.". W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawa zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności gdy dotyczą zmiany: 1) imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka; 2) na imię lub nazwisko używane; 3) na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione; 4) na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada. Zatem zmiana imienia lub nazwiska może nastąpić wyłącznie w przypadku wystąpienia ważnych powodów. Oznacza to, że ustawodawca przyjął jako zasadę trwałość imienia i nazwiska jako elementu danych identyfikujących człowieka, zaś ich zmianę dopuścił jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach w sytuacjach, w których wystąpiły ważne, a nawet nadzwyczajne powody. Organ zaznaczył, że pomimo użycia nieostrego pojęcia ważnych powodów i jedynie przykładowego ich wyliczenia w ustawie nie należy pojęcia tego interpretować rozszerzająco. Ważny powód zmiany nazwiska bądź imienia powinien być odrębnie oceniony w każdej indywidualnej sprawie. Wnioskodawczyni powinna zatem wykazać i udowodnić, że wskazany subiektywnie przez nią powód zmiany jest na tyle istotny i ważny, a nawet nadzwyczajny w okolicznościach danej sprawy, aby organ mógł na podstawie obowiązujących przepisów prawa dokonać wnioskowanej zmiany, uznając wskazane powody, również za obiektywnie istotne i ważne. Zdaniem organu nazwisko strony nie nosi cech ośmieszających czy nielicujących z godnością człowieka i nie zostało ono również bezprawnie zmienione. Nadto zmiana nazwiska strony z L. na nazwisko N. nastąpiła na mocy decyzji Kierownika Urzędu Stanu cywilnego w G. z dnia 31 maja 2016 r., wydanej na jej wniosek. Strona we wniosku o zmianę nazwiska z dnia 28 kwietnia 2016 r., nie wskazała jako powodu zmiany nazwiska z L. na N., obawy o własne bezpieczeństwo po odbyciu kary i powrocie z Rosji, jak to napisała we wniosku z dnia 11 października 2024 r. Wówczas wskazała, że znajdowała się w trakcie rozwodu i że nie łączyły ją żadne emocjonalne stosunki z mężem. Zaznaczyła także, że przebywała w Rosji, gdzie opiekowała się ojcem, który miał kłopoty z chodzeniem i chorował na serce. We wniosku z 2016 r. wskazała, że znajomi tam używają jej panieńskiego nazwiska – N. oraz że stara się o kartę pobytu w Rosji i pragnie używać nazwiska panieńskiego. W ocenie organu, przytoczone w obecnie procedowanym wniosku powody zmiany nazwiska, nie stanowią ważnych powodów w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy do dokonania wnioskowanej zmiany nazwiska. Zdaniem organu opierają się one na subiektywnych ocenach i odczuciach strony, które nie korespondują z ustawowymi przesłankami zmiany nazwiska. Strona w żaden konkretny sposób nie wskazała w odniesieniu do swojej osoby, jak również nie przedstawiła żadnego dowodu, na okoliczność, że obecnie noszone nazwisko gruzińskiego pochodzenia prowadzi do podważenia zaufania do niej jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Odwołując się ogólnie do przekazów medialnych w sprawach, które nie dotyczą bezpośrednio strony, nie sposób ich obiektywnie uznać za wyłącznie ważne powody do zmiany jej nazwiska. Organ wskazał także, że budowanie zaufania związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, jak również budowania zaufania do własnej osoby, w relacjach społecznych, prywatnych czy związanych z działalnością gospodarczą nie zrealizuje się automatycznie poprzez dokonanie zmiany nazwiska ale w pełni zależna jest od działania samej strony i to niezależnie od tego jakie nosi nazwisko. Organ wskazał nadto, że na podstawie dokumentu tożsamości oraz zupełnego odpisu aktu małżeństwa wnioskodawczyni i zawartych w nim danych, bez żadnych przeszkód będzie można ustalić kiedy nastąpiła zmiana nazwiska z nazwiska L. na nazwisko N. i jakie nazwisko aktualnie nosi strona. Strona odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, to jest: - art. 7, art. 7a § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na braku właściwego rozważenia całokształtu zebranego w postępowaniu materiału dowodowego i jego dowolnej ocenie, a także na rozstrzygnięciu wątpliwości na niekorzyść obywatela i wydaniu decyzji sprzecznie ze słusznym interesem obywatela, - art. 4 ust. 1 ustawy polegające na oddaleniu wniosku mimo zaistnienia ważnych powodów do zmiany nazwiska. Strona wskazała, że rzeczywistą przyczyną poprzedniej zmiany nazwiska były okoliczności, w których wnioskodawczyni chciała ukryć swoją tożsamość w związku z karą pozbawienia wolności, którą odbyła w Rosji oraz z okolicznościami, które doprowadziły do jej skazania, w tym w szczególności okolicznością, że wyrok, jaki jej wymierzono, był narzędziem do pozbawienia jej prowadzonego przez nią w Rosji przedsiębiorstwa. Wnioskodawczyni w poprzednim postępowaniu nie podała tych okoliczności, bowiem w ówczesnej sytuacji miała obawy, że istnieje współpraca pomiędzy organami ścigania Rosji i Polski i tym samym jej zamiar ukrycia tożsamości przed osobami, które przejęły jej przedsiębiorstwo, może się nie powieść. Obecnie te przyczyny odpadły, upływ czasu spowodował, że wnioskodawczyni nie ma już obaw co do swojego bezpieczeństwa. Z drugiej strony wnioskodawczyni próbuje odnawiać swoje znajomości, w tym w szczególności dawne kontakty biznesowe i aktualnie noszone nazwisko kwestii tej nie ułatwia. Pod poprzednim nazwiskiem była osobą zapraszaną np. na wyścigi konne, co potwierdza kopia zaproszenia na derby z 2007 r., którego kopię załączyła do odwołania. Również poprzednio noszone nazwisko w istotny sposób mogłoby ułatwić odnowienie szeregu kontaktów towarzyskich i gospodarczych zerwanych w okresie odbywania kary w Rosji. Strona dodała, że noszenie typowo gruzińskiego nazwiska jest dla niej problematyczne. W szczególności nie zna ona języka gruzińskiego a szereg osób na podstawie tego nazwiska uznaje ją niejako automatycznie za osobę narodowości gruzińskiej. Kwestia przynależności narodowej jest kwestią ważną społecznie i zmiana nazwiska powodującego poprzez swoje brzmienie niejako przypisanie do narodowości, z którą wnioskodawczyni nie jest związana, jest jak najbardziej ważną przyczyną do zmiany nazwiska. Przypisanie poprzez brzmienie nazwiska do narodowości stwarzało szereg problemów i nieporozumień w trakcie pobytu wnioskodawczyni w Gruzji. Dodatkowo opinia, jaką mają obywatele Gruzji na terenie Polski, która wiąże osoby tej narodowości z przestępczością, istotnie ogranicza wnioskodawczynię w wielu kwestiach życia codziennego. Problemem jest okoliczność ograniczonego zaufania do cudzoziemców, w tym w szczególności pochodzących z Gruzji w sprawach życia codziennego, takich jak chociażby wynajem mieszkania samochodu czy nawet skorzystanie z pobytu turystycznego. Również istotne znaczenie ma zamiar dochodzenia przez wnioskodawczynię jej praw przed organami międzynarodowymi w związku z niesłusznym uwięzieniem wnioskodawczym w Rosji. Zmiana nazwiska spowodowała, że każdy kontakt czy z prawnikami czy z organizacjami zajmującymi się tego rodzaju sprawami wymaga tłumaczenia kwestii zmiany danych osobowych, co także jest istotną niedogodnością. Wskazane okoliczności należy uznać za ważne, a przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że brak jest podstaw do zmiany nazwiska jest wynikiem naruszenia przepisów postępowania. Strona wskazała także, że w tego rodzaju sprawie jak zmiana nazwiska zastosowanie winny mieć przepisy ogólne zawarte w k.p.a. w tym w szczególności przepis art. 7 k.p.a. nakazujący poszanowanie słusznego interesu obywateli a także art. 7a §1 k.p.a. nakazujący rozstrzyganie wątpliwości na korzyść obywatela. Ocenę zaś zgromadzonego materiału dowodowego należy uznać za dowolną. Wojewoda Pomorski decyzją z dnia 30 maja 2025 r. nr WSO-III.6233.5.2025.EG utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w polskim systemie prawnym obowiązuje zasada względnej stabilizacji imion i nazwisk. Oznacza ona, że imię i nazwisko są trwałymi atrybutami człowieka, prawnie mu przypisywanymi poprzez zarejestrowanie w aktach stanu cywilnego. Są to dwa elementy identyfikujące osobę oraz składające się na jej stan cywilny, w związku z czym powinny one być stabilne a ich zmiana jest dopuszczalna tylko z ważnych powodów. Ocena czy istnieją ważne powody nie może wynikać jedynie z subiektywnego przekonania osoby żądającej zmiany, ale musi również sprostać zobiektywizowanym i zracjonalizowanym kryteriom oceny. Organ stwierdził, że w uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że funkcjonując pod nazwiskiem L. została zatrzymana i skazana na terytorium Rosji. Po odbyciu kary wróciła do Polski, gdzie wystąpiła o zmianę nazwiska z L. na N. W jej opinii funkcjonowanie na terytorium RP pod innym nazwiskiem wpływało na poczucie bezpieczeństwa. Zdaniem organu odwoławczego sam fakt, że aktualnie strona nie odczuwa już poczucia zagrożenia i chciałaby powrócić po poprzedniego nazwiska, nie może być utożsamiany z istnieniem rzeczywistej, obiektywnej potrzeby prawnej lub społecznej uzasadniającej zmianę danych osobowych. Ustawodawca nie przewidział możliwości zmiany nazwiska jako środka do odcięcia się od przeszłości lub poprawy komfortu psychicznego w oderwaniu od przesłanek o charakterze faktycznym i obiektywnie weryfikowalnym. Również przytoczone przez stronę twierdzenia związane z gruzińskim pochodzeniem aktualnego nazwiska, które w świetle przekazu medialnego dotyczącego przestępstw popełnianych przez osoby tej narodowości, co prowadzi do osłabienia zaufania do jej osoby w relacja zawodowych, nie znajdują odzwierciedlenia w żadnym materiale dowodowym, a jednocześnie opiera się na generalizacji i stereotypach, które nie mogą stanowić podstawy do ingerencji w sferę danych osobowych. Obawa przed potencjalnym negatywnym odbiorem nazwiska o określonym brzmieniu nie może być utożsamiana z przesłanką "ważnych powodów" w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy. Organ odwoławczy, odnosząc się do planowanego przez stronę wszczęcia postępowania przeciwko Federacji Rosyjskiej na gruncie prawa międzynarodowego, w związku z niesłusznym skazaniem i uwięzieniem, zauważył, że obawy dotyczące ewentualnych nieporozumień co do tożsamości, w związku z różnicą w nazwiskach używanych w przeszłości i obecnie nie znajdują potwierdzenia w praktyce stosowania prawa. Fakt wcześniejszej zmiany nazwiska jest zdarzeniem, które znajduje odzwierciedlenie w dokumentacji urzędowej - zarówno w polskich rejestrach stanu cywilnego, jak i w dokumentach tożsamości. Wszelkie różnice w danych osobowych, wynikające z takiej zmiany, mogą zostać w sposób jednoznaczny i bezproblemowy wykazane za pomocą urzędowych zaświadczeń lub odpisów aktu urodzenia ze wzmianką o zmianie nazwiska. Tym samym nie zachodzi ryzyko pomyłki co do tożsamości w toku postępowania sądowego czy innego postępowania, o ile strona posłuży się stosowną dokumentacją. W ocenie organu odwoławczego zarzuty podniesione w odwołaniu okazały się chybione. Organ pierwszej instancji dochował bowiem należytej staranności przy wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, działając zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej oraz obowiązkiem wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. Wszystkie twierdzenia strony zostały szczegółowo przeanalizowane i wyjaśnione w decyzji, a ich znaczenie prawne ocenione w kontekście obowiązujących przepisów ustawy o zmianie imienia i nazwiska. Odnosząc się do zarzutu naruszenia tzw. słusznego interesu obywatela organ odwoławczy podkreślił, że zasada ta, choć istotna w procesie stosowania prawa, nie ma charakteru bezwzględnego i nie może prowadzić do podejmowania decyzji sprzecznych z przepisami materialnymi, które jasno określają przesłanki pozytywne dla zmiany nazwiska. Słuszny interes nie może być utożsamiany z subiektywnymi oczekiwaniami strony ani z indywidualnym poczuciem komfortu psychicznego czy społecznego, jeżeli nie towarzyszy im obiektywna potrzeba prawna lub społeczna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję W. N. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając zaskarżonej decyzji obrazę przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. na skutek nieuchylenia przez Wojewodę Pomorskiego decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2025 r. odmawiającej zmiany nazwiska N. na nazwisko L., w całości i w tym zakresie nie orzeczenia co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie wniosku skarżącej, bądź nie uchylenia zaskarżonej decyzji i nie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w sytuacji gdy decyzja została wydana z obrazą przepisów art. 7, art. 7a § 1, art. 80 k.p.a., na skutek braku właściwego rozważenia przez organ pierwszej instancji całokształtu zebranego w postępowaniu materiału dowodowego i jego dowolnej ocenie, braku rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść obywatela, braku rozstrzygnięcia zgodnie ze słusznym interesem obywatela, a także na skutek obrazy art. 4 ust. 1 ustawy poprzez oddalenie wniosku mimo zaistnienia ważnych powodów zmiany nazwiska. W uzasadnieniu skarżącą podniosła, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 717/20, że zmiana nazwiska na nazwisko używane jest obiektywnie uzasadniona m.in. wówczas, gdy okres używania innych danych i identyfikowalność wnioskodawcy w społeczeństwie wskazuje, że w istocie funkcjonuje on w społeczeństwie pod takim właśnie nazwiskiem. Istotne jest więc to, że wnioskodawca w rzeczywistości używa innego nazwiska, pod którym jest rozpoznawalny w normalnym życiu, z którym związane są np. jego osiągnięcia zawodowe, społeczne. Skarżąca podała, że w toku postępowania żądała zmiany nazwiska na nazwisko, które nosiła przez wiele lat, w wyniku zawartego małżeństwa z J. L. Z tym nazwiskiem się utożsamia, pod tym nazwiskiem jest powszechnie znana w gospodarczych i osobistych relacjach, tego nazwiska używa. Gdy skarżąca chce dokonać czynności prawnych, np. związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, istnieje konieczność posłużenia się dokumentami, na których widnieje inne nazwisko niż używane na co dzień przez nią. Sytuacje te powodują nieuzasadnioną niczym niepewność co do tożsamości strony, konieczność tłumaczeń życiowych dróg i bardzo dotkliwych, bolesnych doświadczeń. Wskazała również, że powodem powrotu do rodowego nazwiska, które obecnie formalnie nosi, nie była fanaberia czy wola zmiany nazwiska ale wymuszona sytuacją życiową konieczność związana z faktem wieloletniego represjonowania skarżącej przez organy Federacji Rosyjskiej i fakt pozbawienia wolności. Skarżąca zmieniając nazwisko na rodowe starała się zabezpieczyć siebie oraz rodzinę przez dalszymi nielegalnymi działaniami ze strony organów Federacji Rosyjskiej. W chwili obecnej, wobec ustania zagrożenia, chce powrócić do nazwiska faktycznie używanego. Po stronie skarżącej występuje więc ważny interes w tym, aby tak się stało, a mianowicie pod tym właśnie nazwiskiem jest rozpoznawana w Polsce i za granicą, gdzie prowadzi na wielu płaszczyznach działalność gospodarczą. Co więcej z uwagi na zmianę nazwiska z L. na nazwisko rodowe skarżąca posiada dokumenty wystawione na różne nazwiska. Przywrócenie nazwiska L. pozwoliłoby ujednolicić nazwiska na różnych dokumentach wystawionych przez władze Rzeczypospolitej Polskiej. Ta okoliczność jest ważnym powodem do zmiany nazwiska. Skarżąca podkreśliła, że noszenie typowo gruzińskiego nazwiska jest dla niej problematyczne. W szczególności nie zna ona języka gruzińskiego, a wiele osób na podstawie tego nazwiska uznaje ją niejako automatycznie za osobę narodowości gruzińskiej. Kwestia przynależności narodowej jest kwestią ważną społecznie i zmiana nazwiska powodującego poprzez swoje brzmienie niejako przypisanie do narodowości, z którą skarżąca nie jest związana, jest jak najbardziej przyczyną do zmiany nazwiska. Przypisanie skarżącej do tej narodowości stwarzało szereg problemów i nieporozumień w trakcie pobytu wnioskodawczyni w Gruzji. Opinia, jaką mają obywatele Gruzji na terenie Polski, wiąże osoby tej narodowości z przestępczością, co miało szeroki rozdźwięk w mediach (wskazała 5 linków do informacji internetowych o przestępczości z udziałem obcokrajowców, w tym Gruzinów) oraz ma potwierdzenie w oficjalnych statystykach publikowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Komendę Główną Policji. Wbrew poglądowi wyrażonemu w zaskarżonej decyzji nie są to więc gołosłowne twierdzenia skarżącej oparte na generalizacji i stereotypach. Wskazane wyżej okoliczności znacznie utrudniają skarżącej czynności życia codziennego jak choćby wynajem mieszkania, wynajem samochodu, skorzystanie z wyjazdu turystycznego czy kontakty z innymi osobami. Wskazane w toku administracyjnym oraz w niniejszej skardze powody z pewnością nie potwierdzają tego, że intencją skarżącej w żądaniu zmiany nazwiska jest kaprys lub przekora. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 23 października 2025 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że prawidłowa pisownia nazwiska skarżącej to "N." oraz że podtrzymuje skargę i argumenty w niej wskazana, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Pomorskiego z 30 maja 2025 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Gdańsku o odmowie zmiany nazwiska skarżącej na nazwisko L. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca nie wykazała istnienia dostatecznie ważnych powodów uzasadniających zmianę nazwiska. Ocena ta, zdaniem Sądu, zasługuje na akceptację. Zasady zmiany imienia lub nazwiska na inne imię lub nazwisko oraz właściwość organów administracji publicznej i tryb postępowania w sprawach zmiany imienia lub nazwiska określa ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1988 ze zm.) - powoływana dalej jako "ustawa". Zgodnie z jej art. 4 ust. 1 zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności, gdy dotyczą zmiany: 1) imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka; 2) na imię lub nazwisko używane; 3) na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione; 4) na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy wniosek o zmianę imienia lub nazwiska składa się do wybranego kierownika urzędu stanu cywilnego, zaś zgodnie z jej art. 11 ust. 1 wniosek o zmianę imienia lub nazwiska zawiera: 1) dane osoby, której zmiana dotyczy: a) imię (imiona) i nazwisko oraz nazwisko rodowe, b) wskazanie kierownika urzędu stanu cywilnego, który sporządził akt urodzenia oraz akt małżeństwa, jeżeli zmiana imienia lub nazwiska będzie dotyczyła tego aktu, c) numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności, zwany dalej "numerem PESEL", jeżeli został nadany; 2) imię lub nazwisko, na jakie ma nastąpić zmiana; 3) wskazanie miejsca sporządzenia aktu urodzenia małoletnich dzieci, jeżeli zmiana imienia lub nazwiska będzie dotyczyła tych aktów; 4) adres do korespondencji wnioskodawcy; 5) uzasadnienie; 6) oświadczenie wnioskodawcy, że w tej samej sprawie nie złożył wcześniej wniosku do innego kierownika urzędu stanu cywilnego lub nie została wydana już decyzja odmowna. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że określenie przesłanki zmiany imienia i nazwiska jako "ważne powody", daje szerokie możliwości wypełnienia jej konkretną treścią. Przesłanka ważnych powodów kwalifikowana jest do pojęć nieoznaczonych, uzasadniających przyjęcie w procesie stosowania prawa konstrukcji uznania administracyjnego. Oznacza to, że w przepisie prawa nie został jednoznacznie zapisany hipotetyczny stan faktyczny i wynikające z tego zapisu konsekwencje prawne. Organowi rozpoznającego sprawę pozostawiono zatem ocenę czy żądanie zmiany imienia lub nazwiska mieści się w zakresie przesłanki ważnych powodów (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 1905/20, to i kolejne przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Redakcja przepisu art. 4 ust. 1 ustawy wskazuje, że utrzymana została zasada względnej stabilizacji imienia i nazwiska, znana w ustawie z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk (Dz. U. z 1963 r. Nr 59, poz. 328 ze zm.). Oznacza ona, że imię i nazwisko są trwałymi atrybutami człowieka, prawnie mu przypisanymi poprzez zarejestrowanie w aktach stanu cywilnego, a ich zmiana może nastąpić tylko z ważnych powodów. Użyte w tym przepisie określenie "ważny powód" należy do tzw. pojęć nieostrych, a wyrażenie zgody właściwego organu na zmianę imienia i nazwiska następuje w ramach uznania administracyjnego. Podkreśla się, że ważny powód zmiany nazwiska powinien być odrębnie oceniony w każdej indywidualnej sprawie, nadto wnioskodawca powinien przekonać organ administracyjny, że wskazany subiektywnie przez niego powód zmiany jest na tyle istotny, by władza dokonała tej zmiany, uznając go za obiektywnie istotny (por. W. M. Hrynicki, Ważne powody administracyjnej zmiany imienia lub nazwiska, "Administracja. T.D.P." 2010, nr 2 (19), s. 66). Ważne powody przemawiające za zmianą imienia i nazwiska nie mogą wynikać jedynie z subiektywnego przekonania osoby żądającej zmiany, ale muszą również sprostać zobiektywizowanym i zracjonalizowanym kryteriom ich oceny (por. wyrok Naczelny Sąd Administracyjny OZ we Wrocławiu z 9 lipca 1993 r. sygn. akt SA 974/81, wyrok NSA z 11 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1375/13). Wymóg powołania się na ważne powody, by skutecznie doprowadzić do zmiany imienia i nazwiska, wynika zatem wprost z istotnego znaczenia jakie w prawidłowo funkcjonującym społeczeństwie odgrywa określenie tożsamości osoby fizycznej. Zasadnicza niezmienność danych określających tożsamość jednostek jest elementem mającym wpływ na bezpieczeństwo prawne innych członków danej społeczności. Zmiana tych danych jest możliwa wyjątkowo i wyłącznie wtedy, gdy organ administracji publicznej uzna, że zachodzą "ważne powody". Imię i nazwisko danej osoby są jej trwałymi atrybutami, przypisanymi prawnie w aktach stanu cywilnego, według zasad zawartych w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego. Spełniają one w zorganizowanym społeczeństwie istotną funkcję identyfikującą i porządkującą. Aby taką funkcję mogły spełniać, dane te musi cechować pewność i stabilność. W konsekwencji zmiana imienia i nazwiska, jest możliwa tylko z ważnych powodów, co oznacza, że potrzeba dokonania takiej zmiany powinna wynikać nie tylko ze względów subiektywnych, ale też z obiektywnej potrzeby, a niekiedy nawet konieczności. Względy subiektywne są oczywiście ważne, bo przecież zmiana danych dokonywana jest na wniosek zainteresowanej osoby. Powinny jednak znaleźć potwierdzenie także w obiektywnych kryteriach potrzeby dokonania takiej zmiany (wyrok WSA w Gdańsku z 3 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 594/22). Z art. 4 ust. 1 ustawy wynika zatem konieczność – co do zasady – krytycznego badania wniosków o zmianę nazwiska w celu ustalenia, czy podana przyczyna jest przyczyną w istocie ważną (tak też prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 27 stycznia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1643/22). Nadto wyszczególnione w art. 4 ust. 1 ustawy ważne powody do zmiany imienia lub nazwiska mają jedynie charakter przykładowy. Organ więc w sytuacji konkretnej sprawy uprawniony jest do oceny, czy zachodzi jeden z wymienionych w tym przepisie ważnych powodów oraz czy wskazany przez wnioskodawcę inny niż wyszczególniony w ustawie powód jest powodem ważnym i uzasadnia wydanie pozytywnej decyzji. Mając na uwadze, że mocą decyzji kontrolowanych w niniejszym postępowaniu organy odmówiły skarżącej dokonania na jej wniosek zmiany w trybie przepisów art. 4 ust. 1 ustawy nazwiska N. na nazwisko L., Sąd uznał, że bezspornym było między stronami, że nazwisko noszone przez skarżącą nie ma cech ośmieszających czy nielicujących z godnością człowieka, ani nie zostało bezprawnie zmienione, ani też że nazwisko L. nie jest nazwiskiem noszonym zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo skarżąca również posiada. W ocenie Sądu nie zachodzi również przesłanka zawarta w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy, albowiem skarżąca nie wykazała, aby nazwisko L. było jej nazwiskiem używanym. W postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale strona nie jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. Organy realizując zasadę prawdy obiektywnej, zawartą w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Powyższe jednak nie sprawia, że strona jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy, gdyż zobowiązana jest ona przedstawić w sprawie wszystkie informacje niezbędne do ustalenia jej stanu faktycznego, wskazać dowody mające, jej zdaniem, znaczenie w sprawie i udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu. Zatem to strona wnioskująca powinna wskazać na dowody świadczące o okolicznościach podniesionych na poparcie wniosku o zmianę nazwiska, natomiast organ może prowadzić postępowanie w celu ich weryfikacji, jako że w myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W treści wniosku skarżąca wskazywała, że aktualnie noszone przez nią nazwisko gruzińskiego pochodzenia prowadzi do podważenia zaufania do jej osoby. Oznacza to, że noszone nazwisko jest nazwiskiem używanym przez skarżącą i nie jest to nazwisko L., lecz nazwisko N. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca podnosiła nadto, że próbuje odnawiać swe znajomości i kontakty biznesowe, co jest utrudnione z uwagi na aktualnie noszone nazwisko, tj. nazwisko N. Wskazała, że pod poprzednio noszonym nazwiskiem L. była zapraszana np. na wyścigi konne, co potwierdza kopia zaproszenia z 2007 r. Sąd w związku z powyższym miał na względzie, że bezspornym w sprawie było, iż na wniosek skarżącej decyzją Kierownika USC w Gdańsku z dnia 31 maja 2016 r. dokonano zmiany nazwiska skarżącej z nazwiska L. na nazwisko N. Z tego względu należy stwierdzić, że twierdzenia skarżącej wskazują jedynie, że przed wydaniem ww. decyzji w 2016 r., w tym w 2007 r., kiedy to otrzymała ww. zaproszenie, posługiwała się nazwiskiem L., a więc nazwiskiem wówczas prawnie noszonym, jako nazwiskiem obranym po zawarciu związku małżeńskiego. Twierdzenia strony podnoszone w odwołaniu nie stanowiły natomiast w żaden sposób uzasadnienia dla stanowiska, że skarżąca obecnie używa nazwiska L. W ocenie Sądu pozytywne rozpatrzenie wniosku w oparciu o przesłankę z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy wymaga przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego, w którym ciężar dowodu leży zasadniczo po stronie wnioskodawcy. To strona w uzasadnieniu wniosku, wymaganym w świetle art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy winna przedstawić ważne powody dla zmiany nazwiska, organ ma natomiast obowiązek zweryfikować twierdzenia strony, ewentualnie w razie konieczności przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z urzędu. Zmiana nazwiska w trybie administracyjnoprawnym na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy jest uzasadniona, jeśli w postępowaniu prowadzonym w tym trybie zostanie wykazane używanie przez wnioskodawcę nazwiska wskazanego we wniosku w sposób wskazujący na wyłączne identyfikowanie się przez wnioskodawcę z nazwiskiem używanym i w zasadzie wyłączne posługiwanie się nim w odpowiednio długiej perspektywie czasowej we wszystkich aspektach życia, poza oczywiście tymi, które – z oczywistych, prawnych względów - wiążą się z koniecznością posługiwania się przez stronę danymi metrykalnymi, przekładające się na jednoznaczne identyfikowanie danej osoby przez inne osoby pod nazwiskiem używanym zarówno w jej życiu prywatnym, jak i zawodowym. Istotne jest więc to, czy wnioskodawca w rzeczywistości używa innego nazwiska, pod którym jest rozpoznawalny w normalnym życiu, z którym związane są np. jego osiągnięcia zawodowe, społeczne (zob. wyrok WSA w Warszawie z 13 sierpnia 2019 r., IV SA/Wa 1094/19). Żadnych wiarygodnych dowodów na okoliczność używania nazwiska L., zamiast prawnie noszonego nazwiska N., w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o zmianę nazwiska na nazwisko L. skarżąca nie przedstawiła. Nie zachodziła zatem w niniejszej sprawie przewidziana w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy przesłanka zmiany nazwiska skarżącej na to nazwisko. Dodać należy, że sytuacja wskazywana przez skarżącą, związana z posiadaniem dokumentów wystawionych na różne nazwiska, nie jest sytuacją w sposób szczególny uzasadniającą zmianę nazwiska. Nie jest to przypadek wyjątkowy, czy odosobniony. Zazwyczaj osoby, których nazwisko lub imię zostały z różnych przyczyn zmienione, podejmują odpowiednie starania w celu wystawienia nowych dokumentów na nazwisko przyjęte po zmianie. Nie jest to zatem przeszkoda o charakterze wyjątkowym, która spełniałaby cechy ważnego powodu do zmiany nazwiska. W świetle powyższych uwag organy obu instancji prawidłowo wywiodły, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z ustawowych przesłanek przykładowo wymienionych w katalogu "ważnych przesłanek", zawartych w art. 4 ust. 1 pkt 1-4 ustawy. W ocenie Sądu, zasadna jest również przyjęta przez organy administracji ocena, że wskazywane przez skarżącą przyczyny zmiany nazwiska, niewymienione wprost w art. 4 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, wynikają raczej z subiektywnego przekonania skarżącej, niż z obiektywnych i racjonalnych przyczyn. Zdaniem Sądu przedstawiane przez skarżącą okoliczności mają zbyt ogólnikowy charakter, nie odnoszą się bowiem ani indywidualnie do osoby skarżącej, ani do konkretnych sytuacji, w których skarżąca napotkała rzeczywiste trudności związane z posługiwaniem się aktualnie noszonym nazwiskiem. Wskazywana przez skarżącą kwestia skazania jej pod wówczas noszonym nazwiskiem L. i odbycia kary pozbawienia wolności na terenie Rosji oraz fakt wystąpienia przez skarżącą (po odbyciu tej kary) o zmianę nazwiska z nazwiska L. na nazwisko panieńskie N. z uwagi na obawę o swe bezpieczeństwo, która to obawa obecnie ustała, nie stanowi zdaniem Sądu, jak to prawidłowo przyjęły organy administracji, ważnego powodu uzasadniającego uwzględnienie wniosku. Jak wynikało z ustaleń organów skarżąca domagając się w 2016 r. zmiany nazwiska z nazwiska L. na nazwisko N. wniosek swój motywowała brakiem emocjonalnych stosunków z noszącym nazwisko L. mężem, z którym się rozwodziła, a także okolicznościami przebywania przez skarżącą w Rosji w związku z opieką nad ojcem oraz używaniem w Rosji jej panieńskiego nazwiska przez znajomych, a także staraniami o uzyskanie karty pobytu w Rosji. Nie powoływała się natomiast wówczas na obawę o własne bezpieczeństwo po odbyciu kary i powrocie z Rosji do Polski. Tak sformułowanej treści uzasadnienia swego wniosku z 2016 r. skarżąca nie kwestionowała w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego. Wyjaśniała jedynie, że chęć ukrycia swej tożsamości w związku z odbytą w Rosji karą pozbawienia wolności była rzeczywistą przyczyną poprzedniej zmiany nazwiska, której jednak nie podała w poprzednio prowadzonym postępowaniu. Twierdzenia skarżącej w tym zakresie nie znajdują zdaniem Sądu obiektywnego i racjonalnego uzasadnienia. Jeżeli w poprzednio prowadzonym postępowaniu właściwy organ administracji dostrzegł ważne powody, wynikające z obiektywnych i racjonalnych okoliczności, podstawy do zmiany nazwiska skarżącej z nazwiska L. na nazwisko N., to zgłoszone obecnie żądanie skarżącej powrotu do noszonego przed 2016 r. nazwiska L. trudno oceniać jako żądanie obiektywnie weryfikowalne i racjonalne. Przeciwnie, w ocenie Sądu, niewyrażona w poprzednio prowadzonym postępowania, nawet jeśli odczuwana, obawa o własne bezpieczeństwo, jak i aktualnie deklarowany przez skarżącą stan ustania, czy wyzbycia się, poczucia zagrożenia własnego niebezpieczeństwa, wskazują wyłącznie na subiektywne odczucia skarżącej, które pozostają niepoparte obiektywnymi i poddającymi się racjonalnej weryfikacji okolicznościami. Okoliczności takich, które byłyby przejawem obiektywnej, zewnętrznej konieczności, czy zasadności używania nowego nazwiska, skarżąca bowiem nie przytoczyła. Z samych twierdzeń skarżącej wynika bowiem, że aktualnie posługując się noszonym nazwiskiem N. nie odczuwa już skarżąca jakiegokolwiek zagrożenia. W tych warunkach, wyważając istotny niewątpliwie pierwiastek subiektywnych odczuć skarżącej oraz wymóg ustalenia obiektywnych i racjonalnych przyczyn leżących u podstaw żądania zmiany nazwiska, Sąd uznał, że z argumentacji skarżącej wynikało jedynie nieuzasadnione subiektywne przekonanie o potrzebie zmiany nazwiska, które nie może samo w sobie stanowić ważnych powodów w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy. Jednocześnie Sąd miał na uwadze, że sytuacja, w której skarżąca W. N. domaga się obecnie w istocie powrotu ponownie do nazwiska L., które wcześniej na jej wniosek zostało zmienione na jej panieńskie nazwisko N., nie pozwala doszukać się racjonalnych motywów działania skarżącej. Dowodzić to może, że skarżąca w sposób niedostateczny zważa na znaczenie instytucji zmiany nazwiska i zasady jego stabilności. Sytuacja taka może prowadzić do destabilizacji sytuacji prawnej skarżącej wyznaczonej noszonym przez nią imieniem i nazwiskiem. Skoro zmiana nazwiska może nastąpić w szczególnych przypadkach określonych przez ustawodawcę "ważnymi powodami", to nie mogą zostać uwzględnione żądania czy oczekiwania wnioskodawców co do zastosowania tej instytucji, które nie zostały wystraczająco uzasadnione. Za tego rodzaju ważne powody nie można było również uznać wskazywanej przez skarżącą chęci odnowienia znajomości i kontaktów biznesowych istniejących w okresie, w którym nosiła nazwisko L. Skarżąca nie przedstawiła jednak przekonujących okoliczności faktycznych, które uniemożliwiałyby lub utrudniały jej odnowienie tychże znajomości oraz kontaktów ze względu na noszone obecnie nazwisko. Sam fakt chęci odcięcia się od dotychczasowego życia prywatnego i zawodowego prowadzonego pod aktualnie noszonym nazwiskiem i niejako rozpoczęcia go pod nowym lub dawniej noszonym nazwiskiem nie stanowi zdaniem Sądu ważnego powodu uzasadniającego zmianę nazwiska. Skarżąca nie przedstawiła również zindywidualizowanej argumentacji jak również konkretnych sytuacji, które mogłyby zobrazować lub uwiarygodnić jej twierdzenia, że z uwagi na noszenie nazwiska gruzińskiego pochodzenia oraz akcentowany przez skarżącą brak zaufania do osób tej narodowości oraz ogólnie do cudzoziemców, napotkała na istotne ograniczenia w życiu codziennym. Twierdzenia skarżącej, że ze względu na noszone obcobrzmiące nazwisko - kojarzone jej zdaniem z przestępczością, nawet jeśli okoliczność ta znajduje potwierdzenie w oficjalnych statystykach państwowych - ograniczone zostały jej możliwości wynajęcia mieszkania, samochodu, skorzystania z pobytu turystycznego są zbyt ogólnikowe. Nie odnoszą się bowiem do konkretnych, niekorzystnych sytuacji, w których znalazła się skarżąca. W ocenie Sądu kwestie związane z poszukiwaniem i wynajęciem lokalu mieszkalnego, czy inne wskazywane przez skarżącą kwestie życia codziennego czy zawodowego, nie stanowią ważnego powodu do zmiany nazwiska albowiem możliwość zawierania ewentualnych umów najmu, czy też innych umów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, nie jest dyktowane określonym pochodzeniem i odpowiadającym mu brzmieniem nazwiska, lecz prawami wolnego rynku. Również wskazywana przez skarżącą okoliczność potencjalnego udziału w sformalizowanych postępowaniach sądowych, w tym przed organami międzynarodowymi, jak również fakt kontaktów z prawnikami czy organizacjami, które skarżąca postrzega jako problematyczne ze względu na konieczność wyjaśniania okoliczności związanych z historią zmian jej nazwiska, nie stanowi ważnego powodu do zmiany nazwiska, jak to słusznie wskazały organy administracji. Nie nastręcza zdaniem Sądu nadmiernych trudności wykazanie za pomocą dostępnych dla skarżącej dokumentów urzędowych (jak choćby dokument tożsamości czy odpisy z aktów stanu cywilnego) faktu i daty tychże zmian przed właściwym w danej sprawie organem. Nie jest to zatem okoliczność o obiektywnie szczególnym, czy wyjątkowym charakterze, która stanowiłaby podstawę do zmiany nazwiska. W toku postępowania organy dokonały, w konsekwencji powyższych rozważań, prawidłowej wykładni materialnoprawnych przesłanek zmiany nazwiska zawartych w art. 4 ustawy, stąd tez zarzut naruszenia tego przepisu zawarty w skardze nie zasługiwał na uwzględnienie. Oceniając przy tym tok postępowania organu w przedmiotowej sprawie należy uznać, że organ pierwszej instancji dochował należytej staranności. Po pierwsze w zawiadomieniu z 6 grudnia 2024 r. poinformował stronę że istnieje możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, realizując wymagania art. 10 § 1 k.p.a. Po drugie zaś w zawiadomieniu tym wskazał w trybie art. 79a k.p.a., że nie zostały wykazane ważne powody zmiany nazwiska, w związku z czym pouczył stronę o możliwości wykazania przesłanek koniecznych do tejże zmiany oraz o możliwości wydania decyzji odmownej. Pomimo prawidłowego doręczenia ww. zawiadomienia pełnomocnikowi skarżącej, strona nie przedstawiła dodatkowych dowodów ani wyjaśnień w sprawie. Powyższe oznacza, że organ pierwszej instancji podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych sprawy, które to ustalenia mogłyby ewentualnie rzutować na ocenę przesłanki ważnych powodów. Reasumując podkreślić w tym miejscu należy, że chociaż nazwisko i imię są dobrem osobistym każdego człowieka, którym może on swobodnie dysponować, to jednak swoboda ta nie ma charakteru zupełnego. Skoro organom orzekającym w sprawach zmiany imienia i nazwiska przyznano uprawnienia do badania ważkości oraz zasadności przyczyn zmiany imienia i nazwiska, a jednocześnie obarczono je obowiązkiem niedopuszczenia do naruszenia dobra osobistego wnioskodawcy, to nie mogą one bezkrytycznie uwzględniać wszystkich wniosków o zmianę nazwiska. Zmiana imienia i nazwiska może być zatem dokonana jedynie z powodów, które są istotne nie tylko dla wnioskującego o taką zmianę, ale także dla dokonujących ich obiektywnej i racjonalnej oceny organów administracji publicznej. Osoba chcąca zmienić swoje nazwisko powinna użyć takiej argumentacji i udokumentować żądanie w taki sposób, aby przekonać organ administracyjny, że jej żądanie oparte jest na ważnych powodach. Dlatego też wyobrażenia, odczucia lub stany emocjonalne, nie stanowią wyłącznych kryteriów, jakimi organy mogą kierować się przy dokonywaniu oceny zaistnienia ważnego powodu do zmiany imienia i nazwiska. W tych uwarunkowaniach zgodzić się należy z poglądem organów, co do braku przesłanek uzasadniających zmianę dotychczasowego nazwiska skarżącej. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że z racjonalnego i obiektywnego punktu widzenia istnieją ważne powody - wymienione wprost w ustawie o zmianie imienia i nazwiska czy inne niemieszczące się w katalogu przykładowo opisanych ustawowo uznanych za ważne. Zdaniem sądu postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone w sposób odpowiadający wymogom określonym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności z zachowaniem zasad, o których mowa w art. 6-11 k.p.a., oraz art. 77 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Wydanie kontrolowanej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zostało poprzedzone wyczerpującym postępowaniem wyjaśniającym. Organy poddały analizie przedstawione przez stronę okoliczności i dokonały ich trafnej oceny. Kontrola sądowa zaskarżonej decyzji nie ujawniła, aby organy administracji przekroczyły w tym wypadku dopuszczalną granicę swobodnej oceny i interpretacji pojęcia "ważne powody". Argumentacja zawarta w skardze, w tym oparta na względach natury słusznościowej, nie mogła podważyć prawidłowego zastosowania przez organy przepisów prawa materialnego i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zgodzie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ dokonał bowiem wszystkich niezbędnych ustaleń koniecznych do wydania decyzji stosownie do art. 7 k.p.a. Słuszny interes obywatela nie może stanowić samodzielnej podstawy do wydania decyzji. Ponadto wynikający z tego przepisu obowiązek stania na straży praworządności wymaga od organu działania na podstawie i w granicach prawa, które to granice w niniejszej sprawie wyznacza art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska, który jak wskazano powyżej został prawidłowo zinterpretowany przez organ. Nie istniały zatem wątpliwości co do treści normy prawnej. Wobec tego nie doszło również do naruszenia art. 7a § 1 k.p.a., który zresztą dotyczy nałożenia na stronę obowiązku bądź ograniczenia lub odebrania stronie uprawnienia, a kontrolowana sprawa nie należała do tej kategorii. Organ odwoławczy nie naruszył art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem zachodziły, wynikające z prawidłowej analizy prawnych i faktycznych aspektów sprawy, podstawy prawne do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. ----------------------- 2

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło