II SA/Gl 132/24
WyrokWSA w Gliwicach2024-06-07
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Tomasz Dziuk, Wojciech Gapiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli nie zawiesi ona pobierania renty, pomimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność przepisu wyłączającego takie świadczenie z Konstytucją?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych z Konstytucją w zakresie wykluczenia osób pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest dokonanie wyboru i rezygnacja z pobierania renty. Skoro skarżąca nie zawiesiła pobierania renty, odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego była zasadna.Stan faktyczny
Skarżąca B. B. ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym mężem. Organy odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na pobieranie przez skarżącą renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, co stanowiło przesłankę negatywną zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca powoływała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 2/17, który stwierdził niezgodność tego przepisu z Konstytucją. Organy poinformowały ją o możliwości wyboru świadczenia poprzez zawieszenie renty, jednak skarżąca nie skorzystała z tej możliwości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję o odmowie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie, Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Wojciech Gapiński, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 8 listopada 2023 r. nr SKO.4106.573.2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Wyrokiem z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 1224/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 20 czerwca 2022 r. nr SK0.4106.530.2022 oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy M. nr [...] z dnia 15 kwietnia 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania B.B. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym mężem. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że organ odwoławczy zawarł w zaskarżonej decyzji ocenę sprowadzającą się do subiektywnego przekonania, że zakres opieki sprawowanej przez stronę oraz poszczególne czynności wykonywane przez nią, nie są na tyle angażujące, aby nie mogła podjąć zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czas pracy. Sąd podkreślił, że w ocenie organu odwoławczego opieka, jakiej wymaga mąż skarżącej, nie ma charakteru opieki stałej i długoterminowej i nie umożliwia jej podjęcia zatrudnienia. W ocenie składu orzekającego okoliczność powyższa nie została przez organy administracji w sposób bezsporny wykazana.
Po podjęciu postępowania został przeprowadzony wywiad środowiskowy. Ustalono, że wnioskodawczyni ma 52 lata. Nie pracuje i posiada orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy. Z tego tytułu pobiera rentę inwalidzką. Mąż strony posiada orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy. Choruje na [...], nadciśnienie tętnicze, napadowe migotanie przedsionków, jest objęty leczeniem onkologicznym i opieką hospicyjną. W chwili przeprowadzania wywiadu choroba postępuje, jest osobą leżącą, wymaga pomocy przy myciu, goleniu, ubieraniu, przygotowaniu i podaniu posiłków oraz leków. Wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad mężem, wykonuje wszystkie czynności domowe, jak sprzątanie, pranie, gotowanie, palenie w piecu centralnego ogrzewania, rąbanie drewna na opał, wykupuje leki, opłaca rachunki. Pogarszający się stan zdrowia męża uniemożliwia jej podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej.
Pismem z dnia 22 marca 2023 r. organ poinformował wnioskodawczynię, że jedyną przeszkodą do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego jest pobieranie przez stronę renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Organ wskazał, że art. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych wyklucza możliwość pobierania świadczenia pielęgnacyjnego i renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jednocześnie. Organ poinformował stronę o prawie do złożenia wniosku do organu rentowego o zawieszenie wypłaty renty i poprosił o poinformowaniu o podjętej decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma. Jednocześnie organ wskazał, że jeśli strona nie zechce zrezygnować z renty, nie będzie możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Pismo zostało prawidłowo doręczone stronie.
Pismem z dnia 29 marca 2023 r. strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, że w świetle obowiązującego orzecznictwa, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. o sygn. akt SK 2/17, aby pobierać świadczenie pielęgnacyjne, nie jest konieczne zawieszenie pobieranej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
Wójt Gminy M. decyzją z dnia 21 kwietnia 2023 r. nr [...] odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia powołując się na okoliczność pobierania przez nią renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
Odwołanie od tej decyzji złożyła jej adresatka. W uzasadnieniu odwołanie wskazała, że Trybunał Konstytucyjny badał zgodność przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych z ustawą zasadniczą. W wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r. o sygn. akt SK 2/17 (Dz.U.2019, poz. 1257) stwierdzono w punkcie 1, że w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zaś w punkcie II, że przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP. Powyższy wyrok opublikowany został w Dzienniku Ustaw z dnia 8 lipca 2019 r., w związku z czym od dnia 9 stycznia 2020r. w następstwie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019r. sygn. akt SK 2/17 (Dz.U. 2019, poz. 1257) norma prawna wyrażona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych musi być odczytana w ten sposób, iż zawarte w niej wyłączenie przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego osobom posiadającym ustalone prawo do wskazanych w tym przepisie świadczeń, nie obejmuje sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
Zaskarżoną obecnie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że bezsporne jest, że strona pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Była informowana przez organ I instancji, że fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy stanowi jedyną przeszkodę do przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Organ wskazał stronie możliwość wyboru świadczenia pielęgnacyjnego poprzez zawieszenie wypłaty renty. Jednak strona reprezentowana przez pełnomocnika nie poczyniła żadnych starań w celu usunięcia negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Powołując się m.in. na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26.06.2019r. o sygn. akt SK 2/17 strona podkreśliła, że istnieje możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego bez zawieszania renty.
Kolegium podniosło, że faktycznie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17 Trybunał Konstytucyjny orzekł w części I, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r., poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zauważyło, że w sytuacji, w której Trybunał Konstytucyjny stwierdza niezgodność przepisu w jakieś jego części z postanowieniami Konstytucji RP, to oznacza, że ta część regulacji prawnej nie istnieje, nie ma jej w porządku prawnym. Oznacza to, że wśród przesłanek negatywnych otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego nie ma renty otrzymywanej z tytułu niezdolności do pracy. Stwierdzenie to nie skutkuje jednak tym, by można było stronie przyznać świadczenie pielęgnacyjne pomimo pobieranej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
Kolegium podkreśliło, że renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy rekompensuje świadczeniobiorcy utratę możliwości wykonywania pracy zgodnie z kwalifikacjami. Świadczeniobiorca może jednak podejmować inną pracę i otrzymywać za nią wynagrodzenie. Z kolei świadczenie pielęgnacyjne rekompensuje brak możliwości zarobkowania w sytuacji sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Ponadto Kolegium dostrzega, że sytuacja strony w istocie jest taka sama jak osób, które pobierają rentę z innego tytułu, czy też emeryturę. Okoliczności te nadal są wymienione jako przesłanki negatywne przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych, również na skutek powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, utrwalił się pogląd o konieczności dokonywania prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, to jest wykładni mającej na celu pełne zagwarantowanie realizacji wartości i zasad konstytucyjnie chronionych, w tym zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji), sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust.1 zdanie drugie Konstytucji) i osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji). Ostatecznie w kwestii interpretacji wskazanego przepisu ukształtowało się stanowisko, zgodnie z którym, biorąc pod uwagę przedstawione powyżej zasady konstytucyjne oraz przepisy regulujące zbieg uprawnień do opisanych wyżej świadczeń, tj. art. 27 ust. 5 ustawy oraz stosowne przepisy ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270 ze zm.; dalej: u.e.r.f.u.s.), osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę (rentę), winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego.
Kolegium wskazało, że podziela linię orzeczniczą sądów administracyjnych, zgodnie z którą, warunkiem niezbędnym do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji otrzymywania renty w niższej wysokości, w tym renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (lub innego świadczenia emerytalno-rentowego), jest dokonanie wyboru przez uprawnionego świadczenia pielęgnacyjnego i zawieszenie przez niego prawa do renty, czy emerytury {zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2020, sygn. I OSK 254/20; z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19; z dnia 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 764/20 oraz z dnia 15 grudnia 2020 r, sygn. akt I OSK 1983/20 i I OSK 2006/20; z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. I OSK 2010/20, a także z dnia 24 marca 2021 r. sygn. akt I OSK 2631/20 – wszystkie orzeczenia za CBOSA). Podobne stanowisko zajął również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w orzeczeniu z dnia 5 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 168/2022.
Stronie umożliwiono dokonanie wyboru pomiędzy wnioskowanym prawem do świadczenia pielęgnacyjnego, gwarantowanym w wyższej kwocie niż pobierana przez odwołującą renta, jednakże wnioskodawczyni z tego prawa nie skorzystała, pozostając przy świadczeniu rentowym. Odwołująca, wypowiedziała się negatywnie co do zawieszenia przez nią prawa do renty otrzymywanej z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła jej adresatka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia zaskarżonego aktu oraz zasądzenia kosztów postępowania podniosła argumentację identyczną jak wskazana w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności przepis art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 – dalej "u.ś.r."). Stosownie do treści ust. 1 wskazanej regulacji świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W rozpatrywanej sprawie organy administracji publicznej orzekające w sprawie odmówiły przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Wyjaśniając przyczynę odmowy, organy wskazały na okoliczność pobierania przez stronę renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, zatem przesłankę negatywną określoną w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.
W toku ponownie prowadzonego postępowania skarżąca złożyła oświadczenie, że nie zawiesi renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, z uwagi na przywołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., którym Trybunał orzekł o niezgodności art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych z art. 71 ust. 1 zd. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz utratę w tym zakresie mocy wskazanego przepisu w styczniu 2020 r. Skarżąca została poinformowania o prawie do dokonania wyboru pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a pobieraną rentą z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a także możliwości wstrzymania wypłaty świadczeń rentowych. Organ wskazał również, iż z uwagi na treść złożonego przez stronę oświadczenia, ponownie odmówi przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nie zostanie spełniona przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a omawianej ustawy.
Stosownie do treści przywołanego wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę: ma (m.in.) ustalone prawo do renty.
Sąd zauważa, również w kontekście argumentacji skargi, iż organ nie przyjął literalnego brzmienia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a omawianej ustawy, lecz jak wynika z akt administracyjnych wezwał wnioskodawczynię do zawieszenia prawa do renty, czego ta zaniechała. Stanowisko przedstawione w tym zakresie przez organy orzekające w sprawie pozostaje zgodne z wykładnią tego przepisu ugruntowaną w orzecznictwie, zgodnie z którą osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera świadczenie wymienione w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 marca 2021 r. sygn. akt I OSK 2631/20; z dnia 15 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1983/20; z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 764/20; z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 254/20; z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 2375/19).
Na tle przywołanej regulacji wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17. Wyrok ten jest wyrokiem zakresowym, w którym doszło do przypisania atrybutu niekonstytucyjności nie całej jednostce redakcyjnej tekstu prawnego, lecz jej określonemu fragmentowi. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 stycznia 2023 r. sygn. akt I OSK 4/23, wyrok SK 2/17 dotyczy zakresu podmiotowego art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a rozstrzygając o konstytucyjności przepisu w stosunku do określonej grupy podmiotów, której ten przepis dotyczy, a mianowicie osób sprawujących opiekę, które mają ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Osoby te mieszczą się w szerszej kategorii osób, którym przysługuje prawo do renty. Skutkiem wyroku stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu w zakresie podmiotowym jest utrata mocy obowiązującej nie przez cały przepis, w pełnym zakresie jego obowiązywania, ale wyłącznie w zakresie, w jakim stwierdzona została jego niezgodność z Konstytucją, w odniesieniu do wskazanej grupy podmiotów.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 2/17 usuwa z systemu prawa negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazaną w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w stosunku do osoby mającej ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, przez co osoba taka może ubiegać się o to świadczenie. Ponieważ prawodawca pierwotnie co do zasady wykluczył w ustawie osoby uprawnione do renty od możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, orzeczenie o niekonstytucyjności zakresowej przepisu prowadzi do nowej sytuacji prawnej, pozbawionej kompleksowej regulacji, w szczególności odnoszącej się do warunków uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w zbiegu z innym świadczeniem z zakresu zabezpieczenia społecznego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na konieczność uwzględniania kontekstu konstytucyjnego przy wykładni tego przepisu, w szczególności w odniesieniu do osób uprawnionych do emerytury, co skutkowało przyjęciem, że osoby takie (prawnie nie ograniczone w możliwości podjęcia zatrudnienia), nie są pozbawione możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Jest to stanowisko zbieżne ze stanowiskiem przedstawionym w wyroku SK 2/17, w którym wskazano, że osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym, która ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, może więc - a zatem jest w stanie - faktycznie pracować.
Osoby, które pobierają świadczenia z systemu ubezpieczenia społecznego, mogą podjąć zatrudnienie, ale rezygnują z tego ze względu na sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną, znajdują się w analogicznej sytuacji względem siebie, a nie tylko względem opiekunów nie posiadających uprawnienia do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Zasada równości, która stała za rozstrzygnięciem przyjętym w wyroku SK 2/17, powinna znaleźć zastosowanie również do warunków, na jakich opiekunowie osób niepełnosprawnych, uprawnieni do świadczeń z ubezpieczenia społecznego (emerytury, renty), rezygnujący z zatrudnienia, mogą uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Nakazuje ona przyjąć, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wywołał skutku polegającego na możliwości pobierania przez osoby uprawnione zarówno świadczeń z zabezpieczenia społecznego, jak i świadczenia pielęgnacyjnego, ale warunkiem jest dokonanie wyboru i rezygnacja z dotychczas pobieranego świadczenia. Tezę taką można odnaleźć również w uzasadnieniu wyroku SK 2/17, w którym Trybunał stwierdził, że "brak jest podstaw do wykluczenia z pobierania świadczenia osób, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną z tego tylko względu, że mają one przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, (zwłaszcza) jeżeli świadczenia tego nie pobierają" - teza 3.3.4. Podobne stanowisko zajmują składy orzekające sądów administracyjnych (jak choćby NSA w wyrokach: z dnia 22 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 247/22, z dnia 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1665/22, z dnia 2 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1623/21, z dnia 16 listopada 2023 r. sygn. akt I OSK 1923/22, z dnia 6 października 2023 r. sygn. akt I OSK 1920/23, z dnia 12 października 2023 r. sygn. akt I OSK 1922/23, z dnia 2 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1623/21, z dnia 10 listopada 2023 r. sygn. akt I OSK 271/22).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela przestawione wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skoro zatem skarżąca, mimo pouczenia, nie zawiesiła pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, to odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres sprawowania przez nią opieki nad osobą niepełnosprawną nie narusza art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a omawianej ustawy.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
-----------------------
i
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło