VI SA/Wa 2391/21
WyrokWSA w Warszawie2022-01-14
Skład orzekający: Dorota Dziedzic-Chojnacka, Magdalena Maliszewska, Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie jest stroną postępowania, może skutecznie żądać wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia biegłego sądowego, a jeśli tak, to czy jej wniosek może być traktowany jako żądanie wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Wniosek osoby niebędącej stroną o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia biegłego sądowego może być potraktowany jedynie jako sygnał dla organu, a nie jako skuteczne żądanie wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie zwolnienia biegłego z funkcji, o ile nie jest to prośba samego biegłego, może być wszczęte wyłącznie z urzędu. Brak interesu prawnego po stronie skarżącego uniemożliwia mu uzyskanie statusu strony w takim postępowaniu, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie biegłej sądowej z funkcji, zarzucając jej nienależyte wykonywanie obowiązków i błędy w sporządzonej opinii. Prezes Sądu Okręgowego odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie jest stroną w sprawie. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wszczęcia postępowania, przyznania statusu strony oraz braku umożliwienia wypowiedzenia się co do materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2021 r. Minister Sprawiedliwości (dalej: "organ", "MS", "Minister") po rozpoznaniu zażalenia M. W. (dalej: "skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Sądu Okręgowego
w [...] (dalej: "Prezes SO w [...]", "organ I instancji") z [...] maja 2021 r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia T. C. z funkcji biegłej sądowej przy Sądzie Okręgowym w [...].
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 138 § 1 pkt 1
w zw. z art. 144 oraz art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.").
Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Dnia 22 kwietnia 2021 r. skarżący wystąpił do Prezesa SO w [...]
z pismem zatytułowanym "Skarga na działanie biegłego sądowego", w którym zawarł wniosek o "zwolnienie T. C. z funkcji biegłego".
We wniosku skarżący zawał szereg zarzutów do merytorycznej treści opinii biegłej wydanej w sprawie, w której jest stroną. Uchybienia te zdaniem skarżącego świadczą o nienależytym wykonywaniu przez T. C. swoich czynności i w jego ocenie stanowią podstawę do zwolnienia jej z funkcji biegłego sądowego.
Postanowieniem z [...] maja 2021 r. Prezes SO w [...] odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie zwolnienia T. C. z funkcji biegłego sądowego. Organ I instancji wskazał, że skarżący nie posiada przymiotu strony w tym postępowaniu. Prezes SO w [...] podkreślił, że podniesione zarzuty dotyczą w swojej istocie treści opinii biegłych powołanych w sprawie skarżącego, a także rzetelności tej opinii. Organ I instancji podkreślił, że skarżący nie ma interesu prawnego, którego nie można doszukać się wyłącznie w zastrzeżeniach skarżącego co do wydanej przez biegłą opinii w postępowaniu prowadzonym w jego sprawie przez Sąd Rejonowy w [...].
Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Prezesa SO w [...] z [...] maja 2021 r., któremu zarzucił naruszenie art. 61 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu wszczęcia z urzędu postępowania, o jakie wnioskował skarżący; art. 28 w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. polegające na odmowie przyznania skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu o zwolnienie biegłej z pełnionej funkcji; art. 9 w zw. z art. 10 § 1 i art. 144 k.p.a. polegające na braku umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych materiałów przed wydaniem postanowienia oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na braku wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wszczęcie postępowania w sprawie zwolnienia T. C. z funkcji biegłej sądowej przy Sądzie Okręgowym w [...].
Minister postanowieniem z [...] lipca 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z [...] maja 2021 r.
W uzasadnieniu organ podniósł, że skarżący nie posiada przymiotu strony
w postępowaniu w sprawie zwolnienie T. C. z funkcji biegłej sądowej przy Sądzie Okręgowym w [...], bowiem rozstrzygnięciem niniejszej sprawy może być wyłącznie pozbawienie T. C. prawa do pełnienia funkcji biegłego sądowego, ewentualnie stwierdzenie braku podstaw do pozbawienia tego prawa. Żadna z tych decyzji nie będzie zatem miała bezpośredniego wpływu na sytuację prawną skarżącego w zakresie prawa materialnego – ich konsekwencją nie będzie powstanie po jego stronie jakichkolwiek uprawnień lub obowiązków. Ponadto organ wskazał, że za przyznaniem przymiotu strony nie przemawia także fakt występowania przez skarżącego w charakterze strony w postępowaniach, w którym T. C. opiniowała jako biegła.
MS wskazał, że zarzuty naruszenia art. 9 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. także są chybione, bowiem odnoszą się do rozpatrywania sprawy pod kątem merytorycznym i postępowania dowodowego, zaś w przypadku odmowy wszczęcia postępowania nie dochodzi do tych etapów.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie na powyższe postanowienie Ministra z [...] lipca 2021 r. skarżący zarzucił niniejszemu postanowieniu:
– naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 1 k.p.a., polegające na braku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez skarżącego w zakresie zarzutu naruszenia przepisu art. 61 § 1 k.p.a.
i zaniechaniu wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie zwolnienia T. C. z funkcji biegłego sądowego w okręgu Sądu Okręgowego w [...], pomimo ujawnienia się co do osoby wskazanego biegłego okoliczności uzasadniających zwolnienie go z pełnionej funkcji,
a skodyfikowanych w § 6 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. z 2005 r., nr 15, poz. 133 z późn. zm., dalej: "Rozporządzenie"), co spowodowało brak wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie zwolnienia T.C. z funkcji biegłego sądowego w okręgu Sądu Okręgowego
w [...] i w konsekwencji naruszenie prawa materialnego, tj. § 2 ust. 2 Rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;
– naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a., polegające na odmowie przyznania skarżącemu statusu strony w postępowaniu o zwolnienie T. C. z funkcji biegłego sądowego w okręgu Sądu Okręgowego
w [...], ze względu na brak rzekomego interesu prawnego po stronie skarżącego, podczas gdy przedmiotowy interes prawny po stronie skarżącego wynika z faktu nienależytego wykonania przez wskazanego biegłego swoich czynności w postępowaniu sądowym dotyczącym bezpośrednio skarżącego i to w zakresie nie dotyczącym merytorycznej oceny wydanej przez przedmiotowego biegłego opinii w sprawie, a tym samym przedmiotowa opinia w stosunku do skarżącego narusza jego dobra osobiste chronione prawnie przez art. 41 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 23 k.c., a także wpływa na ewentualną odpowiedzialność karną skarżącego z art. 586 ksh, co spowodowało nieuzasadnioną odmowę wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego sprawie zwolnienia T. C. z funkcji biegłego sądowego w okręgu Sądu Okręgowego w [...] i naruszenie prawa materialnego, tj. § 6 ust. 2 Rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;
– naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 9 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., polegające na braku umożliwienia skarżącemu przed wydaniem zaskarżonego postanowienia zarówno organu I jak i II instancji wypowiedzenia się co zebranych dowodów i materiałów, a w szczególności co do stanowiska biegłej T. C. oraz informacji Prezesa Sądu Rejonowego
w [...], które zostały w sprawie wydane pomimo rzekomego w ocenie organu I instancji braku wszczęcia postępowania w sprawie, co spowodowało brak możliwości merytorycznego odniesienia się przez skarżącego do przedmiotowych stanowisk;
– naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., polegające na braku wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego w postaci zdania odrębnego sędziego Sądu Apelacyjnego w [...] Wydział [...] W. S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] Wydział [...] z [...] października 2019 r., sygn. akt [...], w części dotyczącej uchylenia Wyroku Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] z dnia [...] lutego 2019 r., sygn. akt [...] wobec oskarżonych A.W., M. W. o oraz P. Z., a także prywatnej opinii biegłego sądowego M. K. i w konsekwencji dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny niniejszego materiału dowodowego i przyjęcie przez organ I instancji, że skarżący, składając przedmiotową skargę, kwestionuje merytoryczną zawartość opinii T. C., podczas gdy treść skargi odwołuje się do działalności biegłego jako osoby zaufania publicznego, w tym co do całokształtu jego działalności, zachowania, stosunku do stron, wizerunku, opanowania, wskazując przy tym na sporządzenie przedmiotowej opinii w sposób wybitnie subiektywnie ocenny, bez wskazania metodologii pracy, obfitującej w kolokwializmy i noszącej znamiona niedopuszczalnych eskalujących emocji opinii, co spowodowało brak wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia T. C. z funkcji biegłego sądowego w okręgu Sądu Okręgowego w [...] i naruszenie prawa materialnego tj. § 6 ust. 2 Rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;
– naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 144 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., polegającą na utrzymaniu
w mocy zaskarżonego postanowienia, podczas gdy w niniejszej sprawie zostały ziszczone przesłanki co najmniej do wszczęcia postępowania
w przedmiocie zwolnienia biegłej T. C. z funkcji biegłego sądowego z urzędu, co spowodowało nieuzasadnione utrzymanie postanowienia organu I instancji w mocy.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowienia z [...] lipca 2021 r. oraz postanowienia z [...] maja 2021 r., a także o zasądzenie od organu, na rzecz skarżącego, zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania.
Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na wniosek strony lub z urzędu. W niniejszej sprawie to skarżący złożył wniosek.
Zgodnie z art. 61a § 1 zd. 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Na tle przytoczonej regulacji nie budzi wątpliwości, że ustawodawca rozróżnił dwa etapy postępowania tj. postępowanie wstępne, polegające na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, oraz postępowanie właściwe, w ramach którego następuje merytoryczne badanie sprawy i rozpatrywanie wniosku, które co do zasady kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej.
Z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynika, że samo złożenie żądania wszczęcia postępowania w danej sprawie nie powoduje automatycznego skutku jego wszczęcia. Organ zobowiązany jest przeprowadzić wstępną analizę wniosku pod kątem zbadania, czy nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające merytoryczne rozpatrzenie wniosku, a więc okoliczności określone w art. 61a k.p.a. W ramach unormowania art. 61a § 1 k.p.a. ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, tj. tzw. przesłankę podmiotową i przesłankę przedmiotową. Pierwsza z tych przesłanek ma miejsce w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania, tj. od osoby, która nie ma legitymacji materialnej w rozumieniu art. 28 k.p.a. do złożenia wniosku (przesłanka podmiotowa). Tylko w odniesieniu do tej przesłanki ustawodawca zdecydował się w art. 61a § 1 k.p.a. na wyrażenie w sposób konkretny, odwołując się do przymiotu strony postępowania. Natomiast przesłankę przedmiotową, objętą zakresem "uzasadnione przyczyny", pozostawił wyjaśnieniom doktryny i orzecznictwa. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem należy przyjąć, że są to okoliczności, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 332/12, LEX nr 1216728). Co więcej, odmowa wszczęcia postępowania tej podstawie może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, a więc gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z 22 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2671/13, LEX nr 1982821). Dodatkowo należy wyjaśnić, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania, gdyż postępowanie takie kończy się wydaniem aktu formalnego, a nie merytorycznego (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2015 r., II OSK 999/14, LEX nr 1989306).
W tym miejscu należy podkreślić, że w doktrynie i orzecznictwie do innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania zalicza się okoliczność, gdy w tej samej sprawie toczy się już postępowanie administracyjne albo gdy w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie (por. wyrok WSA w Kielcach z 4 października 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 557/12, LEX nr 1234275; P. Przybysz (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. XIII, Warszawa 2021, art. 61 (a)). Wówczas do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. konieczne jest stwierdzenie tożsamości sprawy administracyjnej. Tożsamość ta istnieje wówczas, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1982/18, LEX nr 3115482).
W przedmiotowej sprawie przesłanką odmowy wszczęcia postępowania był – w ocenie organu – brak przymiotu strony, czyli wskazana powyżej przesłanka podmiotowa.
Sąd podziela powyższy pogląd organu, aczkolwiek należałoby go uzupełnić o poniższe rozważania.
Jak wspomniano powyżej, zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na wniosek strony lub z urzędu.
Podstawą prawną do zwolnienia biegłego z pełnionej przez niego funkcji jest § 6 Rozporządzenia. Zgodnie z nim:
"1. Prezes zwalnia z funkcji biegłego:
1) na jego prośbę;
2) jeżeli biegły utracił warunki do pełnienia tej funkcji albo gdy zostanie stwierdzone, że w chwili ustanowienia warunkom tym nie odpowiadał i nadal im nie odpowiada.
2. Prezes może zwolnić z funkcji biegłego z ważnych powodów, w szczególności jeżeli nienależycie wykonuje on swoje czynności.
3. W wypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub w ust. 2, prezes jest obowiązany wysłuchać biegłego, chyba że jest to niemożliwe".
Postępowanie o zwolnienie biegłego z pełnionej przez niego funkcji jest postępowaniem albo wszczynanym z wniosku strony (czyli biegłego) – w przypadku przewidzianym w § 6 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia, albo z urzędu - w przypadkach przewidzianych w § 6 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Rozporządzenia.
Niewątpliwie wniosek, który złożył skarżący, nie może być potraktowany jako "prośba", o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia, gdyż nie pochodził on od samego biegłego, który jest wyłącznym dysponentem tego wniosku.
Jeżeli natomiast chodzi o postępowania prowadzone na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Rozporządzenia, to wskazać należy, że toczyć się one mogą wyłącznie z urzędu (a nie na wniosek strony, kimkolwiek by ona nie była). Nawet jeśli sam biegły złoży wniosek o zwolnienie, np. z uwagi na przyczyny wskazane w § 6 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia, to wówczas jego podanie winno być potraktowane jako "prośba" z w § 6 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia i tak rozpoznane.
Natomiast każdy inny ewentualny wniosek o uruchomienie postępowania z urzędu np. na podstawie w szczególności § 6 ust. 2 Rozporządzenia może być przez organ potraktowany jedynie w kategoriach sygnału, który właściwy organ powinien zweryfikować pod kątem wystąpienia lub nie przesłanek wszczęcia z urzędu tego postępowania. W konsekwencji, wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu nigdy nie będzie mógł stanowić skutecznego "żądania wszczęcia postępowania z wniosku", o którym mowa w art. 61 k.p.a. Zauważyć bowiem należy, że jeżeli przepis prawa przyznaje organowi kompetencję do wszczęcia danego rodzaju postępowań wyłącznie z urzędu, to żaden podmiot nie może skutecznie egzekwować od tego organu zainicjowania takiego postępowania. Jest to zatem przeszkoda przedmiotowa we wszczęciu postępowania, która uzasadnia odmowę wszczęcia tego postępowania.
Niezależnie od podnoszonych powyżej argumentów, podnieść należy, że Sąd całkowicie zgadza się z poglądami organu co do braku przymiotu strony po stronie skarżącego w postępowaniu o zwolnienie z funkcji biegłego. Jedyną stroną tego postępowania jest bowiem wyłącznie biegły. Fakt ewentualnego "pokrzywdzenia" skarżącego opinią biegłego nie może stanowić podstawy prawnej uzasadniającej istnienie po jego stronie interesu prawnego.
W tym kontekście należy podnieść, że przepis art. 28 k.p.a. stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Art. 28 k.p.a. nie stanowi jednak samoistnej normy prawnej dla wywodzenia przysługującego danej osobie przymiotu strony postępowania - ustalenie interesu lub obowiązku prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego. Interes prawny ma charakter materialnoprawny, a więc oparty jest na normach prawa materialnego, czyli normach lub normie prawa przewidujących w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość istnienia uprawnienia administracyjnego albo obowiązku. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dana osoba jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie można jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Interes prawny, stanowiący podstawę legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym, musi być własny i niejako pierwotny, a nie pochodny, co oznacza, że rozstrzygnięcie musi bezpośrednio wpływać na sytuację prawną danego podmiotu, nie zaś za pośrednictwem sytuacji prawnej innego podmiotu.
Jak wskazano powyżej, niewystarczające do uzyskania statusu strony w postępowaniu przez podmiot jest posiadanie jedynie interesu faktycznego, czyli sytuacji, w której określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę żądania stosownych czynności organu administracji publicznej – por. J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. IV SA 646/95, OSP 1997, z. 4, poz. 83, t. I. Interesu prawnego nie można wywodzić wyłącznie z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet wówczas gdy w konkretnej sprawie związki między nimi byłyby silne i nawet gdy związki te miałyby charakter nie tylko faktyczny, ale i prawny (J. Zimmermann Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. IV SA 646/95, OSP 1997, z. 4, poz. 83, t. I.). Wskazane przez skarżącego art. 41 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 23 kc oraz 586 ksh nie stanowią w tej sytuacji o jego interesie prawnym, gdyż nie są przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę żądania przez skarżącego stosownych czynności organu administracji publicznej, w szczególności w postępowaniach wszczynanych tylko z urzędu, gdzie pisma skarżącego można traktować tylko w kategorii subiektywnej sygnalizacji pewnych istniejących – jego zdaniem - nieprawidłowości.
Tym samym chybione są zarzuty naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., skoro bowiem skarżący nie ma interesu prawnego w sprawie, to organ zasadnie odmówił wszczęcia postepowania administracyjnego.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 144 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem skoro postanowienie organu I instancji było prawidłowe, to zasadnie MS utrzymał je w mocy.
Przepisy art. 9, 10, 77, 80 w związku z art. 144 k.p.a. nie mogły mieć zastosowania w sprawie, gdyż nie doszło w niej do prowadzenia postępowania administracyjnego (w tym postępowania dowodowego), ale do odmowy jego wszczęcia.
W świetle przedstawionej argumentacji, analizowane zarzuty skargi uznać należy za pozbawione usprawiedliwionych podstaw.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło