I SA/Gd 692/25

WyrokWSA w Gdańsku2025-11-18

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Alicja Stępień, Joanna Zdzienicka - Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż działek rolnych, które zostały podzielone i przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, przez osobę fizyczną, która prowadziła na nich działalność rolniczą, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, a tym samym podlega opodatkowaniu VAT?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną w części uznającej stanowisko podatnika za nieprawidłowe. Stwierdził, że organ podatkowy nie uzasadnił w sposób wystarczający, dlaczego planowana sprzedaż działek przez podatnika ma stanowić działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT. Brak było jasnego wskazania przepisów prawa i elementów stanu faktycznego, które przesądzałyby o obowiązku podatkowym po stronie podatnika.
Stan faktyczny
Podatnik, rolnik ryczałtowy, planował sprzedaż działek rolnych, które zostały podzielone i przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową. Organ podatkowy w interpretacji indywidualnej uznał, że sprzedaż ta będzie stanowić działalność gospodarczą podatnika i podlegać opodatkowaniu VAT, podczas gdy jego żona nie będzie podatnikiem. Podatnik kwestionował tę interpretację, twierdząc, że sprzedaż stanowi zarząd majątkiem prywatnym. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT z powodu braku właściwego uzasadnienia prawnego oceny jego stanowiska.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną w części, w jakiej stanowisko podatnika uznano za nieprawidłowe, oraz zasądzono od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. N. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 11 lipca 2025 r., nr 0114-KDIP1-1.4012.342.2025.2.EW w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną w części, w jakiej stanowisko podatnika uznano za nieprawidłowe 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 11 lipca 2025 r. stwierdził, że stanowisko A.N. w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie: - uznania, że podatnik z tytułu dostawy działek nr [...] oraz udziału [...] części w działce nr [...] nie jest podatnikiem podatku VAT prowadzącym działalność gospodarczą - jest nieprawidłowe, - uznania, że żona podatnika z tytułu dostawy działek nr [...] oraz udziału [...] części w działce nr [...] nie jest podatnikiem podatku VAT prowadzącym działalność gospodarczą - jest prawidłowe. W uzasadnieniu organ przypomniał, że w dniu 26 kwietnia 2025 r. wpłynął wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej zakresie nieuznania małżonków za podatników podatku VAT z tytułu dostawy działek niezabudowanych nr [...] oraz udziału [...] części w działce nr [...]. Uzupełniono wniosek - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 11 czerwca 2025 r.. Z wnioskiem tym wystąpił zainteresowany będący stroną postępowania: • A.N. oraz zainteresowany niebędący stroną postępowania: • U.N.. W opisie stanu faktycznego wskazano, że podatnik A.N. od 1987 r. pracował wraz z żoną U.N. na gospodarstwie rolnym, które nabył do majątku osobistego umową przekazania gospodarstwa rolnego zawartą w dniu 12 stycznia 1987 r. w Państwowym Biurze Notarialnym w T. (Rep. [...]). W skład przekazanego gospodarstwa weszły: działka nr [...] położona w P. oraz działki nr [...] położone w S. ([...]). Następnie podatnik wspólnie z żoną nabył do majątku wspólnego małżeńskiego w drodze kolejnych umów sprzedaży działki rolne (grunty orne i łąki) w [...] 26 kwietnia 1993 r. działkę nr [...] o pow. 4,6000 ha w P., 18 września 1995 r. działkę nr [...] o pow. 3,1700 w S., 24 listopada 2003 r. działkę nr [...] o pow. 4,1759 ha w U., 23 października 2007 r. działki nr [...] o pow. 3,3200 ha i nr [...] o pow. 6,0900 ha położone w S., które uprawiali jako dzierżawcy od 1992 r., 25 września 2009 r. działkę nr [...] o pow. 5,7949 ha w S.. Nabycie wszystkich ww. działek następowało bez podatku VAT. A.N. wspólnie z żoną U.N. uprawiali wszystkie ww. działki rolniczo od czasu ich nabycia prowadząc gospodarstwo rolne. Uchwałą Nr 11/25/06 Rady Gminy Pszczółki z dnia 6 grudnia 2006 r. został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego fragmentu obrębu geodezyjnego S., który objął także działki podatnika o numerach [...] określając je, jako tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług (symbol 22.MN.U, Karta terenu nr 5). W miejscowym planie zagospodarowania terenu wskazano jako obowiązujące lub wiodące funkcje i obiekty oraz formy użytkowania i zagospodarowania terenu: zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, wolnostojący budynek mieszkalny jednorodzinny lub zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z usługami, wolnostojący budynek mieszkalny jednorodzinny, rozumiany wg art. 3 ust. 2a ustawy Prawo budowlane (Dz. U.2003.207.2016 z późn. zm.) lub zabudowę usługową wolnostojącą, wolnostojący budynek rozumiany wg art. 3 ust. 1 lit. a ustawy Prawo budowlane (Dz. U.2003.207.2016 z późn. zm.). Tereny tych działek zostały w ten sposób wyłączone z przeznaczenia pod produkcję rolną. W 2010 r. podatnik wspólnie z żoną darowali na rzecz swojego syna M.N. dwie działki rolne [...], który także prowadzi gospodarstwo rolne. W 2013 r. i 2014 r. podatnik mając na uwadze zmiany w przeznaczeniu terenów wprowadzone miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dokonał podziałów działki nr [...], stanowiącej jego majątek osobisty, na skutek których powstały działki o kolejnych numerach od [...] do [...] o pow. od 0,0097 do 0,2129 ha. W kolejnych latach podatnik zawierał umowy sprzedaży ww. wydzielonych działek i udziałów w działce wydzielonej pod drogę wewnętrzną. W 2014 r. zawarł trzy umowy w tym jedną dot. działki o pow. 97 m2 dla E., w 2015 r. zawarł 4 umowy, w 2017 r. zawarł 1 umowę, w 2018 r. 2 umowy. Środki ze sprzedaży działek były przeznaczone na utrzymanie własne i rodziny, cały czas podatnik prowadził także gospodarstwo rolne na pozostałych nieruchomościach. Od dokonanych sprzedaży podatnik nie naliczał podatku od towarów i usług, ani też go nie odprowadzał, gdyż uważał, że nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży nieruchomości, lecz dokonywał czynności związanych z zarządem majątkiem prywatnym, osobistym. W 2020 r. podatnik wraz z żoną dokonali podziału działki rolnej [...] położonej w P. na dwie działki nr [...] o pow. 0,4300 ha oraz nr [...] o pow. 4,1700 ha. Działka nr [...] została przekazana w darowiźnie na rzecz syna M.N. i synowej, a działka nr [...] wchodzi nadal w skład gospodarstwa rolnego i jest uprawiana rolniczo. W 2023 r. podatnik dokonał podziału działki [...]w S., znajdującej się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniowa i usługową, na dwie działki nr [...] o pow. 0,1815 w kształcie drogi i nr [...] o pow. 1,6085 ha. Działki te są nadal uprawiane rolniczo i wchodzą w skład gospodarstwa rolnego. W 2024 r. podatnik wspólnie z żoną wystąpił o dokonanie podziału niezabudowanej i nieuzbrojonej działki rolnej nr [...] o pow. 6,0900 ha, która została podzielona na 10 działek: nr [...] o pow. 3,6491 ha, nr [...] o pow. 0,3002 ha, nr [...] o pow. 0,3579 ha, nr [...] o pow. 0,3008 ha, nr [...] o pow. 0,3001 ha, nr [...] o pow. 0,3007 ha, nr [...] o pow. 0,3001 ha, nr [...] o pow. 0,3007 ha, nr [...] o pow. 0,3078 ha i nr [...] o pow. 0,3084 ha. Działka [...] ma kształt drogi wzdłuż, której po obu stronach położone są działki nr [...] oraz nr [...] do [...]. Działki położone są na terenie, dla którego nie ma uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie była też wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wszystkie powyższe działki w ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w P. oznaczone są symbolem "R". Działka nr 77 stanowi grunt w większości o klasie bonitacyjnej 4 i 5, ziemia jest piaszczysta, wrażliwa na niedobory wody. Uprawa w ostatnich suchych latach przy zmiennym klimacie były niskoopłacalna, z kalkulacji wynika zerowy zysk albo nawet ujemny bilans. Działki o numerach od [...] do [...] są położone w pasie przylegającym do terenów, dla których w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przewidziano funkcję mieszkaniowo-usługową. W bliskim sąsiedztwie tych działek znajdują się działki budowlane przeznaczone pod budownictwo jednorodzinne, na których wybudowano już kilkanaście budynków mieszkalnych. Podatnik z żoną przeznaczyli sześć spośród wydzielonych działek do sprzedaży, a pozostałe planują zatrzymać dla siebie. W 2024 r. małżonkowie przystąpili także do dokonania podziału działki nr [...] położonej na terenie przeznaczonym w przywołanym wcześniej miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z 2006 r. pod funkcję zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług. 11 grudnia 2024 r. został pozytywnie zaopiniowany wstępny podział działki na 18 działek o kolejnych numerach od [...] do [...] o pow. od 0,0833 ha do 0,1500 ha z przeznaczeniem pod budownictwo jednorodzinne zgodnie z funkcją wskazaną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Podział działki został wykonany z uwagi na postępujący podział na mniejsze działek sąsiednich i powstającą zabudowę jednorodzinną, powodującą zmianę charakteru tej części miejscowości z rolnej na mieszkaniową jednorodzinną. Wszystkie wydzielone działki nie posiadają i nie będą posiadały w chwili sprzedaży dostępu do mediów, tj. do urządzeń i sieci wodociągowych, kanalizacji sanitarnej, sieci energetycznej, gazowej. Podatnik i jego żona dokonali wyżej wskazanych podziałów również z uwagi na swój wiek i stan zdrowia, oraz związane m.in. z tym coraz gorsze warunki prowadzenia gospodarstwa rolnego i niemożność utrzymywania się wyłącznie z pracy na roli. Obecnie podatnik wraz z żoną posiadają 27,9199 ha ziemi rolnej, od której odprowadzają podatek rolny. Nieruchomości stanowiące majątek odrębny podatnika są objęte księgami wieczystymi [...] i [...], a dla nieruchomości stanowiącej majątek wspólny małżeński prowadzona jest księga [...]. Z tytułu prowadzonej działalności rolniczej małżonkowie otrzymywali dopłaty nieprzerwanie od 2004 r. Jednak z uwagi na swój wiek i stan zdrowia są zmuszeni wygaszać działalność rolniczą. Podatnik skończy w tym roku 63 lata, a żona ma obecnie 57 lat. Podatnik otrzymuje rentę rolniczą, a żona zajmuje się gospodarstwem. Oboje są schorowani. W 2010 r. A.N. przebył udar mózgu, a od kilku ostatnich lat zmaga się z nowotworem wątroby oraz chorobami współistniejącymi takimi jak cukrzyca, neuropatia cukrzycowa, nadciśnienie tętnicze, a także z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego. Podatnik jest osobą niepełnosprawną wymagającą opieki, którą nieprzerwanie od kilkunastu lat sprawuję jego żona. Żona podatnika w 2019 r. uległa wypadkowi podczas prac na gospodarstwie rolnym, w wyniku którego doszło do złamania i zmiażdżenia prawego ramienia. Zmaga się nadal z powikłaniami po wypadku. Jeden z synów prowadzi własne gospodarstwo rolne, a drugi syn pracuje zawodowo i w związku z tym nie są w stanie pomagać rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa. Podatnik wraz z żoną nie podejmowali żadnych inwestycji zmierzających do podniesienia wartości podzielonych działek, nie doprowadzali żadnych mediów ani nie pobudowali żadnej infrastruktury, nie ogradzali terenu i nie zamierzają dokonywać takich czynności w przyszłości. Nie zlecali i nie zamierzają korzystać z usług pośrednika nieruchomości, nie ogłaszali się ze sprzedażą nieruchomości. Nie podejmowali i nie podejmują żadnych działań marketingowych. Podatnik wraz z żoną zamierzają sprzedawać nieruchomości sukcesywnie w 2025 r. i w kolejnych latach, w miarę potrzeb i jak pojawiać się będą chętni nabywcy, a środki ze sprzedaży zamierzają przeznaczyć na potrzeby osobiste, utrzymanie, remont domu, wydatki związane ze zdrowiem i opieką oraz jako zabezpieczenie na przyszłe lata. Podatnik w internecie natknął się na ogłoszenie nabywcy, zainteresowanego nabyciem działek rolnych, który wyraził chęć zakupu przeznaczonych przez małżonków do sprzedaży sześciu działek nr [...] oraz udziału wynoszącego [...] części w działce nr [...]. Nabywca poinformował podatnika i jego żonę, że jest zainteresowany zakupem działek, jednak przed zakupem wystąpi o wydanie dla tych działek decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Podatnik i jego żona zamierzają zawrzeć z nabywcą umowę przedwstępną pod warunkiem uzyskania w terminie do dnia 28 października 2025 r. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie na każdej z działek nr [...] - trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych. W związku z zawarciem umowy przedwstępnej podatnicy nie będą udzielać nabywcy pełnomocnictwa do podejmowania działań związanych z działkami. Przed sprzedażą podatnik i jego żona nie będą występować o inne pozwolenia, decyzje, takie jak np. pozwolenia na budowę, decyzje na budowę wjazdu na działki, warunki techniczne przyłączy: kanalizacyjnych, sanitarnych, energetycznych, deszczowych itp. Podatnik i jego żona są rolnikami ryczałtowymi. Nie są czynnymi zarejestrowanymi podatnikami VAT i nie będą nimi w chwili sprzedaży działek. Żadne z małżonków nie prowadzi zarejestrowanej działalności gospodarczej. Uzupełniając stan faktyczny udzielono odpowiedzi na następujące pytania: 1) Kiedy planuje pan dokonać sprzedaży działek? Odp.: A.N. i U.N. zawarli w dniu 28 kwietnia 2025 r. umowę przedwstępną sprzedaży działek położonych w S. (gm. P.) o numerach [...] wraz z udziałem w wysokości 18/24 części w działce [...], których sprzedaż ma nastąpić najpóźniej do dnia 28 października 2025 r.. 2) Czy jest/był pan czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT, jeśli tak, to z jakiego tytułu i od kiedy? Odp.: Podatnik był czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT w okresie od 2012 do 2023 r. z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego. Żona podatnika nigdy nie była czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. 3) Czy wszystkie działki, które planuje pan sprzedać wykorzystywał pan do działalności rolniczej - zwolnionej czy opodatkowanej? • jeżeli nie to do jakich celów pan je wykorzystywał; • jeśli prowadził/prowadzi pan na sprzedawanej nieruchomości gospodarstwo rolne to czy: - był/jest pan rolnikiem ryczałtowym, o którym mowa w art. 2 pkt 19 ustawy o VAT; - były/są dokonywane z niej przez pana zbiory i dostawa (sprzedaż) produktów rolnych opodatkowana podatkiem VAT (jeśli tak, to w jakim okresie sprzedaż ta miała miejsce), czy też produkty rolne były/są wykorzystywane na pana własne potrzeby? Odp.: Podatnik A.N. prowadzi Gospodarstwo rolne, w którym wykorzystywał i wykorzystuje do działalności rolniczej wszystkie działki, które planuje sprzedać. Żona U.N. nie prowadziła samodzielnie gospodarstwa rolnego, ale pomagała mężowi w pracy na roli. A.N. jest rolnikiem ryczałtowym, o którym mowa w art. 2 pkt 19 ustawy o VAT. Żona U.N. nie była i nie jest rolnikiem ryczałtowym, o którym mowa w art. 2 pkt 19 ustawy o VAT. W latach 2012-2023 były dokonywane przez podatnika z nieruchomości zbiory i dostawa (sprzedaż) produktów rolnych opodatkowana podatkiem VAT. Produkty rolne z nieruchomości były i są nadal wykorzystywane także na własne użycie podatnika i jego żony. 4) Czy z tytułu prowadzenia działalności rolniczej był pan podatnikiem podatku VAT? Odp.: Podatnik A.N. w latach 2012-2023 byłem podatnikiem podatku VAT z tytułu prowadzenia działalności rolniczej. Żona nie była podatnikiem VAT z żadnego tytułu. 5) Czy kiedykolwiek oddawał pan całą nieruchomość/wydzielone działki w najem dzierżawę albo do używania na podstawie innych umów o podobnym charakterze? Jeśli tak, to proszę wskazać: w jakim okresie nieruchomość/wydzielone działki były udostępniana osobom trzecim oraz czy były udostępnianie odpłatnie czy bezpłatnie? Odp.: A. i U.N. nie oddawali całej nieruchomości ani wydzielonych działek w najem, dzierżawę albo do używania na podstawie innych umów o podobnym charakterze. 6) Czy zawarł/zawrze pan z potencjalnym nabywcą/nabywcami przedwstępną umowę sprzedaży ww. działek, a jeśli tak, to: • jakie warunki będzie zawierała/zawiera ta umowa oraz w jakim celu została/zostanie zawarta? • jakie prawa i obowiązki wynikające z postanowień umowy przedwstępnej będą ciążyły/ciążą na potencjalnym nabywcy, a jakie na pana jako sprzedającym? Odp.: Dnia 28 kwietnia 2025 r. A.N. i U.N. zawarli umowę przedwstępną sprzedaży działek o numerach [...] wraz z udziałem w wysokości 18/24 części w działce nr [...]. Umowa została zawarta celem zobowiązania stron do zawarcia umowy sprzedaży ww. działek najpóźniej do 28 października 2025 r. Cała cena zostanie zapłacona przez nabywcę w terminie 2 dni roboczych od podpisania umowy przyrzeczonej, płatności dokonywane będą przelewami na rachunek bankowy wskazany przez sprzedających, polecenie przelewu zostanie złożone w dniu zawarcia umowy, wydanie nieruchomości stronie kupującej nastąpi w terminie 2 dni roboczych licząc od dnia zawarcia umowy przyrzeczonej po zapłaceniu całej ceny, z dniem wydania przejdą na stronę kupującą wszelkie korzyści i ciężary związane z nieruchomościami. W umowie przedwstępnej zostały zawarte: Warunki zawieszające: - uzyskanie do 28 października 2025 r. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie każdej z ww. działek (poza działką nr 73) - trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych; - uzyskanie przez sprzedających (A. i U.N.) w wyżej wskazanym terminie - 28 października 2025 r.- interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, z której wynikać będzie, że z tytułu wyżej opisanej sprzedaży (dostawy towarów) sprzedający nie będą opodatkowani podatkiem od towaru i usług. Oba powyższe warunki zostały postawione sprzedającym przez stronę kupującą, która we własnym imieniu wystąpiła o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Podatnik natomiast już wcześniej sam planował wystąpienie o indywidualną interpretację podatkową. Warunek prawny: - niewykonanie przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa działający na rzecz Skarbu Państwa prawa pierwokupu, które przysługiwać mu będzie co do ww. działek w razie nabycia tych działek przez kilka podmiotów albo - w przypadku nabycia ww. działek przez jeden podmiot niebędący rolnikiem indywidualnym w rozumieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego - uzyskanie w wyżej wskazanym terminie - do 28 października 2025 r. - przez stronę kupującą zgody Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa na nabycie przedmiotowych działek; - w razie gdyby do zawarcia umowy przyrzeczonej zastosowanie miało ww. prawo pierwokupu, umowa sprzedaży warunkowej zostanie zawarta w terminie umożliwiającym zawarcie umowy przenoszącej własność nieruchomości do dnia 28 października 2025 r.. Na Sprzedających będą ciążyły następujące obowiązki: - zachowanie przedmiotowej nieruchomości w stanie wolnym od wszelkich praw i obciążeń na rzecz osób trzecich innych niż te, które ciążą na niej dziś, a także nie doprowadzenie do wszczęcia z niej egzekucji; - zawarcie umowy sprzedaży najpóźniej do dnia 28 października 2025 r. ww. działek z Kupującym w stanie wolnym od egzekucji oraz wszelkich praw i obciążeń na rzecz osób trzecich, o ile spełnione zostaną warunki zawieszające i warunek prawny; - wydanie nieruchomości kupującemu w terminie 2 dni roboczych licząc od dnia zawarcia umowy przyrzeczonej po zapłacie całej ceny. Na Kupującym będą ciążyły następujące obowiązki: - uzyskanie zgody Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa na nabycie przedmiotowych działek; - zawarcie ze Sprzedającymi umowy sprzedaży nieruchomości najpóźniej do dnia 28 października 2025 r.; - zapłata ceny Sprzedającym. Kupujący w umowie ma zapisane poniższe uprawnienia: W wypadku, gdy w dniu zawarcia umowy przyrzeczonej ww. nieruchomość będzie obciążona innymi prawami lub roszczeniami osób trzecich niż wyżej wymienione, albo zostanie wszczęta z niej egzekucja, kupujący jest uprawniony według własnego uznania do wstrzymania się z zapłatą ceny do momentu zwolnienia ww. nieruchomości spod obciążeń, albo też do zapłaty ceny w całości lub części bezpośrednio na rachunek bankowy lub do rąk wierzyciela albo komornika, celem umorzenia wierzytelności obciążających nieruchomość, albo też do odstąpienia od niniejszej umowy bez wyznaczenia terminu dodatkowego. 8) Czy w ramach tej umowy planuje pan udzielić bądź już udzielił pan jakiekolwiek pełnomocnictwa (upoważnienia, zgody) dla potencjalnego nabywcy lub innej osoby - jeżeli tak, to należy wskazać jaki jest/będzie ich zakres (wymienić należy czynności, których pełnomocnik będzie mógł dokonać w pana imieniu i na pana rzecz)? Odp.: W ramach zawartej umowy przedwstępnej nie zostało udzielone żadne pełnomocnictwo potencjalnemu nabywcy przez podatnika i jego żonę, ani nie udzielano żadnych zgód. 9) Czy poczynił pan w stosunku do działek, które będzie pan sprzedawał jakiekolwiek działania zmierzające do zwiększenia ich wartości np. ogrodzenie terenu, wytyczenie dróg dojazdowych, uzbrojenie działek w urządzenia i sieci wodociągowe, kanalizacji sanitarnej, energetycznej itp. Jeżeli tak, to prosimy wskazać, jakie to były działania? Odp.: W ramach obowiązku ustawowego związanego z dostępem każdej z działek do drogi publicznej została geodezyjnie wytyczona działka nr [...] stanowiąca drogę dojazdową do pozostałych wydzielonych działek, przez którą pośrednio uzyskały dostęp do drogi publicznej. Podatnik i jego żona nie podejmowali żadnych innych działań mających na celu zwiększenie wartości działek, nie ogradzali terenu, nie uzbrajali działek w urządzenia i sieci wodociągowe, kanalizacji sanitarnej, energetycznej itp.. 10) W jaki sposób będzie pan poszukiwała potencjalnych nabywców dla sprzedawanych działek i czy podejmie pan działania marketingowe w zakresie obrotu nieruchomościami, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, mające na celu dokonanie sprzedaży działek (np. reklama w prasie, internecie, skorzystanie z usług biura pośrednictwa itp.)? Odp.: Podatnik i jego żona nie podejmowali działań marketingowych w zakresie obrotu nieruchomościami, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, mające na celu dokonanie sprzedaży działek (np. reklama w prasie, internecie, skorzystanie z usług biura pośrednictwa itp.). Z internetu uzyskali informację, że potencjalny nabywca jest zainteresowany zakupem działek. W tym stanie faktycznym zadano pytanie: Czy dokonywana przez podatnika i jego żonę sprzedaż działek nr [...] wraz z udziałem 18/24 części w działce nr [...] po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zezwalających na budowę domów jednorodzinnych na działkach nr [...] będzie stanowić wykonywanie samodzielnej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług? Podatnik uważa, że przyszła sprzedaż działek, które od lat wchodziły i nadal wchodzą w skład gospodarstwa rolnego, powstałych w wyniku dokonanych w 2024 r. i 2025 r. podziałów na mniejsze działki, będzie następowała w wyniku zarządu majątkiem prywatnym, tj. majątkiem osobistym podatnika oraz majątkiem objętym wspólnością majątkową małżeńską podatnika i jego żony. Planowana sprzedaż działek nie będzie stanowiła sprzedaży w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Jakkolwiek działalność ta będzie miała charakter powtarzalny i będzie kontynuowana przez dłuższy czas, to jednak nie będą spełnione inne okoliczności, które mogłyby wskazywać na prowadzenie działalności w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Podatnik i jego żona nie prowadzą bowiem zorganizowanej działalności w zakresie sprzedaży działek. Działki, które w przyszłości mają zostać sprzedane stanowią nieruchomości przejęte przez podatnika w wyniku zawarcia umowy przekazania gospodarstwa rolnego z dnia 12 stycznia 1987 r. oraz nieruchomości zakupione przez współmałżonków w 2007 r. na powiększenie gospodarstwa rolnego na cele prowadzenia działalności rolnej. Działalność rolna jest na nieruchomościach prowadzona od wielu lat. Podatnik i jego żona nieprzerwanie od 2004 uzyskują dopłaty. Zamierzona sprzedaż ww. działek powstałych z części nieruchomości rolnych jest podyktowana zmianą przeznaczenia terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zmianą przeznaczenia i zabudową okolicznych działek, trudnościami w prowadzeniu działalności rolnej, z wieku i zdrowia podatnika i jego żony, z chęci uzyskania środków na życie oraz z uwagi na konieczność wyzbywania się nieruchomości w celu uzyskania emerytury z KRUS po osiągnięciu wymaganego wieku. Podatnik i jego żona nie podejmowali działań, które byłyby ukierunkowane na prowadzenie zorganizowanej działalności handlowej. O ile bowiem część powziętych działań, jak np. podział dwóch działek, zasadniczo może wskazywać na zamiar prowadzenia działalności gospodarczej, to jednak zmiana miejscowego planu zagospodarowania oraz położenie działek uzasadniały ich podział w celu łatwiejszego zbycia nieruchomości w okolicy bowiem występuje jedynie zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Działki o kolejnych numerach od [...] do [...], które podatnik zamierza sprzedawać, znajdują się w obrębie geodezyjnym S., dla którego Uchwałą Nr 11/25/06 Rady Gminy Pszczółki z dnia 6 grudnia 2006 r. został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Teren, na którym znajdują się działki został na jego mocy wyłączony z przeznaczenia pod produkcję rolną poprzez przeznaczenie go pod zabudowę mieszkaniową i usługową. Przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową i usługową przedmiotowych działek nastąpiło po wielu latach od przejęcia na własność nieruchomości przez podatnika i nie miał on żadnego wpływu na uchwalenie takiego planu. Natomiast działki nr [...] znajdują się na terenie bezpośrednio przylegającym do ww. terenów o funkcji mieszkaniowo-usługowej. Z uwagi na położenie działek przy terenie zabudowanym nabywca zainteresowany jest wystąpieniem w swoim imieniu o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Taka incydentalna czynność, jakkolwiek dotycząca sprzedawanych działek, nie może jednak nadawać sprzedaży charakteru działalności gospodarczej, handlowej, gdyż nie była zaplanowana i nie jest podejmowana przez podatnika i jego żonę, ale jest podyktowana warunkami rynkowymi, tj. wymaganiami nabywcy, których spełnienie pozwoli na objęcie jedną transakcją wszystkich przeznaczonych do sprzedaży działek. Zdaniem podatnika, w jego sprawie zgodnie ze stanowiskiem zajętym przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 (Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów) i C-181/10 (Emilian Kuć i Halina Jeziorska - Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie), będącym odpowiedzią na zadane przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prejudycjalne w zakresie dostawy działek budowlanych, dojdzie do zarządu majątkiem prywatnym podatnika i jego żony. W powołanym wyroku TSUE stwierdził, że nie można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej osoby fizycznej, która dokonuje sprzedaży gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby. Natomiast jeżeli osoba ta, w celu dokonania wspomnianej sprzedaży, podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców, należy uznać ją za podmiot prowadzący "działalność gospodarczą", a więc za podatnika podatku od wartości dodanej. Takie aktywne działania mogą polegać na przykład na uzbrojeniu terenu albo na działaniach marketingowych, których podatnik i jego żona nie zamierzają przeprowadzić. Tak więc ich zamierzone działania należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, w związku z czym w takiej sytuacji dostawy terenu budowlanego można uznać za czynność związaną ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Również w wyroku składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt I FPS 3/07 (ONSAiWSA 2008/1/8) oraz następujących po tym wyroku orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok z 27 października 2009 r., I FSK 1043/08), wskazano na kryteria, jakimi należy kierować się przy określaniu, czy w danym przypadku mamy do czynienia z działalnością gospodarczą, czy też z zarządem majątkiem prywatnym. Sąd wskazał, iż stwierdzenie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. Przyjęcie, że dana osoba fizyczna sprzedając działki budowlane działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Podatnik i jego żona dokonując w przyszłości sprzedaży gruntów nie będą zachowywali się jak handlowcy, lecz z uwagi na zmianę warunków życiowych i osobistych ograniczając działalność rolną, zamierzają wyzbyć się nieruchomości do tej pory wykorzystywanych do prowadzenia działalności rolnej. W świetle powyższego podatnik uważa, że przyszła sprzedaż działek nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz w konsekwencji nie będzie opodatkowana tym podatkiem. Organ uznał w zaskarżonej interpretacji, że stanowisko, które przedstawiono we wniosku jest: - nieprawidłowe - w zakresie uznania, że podatnik z tytułu dostawy działek nr [...] oraz udziału 18/24 części w działce nr [...] nie jest podatnikiem podatku VAT prowadzącym działalność gospodarczą, - prawidłowe - w zakresie uznania, że żona podatnika z tytułu dostawy działek nr [...] oraz udziału 18/24 części w działce nr [...] nie jest podatnikiem podatku VAT prowadzącym działalność gospodarczą. W uzasadnieniu organ zaznaczył, iż w świetle ustawy o VAT również zbycie udziału w towarze (np. współwłasności nieruchomości gruntowej) stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził NSA w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 2/11. Następnie po przytoczeniu wskazanych przepisów organ stwierdził, że w akcie notarialnym dokumentującym nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Należy przyjąć, że w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości gruntowych (oraz udziałów we współwłasności nieruchomości), traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Wskazano, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Pojęcia "podatnik" i "działalność gospodarcza", na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Wskazano, że małżeństwo nie należy do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w cytowanym wyżej art. 15 ust. 1 ustawy. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Żaden z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa. W konsekwencji, podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten z małżonków, który dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu. Autonomiczność prawa podatkowego wyklucza bowiem możliwość interpretacji przepisów, która zakładałaby, że stosunki majątkowe między małżonkami, regulowane przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, mogą kształtować zakres praw i obowiązków podatników podatku od towarów i usług. Jeżeli zatem przedmiotem dokonywanej dostawy/lub świadczonej usługi jest majątek wspólny małżonków, to podatnikiem podatku od towarów i usług w okolicznościach wskazanych w art. 15 ustawy będzie ten małżonek, który dokonuje dostawy lub świadczy usługę we własnym imieniu (który jest stroną czynności prawnej) - jako podatnik podatku VAT. W świetle przytoczonych wyżej przepisów zauważono, że status podatnika podatku od towarów i usług, wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia, czy podmiot dokonujący transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT, istotnym jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą. Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem "podatnik" tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Dostawa towarów podlegać będzie więc opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Zaznaczono, że sprzedaż składników wykorzystywanych w działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wyjaśniono, że działalność rolnicza została zdefiniowana w art. 2 pkt 15 ustawy. Wobec przywołanej wyżej definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy, że prowadzenie działalności rolniczej (art. 2 pkt 15 ustawy) stanowi prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Zatem rolnik, w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, posiada status podatnika podatku VAT prowadzącego działalność gospodarczą (działalność rolniczą). Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie o podatku od towarów i usług ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem "podatnik" tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Tym samym, nie jest działalnością handlową, a zatem i gospodarczą sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty ani też wykorzystany w trakcie jego posiadania w celu jego odsprzedaży i nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wobec tego, właściwe jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników podatku VAT w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej. W tym kontekście, nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych, okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej działalności gospodarczej. Jednakże każdy, kto dokonuje czynności, które zmierzają do wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy jest uznany za podatnika podatku od towarów i usług. Zatem wykorzystywanie majątku prywatnego stanowi również działalność gospodarczą, jeżeli jest dokonywane w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Podstawowym kryterium dla opodatkowania sprzedaży nieruchomości jest ustalenie, czy działanie to można uznać za wykorzystywanie majątku w sposób ciągły do celów zarobkowych, czy majątek nabyty został i faktycznie wykorzystany na potrzeby własne, czy też z przeznaczeniem do działalności gospodarczej. W kwestii opodatkowania dostawy nieruchomości istotne jest, czy zbywca w celu dokonania sprzedaży podjął aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkuje koniecznością uznania go za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż nastąpiła w ramach zarządu majątkiem prywatnym. Pojęcie "majątku prywatnego" nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. "Majątek prywatny", to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych. W zakresie opodatkowania transakcji sprzedaży nieruchomości wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10. TSUE orzekł, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania Dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie - zdaniem Trybunału - okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego. Inaczej jest natomiast - wyjaśnił Trybunał - w wypadku gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Chodzi tu przykładowo o nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym na tego rodzaju aktywność "handlową" wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich. Zatem dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej. Tym samym nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności. Odnosząc się do sprawy organ wskazał, że skoro działki będące przedmiotem planowanej sprzedaży były wykorzystywane wyłącznie przez skarżącego do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy, a taką jest działalność rolnicza, to on jest w sensie ekonomicznym właścicielem tych działek i w efekcie to on dokona dostawy działek - przeniesienia prawa do rozporządzania nią jak właściciel. Biorąc pod uwagę treść przytoczonych przepisów oraz zawarty we wniosku opis sprawy wskazano, że w przypadku sprzedaży działek nr [...] wraz z udziałem 18/24 części w działce nr [...] stanowiących współwłasność małżeńską, za zbywcę (stronę transakcji sprzedaży) należy uznać wyłącznie skarżącego (zainteresowanego będącego stroną postępowania). Z okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku nie wynika, aby posiadane działki służyły wyłącznie do zaspokojenia potrzeb osobistych skarżącego przez cały okres ich posiadania. Wykorzystywanie posiadanych działek w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej rolniczej bezspornie wskazuje, że ww. działki utraciły walor majątku osobistego. W przedmiotowej sprawie stwierdzono;, że wyłącznie skarżący będzie występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy. Powyższe wynika z faktu, że wykorzystywano ww. działki w swojej działalności gospodarczej, z tytułu której od 2012 r. do 2023 r. był zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym dokonującym dostawy produktów rolnych na użytek własny, jak i w celu ich odsprzedaży opodatkowanej podatkiem VAT. Uznać należy zatem, że nieruchomość (wydzielone działki) jest związana tylko i wyłącznie z działalnością gospodarczą skarżącego. Wobec powyższego, to jego stronie wystąpi obowiązek opodatkowania dostawy ww. działek. Zatem, skoro nieruchomość została zadysponowana przez małżonków wyłącznie do skarżącego (Zainteresowanego będącego stroną postępowania) działalności gospodarczej, zaś żona (Zainteresowana niebędąca stroną postępowania) w żaden sposób tych działek nie wykorzystywała, to w odniesieniu do całej transakcji sprzedaży przedmiotowych działek nr [...] wraz z udziałem 18/24 części w działce nr [...], w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, w myśl art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy, wystąpi wyłącznie skarżący zainteresowany będący stroną postępowania). W konsekwencji, sprzedaż działek nr [...] wraz z udziałem 18/24 części w działce nr [...] w całości będzie podlegała po jego stronie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako odpłatna dostawa towarów na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy. Jego żona z tytułu sprzedaży ww. działek nie będzie występowała w charakterze podatnika podatku od towarów i usług prowadzącego działalność gospodarczą. Tym samym zdaniem organu stanowisko strony jest nieprawidłowe w zakresie uznania, że skarżący nie będzie z tytułu sprzedaży ww. działek podatnikiem podatku od towarów i usług prowadzącym działalność gospodarczą oraz prawidłowe w zakresie uznania, że jego żona nie będzie z tytułu sprzedaży ww. działek podatnikiem podatku od towarów i usług prowadzącym działalność gospodarczą. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzucam naruszenie: 1. art. 14c § 2 ustawy Ordynacja podatkowa (dalej: O.p.)wobec braku uzasadnienia prawnego oceny uznającej za nieprawidłowe stanowisko wnioskodawcy, że wnioskodawca z tytułu dostawy opisanych we wniosku działek nie będzie podatnikiem podatku od towarów i usług prowadzącym działalność gospodarczą; 2. art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: u.p.t.u.) poprzez przyjęcie, że sprzedaż działek w przedstawionym stanie faktycznym pochodzących z podziału gruntów rolnych czyni z wnioskodawcy podatnika podatku od towarów i usług; 3. art. 15 ust. 1 u.p.t.u. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do podmiotu, który nie jest podatnikiem VAT; 4. art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 u.p.t.u. poprzez uznanie że sprzedaż opisanych we wniosku działek i udziału w całości będzie stanowiła odpłatną dostawę towarów podlegającą po stronie wnioskodawcy opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług; 5. art. 12 ust. 1 lit. b dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U.UE.L 347/1, dalej: "dyrektywa 2006/112/WE") przez uznanie, że sprzedaż okazjonalna dokonana przez wnioskodawcę będzie miała związek z działalnością opodatkowaną, a wnioskodawca przez ten fakt będzie uznany za podatnika. Wniesiono o: 1. uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej, 2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających. Na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i pkt 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność tej czynności, a art. 145 § pkt 1 stosuje się odpowiednio. Art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle powołanego przepisu, granice rozpoznania przez Sąd sprawy dotyczącej skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydanej w indywidualnej sprawie wyznaczają zatem zarzuty skargi. Będąc związany granicami skargi, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona interpretacja indywidualna w części, w której stanowisko strony uznano za nieprawidłowe, narusza prawo. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia, czy dokonywana przez skarżącego sprzedaż działek nr [...] wraz z udziałem 18/24 części w działce nr [...] po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zezwalających na budowę domów jednorodzinnych na działkach nr [...] będzie stanowić wykonywanie samodzielnej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Z powyższych przepisów wynika, że warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek: 1. po pierwsze - dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, 2. po drugie - czynność wykonywana jest przez podmiot, który w jej ramach działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Rację ma w tej kwestii organ wskazując, iż określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma na tyle uniwersalny charakter, że pozwala na objęcie pojęciem "podatnika" te wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Powyższy przepis stanowi implementację art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112 o tożsamej treści. Jednocześnie, zgodnie z art. 12 ust. 1 lit. a i b) dyrektywy 2006/112 państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w szczególności jednej z następujących transakcji: dostawa budynku lub części budynku oraz związanego z nim gruntu, przed pierwszym zasiedleniem; dostawa terenu budowlanego. Zaznaczenia wymaga, że w ustawie o podatku od towarów i usług brak jest jednoznacznego i precyzyjnego unormowania, z którego wynikałoby, że Polska skorzystała z uprawnienia określonego w art. 12 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE, na podstawie którego za podatnika należy uznać każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, w szczególności dokonującego pojedynczej dostawy terenu budowlanego. Dlatego też do organu należy stwierdzenie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik VAT i wymaga każdorazowo oceny dokonanej na gruncie stanu faktycznego konkretnej sprawy, albowiem odmienność stanów faktycznych zezwala jedynie na sformułowanie pewnych wskazań, bez możliwości tworzenia uniwersalnych wzorców kontroli. Trafnie, zdaniem Sądu organ zauważył także, że w każdej sprawie konieczne jest ustalenie, że w odniesieniu do danej czynności podmiot występował w charakterze podatnika, tj. jako osoba angażująca środki podobne do wykorzystywanych przez handlowca, a nie osoba wykonująca prawo własności w stosunku do tego gruntu. Istotna jest więc ocena, czy z dokonanych w danej sprawie ustaleń wynika, że strona dokonując sprzedaży gruntów zachowywała się tak jak handlowiec. Dokonując analizy opisanego przez stronę stanu organ uznał, że w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności wskazujące, że wyłącznie skarżący będzie występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy. Analizując treść zaskarżonej interpretacji Sąd podziela ocenę zawartą w skardze, że stanowisko organu przedstawione w interpretacji w zakresie dotyczącym wnioskodawcy nie zostało jednak uzasadnione w sposób umożliwiający jego skontrolowanie przez Sąd.. Należy wskazać, że organ w uzasadnieniu interpretacji zgodnie z wnioskiem uznał, że wątpliwości dotyczą tego czy wnioskodawca i jego żona będą podatnikami podatku od towarów i usług z tytułu planowanego zbycia przedmiotowych działek (str. 19 akapit 2. Interpretacji). Jednakże trafnie strona skarżąca zauważa, że kolejne 6 akapitów nawiązuje do współwłasności z żoną zbywanych działek i nie zawiera właściwie wyjaśnienia, dlaczego wnioskodawca w opisanym stanie faktycznym będzie podatnikiem podatku od towarów i usług. Wyjaśnienia w każdym akapicie uzasadnienia odnoszące się do istniejącej małżeńskiej wspólnoty majątkowej , nie odpowiadają więc na problem , czy wnioskodawca będzie podatnikiem VAT w opisanej sytuacji . Ostatni z akapitów zawierających uzasadnienie stanowiska Dyrektora zawiera jedynie podsumowanie uzasadnienia wyrażające ponownie ocenę stanowiska wskazanego we wniosku. Nie ulega wątpliwości, że w interpretacji przywołano liczne przepisy prawne mające stanowić podstawę prawną przedstawionej oceny, jednakże z interpretacji w żaden sposób nie wynika, na jakiej podstawie prawnej i dlaczego organ uznał, że wnioskodawca będzie podatnikiem podatku od towarów i usług dokonując dostawy przedmiotowych działek. Natomiast szeroko zostały przywołane i skomentowane przepisy wskazujące na możliwość opodatkowania udziału we współwłasności, istoty współwłasności oraz przyczyn uznania, że co do całości nieruchomości podmiotem ekonomicznie odpowiedzialnym za sprzedaż działek w całości jest wnioskodawca. Zabrakło natomiast uzasadnienia, jakie okoliczności i jaka podstawa prawna przesądzają o tym, że wnioskodawca ma być podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu planowanej sprzedaży. Nie przywołano jednoznacznie przepisów ani elementów stanu faktycznego przemawiających za uznaniem, że planowa sprzedaż będzie rodziła po stronie wnioskodawcy obowiązek podatkowy wynikający z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodzić się więc należy ze stroną skarżącą, że analiza uzasadnienia interpretacji nie pozwala na pełne zrozumienie oceny stanowiska wnioskodawcy, gdyż brakuje jednoznacznego wskazania z jakiego przepisu i z jakich okoliczności wynika, że planowane zbycie działek i udziału będzie podlegało opodatkowaniu na podstawie art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u.. Z tego też powodu uznać należy, że interpretacja nie zawiera wymaganego przez przepisy prawa uzasadnienia prawnego w zakresie stanowiska wnioskodawcy - wskazującego, że sprzedaż działek będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług , czym organ naruszył art. 14c § 2 O.p. Sąd dostrzega, że organ w odpowiedzi na skargę próbuje uzupełnić braki interpretacji w tym zakresie, jednak zdaniem Sądu kontroli sądowej w niniejszej sprawie poddany został zaskarżony akt, nie zaś pismo skierowane przez organ do Sądu. W tej sytuacji Sąd stwierdza, że zaskarżona interpretacja w zaskarżonej części narusza wskazany powyżej art. 14c § 2 O.p., co rodzi konieczność jej uchylenia na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a.. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło