III OSK 2228/24

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2026-01-14

Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Przemysław Szustakiewicz, Hanna Knysiak-Sudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej, wydana na podstawie uchwały rady miasta, może zostać uznana za nieważną z powodu naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz błędnej wykładni przepisów dotyczących form pomocy mieszkaniowej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca pomocy mieszkaniowej została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych (art. 7, 77, 80 k.p.a.) poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz naruszeniem przepisów materialnych (błędna wykładnia § 5 ust. 3 uchwały rady miasta i art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów). Sąd uznał, że organ nie rozważył wszystkich form pomocy mieszkaniowej i nie uzasadnił należycie swojej decyzji.
Stan faktyczny
Zarząd Dzielnicy [...] Warszawy odmówił zakwalifikowania U.U. i A.A. do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, mimo spełnienia kryteriów dochodowych, powołując się na brak tytułu prawnego do lokalu zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność tej uchwały, uznając, że organ nie rozpatrzył sprawy wyczerpująco i dokonał błędnej wykładni przepisów. Zarząd Dzielnicy wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dzielnicy [...] Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 2140/23 w sprawie ze skargi U.U.. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] Warszawy z dnia 28 lipca 2023 r. nr 11357/2023 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 2140/23, po rozpoznaniu skargi U.U. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] Warszawy z dnia 28 lipca 2023 r. nr 11357/2023 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Uchwałą z dnia 28 lipca 2023 r., nr 11357/2023, Zarząd Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy (dalej: "organ" lub "Zarząd Dzielnicy"), działając na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji nn.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725), § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 3, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 1, § 32 ust. 1 pkt 4 w związku z ust. 8 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836, z 2020 r. poz. 5791, z 2021 r. poz. 5586 oraz z 2022 r. poz. 3530 i 4666, z 2023 r. poz. 6855; dalej: "uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali"), odmówił zakwalifikowania U.U. i A.A. do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że U.U. i A.A. ubiegają się wraz z czwórką małoletnich dzieci o udzielenie pomocy mieszkaniowej. Wniosek został złożony w dniu 16 maja 2023 r. Od dnia 14 grudnia 2021 r. wnioskodawcy wynajmują od osoby prywatnej lokal nr [...] przy ul. [...]. Lokal składa się z 3 pokoi, kuchni, łazienki z wc - powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 48,00 m2, powierzchnia mieszkalna lokalu wynosi 30,76 m2. W lokalu zamieszkuje 6 osób, ale zameldowany jest tylko U.U. Organ wskazał, że metraż uprawniający do udzielenia pomocy mieszkaniowej nie może przekroczyć 38,00 m2 powierzchni mieszkalnej. Zarząd Dzielnicy stwierdził, że średni miesięczny dochód w sześcioosobowym gospodarstwie domowym wnioskodawców wynosi 1 119,66 zł i kwalifikuje, na dzień rozstrzygania wniosku, do udzielenia pomocy mieszkaniowej poprzez najem socjalny lokalu. W ocenie organu, mimo, że zainteresowani spełniają kryteria określone w uchwale w sprawie zasad wynajmowania lokali, to nie wypełniają przepisu art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 725; dalej: "ustawa o ochronie praw lokatorów"), która jest aktem nadrzędnym. Przepis powyższy stanowi, że umowa najmu lokalu socjalnego może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu. Ponadto organ wyjaśnił, że Komisja Mieszkaniowa sprawę zaopiniowała negatywnie. Na powyższą uchwałę U.U. (dalej: "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegające na tym, że nie przesłuchano skarżących. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym powyżej wyrokiem z 9 maja 2024 r., na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał, że podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, która została wydana na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów. Z art. 21 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy wynika, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać́ tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy bezwzględnym obowiązkiem organu było dokonanie ustaleń stanu faktycznego w granicach zakreślonych przepisami uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, a następnie dokonanie szczegółowej oceny stanu faktycznego przez pryzmat zastosowanych przepisów. Efekt powyższych działań organu powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie winno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie ustaleń faktycznych, jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego. W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu pierwszej instancji warunek ten nie został spełniony. Materię dotyczącą najmu lokalu socjalnego reguluje powołana wyżej ustawa o ochronie praw lokatorów. Zgodnie z art. 23 ust. 2 tej ustawy, umowa najmu socjalnego lokalu, z uwzględnieniem art. 14 ust. 1, może być zawarta z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu i której dochody gospodarstwa domowego nie przekraczają wysokości określonej w uchwale rady gminy podjętej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2, z uwzględnieniem art. 21b. Z przepisu tego wynika, że umowa najmu lokalu socjalnego może być zawarta wyłącznie z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu. Skarżący taki tytuł istotnie posiada, niemniej jednak zauważyć należy, że w złożonym wniosku o pomoc mieszkaniową nie zaznaczył on, iż wnosi o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego. Skarżący wprawdzie powoływał się trudną sytuację majątkową, jednakże nie wskazywał, że jest zainteresowany wyłącznie najmem lokalu socjalnego. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały organ nie wyjaśnił, dlaczego nie rozpatrywał sprawy pod kątem możliwości udzielenia skarżącemu pomocy mieszkaniowej w formie najmu lokalu na zasadach ogólnych. Zarząd Dzielnicy nie analizował sytuacji skarżącego w zakresie spełnienia przez niego przesłanek do zawarcia umowy najmu w innej formie niż najem lokalu socjalnego. Oznacza to, że organ nie rozważył całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a uznał, że tylko te dowody, które uzasadniają odmowę uwzględnienia wniosku, zasługują na uznanie. Stanowi to wprost naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz art. 80 k.p.a. nakazującego, aby organ administracji publicznej oceniał na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ponadto wprawdzie uzasadnienie zaskarżonej uchwały jest dosyć lakoniczne, niemniej jednak wydaje się, że powodem odstąpienia przez organ od oceny wniosku skarżącego w zakresie spełnienia przesłanek do zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony jest błędna wykładnia § 5 ust. 3 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, który organ podał w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały. Przepis ten na dzień wydania zaskarżonej uchwały stanowił, że o formie udzielenia pomocy mieszkaniowej decyduje wysokość dochodu gospodarstwa domowego, z wyłączeniem § 8 pkt 5, 5a, 9, § 12 ust. 1 pkt 4, 5, § 13 ust. 1, § 25 ust. 1 pkt 1 lit. a lub b. W ocenie Sądu pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały organ nie dokonał wykładni tego przepisu i nie wyjaśnił, w jaki sposób jego treść wpływa na rozstrzygnięcie sprawy. Sama ta okoliczność jest istotnym uchybieniem, ponieważ organ nie wyjaśnił przyjętej podstawy prawnej, do czego był zobowiązany na mocy art. 107 § 3 k.p.a. Jeżeli jednak organ stoi na stanowisku, że § 5 ust. 3 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali zobowiązuje go do rozpatrywania wniosków o udzielenie pomocy mieszkaniowej złożonych przez osoby o dochodach uprawniających do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego wyłącznie w zakresie spełniania przesłanek do przyznania pomocy w tej formie, to taka interpretacja tego przepisu jest błędna. W ocenie Sądu pierwszej instancji przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że osoby o niskich dochodach winny uzyskiwać pomoc mieszkaniową przede wszystkim w formie najmu lokalu socjalnego. Nie wyłącza on jednak możliwości przyznania takim osobom pomocy mieszkaniowej w innej formie. Najem lokalu mieszkalnego z zasobów gminy może bowiem być dla takiej osoby bardziej korzystny niż najem komercyjny. Konkludując Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem powołanych wyżej przepisów procesowych oraz przepisów prawa materialnego. Organ podejmując rozstrzygnięcie o odmowie zakwalifikowania skarżącego do udzielenia pomocy mieszkaniowej nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego materiału dowodowego niezbędnego do należytego rozpatrzenia sprawy, jak również nie uzasadnił w sposób przekonujący wydanej uchwały. Ponadto organ dokonał błędnej wykładni § 5 ust. 3 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Od powyższego wyroku Zarząd Dzielnicy wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając orzeczeniu: 1) naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 107 w zw. z art. 1 i 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że przepis ten ma zastosowanie do uchwały Zarządu Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy nr 11357/2023 z dnia 28 lipca 2023 r. w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej, zwanej dalej "uchwałą z dnia 28 lipca 2023 r.", pomimo, że nie jest ona decyzją administracyjną, ani z żadnego z przepisów prawa powszechnie obowiązującego nie wynika, ażeby art. 107 k.p.a. miał zastosowanie, nawet odpowiednie, do tego rodzaju uchwał; - § 5 ust. 3 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, poprzez błędną wykładnię, jako w całkowicie sprzeczną z jednoznacznym, literalnym brzmieniem ww. przepisu, polegającą na przyjęciu, że wysokość dochodu osoby wnioskującej o przyznanie prawa najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy nie decyduje o formie udzielenia pomocy mieszkaniowej danej osobie (wnioskodawcy), tzn. o tym, czy pomoc ta ma dotyczyć przyznania prawa do lokalu socjalnego, czy też prawa do najmu lokalu na zasadach ogólnych; - art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie; 2) naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7 k.p.a., art. 77 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., polegające na wybiórczej ocenie akt sprawy, co doprowadziło do ustalenia stanu faktycznego sprawy jedynie na podstawie uzasadnienia uchwały z dnia 28 lipca 2023 r. bez uwzględnienia i oceny pozostałych dokumentów załączonych do ww. uchwały i determinujących treść tej uchwały (jej rozstrzygnięcie), - art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. § 5 ust. 3 uchwały z dnia 5 grudnia 2019 r. poprzez jego zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, pomimo, że brak było podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały z dnia 28 lipca 2023 r. Wobec powyższych zarzutów organ wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ zrzekł się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów. Odpowiedź na skargę kasacyjną została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Warszawie z 8 sierpnia 2024 r. zwrócono pełnomocnikowi skarżącego odpowiedź na skargę kasacyjną z 31 lipca 2024 r. z uwagi na treść art. 66 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), bowiem skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, zaś skarżący nie zażądał jej przeprowadzenia. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w skardze kasacyjnej, przyczyny zaskarżenia determinują zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). W skardze kasacyjnej sformułowane zostały zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść - w granicach określonych w skardze - do ocen o charakterze prawnomaterialnym. W niniejszej sprawie jednak konstrukcja zarzutów sprawia, że są one ze sobą powiązane i wymagają łącznego omówienia. W odniesieniu do zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz naruszenia art. 107 k.p.a. w związku z art. 1 i 2 k.p.a. należy ponieść, że sprowadzają się one w istocie do kwestii zakresu postępowania wyjaśniającego oraz zachowania w nim standardów wynikających z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, jak również zachowania tychże standardów w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oczywiste jest to, iż postępowanie zainicjowane wnioskiem w sprawie udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobu miasta stołecznego Warszawy, jak każde postępowanie przed organami administracji publicznej, powinno odpowiadać regułom demokratycznego państwa prawnego, wynikającym z przepisów art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Wobec powyższego obowiązkiem Zarządu Dzielnicy [...] miasta stołecznego Warszawy, wydającego sporną uchwałę z dnia 28 lipca 2023 r., było podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Przy czym, wskazać trzeba, iż czynnościami niezbędnymi są czynności odnoszące się do okoliczności istotnych z punktu widzenia prawa materialnego. Obowiązkiem organu, wynikającym z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym ze sformułowanej w art. 11 zasady przekonywania, było należyte uzasadnienie uchwały, pozwalające poznać jej motywy. Choć art. 107 k.p.a. nie znajduje w tej sytuacji zastosowania wprost, niewątpliwie uchwała powinna zawierać uzasadnienie wyjaśniające motywy pojętego rozstrzygnięcia. Na marginesie należy podnieść, że art. 77 k.p.a. zawiera cztery paragrafy o różnej treści normatywnej, art. 107 k.p.a. – pięć, z których pierwszy jest podzielony na mniejsze jednostki redakcyjne, zaś art. 1 k.p.a. zawiera sześć punktów. W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego utrwalone jest stanowisko, iż przez przytoczenie podstaw kasacyjnych, o którym mowa w art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należy rozumieć dokładne wskazanie przez profesjonalnego pełnomocnika przepisów, które zdaniem strony naruszył Sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, itd. oraz oznaczeniem aktu prawnego, w którym są zawarte, a także wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo wskazywać do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2025 r., II GSK 1889/24). Naczelny Sąd Administracyjny nie ma uprawnienia ani obowiązku dokonywania interpretacji sformułowań skargi kasacyjnej, zaś skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie odpowiada w pełni powyższym wymogom. Przedstawione wyżej zarzuty skargi kasacyjnej są zatem bezzasadne. Przechodząc do rozpoznania zarzutu naruszenia § 5 ust. 3 uchwały z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali pomoc należy wskazać, że zgodnie z powyższą regulacją (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej uchwały) "O formie udzielenia pomocy mieszkaniowej decyduje wysokość dochodu gospodarstwa domowego, z wyłączeniem § 8 pkt 5, 5a, 9, § 12 ust. 1 pkt 4, 5, § 13 ust. 1, § 25 ust. 1 pkt 1 lit. a lub b". Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż powyższy przepis nie wyłącza możliwości przyznania osobom spełniającym kryterium dochodowe do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, pomocy mieszkaniowej w innej formie. Z wniosku skarżącego o pomoc mieszkaniową wniesionego w dniu 17 maja 2023 r. nie wynika, aby został on ograniczony do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Zostało w nim bowiem zaznaczone, że wniosek dotyczy "zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu m.st. Warszawy". Dokonana przez organ wykładnia § 5 ust. 3 uchwały z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali stawiałaby w niezwykle trudnej sytuacji osoby o niskich dochodach, które jednak posiadają tytuł prawny do lokalu, choćby nieodpłatnie. Organ był zobowiązany do rozpoznania wniosku pod kątem udzielenia pomocy mieszkaniowej w sposób wynikający z obowiązujących przepisów. Skarżący nie miał natomiast obowiązku ograniczenia wniosku do wyłącznie jednej formy udzielenia pomocy. Zgodnie natomiast z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 725; w skardze kasacyjnej błędnie wskazano datę roczną ustawy) umowa najmu socjalnego lokalu, z uwzględnieniem art. 14 ust. 1, może być zawarta z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu i której dochody gospodarstwa domowego nie przekraczają wysokości określonej w uchwale rady gminy podjętej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2, z uwzględnieniem art. 21b. Również ten przepis nie wyklucza możliwości udzielenia osobie spełniającej kryterium dochodowe do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, pomocy mieszkaniowej w innej formie. Zarzut powyższy jest zatem bezzasadny. W konsekwencji niezasadny jest zarzut naruszenia art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 5 § 3 uchwały z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali. Naruszenie przepisu określającego kompetencje orzecznicze sądu pierwszej instancji jest bowiem konsekwencją naruszeń prawa materialnego lub procesowego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło