VIII SA/Wa 748/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi M. S. na zawiadomienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia 28 sierpnia 2025 r. nr [...] o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej postanowił: odrzucić skargę. W dniu 9 września 2025 r. M. S. (dalej: "skarżący", "strona") skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo, w którym wskazuje, że jest to skarga na dwie bezpodstawne egzekucje z tytułu wykonawczego [...] wydanego przez UFG, prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R.. Z odpowiedzi na skargę wynika, że działając na podstawie oznaczonego wyżej tytułu wykonawczego nr [...] z 26 lutego 2025 r. wystawionego przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (dalej: "UFG"), obejmującego opłatę w wysokości 6 980 zł za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia zgodnie z warunkami zawartymi w ustawie z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. (organ egzekucyjny) wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku strony. Opłata została naliczona w związku z brakiem ubezpieczenia OC dla samochodu [...] nr rej. [...] Zawiadomieniem z 4 marca 2025 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego strony prowadzonego przez Bank [...] Zawiadomienie o zajęciu rachunku wraz z egzemplarzem przedmiotowego tytułu wykonawczego zostało doręczone zobowiązanemu 11 marca 2025 r., natomiast do Banku 4 marca 2025 r. 17 marca 2025 r. skarżący złożył pismo zatytułowane "Skarga w związku z nielegalnym i bezpodstawnym zajęciem z 04.03.2025 [...]". W uzasadnieniu wskazał, że brak jest podstaw do prowadzenia egzekucji, ponieważ posiada wykupioną polisę obowiązkowego ubezpieczenia dla użytkowanego przez siebie samochodu osobowego [...]. Wniósł o uchylenie dokonanego zajęcia. Postanowieniem [...] z 3 kwietnia 2025 r. (utrzymanym następnie w mocy postanowieniem [...] z 6 czerwca 2025 r. przez DIAS) organ egzekucyjny oddalił skargę na czynność egzekucyjną. Ponadto, odrębnym pismem złożonym 17 marca 2025 r. skarżący wniósł zarzut nieistnienia obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym. Wierzyciel (Zarząd UFG), postanowieniem [...] z 12 maja 2025 r. oddalił złożony zarzut. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem skarżący skorzystał z prawa złożenia zażalenia do Rady UFG, która postanowieniem [...] z 17 lipca 2025 r. oddaliła zażalenie i uznała za zasadne kontynuowanie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego [...]. Postanowienie to jest ostateczne. Zawiadomieniem o zajęciu [...] z 28 sierpnia 2025 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia z ubezpieczenia społecznego w ZUS O/R.. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone organowi emerytalno-rentowemu 28 sierpnia 2025 r., natomiast zobowiązanemu 2 września 2025 r. Pismem z 9 września 2025 r. skarżący złożył skargę na czynność egzekucyjną zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego dokonaną zawiadomieniem o zajęciu [...] z 28.08.2025 r. Postanowieniem [...] z 22 września 2025 r. oddalono skargę. Analizując zaskarżoną czynność organ egzekucyjny stwierdził, że została ona dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami, bowiem w tym przypadku, zastosowany został środek egzekucyjny określony w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i na zasadach ściśle w niej określonych oraz wypełnione zostały warunki umożliwiające jego zastosowanie. W ramach zaskarżonej czynności, podjął działania niezbędne do zastosowania jednego ze środków egzekucyjnych, o którym mowa w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., polegającego na zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego i jednocześnie zawiadomił zobowiązanego o dokonaniu tego zajęcia. Zawiadomienie o zajęciu zostało skutecznie doręczone stronie 2 września 2025 r., czym wypełniono przesłanki zawarte w art. 79 u.p.e.a. W treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organ egzekucyjny wyjaśnił ponadto, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Gdy jednak cel egzekucji tego wymaga, organ egzekucyjny może stosować nawet kilka środków egzekucyjnych. Wybór środka każdorazowo powinien określać cel postępowania egzekucyjnego, którym jest zagwarantowanie spełnienia warunków niezbędnych do skutecznego prowadzenia egzekucji, a poprzez to zapewnienie także odpowiedniej ochrony interesów wierzyciela. Stosowane przez organ egzekucyjny środki egzekucyjne mają prowadzić bezpośrednio do wykonania obowiązku bez zbędnej zwłoki. Ustawa egzekucyjna nie zawiera przepisu prawa, który nakazywałby organowi egzekucyjnemu prowadzić egzekucję tylko z jednego konkretnego składnika majątku zobowiązanego. Stosowanie jednocześnie kilku środków egzekucyjnych w postępowaniu dotyczącym należności pieniężnych jest prawidłowe i nie narusza przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. wskazał także, iż w dniu 30 września 2025 r. zobowiązany złożył zażalenie na ww. postanowienie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W.. Podniósł także, iż w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec strony na podstawie tytułu wykonawczego [...], zobowiązany składał również do Urzędu: 8 kwietnia 2025 r. pismo w sprawie egzekucji administracyjnej wszczętej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. na podstawie tytułów wykonawczych [...] z 19.06.2024 r. oraz [...] z 26.02.2025 r. wystawionych przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny; Odpowiedź na przedmiotowe pismo została udzielona stronie pismem nr [...] z 28 kwietnia 2025 r. (data doręczenia 12.05.2025 r.). pismo "Ponaglenie do organu nadrzędnego w sprawie udzielenia wyjaśnień o jakie prosiłem w piśmie z 8.04.2025 r. na postanowienie z 20 marca 2025 r. UNP: [...] oraz we wcześniejszych prośbach"; Zawiadomieniem nr [...] z 29 kwietnia 2025 r. zawiadomiono stronę o pozostawieniu złożonego ponaglenia bez rozpoznania (data doręczenia 12.05.2025 r.). Ponaglenie do organu nadzoru zostało złożone przez wnoszącego przed upływem terminu na udzielenie odpowiedzi na pismo złożone do Urzędu 8 kwietnia 2025 r. pismo do WSA w Warszawie stanowiące skargę na bezczynność Naczelnika Dru[...]giego Urzędu Skarbowego w R. w kwestii zaniedbań i bezpodstawnych egzekucji oraz braku wyjaśnień na prośby kierowane przez skarżącego pismem z 8.04.2025 r. (pismo przekazano do Sądu z aktami postępowania egzekucyjnego 30 kwietnia 2025 r.). 21 maja 2025 r. • pismo z 16 maja 2025 r. kierowane do WSA w W. stanowiące skargę na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. w kwestii nieprzekazania ponaglenia z 8.04.2025 r. oraz nieprzesłania skargi na bezczynność do Sądu (pismo wraz z aktami postępowania egzekucyjnego przekazano do Sądu 20 czerwca 2025 r.) - Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem sygn. akt VIII SAB/Wa 59/25 z 1 sierpnia 2025 r. odrzucił skargę. W odpowiedzi na pismo strony z 9 września 2025 r. adresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, stanowiące skargę na dwie bezpodstawne egzekucje prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. na podstawie tytułu wykonawczego [...] wydanego przez UFG, organ egzekucyjny wystąpił o oddalenie skargi. Uznał, że w świetle przedstawionego przebiegu dotychczasowego postępowania egzekucyjnego w administracji brak jest podstaw do stwierdzenia bezpodstawności egzekucji prowadzonej wobec strony. Pismem z 17.10.2025r. Sąd wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jednoznaczne wskazanie daty i numeru zaskarżonego orzeczenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W odpowiedzi na powyższe skarżący złożył do Sądu dwa kolejne pisma. Z pisma z dnia 25.10.2025 r. wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest zawiadomienie o zajęciu z 28.08.2025r. nr [...]. Dodał, że w piśmie z 9 września 2025 r., wskazał datę zawiadomienia o zajęciu (28.08.2025 r.) i numer zawiadomienia, co sprawia, że pismo z 9 września 2025 r. nie jest dotknięte brakiem formalnym. Skarżący dodał także, iż pismem z dnia 25 sierpnia 2025 r. został poinformowany o wznowieniu postępowania egzekucyjnego na podstawie tego samego tytułu wykonawczego, to jest [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przypomnienia na wstępie wymaga, że badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; także jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg - ogólnie ujmując - na akty i czynności (art. 3 § 2 pkt 1 – 7 p.p.s.a.) oraz na stan faktyczny, tj. bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 – 9 p.p.s.a.). W myśl bowiem art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie zaś z art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w myśl art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Badanie przez sąd administracyjny dopuszczalności skargi polega w pierwszej kolejności na ocenie, czy istnieje jej przedmiot należący do zakresu kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 - 3 oraz art. 5 p.p.s.a. Badaniu sądu podlega więc na wstępie istnienie przedmiotowej przesłanki zaskarżenia (dopuszczalności skargi w zakresie przedmiotowym), tzn. określenia czy na zaskarżoną formę działalności administracji publicznej lub jej zaniechania (bezczynności, przewlekłego prowadzenia postępowania) przysługuje skarga objęta zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 i 3 i art. 5 p.p.s.a. Ustalenie natomiast przez sąd, że w sprawie zachodzi niedopuszczalność skargi z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, czyni bezprzedmiotowym badanie przez sąd warunków formalnych dopuszczalności wniesienia skargi, tj. ewentualnego faktu wyczerpania przez skarżącego środków zaskarżenia - wymogu przewidzianego w art. 52 § 1, czy też w art. 53 § 2b p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z: 10 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 136/21, 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1751/19; 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1752/19; wyrok NSA z 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 973/19). Przepis art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Jak już była o tym mowa wyżej, w myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wymienione w powołanych przepisach akty i czynności (bądź zaniechania) organu administracji. W katalogu tych aktów nie mieści się możliwość zaskarżenia do Sądu zawiadomienia o zajęciu, które skarżący uczynił przedmiotem zaskarżenia w realiach rozpoznawanej sprawy, precyzując jasno na wezwanie Sądu, że skarga dotyczy zawiadomienia o zajęciu z 28.08.25r. nr [...]. Podkreślić jednocześnie należy, że w tej sprawie bezsporne jest, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. prowadzi do majątku skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego. Szczegółowy przebieg tego postępowania został opisany na wstępie niniejszego uzasadnienia i wynika z odpowiedzi na skargę, jak również z dołączonych do akt sądowych akt egzekucyjnych. Sąd, dokonując analizy tych ustaleń stwierdza, że zawiadomienie o zajęciu nie może stanowić odrębnego przedmiotu zaskarżenia, jako niewymienione w art. 3 § 2 – 3 p.p.s.a. Co także istotne skarżący korzystał ze środka zaskarżenia przewidzianego w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z pouczeniem zawartym w skarżonym zawiadomieniu, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną, z której to możliwości, jak wynika z odpowiedzi na skargę oraz dołączonych akt egzekucyjnych skarżący skorzystał. Po rozpoznaniu wniesionej przez skarżącego skargi na czynność egzekucyjną dokonaną ww. zawiadomieniem Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. postanowieniem z dnia 22 września 2025 r. skargę, o której mowa oddalił, pouczając jednocześnie, że na to postanowienie skarżący może złożyć zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W.. Jak wynika z akt egzekucyjnych oraz odpowiedzi na skargę, z tej możliwości skarżący także skorzystał. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. w odpowiedzi na skargę wskazał, iż zażalenie, o którym mowa przekazał do rozpoznania organowi nadzoru, to jest Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w W. w dniu 6.10.2025 r. Z powyższego wynika, iż skarżący podjął działania umożliwiające dokonanie sądowej kontroli czynności egzekucyjnej dokonanej skarżonym w niniejszej sprawie zawiadomieniem w prowadzonej wobec jego majątku egzekucji. Będzie to jednak możliwe dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia wobec zastosowanej czynności egzekucyjnej, albowiem dopiero postanowienie organu nadzoru wydane po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego spełnia przesłanki postanowienia wymienionego w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. W tych okolicznościach skargę wniesioną do Sądu na zawiadomienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia 28 sierpnia 2025 r. nr [...] o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej należało uznać za niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., co skutkuje jej odrzuceniem. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w postanowieniu.