III SA/Lu 371/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 23 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2025 r. nr [...] Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej jako "organ II instancji", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu zażalenia M. G. (dalej jako "skarżąca"), utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chełmie z dnia 12 września 2024 r. nr [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczącego uchylania się od obowiązku szczepień ochronnych u dziecka M. G.. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. w dniu 10 czerwca 2024 r. wystawił wobec M. G. tytuł wykonawczy obejmujący obowiązek poddania jej małoletniego syna M. G. (ur. [...] 2012 r.) kolejnym dawkom szczepień ochronnych przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (Poliomyelitis) oraz odrze, śwince i różyczce. Pismem z dnia 29 lipca 2024 r. skarżąca wniosła zarzuty do powyższego tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym, które obejmowały brak wymagalności obowiązku, wykonanie obowiązku, niespełnienie wymogów określonych art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm.), dalej jako "u.p.e.a." oraz prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ. Postanowieniem z dnia 12 września 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chełmie oddalił zarzuty skarżącej. Po rozpoznaniu wniesionego przez skarżącą zażalenia, postanowieniem z dnia 23 kwietna 2025 r. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że zarzuty dotyczące wykonania obowiązku, niespełnienia wymogów określonych art. 27 u.p.e.a. oraz prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ art. 27 u.p.e.a. nie mieści się w katalogu wskazanym w art. 33 § 2 u.p.e.a. Organ wyjaśnił, że do dnia wydania postanowienia skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego zaszczepienie dziecka. Ponadto tytuł wykonawczy zawiera elementy wskazane w art. 27 § 1 u.p.e.a., tj. podstawę prawną obowiązku, jak również podstawę prawną prowadzenia egzekucji, czyli przepisy, na podstawie których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 20 § 1 pkt 1 u.p.e.a. organem egzekucyjnym, obowiązków o charakterze niepieniężnym jest Wojewoda. Obowiązki organu egzekucyjnego zostały powierzone na podstawie Porozumienia nr 876 z dnia 18 kwietnia 2024 r. zawartego między Wojewodą Lubelskim a Lubelskim Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym (Dz.U.WL poz. 2436). Organ wskazał następnie, że obowiązek poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1675 z późn. zm.), dalej jako "ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń", przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 tej ustawy, w stosunku do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych, odpowiedzialność za wypełnienie tych obowiązków ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny. Szczegółowe unormowania w zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych nadto określają przepisy art. 17-21 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077), wydane na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń, dalej jako "rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych". Organ II instancji podniósł, że zgodnie z art. 17 ust. 9a ustawy, szczepienia obowiązkowe przeprowadza się zgodnie ze schematem szczepienia określonym dla danego szczepienia w przepisach wydanych na podstawie ust. 10. Wymagalność obowiązku została doprecyzowana w rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Schemat obowiązkowych szczepień ochronnych określa załącznik nr 1 rozporządzenia. Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami, u M. G., brakujące szczepienia ochronne to szczepienia przeciwko: wirusowemu zapaleniu błonicy, tężcowi i krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince) i różyczce. Termin wykonania ww. szczepień upłynął, w związku z czym stały się one wymagalne. Strona nie przedstawiła natomiast żadnego dokumentu potwierdzającego wykonanie szczepień, ani dokumentu świadczącego o występowaniu długotrwałych przeciwskazań zdrowotnych do ich wykonania. Informację o braku szczepień ochronnych u dziecka organ otrzymał od lekarza z podmiotu leczniczego: [...] w C., Przychodnia Nr [...], ul. P. [...] [...]. Lekarz przesłał do organu I instancji dokument: "Zgłoszenie osób uchylających się od obowiązku szczepień ochronnych" z dnia 18 lutego 2020 r., co oznacza, że w tej dacie lekarz stwierdził, iż szczepienia ochronne były u dziecka wymagalne z uwagi na upływ terminu do ich wykonania, a jednocześnie brak było przeciwwskazań zdrowotnych do poddania dziecka tym szczepieniom. Przed wydaniem tytułu wykonawczego wierzyciel otrzymał pismo od lekarza z podmiotu leczniczego (z dnia 13 maja 2024 r.), w którym lekarz wyjaśnił, że w dokumentacji brak jest informacji na temat przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych oraz wskazał brakujące szczepienia ochronne u dziecka. W odpowiedzi (pismo z dnia 3 czerwca 2024 r.) lekarz poinformował, że prawni opiekunowie nie rozpoczęli uzupełniania zaległych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz brak jest dokumentu potwierdzającego stałe przeciwwskazania zdrowotne do szczepień u dziecka. Lekarz wskazał także, które szczepienia są u dziecka wymagalne z uwagi na upływ terminu do ich wykonania. Organ zwrócił się również pismem z dnia 12 lutego 2025 r. do lekarza, który wystawił ww. skierowanie, o udzielenie informacji na temat wyników konsultacji specjalistycznej. W odpowiedzi lekarz wskazał, że rodzice nie zgłosili się do podmiotu leczniczego, w związku z powyższym lekarz nie ma wiedzy na temat konsultacji specjalistycznej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chełmie jest uprawniony do egzekwowania obowiązku szczepień ochronnych wykonując swe zadania ustawowe dotyczące nadzoru nad obowiązkiem szczepień ochronnych, wynikające z art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 416) oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Wierzyciel, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie ustalił samodzielnie brakujących szczepień ochronnych u małoletniego oraz nie wyznaczył terminu ich wykonania. Szczepienia wskazane w tytule wykonawczym z dnia 10 czerwca 2024 r. są zgodne ze szczepieniami wskazanymi przez lekarza jako wymagalne a ich wykonanie zabezpieczone jest przepisami prawa, co wyjaśniono powyżej. O szczepieniach, które powinny zostać podane dziecku, decyduje każdorazowo lekarz kierując się aktualną wiedzą medyczną. To lekarz, bazując na aktualnej wiedzy medycznej, określa szczepienia, które mogą zostać podane dziecku po przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym dotyczy całej procedury, tj. badania kwalifikacyjnego oraz samego szczepienia ochronnego. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że M. G. powinien otrzymać obowiązkowe szczepienia ochronne. Odnosząc się do kwestii wystąpienia u małoletniego niepożądanego odczynu poszczepiennego organ wyjaśnił, że do zakresu działań organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie należy ocena ani interpretowanie dokumentacji medycznej. To lekarz, w trakcie badania kwalifikacyjnego przed szczepieniem, ocenia stan zdrowia osoby, która ma zostać zaszczepiona oraz korzyści i ewentualne ryzyko wynikające z podania szczepionki. Organ nie podzielił również pozostałych zarzutów zażalenia, w tym dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. M. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. Zdaniem skarżącej zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego i procesowego oraz z pominięciem konstytucyjnych praw obywatela i rodzica. Organy nie uwzględniły zgłoszonych przez nią okoliczności, w tym medycznych przeciwwskazań do dalszego wykonywania szczepień u małoletniego oraz pozostałej argumentacji przedstawionej w toku postępowania. Zdaniem skarżącej, zaskarżone postanowienie narusza zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe, a także konstytucyjne prawa obywatela i rodzica. W ocenie skarżącej w przypadku małoletniego istnieją indywidualne przesłanki wyłączające możliwość sztucznej immunizacji. Skarżąca rozpoczęła stosowanie u dziecka sztucznej immunizacji według Programu Szczepień Ochronnych od dnia 5 listopada 2012 r., jednak ze względu na wystąpienie licznych niepożądanych odczynów poszczepiennych, strona zdecydowała się wstrzymać proces do czasu stwierdzenia jego wymagalności. Niestety żaden z lekarzy rodzinnych nie był w stanie wskazać na badania, które mogłyby działanie niepożądane wykluczyć. Skarżąca przywołała definicję NOP wskazując, że przy podejmowaniu decyzji nie mógł opierać się jedynie na uznaniowości lekarza. Podstawą w klasyfikacji są objawy opisane w załączniku do 3 Rozporządzenia Ministra w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania oraz ściśle określone przez producenta w ulotce zastosowanego preparatu, co zostało przez organy zignorowane. Skarżąca szeroko opisała niepożądane odczyny poszczepienne, które jej zdaniem wystąpiły u małoletniego. Zdaniem strony, organy nie przeprowadziły również należytego postępowania dowodowego. Skarżąca zarzuciła brak kompletnej dokumentacji medycznej dziecka, w tym Karty Uodpornienia oraz nieuwzględnienie dokumentacji medycznej potwierdzającej wystąpienie u dziecka niepożądanych odczynów poszczepiennych. Ponadto zastosowanie środka przymusu nie zostało poprzedzone analizą, czy cel, jaki zamierza osiągnąć organ, jest konieczny i proporcjonalny, czym naruszono zasady wyrażone w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Środek ten ingeruje w autonomię woli obywatela oraz w prawo dziecka do szczególnej ochrony zdrowotnej i powinien być stosowany wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach – a nie automatycznie, na podstawie ogólnego przepisu. W przedmiotowej sprawie brak jest również decyzji administracyjnej, która określałaby termin, miejsce i sposób wykonania obowiązku, co czyni tytuł wykonawczy bezskutecznym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 23 kwietnia 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji oddalające zarzuty M. G. w sprawie egzekucji administracyjnej w związku z uchylaniem się przez skarżącą od obowiązku poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Stosownie do art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru (art. 26 § 1 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie administracyjnej. Jak stanowi art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zgodnie zaś z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie w sprawie zarzutu, w którym oddala zarzut, uznaje zarzut w całości lub w części, albo stwierdza niedopuszczalność zarzutu. W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w wyniku wystawienia 10 czerwca 2024 r. wobec skarżącej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chełmie (wierzyciel) tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy wystawiony został na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń. Podstawę wydania tytułu wykonawczego stanowiło niedopełnienie obowiązku o charakterze niepieniężnym polegające na niepoddaniu małoletniego syna skarżącej – M. G. obowiązkowym szczepieniom ochronnym (brakujących dawek). Jak wynika z akt sprawy, skarżąca była informowana o konieczności wykonania wskazanego obowiązku pismami z dnia 31 maja 2021 r. i z dnia 28 grudnia 2021 r. Z uwagi na nieskuteczność tych informacji wierzyciel wystosował w dniu 22 lutego 2024 r. upomnienie, w którym wezwał skarżącą do wykonania obowiązku. Następnie wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy i wystąpił do właściwego organu o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 29 lipca 2024 r. skarżąca wniosła zarzuty do powyższego tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym, które obejmowały brak wymagalności obowiązku, wykonanie obowiązku, niespełnienie wymogów określonych art. 27 u.p.e.a. oraz prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ. W ocenie sądu, organu obu instancji zasadne uznały, że zgłoszone przez stronę zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń, stanowiącym podstawę prawną egzekwowanego względem skarżącej obowiązku, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń, osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 ustawy wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W art. 17 ust. 10 ustawy została udzielona delegacja ustawowa ministrowi właściwemu do spraw zdrowia określenia, w drodze rozporządzenia min: 1) wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, 2) osoby lub grupy osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, 2a) schematu szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmującego liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia, 4) sposobu przeprowadzania szczepień ochronnych, 5) trybu przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5. Jednocześnie w art. 17 ust. 11 ustawy przewidziano, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W wykonaniu delegacji ustawowej Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, które określa między innymi: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia, sposób przeprowadzania szczepień ochronnych oraz tryb przeprowadzania konsultacji specjalistycznej dla osób, w przypadku których lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego (§ 1 pkt 1, 2, 3, 5, 6 rozporządzenia). Schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Obowiązek ten został skonkretyzowany w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego. Powołane rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. Wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy – Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem jest przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że syn skarżącej M. G., urodzony [...] 2012 r., nie uzupełnił brakujących dawek szczepień przeciwko chorobom zakaźnym wymienionym w tytule wykonawczym, pomimo upływu terminów podania poszczególnych dawek szczepionek wskazanych w załączniku nr 1 rozporządzenia i braku przeciwskazań do wykonania szczepienia. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom stał się zatem wymagalny. Wbrew twierdzeniom skarżącej, w świetle okoliczności niniejszej sprawy nie można uznać, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom nie może być wymagalny z uwagi na wystąpienie przeciwwskazań do obowiązkowych szczepień ochronnych. Wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (ust. 4). Zgodnie zaś z art. 17 ust. 3 tej ustawy, w przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. Tylko zatem w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy w związku ze stanem zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia nie występują przeszkody, które wykluczają wykonanie szczepienia. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone tylko przez lekarza, do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej (§ 11 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r.). W toku postępowania skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o występowaniu długotrwałych przeciwwskazań do szczepień ochronnych u dziecka. W szczególności skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego, wskazującego na istnienie takich przeciwwskazań u jej syna. Wprawdzie małoletni został skierowany do Poradni Pediatrycznej Szczepień dla Dzieci Wysokiego Ryzyka (skierowanie zostało wystawione 29 lipca 2024 r.), to jednak do dnia rozprawy skarżąca nie przedstawiła wyników tej konsultacji. Samo zaś skierowanie do Poradni Pediatrycznej Szczepień dla Dzieci Wysokiego Ryzyka nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego. Mając na uwadze powyższe uznać również należy za bezzasadne podnoszone w skardze zarzuty nieuwzględnienia przez organ dokumentacji medycznej małoletniego. Jeszcze raz należy podkreślić, że wyłącznie lekarz w trakcie badania kwalifikacyjnego określa, czy w związku ze stanem zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia występują przeszkody wykluczające wykonanie szczepienia i ewentualnie kieruje taką osobę na konsultację specjalistyczną, nie zaś organy Inspekcji Sanitarnej. Organy Inspekcji Sanitarnej nie są bowiem uprawnione do samodzielnej analizy stanu zdrowia małoletniego i dokonywania oceny, czy w jego przypadku występują przeciwskazania do szczepień. Takiej oceny może dokonać wyłącznie lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikujący do szczepień i lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne dało podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego. Jak wynika natomiast z akt sprawy, przed wydaniem tytułu wykonawczego wierzyciel zwracał się do podmiotu leczniczego, do którego zapisane było dziecko z prośbą o udzielenie informacji na temat stanu zaszczepienia małoletniego oraz występowania ewentualnych przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. W odpowiedzi (pismo z dnia 3 czerwca 2024 r.) lekarz poinformował, że brakujące szczepienia nie zostały wykonane oraz, że brak jest dokumentu potwierdzającego przeciwwskazania zdrowotne do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. W tych okolicznościach nie ulega wątpliwości, że syn skarżącej nie był zaszczepiony brakującymi dawkami, mimo braku przeciwwskazań do szczepienia stwierdzonych przez lekarza. Obowiązek skarżącej poddania małoletniego szczepieniom ochronnym istnieje, jest wymagalny i na dzień wniesienia skargi, co wynika wprost z akt sprawy, nie został wykonany. Wbrew twierdzeniom skarżącej, konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie pozostaje również w sprzeczności z art. 48 ust. 1, art. 51 i art. 68 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP. Stosownie do art. 48 ust. 1 Konstytucji RP, rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. Wychowanie to powinno uwzględniać stopień dojrzałości dziecka, a także wolność jego sumienia i wyznania oraz jego przekonania. Ograniczenie lub pozbawienie praw rodzicielskich może nastąpić tylko w przypadkach określonych w ustawie i tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu (ust. 2). Natomiast przepis art. 51 ust. 1 Konstytucji stanowi, że nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby. Zgodnie zaś z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla m.in. ochrony zdrowia albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b tej ustawy), zatem nie można uznać, że w rozpoznawanej doszło do naruszenia powyższych przepisów Konstytucji RP. Nie można również przyjąć, że wolność człowieka lub jego życie prywatne zostają naruszone przez wprowadzenie przez ustawodawcę obowiązkowych szczepień ochronnych. Wolność człowieka nie ma charakteru absolutnego i musi uwzględniać prawa innych osób, w tym prawo do życia w społeczeństwie wolnym od tych chorób zakaźnych, którym zapobiegają szczepienia. Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji RP). Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje również, że stosownie do art. 95 § 3 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym, m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń oraz chorób zakaźnych u ludzi, i równocześnie, by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska, o czym stanowi art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3542/15). W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tym w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący i poprawny wyjaśniły stan faktyczny oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień odnosząc się do kwestii wymagalności obowiązku poddania syna skarżącej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Przesłanie przez podmiot leczniczy formularza zgłoszenia osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych oznacza, że lekarz stwierdził, że szczepienia ochronne były u dziecka wymagalne z uwagi na upływ terminu do ich wykonania, a jednocześnie brak było przeciwwskazań zdrowotnych do poddania dziecka tym szczepieniom. Istotne jest również, że przed wydaniem tytułu wykonawczego wierzyciel zwracał się do podmiotu leczniczego, do którego zapisane było dziecko z prośbą o udzielenie informacji na temat stanu zaszczepienia małoletniego oraz występowania ewentualnych przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. Organy administracji odniosły się do wszystkich zgłoszonych przez skarżącą zarzutów. W konsekwencji, stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe. Nie ma podstaw do kwestionowania możliwości prowadzenia egzekucji. W sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności wskazane w art. 33 § 2 u.p.e.a. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935). Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W świetle art. 119 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy (pkt 2), a także, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3). W sprawie zachodziły przesłanki wymienione w obu przytoczonych punktach art. 119 p.p.s.a. Organ w odpowiedzi na skargę zgłosił wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaś strona skarżąca, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Jednocześnie przedmiot skargi stanowiło postanowienie wymienione w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.