II SA/Rz 1103/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie z dnia 24 czerwca 2025 r. nr R.RUT.477.35.2025.KP w przedmiocie kary pieniężnej za korzystanie bez pozwolenia wodnoprawnego z usługi wodnej - oddala skargę - Decyzją z 24 czerwca 2025 r. nr R.RUT.477.34.2025.KP Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie (dalej również: "Dyrektor Regionalnego Zarządu") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Polskie w [...] (dalej również: "Dyrektor Zarządu Zlewni") z 22 stycznia 2025 r. nr RP.ZUT.477.48.2024.AA, którą wymierzono Gminie [...] administracyjną karę pieniężną za korzystanie z usługi wodnej bez pozwolenia wodnoprawnego, w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) zwanej dalej: "K.p.a." w zw. z art. 14 ust. 4, art. 472aa ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087 ze zm.) zwanej dalej: "P.w." W dniu 16 września 2024 r. Dyrektor Zarządu Zlewni przeprowadził, w imieniu Dyrektora Regionalnego Zarządu, kontrolę gospodarowania wodami w Gminie [....] w celu ustalenia zakresu korzystania z wód oraz ochrony zasobów wodnych w związku z poborem wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Na okoliczność powyższą sporządzony został protokół. Na potrzeby ustalenia wysokości opłaty zmiennej za usługę wodną w toku kontroli, na podstawie danych przedłożonych przez Gminę, ustalono ilość pobranych wód podziemnych, cele poboru, sposób uzdatniania pobranych wód, a także okres eksploatacji tj. faktycznego wykorzystywania urządzeń w II kwartale 2024 r. Na podstawie danych protokołu kontroli Dyrektor Zarządu Zlewni ustalił Gminie [...], w formie informacji kwartalnej Nr [...], OZ/II kwartał/2024 z 29 października 2024 r. za okres II kwartału 2024 r. opłatę zmienną w wysokości 668 zł za usługę wodną polegającą na poborze wód podziemnych w miejscowości [...], dz. nr [...]. Opłatę tę Gmina uiściła 6 listopada 2024 r. Następnie, decyzją z 22 stycznia 2025 r. Dyrektor Zarządu Zlewni wymierzył Gminie [...] administracyjną karę pieniężną w wysokości 3340 zł za korzystanie bez pozwolenia wodnoprawnego z usługi wodnej polegającej na poborze wód podziemnych w miejscowości [...], dz. nr [...] za okres II kwartału 2024 r. Gmina złożyła od tej decyzji odwołanie, w którym wniosła o odstąpienie od wymierzonej kary i poprzestanie na pouczeniu. Podniosła, że woda pobierana ze studni znajdującej się na dz. nr [...] w [....] służy do zaopatrzenia budynku nr [...], w którym znajdują się dwa mieszkania komunalne. Jej pobór związany był więc z potrzebą ochrony ważnego interesu publicznego, jakim jest zagwarantowanie podstawowych potrzeb mieszkańcom Gminy. Składająca odwołanie podniosła też, że 3 grudnia 2024 r. została wydana decyzja udzielająca jej pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne - pobór wód podziemnych ze studni S1 zlokalizowanej na wskazanej działce. Biorąc więc pod uwagę, że ponosiła wszystkie opłaty związane z poborem wód podziemnych, a także uzyskała pozwolenie wodnoprawne należało uznać, że naruszenie miało charakter znikomy. Dyrektor Regionalnego Zarządu, wskazaną na wstępie decyzją z 24 czerwca 2025 r., utrzymał w mocy kwestionowane odwołaniem rozstrzygnięcie. Na wstępie podniósł, że zgodnie z art. 389 pkt 1 P.w., pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne, które według art. 35 ust. 1 tej ustawy polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód, natomiast według art. 35 ust. 3 pkt 1 P.w. obejmują pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Stosownie zaś do art. 472aa ust. 1 pkt 2 P.w., administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto m. in. wbrew art. 389 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej. Z tym, że w przypadku dokonywania poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych, podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowi 500 % opłaty zmiennej za pobór podziemnych lub wód powierzchniowych (art. 472aa ust. 3 pkt 1 P.w.). Dalej Organ odwoławczy podniósł, że nie jest sporne, że w okresie od 1 kwietnia do dnia 30 czerwca 2024 r. Gmina [...] korzystała z usługi wodnej polegającej na poborze wód podziemnych ze studni znajdującej się na dz. [...] w miejscowości [...]. Niesporne jest również to, że na korzystanie z tej usługi wodnej wymagane jest pozwolenie wodnoprawne oraz to, że Gmina go nie posiadała. Przedmiotem sporu jest natomiast tylko kwestia zaistnienia przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W ocenie Dyrektora Regionalnego Zarządu, żadna z takich przesłanek nie miała miejsca na gruncie rozpoznawanej sprawy. Organ podkreślił, że odpowiedzialność na podstawie art. 472aa P.w. ma charakter odpowiedzialności obiektywnej, niezależnej od winy podmiotu zobowiązanego do zapłaty kary. Istotą kary jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów przewidzianych w prawie administracyjnym. W dalszej części Dyrektor Regionalnego Zarządu przeszedł do analizy przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary, określonej w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., którą jest sytuacja, kiedy waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Zaprzestanie takie, w ocenie Organu odwoławczego, nastąpiło, a zatem błędne jest odwrotne stwierdzenie Organu I instancji w tym zakresie. Jeszcze bowiem przed wszczęciem postępowania pierwszoinstancyjnego, Dyrektor Zarządu Zlewni, decyzją z 3 grudnia 2024 r., wydał dla Gminy pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych w miejscowości [...], dz. nr [...], a decyzja ta stała się ostateczna z dniem 19 grudnia 2024 r., czyli jeszcze przed wydaniem decyzji o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej. W zakresie zaś znikomej wagi naruszenia prawa Organ wskazał, że występuje ono w razie nieistotnego naruszenia prawa. Podniósł, że w przypadku, gdy naruszenie to polega na poborze wód podziemnych, przy ocenie przesłanki wagi naruszenia prawa należy brać pod uwagę m.in.: czasookres poboru wód bez pozwolenia wodnoprawnego, skalę popełnionego deliktu administracyjnego oraz jego ponawianie. Gmina w okresie rozliczeniowym obejmującym II kwartał 2024 r. dokonywała poboru wód przez 91 dni, czyli przez cały te okres i w tym czasie dokonała poboru wód podziemnych w ilości 4914 m3, co – zdaniem Dyrektora Regionalnego Zarządu - nie może być uznane za ilość nieznaczną. Organ zwrócił następnie uwagę, że wedle art. 279a ust. 1 P.w. nie wnosi się opłaty za usługi wodne, jeżeli wysokość tej opłaty nie przekracza 20 zł, co w okolicznościach sprawy, tj. przy zastosowanej stawce 0,068 zł za 1 m3 i współczynniku różnicującym 2,00 wskazywałoby 150 m3 pobranych wód podziemnych (150 m3 x 0,068 x 2 = 20,40 zł), zatem opłatę w wysokości ok. 20 zł. Taka ilość pobranych wód podziemnych, która po przeliczeniu przekłada się na kwotę opłaty na poziomie 20 zł oznacza, że podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłat za usługi wodne nie przekazuje się informacji, o której mowa w art. 271 ust. 1 lub w art. 272 ust. 17 albo 22 lub w art. 275 ust. 13 (art. 279a ust. 2 u.p.w.). Podmiot zobowiązany nie wnosi wówczas opłaty za usługi wodne. Oceniając wagę naruszenia prawa należy jednak zwrócić też uwagę na dwie inne okoliczności. Mianowicie, w uprzednim okresie rozliczeniowym, tj. I kwartale 2024 r., Gmina również pobierała wody podziemne w przedmiotowej lokalizacji bez pozwolenia wodnoprawnego (w tej kwestii toczyło się odrębne postępowanie). W konsekwencji należy uznać, że obecnie nastąpiło ponowienie popełnienia deliktu administracyjnego, a to wyklucza uznanie go za mającego wagę znikomą. Poza tym, zachowania Gminy nie można ocenić w kategoriach nieistotnego błędu lub pomyłki, bowiem pobór wód podziemnych z przedmiotowego ujęcia wody dokonywany był przez Gminę co najmniej od I kwartału 2018 r. Regularny pobór wód dokonywany był od wymienionego okresu bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, stąd też od I kwartału 2018 r. do IV kwartału 2023 r. Gmina uiszczała (oprócz opłat kwartalnych) opłaty podwyższone ustalane do końca 2023 r. w formie informacji, które wynosiły 500 % opłaty zmiennej. Gmina nie kwestionowała naliczanych w latach 2018-2023 opłat podwyższonych. W tym okresie nie był składany przez nią wniosek o udzielenie stosownego pozwolenia wodnoprawnego. Opłaty te opiewały na kwoty rzędu 30 zł albo 50 zł. Natomiast kwestionowanie dodatkowych należności zaczęło się po 1 stycznia 2024 r., kiedy to opłaty podwyższone zostały zastąpione przez administracyjne kary pieniężne, uzależnione od wysokości opłaty zmiennej, a zasady obliczania wielkości tej ostatniej zmieniły się i jej wysokość jest wyższa niż przed 1 stycznia 2024 r. To, zdaniem Organu odwoławczego, zmobilizowało Gminę do złożenia wniosku o udzielenie wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego. Teza ta znajduje zresztą potwierdzenie w piśmie Gminy z dnia 12 czerwca 2025 r., gdzie podkreśliła ona, że wysokość opłat podwyższonych za pobór wód podziemnych nie generowała znacznych wydatków, co powodowało, że wydatkowano środki budżetowe na inne pilniejsze cele. Dlatego też, w ocenie Dyrektora Regionalnego Zarządu, przesłanka z art. 189f ust. 1 pkt 1 K.p.a. nie została w warunkach sprawy spełniona. Okolicznością przesądzającą dla takiego uznania była przede wszystkim liczba dni korzystania z usługi wodnej bez pozwolenia (cały okres rozliczeniowy, tj. II kwartał 2024 r.) oraz ponawianie popełniania przedmiotowego deliktu administracyjnego. Nie bez znaczenia była również okoliczność w postaci uprzedniego nielegalnego, świadomego i wieloletniego dokonywania poboru wód. Ilość pobranych wód podziemnych miała natomiast znaczenie komplementarne. Nie mogła też odnieść skutku argumentacja, że Gmina dokonuje regularnie opłat za korzystanie z usług wodnych, gdyż jest to podstawowy obowiązek korzystającego z takich usług. Końcowo Organ zauważył, że o ile rozważenie podstaw do odstąpienia od nałożenia kary ze względu na przesłanki z art. 189f § 1 K.p.a. jest obligatoryjne, to już analiza takich podstaw określonych w art. 189f § 2 K.p.a. jest fakultatywna. Odnosząc się jednak do nich Dyrektor Regionalnego Zarządu podniósł, że stwierdzony rodzaj naruszenia prawa nie pozwalał w ogóle rozważać możliwości usunięcia skutków tego naruszenia (pkt 1), albowiem pobór wód podziemnych został dokonany w badanym okresie rozliczeniowym. Również nie jest możliwe powiadomienie właściwych pomiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa (pkt 2). Z dniem 1 stycznia 2024 r. zniesiono bowiem sankcje wykroczeniowe za korzystanie z wód lub wykonywanie urządzeń wodnych bez wymaganej zgody wodnoprawnej przewidziane dotychczas w art. 476 ust. 1 P.w. Nie mogłaby więc ziścić się przesłanka spełnienia celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, poprzez stosowne działania innych "właściwych podmiotów" powiadomionych o stwierdzonym naruszeniu prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu z 24 czerwca 2025 r. Gmina wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Organu I instancji, o umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: 1. art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy w postępowaniu należało zastosować zasadę demokratycznego państwa prawnego i wynikającą z niej zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadę bezpieczeństwa prawnego, zasadę sprawiedliwości, a także zasadę praworządności materialnej, 2. art. 105 § 1, art. 138 § 1 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji, pomimo istnienia przesłanek uzasadniających jej uchylenie i umorzenie postępowania; Skarżąca kwestionuje ilości poboru wody, przyjęte do wyliczenia kary administracyjnej, które nie odzwierciedlają rzeczywistego poboru, 3. art. 7, art. 77 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na tym, że Organ nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, w szczególności pominął okoliczności związane ze złożeniem przez nią wniosku o pozwolenie wodnoprawne i jego uzyskanie, 4. art. 7 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nałożenie kary, które nastąpiło bez analizy znikomości naruszenia i podejmowanych działań naprawczych, co narusza zakaz automatyzmu sankcji; Organ nie wykazał, dlaczego pouczenie nie byłoby wystarczające do osiągnięcia celów prewencyjnych, 5. art. 189f w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie, ignorujące fakt podjęcia przez nią działań naprawczych, które przy znikomym stopniu naruszenia prawa wykluczają konieczność zastosowania sankcji, spełniając cel prewencyjny kary polegający na złożeniu wniosku o pozwolenie wodnoprawne i uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego, 6. art. 7a K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na przyjęciu, że nie zachodzi przesłanka znikomej wagi naruszenia prawa, w sytuacji gdy jest ona oczywista i tylko ze względu na przyjętą przez Organ argumentację mającą na celu tylko ukaranie jej, nie zastosowano zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony skarżącej, 7. art. 8 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieprzestrzeganiu zasady zaufania do władzy publicznej, objawiające się tym, że kontrola nie była prowadzona w sposób adekwatny do potrzeb ochrony wód, a jedynie w celu nałożenia sankcji, które są nieuzasadnione, nadmierne i wskazują na brak związku z rzeczywistymi potrzebami ochrony środowiska, 8. art. 189f § 2 i § 3 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niewyznaczenie dodatkowego terminu na przedstawienie dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa, w sytuacji gdy rozpoczęła ona działania mające na celu uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego i je uzyskała, co doprowadziło do usunięcia skutków naruszenia prawa, 9. art. 272 ust. 5 P.w. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie nie ma podstawy do jego zastosowania. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. W odniesieniu do zarzutów skargi zauważył, że Gmina przez lata świadomie nie respektowała obowiązku posiadania pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych oraz kwestionuje obowiązujące przepisy prawa nakazujące ustalać ilość pobranych wód w oparciu o maksymalną techniczną wydajność instalacji lub urządzeń do poboru wód, a nie przyjmować jako daną wyjściową tzw. pobór rzeczywisty. Skarżąca wykazuje znikomość stopnia naruszenia prawa, lecz pomija fakt, że analogicznych spraw jest ogółem 31 na łączną kwotę 73 900 zł. W ocenie Dyrektora Regionalnego Zarządu, analiza dokonywanych zmian legislacyjnych w zakresie opłaty podwyższonej, która spełniała konstrukcyjnie cechy administracyjnej kary pieniężnej nie daje podstaw do wysuwania wniosków na temat marginalnego znaczenia dla ustawodawcy naruszenia art. 472aa ust. 1 pkt 2 P.w. Dyrektor podkreślił, że postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej nie jest momentem, w którym strona może kwestionować ustalenia kontroli, a do tego zmierzają wywody skargi. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca podpisała protokół z kontroli bez zastrzeżeń. Organ wykluczył działanie Gminy w dobrej wierze. Żeby ją przyjąć musiałoby bowiem istnieć przekonanie po stronie Gminy, że na dokonywany pobór wód nie było wymagane pozwolenie wodnoprawne. Tymczasem, przez wiele lat Gmina ponosiła opłaty podwyższone z tytułu właśnie braku wymaganej zgody wodnoprawnej. Fakt uzyskania wymaganego pozwolenia wodnoprawnego nie może też skutkować umorzeniem postępowania administracyjnego, a podlega ocenie z punktu widzenia jednej z przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Wniosek o wydanie stosownego pozwolenia Gmina [....] złożyła dopiero we wrześniu 2024 r., a zatem opieszałość Organu I instancji, którą sugeruje nie mogła mieć wpływu na brak tego pozwolenia w II kwartale 2024 r. Dyrektor podkreślił, że wskazywanego przez Gminę interesu publicznego nie trzeba było chronić, gdyż ani osoby trzecie ani zdarzenia zewnętrzne jemu nie zagrażały. Należało go natomiast zabezpieczyć zaopatrując w wodę mieszkańców, a to jest zadaniem własnym gminy, które Gmina powinna była wykonywać z zastosowaniem legalnych metod, tj. po uprzednim uzyskaniu wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego. Działanie w interesie społecznym nie zwalniało zatem Gminy z obowiązków uregulowanych w Prawie wodnym. Dyrektor wskazał, że rację ma strona skarżąca twierdząc, że przepisy art. 272 ust. 5 P.w. nie obowiązują w niniejszym postępowaniu, ale z zaskarżonej decyzji nie wynika, aby regulacja ta była stosowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Decyzja administracyjna stanowi jedną z form działalności administracji publicznej, które podlegają sądowej kontroli, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." Kryterium według którego kontrola taka jest sprawowana to zgodność z prawem, a to z mocy art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Rodzaje uchybień skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji wskazuje art. 145 § 1 P.p.s.a. I tak, jeśli zauważone zostaną przyczyny z art. 156 K.p.a., wówczas sąd stwierdza nieważność decyzji (pkt 2). Natomiast, w razie zaistnienia: naruszenia prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd uchyla skarżoną decyzję w całości lub w części (pkt 1). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni o wymierzeniu Skarżącej administracyjnej kary pieniężnej. Jak wynika z akt sprawy oraz uzasadnień wydanych w sprawie rozstrzygnięć, Gmina [....] w miejscowości [...] na działce nr [....] w okresie II kwartału 2024 r. dokonywała poboru wód podziemnych bez pozwolenia wodnoprawnego. Okoliczność ta została ujawniona w trakcie przeprowadzonej w dniu 16 września 2024 r. kontroli gospodarowania wodami w tejże Gminie. W sporządzonym z tej kontroli protokole, podpisanym tak przez dwie osoby kontrolujące, jak i przez przedstawiciela kontrolowanej jednostki, zawarto dane dotyczące ilości pobranych wód (4914 m3) oraz dane wskazujące na maksymalną techniczną wydajność eksploatowanych instalacji (urządzeń) do poboru wód oraz okres eksploatacji instalacji (urządzenia). Te ostatnie umieszczono w załączniku nr 5 do tego protokołu. W oparciu na powyższe dane Dyrektor Zarządu Zlewni - w informacji z 29 października 2024 r. - ustalił Skarżącej za okres II kwartału 2024 r. opłatę zmienną w wysokości 668 zł za pobór wód podziemnych na wskazanej działce. W dalszej zaś kolejności Organ I instancji wymierzył Skarżącej administracyjną karę pieniężną w kwocie 3340 zł za korzystanie bez pozwolenia wodnoprawnego z usługi wodnej polegającej na poborze wód podziemnych w miejscowości [....], dz. nr [...] za okres II kwartału 2024 r. Zgodnie z art. 35 ust. 1 P.w., usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. W świetle art. 35 ust. 3 pkt 1 P.w., rodzajem usługi wodnej jest pobór wód podziemnych. Na usługi wodne, jeśli ustawa nie stanowi inaczej, wymagane jest pozwolenie wodnoprawne (art. 389 pkt 1 P.w.). Konsekwencję niedysponowania takim pozwoleniem ustanawia art. 472aa P.w., który w pkt 2 stanowi, że administracyjnej karze pieniężnej podlega ten, kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej. Wysokość takiej kary określa art. 472aa ust. 3 P.w., wskazujący, że w wypadku takim jak w sprawie niniejszej, a zatem dokonywania poboru wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, podstawą ustalenia przedmiotowej kary jest 500 % opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych. Ze względu na to, że opłata zmienna została dla Gminy ustalona w wysokości 668 zł, administracyjną karę pieniężną określono na kwotę 3340 zł. Jak właściwie zauważył Dyrektor Regionalnego Zarządu, przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia tego, czy zaistniały w niej przesłanki uzasadniające odstąpienie od przedmiotowej kary pieniężnej. Na tym bowiem skoncentrowała swoją uwagę Gmina w złożonym odwołaniu. W tym miejscu należy jednakże zaznaczyć, że w złożonej skardze Gmina podniosła również zarzut odnoszący się do ilości poboru wody przyjętej do wyliczenia kary, a które to nie odzwierciedlają rzeczywistego poboru. Odnosząc się do powyższego należy odwołać się do brzmienia art. 272 P.w. określającego m. in. wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych, gdzie wielkość tej opłaty - co wynika z cytowanego art. 472aa ust. 3 pkt 1 P.w. - determinuje następnie wysokość kary pieniężnej. Zasadniczo więc wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3, o czym mowa w art. 272 ust. 1 P.w. Jak jednak stanowi art. 272 ust. 4a P.w., w przypadku poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując pobór wynikający z maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń do poboru wód, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji lub urządzenia do poboru wód przez jeden kwartał, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji. W zacytowanej regulacji mowa jest zatem wprost o poborze wynikającym z maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń. Przechodząc zaś do istoty sporu należy wskazać, że stosownie do art. 472c ust. 3 P.w., w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 472a ust. 1, art. 472aa ust. 1 i art. 472b ust. 1, stosuje się przepisy działu IVa ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Dział ten jest zatytułowany "Administracyjne kary pieniężne". Normuje on m. in. dyrektywy wymiaru kary (art. 189d), jak i przesłanki odstąpienia od jej nałożenia i ograniczenia się do zastosowania tylko pouczenia (art. 189f). Przesłanką, która podlegała rozważeniu w sprawie niniejszej jest sytuacja, kiedy waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszenia prawa (art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.). Organ II instancji nie zakwestionował tego, że warunek zaprzestania naruszenia prawa został w przypadku Skarżącej spełniony. Tym samym zajął odmienne stanowisko niż to zaprezentowane przez Dyrektora Zarządu Zlewni. Wskazał, że w dniu 11 września 2024 r. Gmina złożyła wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, której niniejsza sprawa dotyczy i pozwolenie to uzyskała w decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia 3 grudnia 2024 r. Jeśli natomiast chodzi o drugą przesłankę warunkującą odstąpienie od nałożenia kary to należy wskazać, że jest to niewątpliwie przesłanka o charakterze ocennym, a więc wymagająca poczynienia przez organ dostatecznych rozważań co do jej ewentualnego zaistnienia. Znikome naruszenie prawa, do którego to pojęcia wskazana przesłanka się odwołuje, to naruszenie niewielkie, przy kwalifikacji którego należy wziąć pod uwagę wagę dobra chronionego normą sankcjonowaną, a zatem dobra wspólnego jakim jest środowisko (zasoby wodne), skalę naruszenia, jego czasokres, skutki, czy było ponawiane, jak też zawinienie po stronie podmiotu naruszającego. Oceniając wagę naruszenia prawa można także posłużyć się treścią art. 189d K.p.a., przedstawiającego dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej. Wśród nich są więc np.: okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzeba ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony, czas trwania tego naruszenia, częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju, uprzednie ukaranie za to samo zachowanie, stopień przyczynienia się strony, wysokość osiągniętej korzyści. W ocenie Sądu, dokonana przez Dyrektora Regionalnego Zarządu analiza pod kątem zasadności odstąpienia od nałożenia na Gminę przedmiotowej kary pieniężnej jest prawidłowa. Organ ten poczynił w tym zakresie szerokie rozważania, którym nie można odmówić logiki i słuszności. Organ zwrócił więc uwagę, że Skarżąca dokonywała poboru wód podziemnych przez okres 91 dni, czyli cały II kwartał 2024 r. Pobór ten wyniósł 4914 m3, co w ocenie Dyrektora - trudno uznać za ilość nieznaczną. Organ zwrócił też uwagę na to, że wysokość opłaty dla Gminy za usługę wodną wynosiłaby ok. 20 zł, zaś w świetle art. 279a ust. 1 P.w., jeśli wysokość opłaty nie przekracza 20 zł, nie wnosi się jej. Obowiązany do ponoszenia opłat nie otrzymuje zaś w takiej sytuacji informacji o opłacie (art. 279a ust. 2 P.w.). Tego rodzaju okoliczność, zdaniem Dyrektora nie może jednak wskazywać na zasadność przyjęcia, że waga naruszenia przez Skarżącą prawa jest znikoma, a to wobec występowania jeszcze innych okoliczności przeciw temu przemawiających. Organ II instancji zauważył, że Skarżąca pobierała wody podziemne w przedmiotowej lokalizacji bez pozwolenia wodnoprawnego także w I kwartale 2024r. co wskazuje na to, że ponowiła ona delikt administracyjny. Poza tym, pobór wód podziemnych przez Skarżącą na działce nr [...] w [....] bez pozwolenia wodnoprawnego miał miejsce już od I kwartału 2018 r. do IV kwartału 2023r. Gmina uiszczała wówczas oprócz opłat kwartalnych także opłaty podwyższone, nie kwestionując tych ostatnich. Były to opłaty na poziomie ok. 30 zł bądź ok. 50 zł. Skarżąca zaczęła kwestionować te opłaty dopiero po 1 stycznia 2024r., a to w związku ze zmianą sposobu obliczania opłaty zmiennej, która skutkowała tym, że opłata ta zwiększyła swoją wysokość. To zaś "przełożyło się" z kolei na wielkość administracyjnej kary pieniężnej, która zastąpiła wysokość opłaty podwyższonej i która uzależniona jest od opłaty zmiennej, stanowiąc 500 % jej wartości. Zdaniem Organu, podwyższenie opłat zmobilizowało Gminę do złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Stanowisko Organu zostało potwierdzone przez samą Skarżącą, która w skierowanym do tego Organu piśmie z 12 czerwca 2025 r. przyznała, że wysokość opłat podwyższonych w latach 2018 - 2023 nie generowała znacznych wydatków, dlatego środki budżetowe wydatkowano na inne cele, pilniejsze - zdaniem Gminy - niż opracowanie dokumentacji pozwalającej uzyskać pozwolenie wodnoprawne. W przedmiotowym piśmie Gmina przyznała też, że dokonywanemu przez nią poborowi nie można wprawdzie przypisać cechy sporadyczności, jednak zużycie wody było w istocie niewielkie, bo na potrzeby należących do Skarżącej mieszkań, a więc w celach bytowych. W złożonym odwołaniu Gmina podkreśliła, że wszystkie wymagane od niej opłaty w związku z poborem wody ze studni były przez nią terminowo uiszczane. W odniesieniu do tego ostatniego argumentu Dyrektor podniósł, że jest podstawowy obowiązek korzystającego z usługi wodnej. W ocenie Sądu, uzasadnienie skarżonej decyzji świadczy o rzetelnym rozpatrzeniu sprawy. Jak już wyżej zaznaczono, argumentacja Organu jest szczegółowa i jednoznacznie wskazuje na prawidłowość zajętego stanowiska. Nie można więc jako uzasadnionego uznać zarzutu Skarżącej nierozpatrzenia całego materiału dowodowego i brak pełnej analizy w tym zakresie. Nieuprawniony jest więc zarzut, iż Organ pominął okoliczność w postaci wystąpienia przez Gminę z wnioskiem o pozwolenie wodnoprawne w sytuacji, gdy fakt ten został zauważony w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Na nim oparto bowiem przyjęcie, że spełniony został jeden z warunków odstąpienia od nałożenia kary, o którym mowa w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. w postaci zaprzestania naruszania prawa. Z drugiej jednak strony Dyrektor podkreślił, że pobór wód podziemnych z ujęcia, którego sprawa dotyczy, bez pozwolenia wodnoprawnego, miał w istocie miejsce już od 2018r., a wniosek o jego uzyskanie pochodzi dopiero z 11 września 2024 r. Trudno w takiej sytuacji, zdaniem Organu, mówić o występowaniu po stronie Skarżącej dobrej wiary, która to cecha mogłaby zaistnieć wówczas, gdyby przedmiotowe pozwolenie nie było wymagane. Gmina miała zaś świadomość konieczności w tym zakresie. W tym miejscu podkreślić trzeba, że działanie zgodne z prawem jest podstawowym obowiązkiem każdego podmiotu, a dotyczy to w szczególności podmiotów publicznych jakimi są np. jednostki samorządu terytorialnego, w tym gminy. To więc właśnie od takich publicznych podmiotów należy w szczególności wymagać, by przestrzegały obowiązujących regulacji prawnych. Innymi słowy, staranność w działaniu takiego podmiotu powinna być wyższa niż w przypadku "zwykłego" obywatela. Nie sposób przyjąć, jak tego chce Skarżąca, że Organ nie przeanalizował kwestii znikomości naruszenia prawa i nie wykazał, by pouczenie było w uwarunkowaniach sprawy wystarczające dla osiągnięcia celów prewencyjnych. Jak już podkreślono, Organ w szeroki sposób umotywował stanowisko co do braku zachodzenia w okolicznościach sprawy wskazanego znikomego naruszenia prawa. Wbrew twierdzeniu Skarżącej, nie można więc przyjąć, że znikomość ta jest oczywista, a celem Organu było tylko ukaranie Strony, dlatego nie rozstrzygnął on wątpliwości na jej korzyść. Jeszcze raz należy podkreślić, że przedstawiona przez Organ motywacja jest klarowna i wcale nie wskazuje na to, aby decydująca dla rozstrzygnięcia była po prostu chęć ukarania Skarżącej. Organ nie mógł rozstrzygnąć na korzyść Skarżącej wątpliwości co do treści normy prawnej, o czym mowa w powołanym w skardze art. 7a § 1 K.p.a., bowiem takowych nie powziął, a swoje stanowisko w tym przedmiocie przedstawił w uzasadnieniu decyzji. Jeśli chodzi o zarzut skargi odnoszący się do nadmierności sankcji, to w świetle cytowanego wyżej art. 472aa ust. 3 pkt 1 P.w., wielkość kary pieniężnej nie została pozostawiona uznaniu organu administracji publicznej, a przepis ten wprost wskazuje wysokość tej kary. Uzasadniając występowanie po swojej stronie dobrej wiary Gmina podniosła - we wspomnianym piśmie z 12 czerwca 2025 r. - że na taką właśnie dobą wiarę wskazuje fakt, iż dostarczała ona wodę do obiektów użyteczności publicznej tj. lokali komunalnych, a zatem do celów bytowych. Z kolei, w złożonej skardze Gmina podniosła, że skoro pobór wód służył celom higienicznym, a zatem był niezbędny dla mieszkańców, to świadczy to o realizacji ważnego interesu publicznego. Niewątpliwie, w świetle art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.), dalej "u.s.g.", zaopatrzenie w wodę to zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, które stanowi zadanie własne gminy, na co zwrócił uwagę Dyrektor, jednak jak również podniósł ten Organ, jego wykonanie winno nastąpić z wykorzystaniem legalnych metod tj. w warunkach sprawy - po uzyskaniu stosownego pozwolenia. W złożonej skardze Gmina zarzuciła, że Organ nakładając karę nie zauważył, że intencją ustawodawcy wprowadzającego przepis art. 472aa P.w. było zapewnienie ochrony środowiska. Rację należy przyznać Skarżącej co do tego, że z pewnością ochrona środowiska przyświecała ustawodawcy, który wprowadził do obrotu prawnego wskazany art. 472aa P.w. Istotnym więc elementem systemu ochrony środowiska, w tym wypadku wód, jest zapewnienie właściwego zarządzania zasobami wodnymi, które następuje właśnie m. in. w drodze wydawania pozwoleń wodnoprawnych na korzystanie z różnych usług wodnych, przez co można kontrolować gospodarowanie wodami, jako że zezwolenie takie określa konkretne warunki korzystania z danej usługi. Istotne jest więc, by zobowiązane do tego podmioty dysponowały nim. Sam jednak fakt uzyskania takiego pozwolenia nie może przesądzać o spełnieniu celów wskazanego art. 472aa P.w., bowiem rozważając kwestię odstąpienia od wymierzenia przewidzianej tym przepisem kary organ winien mieć na względzie całokształt okoliczności rozpoznawanej sprawy, a wskazany fakt w postaci dysponowania pozwoleniem wodnoprawnym jest tylko jednym z nich. Przy czym, na co słusznie zwrócił uwagę Dyrektor, pobór wód bez takiego dokumentu miał w istocie miejsce od 2018 r., a wniosek złożony został dopiero we wrześniu 2024 r. Dodatkowo, w uzasadnieniu wydanej decyzji Dyrektor omówił też kwestię odstąpienia od nakładanej kary na podstawie art. 189f § 2 K.p.a., zwracając w pierwszej kolejności uwagę na to, że przepis ten w powiązaniu z art. 189f § 3 K.p.a. przewiduje możliwość takiego odstąpienia. Skoro zatem to Organ podejmuje w tym zakresie decyzję, to trudno mu czynić w tym zakresie zarzut chyba, że okoliczności sprawy wskazywałyby na zupełną dowolność w tym zakresie. Ta zaś nie wystąpiła, bowiem Organ II instancji odniósł się do powyższej możliwości i wyjaśnił dlaczego nie mógł z niej skorzystać. Przepis art. 189f § 2 K.p.a. wskazuje, że w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: usunięcie naruszenia prawa (pkt 1) lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia (pkt 2). Zgodnie zaś z art. 189f § 3 K.p.a., jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia, wówczas organ administracji publicznej odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu. Jak jednak zasadnie podniósł Dyrektor, stwierdzony rodzaj naruszenia prawa nie pozwalał na rozważanie możliwości usunięcia skutków naruszenia, skoro pobór wód podziemnych został już dokonany w badanym okresie rozliczeniowym tj. II kwartale 2024 r. Organ podkreślił też, że nie jest możliwe powiadomienie właściwych pomiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, jako, że z dniem 1 stycznia 2024 r. zniesiono sankcje wykroczeniowe za korzystanie z wód lub wykonywanie urządzeń wodnych bez wymaganej zgody wodnoprawnej (przewidziane dotychczas w art. 476 ust. 1 P.w.). Nie mogłaby więc ziścić się przesłanka spełnienia celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, poprzez stosowne działania innych "właściwych podmiotów" powiadomionych o stwierdzonym naruszeniu prawa. Reasumując, nie ma racji Skarżąca, gdy twierdzi, że w istocie dopuściła się tylko "nieistotnych błędów lub pomyłek" i to w znikomej skali, co świadczy o jej dobrej wierze, a represyjne unormowania Prawa wodnego winny odnosić się tylko do podmiotów nieuczciwych. Zdaniem Sądu, uzasadnienie skarżonej decyzji wskazuje, że zachowanie Gminy nie mieści się w kategorii "nieistotnego błędu lub pomyłki" i przede wszystkim nie miało jednorazowego charakteru. W odpowiedzi na skargę Dyrektor zauważył, że analogicznych spraw jak niniejsza jest 31 i dotyczą obowiązku zapłaty przez Skarżącą kwoty 73 900 zł, co "zwalcza" argument Gminy o sporadyczności naruszenia. a Z podanych wyżej przyczyn, a więc wobec legalności kontrolowanego rozstrzygnięcia złożona skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.