II SA/Go 685/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Sędzia WSA Kamila Karwatowicz Protokolant St. sekr. sądowy Katarzyna Zarychta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...] II. zasądzą od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] kwotę 3781 (trzy tysiące siedemset osiemdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...]Prezydent Miasta [...]., wymierzył Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...]. administracyjną karę pieniężną W kwocie 45.460 zł za zniszczenie o sztuk drzew rosnących na działce nr [...] położonej przy ul. [...], zgodnie z podanym wyliczeniem. Nadto ustalił, że kwotę 13.638 zł stanowiącą 30% kary, o której mowa w pkt 1, należy wpłacić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna na konto Urzędu Miasta [...].. Termin płatności kwoty 31.822 zł, stanowiącej 70% kary, o której mowa w pkt 1, organ odroczył na okres 5 lat. Kwota, o której mowa w pkt 3, jest umarzana po upływie 5 lat od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna i po stwierdzeniu zachowania żywotności drzew lub braku żywotności drzew z przyczyn niezależnych od podmiotu ukaranego. W przeciwnym przypadku należy ją wpłacić na konto podane w pkt 2. W przypadku stwierdzenia, że drzewo obumarło przed upływem 5 lat od dnia. w którym decyzja o odroczeniu terminu płatności kary stała się ostateczna, kwotę o której mowa w pkt 3, uiszcza się niezwłocznie, chyba że drzewo nie zachowało żywotności z przyczyn niezależnych od podmiotu ukaranego. W pkt 6 stwierdził, że administracyjne kary pieniężne nieuiszczone w wyznaczonym terminie, podlegają wraz z odsetkami za zwlokę przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu [...] kwietnia 2025 r. wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za uszkodzenie lub zniszczenie drzew usytuowanych na działce nr ew. [...] położonej przy ul.. oraz wyznaczył termin przeprowadzenia dowodu z oględzin przedmiotowych drzew na [...] kwietnia 2025 r. Podczas oględzin przeprowadzonych w tej dacie przez przedstawicieli organu z udziałem przedstawicieli strony stwierdzono, co następuje: Drzewa w ilości 9 sztuk gat.: nr 1 – Klon zwyczajny o obw. 98 cm, nr 2 – Lipa drobnolistna o obw. 76 cm, nr 3 – Lipa drobnolistna o obw. 102 cm. Nr 4 – Lipa drobnolistna o obw. 106 cm. nr 5 – Lipa drobnolistna o obw. 119 cm, nr 6 – Klon zwyczajny o obw. 99 cm. nr 7 – Klon zwyczajny o obw. 97 cm. nr 8 – Lipa drobnolistna o obw. 78 cm rosną w szpalerze, w pasie zieleni rozdzielającym parking z chodnikiem. Drzewo nr 9 – Lipa drobnolistna, 3 pnie o obw.: 65 cm, 63 cm, 50 cm rośnie na niewielkim skwerku zieleni pomiędzy wejściami do klatek schodowych. Korony wyżej wymienionych drzew zostały poddane zabiegom – cięciom redukcyjnym, w wyniku których usunięto znaczną ilość gałęzi. Według wypowiedzi przedstawiciela strony obecnego podczas oględzin, zabiegi na przedmiotowych drzewach zostały wykonane w styczniu 2025 r. Wykonawcą przycinki była I. Sp. z o. o. w [...]. Drzewa zostały skorygowane z uwagi na prośby i interwencje mieszkańców. Powodem przeprowadzenia prac był posusz w koronach, zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz bliskość ciągów komunikacyjnych. Prace wykonane zostały w sposób uwzględniający częste złe warunki atmosferyczne, które prowadziły do złamań i nadłamań gałęzi i konarów drzew – co stwarzało zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców. Mając na uwadze obowiązek podjęcia wszelkich działań niezbędnych do rozpatrzenia sprawy organ stwierdził, iż przydatne w przedmiotowym postępowaniu będą zdjęcia pozyskane z Google Maps Street View. Organ wykorzystał zdjęcia z: kwietnia 2022 r. i listopada 2020 r. dla oznaczenia stanu drzew przed wykonaniem cięć. Są to ogólnodostępne fotografie ukazujące objęte postępowaniem. Drzewa z najpóźniejszego okresu poprzedzającego czas przycinki koron, jednocześnie umożliwiające nałożenie obrysów koron drzew po wykonaniu redukcji. Organ dobierał zdjęcia dostępne w zasobach Google Street View w taki sposób, by najrzetelniej dopasować obrysy zredukowanych koron do ujęć koron drzew przed przystąpieniem do prac. W związku z powstaniem przesunięć, organ nie miał możliwości wykorzystania zdjęć bazowych z tego samego okresu wegetacyjnego dla wszystkich drzew objętych postępowaniem, w związku z powyższym do wykonania obliczeń wykorzystano ujęcia z dwóch różnych okresów. W związku z koniecznością ustalenia procenta usuniętej objętości koron 9 szt. drzew dokonano analizy zdjęć pochodzących z zasobów Google Maps Street View przedstawiających drzewa nr 2, 3, 4, 5, 6, 9 z kwietnia 2022 r. i nr 1, 7, 8 z listopada 2020 r. – do oznaczenia powierzchni koron drzew przed przystąpieniem do cięć oraz z kwietnia 2025 r. – do oznaczenia powierzchni koron drzew – po przeprowadzeniu redukcji. Następnie wykorzystując program Inkscape (bezpłatny, otwartoźródłowy program do tworzenia i edycji grafiki wektorowej z możliwością pracy na warstwach) nałożono na siebie dwa zdjęcia: obrazujące stan drzew przed wykonaniem przycinki oraz przedstawiające obraz przedmiotowych drzew po przeprowadzeniu zabiegów redukujących koronę. Nałożenie na siebie tych samych drzew przed i po przycince wizualnie odzwierciedla zakres wykonanych prac w obrębie koron. W związku z tym, iż drzewo nr 9 od pasa drogowego dzieli ciąg pieszy oraz pas zieleni na którym rosną drzewa, w znacznej części zostało ono przysłonięte przez gałęzie drzew usytuowanych bliżej ulicy. Takie usytuowanie uniemożliwiło nałożenie – dopasowanie do siebie korony tego drzewa przed i po przycince. Aby obliczyć procentowo objętość usuniętych części koron organ posłużył się wzorami na pole powierzchni figur geometrycznych, które pozwoliły najdokładniej obliczyć ich powierzchnię przed cięciem i po redukcji. Na podstawie zebranych danych wykonano obliczenia (załączona do akt sprawy notatka służbowa z [...] czerwca 2025 r.), które jednoznacznie wykazały, że drzewa objęte niniejszym postępowaniem zostały zniszczone, gdyż procent usuniętych części koron drzew wynosi odpowiednio: nr 1 – 86.51 %. nr 2 – 71.33 %, nr 3 – 69,47 %, nr 4 – 65.20 %. nr 5 – 67,29 %. nr 6 – 54.59 %. nr 7 – 53.63 %, nr 8 – 83.94 %. Analizując wizualny efekt przeprowadzonych cięć korony drzewa nr 9 oraz jej wygląd na dostępnych zdjęciach z Google Maps (porównując przy tym wykonane obliczenia na pozostałych 8 drzewach) organ stwierdził, że zabiegi przeprowadzone w tym samych czasie, przez tego samego wykonawcę obejmowały taki sam zakres. Mając na uwadze powyższe uznano, że drzewo oznaczone podczas oględzin numerem 9, w wyniku przeprowadzonych cięć zostało również zniszczone. Obliczenia zostały wykonane na korzyść strony, ponieważ ani w obrysie ani w obliczeniach nie zostały ujęte pojedyncze wystające gałęzie. Do porównań koron wykorzystano zdjęcia pochodzące z: listopada 2020 r. i kwietnia 2022 r., tj. z minimum trzech lat przed przycinką. W związku z czym wiadomym jest. że w tym okresie korony przedmiotowych drzew zwiększyły swoje objętości – masę zieloną, a więc w rzeczywistości były jeszcze większe. Niezależnie od powodu jakim kierowała się strona podejmując decyzję o wykonaniu redukcji koron, powinna postępować zgodnie z art. 87a ust. 2 u.o.p. Zdaniem organu wykonanych cięć nie można zaliczyć do żadnej z kategorii przewidzianych w w/w przepisie, gdyż zakres prac wykonany był w zbyt szerokim zakresie. Drzewa będące przedmiotem niniejszego postępowania nie miały usuniętych jedynie suchych czy nadłamanych gałęzi. Nie były to też drzewa, którym koronę kiedykolwiek wcześniej formowano i należało to czynić dalej. Na zdjęciach pochodzących z zasobów Google Maps zaobserwować można że korony w/w drzew były już wcześniej poddawane równie drastycznej przycince. Jednakże ideą cięć formujących jest utrzymywanie ukształtowanej korony, a nie cykliczne pozbawianie drzewa gałęzi, w celu jego zmniejszenia. Próba znacznego zmniejszenia korony dużego, w pełni rozwiniętego drzewa, w celu wprowadzenia w nim cięć formujących jest z założenia błędna i prowadzi do jego uszkodzenia lub zniszczenia, jeśli kilka lat wcześniej doszło do zniszczenia drzewa w wyniku nadmiernej redukcji korony, to cykliczne cięcie "po starych cięciach", nie jest utrzymaniem uformowanego kształtu korony, tylko jego ponownym zniszczeniem. Ponadto statyka w/w drzew również nie była i nie jest zachwiana, co mogłoby być powodem do przeprowadzenia prac pielęgnacyjnych zmierzających do przywrócenia stabilności drzewa. Biorąc pod uwagę powyższe, wykonywanych cięć nie można uznać za prawidłowe formowanie korony czy pielęgnację. Źle wykonywane cięcia w koronach spowodowały, że gałęzie wyrastające w miejscach cięć są słabe, źle przytwierdzone do gałęzi macierzystej, co skutkować będzie ich ciągłym wyłamywaniem. Dodatkowo każde cięcie dla drzewa jest stresem, a każda, szczególnie duża rana, to wrota infekcji patogenów. Drzewa, które po radykalnych zabiegach jeszcze przez kilka lat egzystują, a nawet odbudowują korony, po pewnym czasie wyczerpują swoje zapasy energetyczne i zaczynają zamierać. Osłabione drzewo staje się łatwym obiektem infekcji grzybowych, bakteryjnych i ataków owadów. Radykalne cięcie drzew jest zabiegiem przyczyniającym się do zwiększenia zagrożenia bezpieczeństwa i prowadzącym do przyspieszonego zamierania drzew. Podejmując decyzję o wykonaniu zabiegów polegających na redukcji koron przedmiotowych drzew strona powinna znać obowiązujące przepisy u.o.p. i się do nich stosować, co oznacza, że nie powinna była wykonać tak drastycznych cięć. Przycinka koron opisana powyżej nie była zasadna i doprowadziła do zniszczenia w/w drzew. Wszczynając postępowanie w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie czy uszkodzenie drzew bierze się pod uwagę stan drzew bezpośrednio po dokonanej przycince. Zebrana dokumentacja zawiera szczegółowe wyliczenia świadczące o tym. że drzewa zostały zniszczone. W chwili obecnej nie można stwierdzić, czy drzewa mają szansę na przeżycie i dalszy rozwój. U.o.p. wskazuje, że jeżeli stopień zniszczenia drzew nie wyklucza zachowania ich żywotności, wówczas administracyjna kara pieniężna nakładana jest w wysokości 30% pełnej kary – na dzień wydania decyzji. Pozostałe 70% administracyjnej kary pieniężnej odraczane jest na okres 5 lat, gdyż stopień zniszczenia drzew pozwala mieć nadzieję na zachowanie przez nie żywotności. Przycinanie drzew związane jest zwykle z likwidacją uciążliwości związanych z ich występowaniem. Jak wynika z ustaleń, podmiotem odpowiedzialnym za zniszczenie przedmiotowych drzew jest Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w [...]., gdyż jest zarządcą nieruchomości, na której zlokalizowane są drzewa i zleciła wykonanie prac polegających na zredukowaniu koron przedmiotowych drzew. Zgodnie z art. 88 ust. 2 u.o.p. kara za uszkodzenie drzewa lub krzewu jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Poza tym na gruncie art. 88 ust. 1 pkt 4 u.o.p. nie ma znaczenia okoliczność, czy posiadacz nieruchomości był osobistym sprawcą deliktu. czy w tym celu posłużył się osobą trzecią. Dla przyjęcia odpowiedzialności posiadacza za uszkodzenie drzewa przez osobę trzecią wystarczy, że posiadacz nieruchomości wiedział o tym i na to się godził Skoro zatem Spółdzielnia jako posiadacz terenu, powierzył dokonanie cięć pielęgnacyjnych osobom trzecim, odpowiada on za działania i zaniechania tych osób. Na skutek wniesienia przez Spółdzielnię [...] odwołania, decyzją z dnia [...] października 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło m.in., iż w myśl art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. administracyjną karę pieniężną wymierza się za zniszczenie drzewa. Pojęcie "zniszczenia drzewa" posiada swoją prawną treść nadaną art. 87a ust. 5 u.o.p. Za zniszczenie drzewa uważa się usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2 art. 87a. W celu zrekonstruowania normatywnego wzorca rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zniszczenie drzewa w oparciu o art. 87 ust. 5 u.o.p., należy uwzględnić, czy w sprawie nie mają zastosowania przesłanki z art. 87a ust. 2 u.o.p., wyłączające odpowiedzialność za ponadnormatywne usuniecie gałęzi drzewa, tj.: 1) usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych; 2) utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa; 3) wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa. W następstwie dokonania tych ustaleń możliwa jest w dalszej kolejności ocena, czy ewentualnie doszło do zniszczenia lub uszkodzenia drzewa. W konsekwencji, w ujęciu metodologicznym powołanych wyżej przepisów, w przypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek z art. 87a ust. 2 u.o.p. należy wyłączyć odpowiedzialność za uszkodzenie lub zniszczenie drzewa. Nadto usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony wyżej, stanowi zniszczenie drzewa, a zatem podlega karze określonej w art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. Decyzja w przedmiocie wymiaru kary administracyjnej za zniszczenie drzewa jest decyzją związaną. Odpowiedzialność administracyjna za usunięcie czy zniszczenie drzew bez zezwolenia nie jest oparta na zasadzie winy, lecz ma charakter obiektywny, wyłączną i wystarczającą podstawą nałożenia kary administracyjnej jest działanie bezprawne, tj. w przedmiotowej sprawie sprzeczne zarówno z wymogiem uprzedniego uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew jak i przekroczenie zakresu dopuszczalnych prac pielęgnacyjnych. Dla stwierdzenia iż nastąpiło zniszczenie drzewa w rozumieniu u.o.p., które zagrożone jest sankcją w postaci administracyjnej kary pieniężnej, konieczne jest łączne wystąpienie określonych okoliczności dotyczących stanu faktycznego. Pierwszą z nich jest ustalenie, że nastąpiło usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, drugą okolicznością jest ustalenie, że usunięcie gałęzi nie nastąpiło w celu o którym mowa w art. 87a ust. 2. W okolicznościach niniejszej sprawy doszło do zniszczenia 9 sztuk drzew, usytuowanych na działce nr [...] położonej przy ul. [...], od strony wejścia do klatek schodowych, W związku z koniecznością ustalenia procenta usuniętej objętości ich korony organ dokonał analizy zdjęć pochodzących z zasobów Google Maps z listopada 2020 r. lub kwietnia 2022 r. względem zdjęć wykonanych podczas oględzin w kwietniu 2025 r. Organ wykorzystał zdjęcia z listopada 2020 r. bądź kwietnia 2022 r. dla oznaczenia stanu przedmiotowych drzew przed wykonaniem cięć. Są to ogólnodostępne fotografie ukazujące objęte postępowaniem drzewa obrazujące ich stan z najpóźniejszego okresu poprzedzającego czas tegorocznej przycinki koron. W przedmiotowym postępowaniu użyto zdjęcia pochodzące z dwóch różnych lat z uwagi na dostępną perspektywę umożliwiającą najdokładniejszą ocenę skali redukcji koron. Wykorzystując program Inkscape nałożono na siebie dwa zdjęcia: obrazujące stan drzew przed wykonaniem przycinki oraz przedstawiające obraz przedmiotowych drzew po zabiegach redukujących koronę. Nałożenie na siebie tych samych drzew przed i po przycince wizualnie odzwierciedla zakres wykonanych tegorocznych prac w obrębie koron. Aby obliczyć procentowo wielkość korony, która została usunięta, posłużono się wzorami na pole powierzchni figur geometrycznych, które w ocenie organów w miarę możliwości pozwoliły najdokładniej obliczyć powierzchnię koron przed cięciem i obecnych. Zgodnie z art. 87a ust. 5 u.o.p. usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2 (usunięcie gałęzi obumartych lub nadłamanych, utrzymanie uformowanego kształtu, wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywrócenia statyki drzewa) stanowi zniszczenie drzewa. Zgodnie z art. 87a ust. 4 u.o.p. usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2 (usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych, utrzymanie uformowanego kształtu, wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywrócenia statyki drzewa) stanowi uszkodzenie drzewca. Według obliczeń wykonanych na 8 sztukach drzew, z uwzględnieniem przepisów u.o.p., przywołane wyżej drzewa na skutek cięć uległy zniszczeniu. Analizując wizualny efekt wykonanych cięć drzewa oznaczonego w protokole nr 9 oraz wygląd jego korony na dostępnych zdjęciach z Google Maps., porównując przy tym wykonane obliczenia, organ stwierdził, że zabiegi przeprowadzone w tym samych czasie, przez tego samego wykonawcę spowodowały, iż drzewa zostały przycięte w takim samym zakresie, w związku z czym mając na uwadze powyższe informacje uznano, że drzewo nr 9 gat. Lipa drobnolistna w wyniku przeprowadzonych cięć zostało zniszczone. W ocenie Kolegium organ I instancji wykazał on. iż mamy do czynienia z sytuacją zniszczenia drzew, o czym stanowi art. 87a ust. 5 u.o.p. Analiza uzasadnienia, jak i dokumentów w sprawie wskazuje, że zasadniczym dowodem przemawiającym za zniszczeniem są zdjęcia z listopada 2020 r., bądź kwietnia 2022 r., pozyskane z Google Maps, względem zdjęć wykonanych podczas oględzin w kwietniu 2025 r. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż metoda obliczeń przedstawiona przez organ I instancji wzbudza wątpliwość i wiarygodność pomiarów dokonanych przy jej użyciu, Kolegium wyjaśniło, iż skarżąca nie przedstawiła żadnych innych metod obliczeń, które mogłyby stanowić argument przemawiający za uznaniem, iż organ I instancji nieprawidłowo oszacował wielkość procentową zniszczenia przedmiotowych drzew. Konieczność czy zasadność przeprowadzenia cięć, by zachować walory estetyczne jak i poprawić bezpieczeństwo i komfort życia mieszkańców nie oznacza jednak, że drzewo w wyniku takich cięć może zostać uszkodzone lub zniszczone. Nie może również zmienić tej kwalifikacji okoliczność, że cięć dokonywał podmiot będący profesjonalistą na rynku. Na ustalenie, iż doszło do zniszczenia drzew, nie miał wpływu fakt, że drzewa zazieleniły sie na wiosnę. Kwestia zachowania żywotności drzewa lub braku żywotności drzewa z przyczyn niezależnych od podmiotu ukaranego została uwzględniona poprzez odroczenie terminu płatności 70% wysokości kary, co organ I instancji ustalił w pkt 3 rozstrzygnięcia skarżonej decyzji. Z kolei załączona prywatna opinia dendrologiczna z [...] lipca 2025 r. odnosi się do stanu po dokonanym cięciu. Zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. jedynie gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Powołanie biegłego, w myśl art. 84 § 1 k.p.a. ma charakter-fakultatywny i zależy od uznania organu prowadzącego postępowanie. To strona kwestionująca te ustalenia może posłużyć się dowodami wskazującymi na okoliczności, których istnienie bądź ich brak pragnie wykazać. Nadto organ w ramach wyspecjalizowanego wydziału ochrony środowiska i rolnictwa zatrudnia pracowników posiadających wymaganą wiedzę z zakresu ochrony środowiska, która w określonych sytuacjach umożliwia im samodzielne dokonywanie ustaleń w przedmiocie zakresu cięć pielęgnacyjnych drzew, bez potrzeby zwracania się o opinię biegłego w każdym przypadku. Ponieważ w przedmiotowej sprawie ewidentnie doszło do zniszczenia drzewa, w ocenie Kolegium powołanie biegłego dendrologa nie było konieczne do wykazania, że doszło do jego zniszczenia. Reasumując, Kolegium uznało, że w sprawie organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, które odpowiada zasadom wynikającym z przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz an. 80 k.p.a. i na podstawie kompletnego materiału dowodowego zebranego w toku tego postępowania ustaliły stan faktyczny sprawy, w tym w sposób niewątpliwy okoliczności o kluczowym znaczeniu dla zastosowania ustawy, co dawało podstawy do obciążenia skarżącej karą administracyjną. Zarzuty odwołania należało uznać za bezzasadne. Kolegium nie dopatrzyło się również z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Na powyższą decyzję SKO w [...]. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając naruszenie: 1) przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy: a) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interes obywateli, w tym uchylenie się od zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego miarodajnego dla dokładnego ustalenia stanu faktycznego, zwłaszcza poprzez: - ograniczenie się do przeprowadzenia pomiarów redukcji koron drzew jedynie wobec 8 spośród 9 drzew objętych rozstrzygnięciem i bezpodstawne ekstrapolowanie uzyskanych w ten sposób wyników na 9 drzewo oraz dokonanie oceny rzekomego zniszczenia ww. drzewa "na oko", w oderwaniu od jakichkolwiek materiałów dowodowych; - przeprowadzenie szczątkowych pomiarów redukcji koron w odniesieniu do 8 drzew wyłącznie w oparciu o wyliczenie pól Hgur płaskich, która to metoda jest całkowicie nieadekwatna do obliczenia objętości korony (będącej figurą trójwymiarową, o nieregularnych kształtach), co czyni wyliczenia całkowicie dowolnymi i niewiarygodnymi), przy całkowitym zbagatelizowaniu stanowiska skarżącego odnośnie uznanych metod szacowania objętości korony drzew (artykułowanych w odwołaniu i załączonej do niego opinii dendrologicznej) i aproksymacji oraz przerzuceniu na Stronę obowiązku przedłożenia wyliczeń rzetelnych, skoro kwestionuje ona całkowicie nieadekwatne wyliczenia organów obu instancji; - przeprowadzenie szczątkowych pomiarów redukcji koron w odniesieniu do 8 drzew w oparciu o fotografie pozyskane z serwisu Google Maps Street View z listopada 2020 r. i kwietnia 2022 fotograficznych (odległość od obiektu, ogniskowa), służącego zachowaniu pełnej porównywalności z fotografiami wykonanymi w toku postępowania i bez choćby próby zgromadzenia tych danych; - zaniechanie wyjaśnienia przez wskazywanych w protokole oględzin z [...] kwietnia 2025 r. (posusz w koronach, złamania i nadłamania konarów drzew, usunięcie zagrożenia dla mieszkańców i mienia, usunięcie gałęzi obumarłych i nadłamanych), jak również okoliczności wskazujących na wykonywanie cięć ponad wcześniejszymi cięciami i ukształtowanie koron w drodze zabiegów pielęgnacyjnych realizowanych we wcześniejszych latach, co ma znaczenie w kontekście przesłanek egzoneracyjnych wskazanych w art. 87a ust. 2 pkt 1 i u.o.p.; - zaniechanie poszukiwania dalszych dowodów w sytuacji istniejących niedogodności i przeszkód w ustaleniu stanu faktycznego (brak adekwatnych materiałów fotograficznych, zastrzeżenia do materiałów fotograficznych, zarzuty merytoryczne dotyczące utrzymania uformowanych koron wtórnych wykształconych w wyniku zabiegów realizowanych we wcześniejszych latach itp.), jak choćby dowodu z opinii biegłego dendrologa, a zamiast tego oparcie ustaleń faktycznych na arbitralnych, nieweryfikowalnych założeniach organów obu instancji oraz gołosłownych twierdzeniach o "wizualnej ocenie efektu" cięć wykonanych w obrębie korony drzewa nr 9; - przerzucenie na stronę obowiązku zapewnienia własnych, rzetelnych wyliczeń objętości korony drzew, konkurencyjnych wobec nierzetelnych i szczątkowych pomiarów przeprowadzonych przez organy obu instancji w sytuacji, gdy ciężar udowodnienia przesłanek odpowiedzialności skarżącego spoczywa na organie; b) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i wydanie rozstrzygnięcia podważającego zaufanie do władzy publicznej, w szczególności: - oparcie rozstrzygnięcia na dowolnie, arbitralnie dobranych ustaleniach i założeniach, w tym obliczenie zakresu redukcji korony drzew w odniesieniu do 8 wybranych drzew spośród 9 (rzekomo zniszczonych) i ekstrapolowanie przyjętych obliczeń na kolejne, 9. drzewo objęte rozstrzygnięciem, przy zastosowaniu wadliwej, nieadekwatnej metody określenia objętości korony drzewa (w oparciu o obliczenie pól figur płaskich); - przyjęcie skali redukcji koron dla jednego drzewa, rzekomo zniszczonego "na oko", bez jakichkolwiek obliczeń i bez oparcia w jakimkolwiek materialne dowodowym sprawy, choć wyniki szczątkowych obliczeń dla pozostałych 8 drzew objętych rozstrzygnięciem różniły się istotnie, w tym w dwóch przypadkach nieznacznie przekroczyły próg 50%; - przerzucenie na stronę obowiązku zapewnienia własnych, rzetelnych wyliczeń objętości korony konkurencyjnych wobec nierzetelnych i szczątkowych pomiarów przeprowadzonych przez organy obu instancji; - nieustosunkowanie się do argumentów merytorycznych podnoszonych przez stronę w odwołaniu od decyzji I instancji, w tym zawartych w załączonej do odwołania opinii dendrologicznej, wysoce specjalistycznego charakteru zarzutów, w szczególności w zakresie dotyczącym wcześniejszych redukcji koron drzew objętych rozstrzygnięciem, wykształcenia się korony wtórnej, utrzymania jej uformowanego kształtu i zasad jej pielęgnacji; - powoływanie się w decyzji na kryteria nieweryfikowalne, takie jak "ogólne zasady cięć", bez przywołania źródeł w przepisach prawa lub literaturze dotyczącej dendrologii, co sprawia, że decyzja jest w istocie oparta na całkowicie arbitralnych ocenach przywoływanych przez organ; c) art. 9 k.p.a. poprzez uchylenie się organów obu instancji od wykonania obowiązku wyczerpującego informowania strony i udzielenia niezbędnych wyjaśnień i wskazówek dotyczących wykazywania określonych okoliczności faktycznych, np. okoliczności egzoneracyjnych, na które strona naprowadzała w protokole oględzin z dnia [...] kwietnia 2025 r. oraz w odwołaniu od decyzji I instancji; d) art. 80 k.p.a. przez przeprowadzenie dowolnej, powierzchownej, arbitralnej oceny materiału dowodowego, w tym pominięcie szeregu istotnych okoliczności oraz przyjęcie za udowodnione istotnych okoliczności, które nie znajdują oparcia w zgromadzonym przez organy I i II instancji materiale dowodowym, w szczególności: - przyjęcie ustalenia, zgodnie z którym drzewo nr 9 objęte rozstrzygnięciem to lipa drobnolistna, podczas gdy w rzeczywistości jest to drzewo gat. wiąz szypułkowy; - przyjęcie ustalenia o zniszczeniu 9 drzew w oparciu o obliczenia przeprowadzone dla jedynie 8 z nich, bez jakiegokolwiek związku z materiałem dowodowym, jedynie w oparciu o "wizualną ocenę cięcia" drzewa nr 9, która nie ma odzwierciedlenia ani w protokole oględzin, ani w innych materiałach sprawy, a co więcej w dwóch przypadkach według obliczeń samego organu jedynie nieznacznie przekroczono próg 50%, a co za tym idzie nie ma żadnej gwarancji, że w przypadku drzewa nr 9 redukcja korony była mniejsza niż 50%), przy jednoczesnym przeprowadzeniu fragmentarycznych i powierzchownych wyliczeń w oparciu o wadliwą metodologię wyliczenia pól figur płaskich, podczas gdy korona drzewa jest obiektem trójwymiarowym, a przepisy wymagają obliczenia redukcji objętości koron (a nie powierzchni), a ponadto niezastosowanie żadnej z uznanych metod szacowania objętości korony i aproksymacji (przywołanych przez stronę w odwołaniu); - przyjęcie skali redukcji korony dla drzewa nr 9 (rzekomo lipa drobnolistna, w rzeczywistości wiąz szypułkowy) "na oko" bez jakichkolwiek obliczeń i bez oparcia w materialne dowodowym sprawy, choć wyniki szczątkowych, powierzchownych obliczeń dla pozostałych 8 drzew objętych rozstrzygnięciem różniły się znacznie, w tym w dwóch przypadkach nieznacznie przekroczyły próg 50%; co sprawia, że ustalenie to jest całkowicie arbitralne i nie poddaje się żadnej kontroli; - pominięcie okoliczności wskazywanych przez skarżącego w protokole oględzin z dnia [...] kwietnia 2025 r. (występowanie posuszu, usunięcie zagrożenia dla mieszkańców i mienia, usunięcie gałęzi obumarłych i nadłamanych), jak również okoliczności wskazujących na wykonywanie cięć ponad wcześniejszymi cięciami i ukształtowanie koron w drodze zabiegów pielęgnacyjnych realizowanych we wcześniejszych latach, co ma znaczenie w kontekście przesłanek egzoneracyjnych wskazanych w art. 87a ust. 2 u.o.p.; - błędne i pozbawione podstaw ustalenie, jakoby korony przedmiotowych drzew nie były w przeszłości formowane (pomimo przyznania, że korony były wcześniej poddawane cięciom), podczas gdy w istocie kształt koron przedmiotowych drzew był ukształtowany w toku zabiegów redukcyjnych prowadzonych we wcześniejszych latach (kilkanaście lat wcześniej), co prowadziło do ukształtowania się koron wtórnych), na co wskazują fotografie wykorzystane przez organ do obliczeń (ale również dostępne w serwisie Google Maps) fotografie z lat wcześniejszych), na co zwracała uwagę strona w odwołaniu, a jednocześnie w braku ustawowej definicji "formowania" należy nadać temu pojęciu znaczenie słownikowe ("nadawać kształt"), w którego świetle zabiegi podejmowane przez Stronę służyły utrzymaniu uformowanego kształtu korony drzewa w rozumieniu art. 87a ust. 2 pkt 2 u.o.p.; - bezpodstawne przyjęcie, że zabiegi redukcyjne i pielęgnacyjne (realizowane w istocie w obrębie koron wtórnych, ukształtowanych we wcześniejszych latach) nie stanowiły utrzymania uformowanego kształtu koron drzew w rozumieniu art. 87a ust. 2 pkt 2 u.o.p., lecz "ponowne zniszczenie drzewa", przy jednoczesnym stwierdzeniu przez organ, że "źle wykonywane cięcia w koronach spowodowały, że gałęzie wyrastające w miejscach cięć są słabe, źle przytwierdzone do gałęzi macierzystej, co skutkować będzie ich ciągłym wyłamywaniem", co z kolei implikuje, wbrew sugestiom organu, konieczność stałych zabiegów pielęgnacyjnych obejmujących redukcję wtórnych, z natury słabszych przyrostów, a zatem utrzymywanie uformowanej korony (na co wskazywała wyraźnie strona i czego organ II instancji w ogóle nie wziął pod uwagę); e) art. 81a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości zaistniałych w sprawie, dotyczących stanu faktycznego, niekorzyść skarżącego, w szczególności przyjęcie szeregu arbitralnych założeń, sprowadzających się do ekstrapolowania szczątkowych obliczeń dokonanych dla 8 drzew na drzewo nr 9, i rozstrzygnięcie wątpliwości dotyczących wcześniejszego uformowania koron i wykształcenia koron wtórnych w kontekście kryterium "utrzymania uformowanego kształtu koron" w rozumieniu art. 87a ust. 2 pkt 2 u.o.p.; f) art. 11 k.p.a i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w decyzji przez organ II instancji, w sposób przekonujący, na jakiej podstawie ustalił, iż doszło do zniszczenia 9 drzew, skoro szczątkowe i wadliwe metodologicznie obliczenia przeprowadzone były dla 8 drzew, przyjęcie przez organy obu instancji "na oko", iż doszło do zniszczenia drzewa nr 9 (mimo braku jakiegokolwiek materiału dowodowego w tym względzie), a nadto nieodniesienie się do szeregu argumentów merytorycznych podniesionych przez stronę w odwołaniu i załączonej do niego opinii dendrologicznej (wspartych bogatą literaturą przedmiotu), dotyczących zasad pielęgnacji, formowania korony (w tym w przypadku istnienia tzw. korony wtórnej) itp., a ograniczenie się do szeregu ogólnikowych twierdzeń dotyczących zasad pielęgnacji drzew bez podania ich źródeł prawnych i merytorycznych, co czyni z nich niepodlegające dyskusji aksjomaty, pozbawione oparcia w przepisach prawa; g) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji rażących błędów popełnionych przez organ I Instancji w zakresie ustalenia stanu faktycznego i obowiązujących reguł dowodowych oraz w zakresie stosowania i wykładni przepisów prawa materialnego (m.in. wykładnia contra legem przepisu art. 87a ust. 2 pkt 2 u.o.p.); 2) prawa materialnego: a) art. 87a ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.p. polegające na jego niezastosowaniu mimo istnienia wyraźnych ku temu podstaw (usunięcie gałęzi obumarłych i nadłamanych, utrzymanie uformowanego wcześniej kształtu korony); b) art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dawał podstawy do uznania, iż zachodzą przesłanki egzoneracyjne wskazane w art. 87a ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.p. Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji, a także o zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p., w myśl którego administracyjną karę pieniężną wymierza się za zniszczenie drzewa lub krzewu. Pojęcia "uszkodzenia drzewa" oraz "zniszczenia drzewa" posiadają swoją prawną treść nadaną przez art. 87a ust. 4 i ust 5 u.o.p. Zgodnie z art. 87a ust. 4 usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi uszkodzenie drzewa. Z kolei w myśl art. 87a ust. 5 za zniszczenie drzewa uważa się usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2 art. 87a. W celu zrekonstruowania normatywnego wzorca rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za uszkodzenie i zniszczenie drzewa w oparciu o art. 87a ust. 4 i 5 u.o.p., należy zatem uwzględnić, czy w sprawie nie mają zastosowania przesłanki z art. 87a ust. 2 u.o.p., wyłączające odpowiedzialność za ponadnormatywne usuniecie gałęzi drzewa, a zatem czy prace w obrębie korony drzewa nie miały na celu: 1) usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych; 2) utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa; 3) wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa. W następstwie dokonania tych ustaleń możliwa jest w dalszej kolejności ocena, czy ewentualnie doszło do zniszczenia lub uszkodzenia drzewa. W konsekwencji, w ujęciu metodologicznym powołanych wyżej przepisów, wskazania wymaga, że w przypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek z art. 87a ust. 2 u.o.p., należy wyłączyć odpowiedzialność za uszkodzenie lub zniszczenie drzewa. W niniejszej sprawie organ ustalił, że w wyniku prac przeprowadzonych w styczniu 2025 r. doszło do zniszczenia 9 drzew rosnących na działce nr [...] położonej przy ul. [...]. Ustalenia dotyczące rozmiaru usuniętych gałęzi koron drzew organ I instancji oparł na podstawie porównania zdjęć drzew pozyskanych z Google Maps Street View pochodzących z kwietnia 2022 r. oraz listopada 2020 r. ze zdjęciami tychże drzew z kwietnia 2025 r. Wykorzystując program Inkscape nałożono na siebie zdjęcia poszczególnych drzew według ich stanu przed przycinką (z 2020 r. oraz 2022 r.) oraz stanu po przycince (z 2025 r.). Następnie posługując się figurami geometrycznym, z których składały się obrazy poszczególnych drzew, organ dokonał obliczeń ubytków koron drzew w wyniku prac przeprowadzonych w styczniu 2025 r. Uzyskane w ten sposób dane doprowadziły organ do ustalenia, że doszło do usunięcia ponad 50 % gałęzi korony poszczególnych drzew, co w rozumieniu art. 87a ust. 5 u.o.p. oznacza ich zniszczenie. Jednocześnie, zdaniem organu I instancji, w sprawie nie znajduje zastosowania art. 87a ust. 2 u.o.p. ponieważ zakres prac wykonany był w zbyt szerokim zakresie i obejmował usuniecie zdrowych gałęzi. Powyższe ustalenia stanu faktycznego sprawy Kolegium uznało za prawidłowe. Na okoliczność przypadków egzoneracyjnych wymienionych w art. 87a usy. 2 u.o.p. organ II instancji wskazał ponadto, że Spółdzielnia nie przedstawiła żadnych dowodów na to, iż usunięciu podlegały tylko gałęzie obumarłe lub nadłamane, nadto wykonane cięcia nie wykazują, aby prace polegały na formowaniu korony drzewa. Powyższe stanowisko zostało w całości zakwestionowane przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a następnie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, gdzie skarżąca podważa zarówno metodę ustalenia rozmiaru usuniętych gałęzi koron drzew, jak i stanowisko organów w kwestii braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 87a ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.p. Strona skarżąca załączyła do odwołania od decyzji organu I instancji opinię dendrologiczną z [...] lipca 2025 r. sporządzoną na zlecenie Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...]. przez dr inż. K.J. z P. w [...], dotyczącą ostatnich zabiegów pielęgnacyjnych wykonanych w koronach przedmiotowych drzew, w tym sposobu ustalenia rozmiaru usuniętych gałęzi. Na podstawie analizy faktograficznej, metodycznej i prawnej autor opinii stwierdził m.in., że: ustalenia organu zostały oparte na podstawie błędnej i nieadekwatnej metody obliczeniowej, polegającej na zastosowaniu wzoru na pole powierzchni figur płaskich do oceny trójwymiarowej korony drzew; materiał dowodowy oparto na nieweryfikowalnych źródłach, w tym zdjęciach z serwisu Google Street View, które nie spełniają kryteriów dokumentacji technicznej ani pomiarowej; wywody organu miały charakter spekulatywny, niepoparty empiryczną diagnozą terenową; argumentacja organu nie uwzględnia przepisów art. 87a ust. 2 pkt 2 u.o.p. Nadto autor opinii wyjaśnił, że zastosowane przez organ obliczenia nie mają zastosowania z uwagi na wykonanie cięć w ramach utrzymania uformowanego kształtu koron drzew w postaci cyklicznych, regularnych koron wtórnych, a nie cięć koron pierwotnych, które wytworzyły się w całym okresie życia drzew. W opinii przedstawiono również specjalistyczne sposoby szacowania objętości koron drzew (aproksymacja), tj.: elipsoidę obrotową, stożek ścięty, sferę lub półsferę, paraboloidę, zbiór wielościanów lub brył nieregularnych. W zaskarżonej decyzji organ nie ustosunkował się wnikliwie do zarzutów i argumentacji odwołania, nadto w ogóle nie odniósł się do treści w/w opinii dendrologicznej, w szczególności do jej twierdzeń opierających się na spostrzeżeniu, że korona drzewa nie jest figurą płaską oraz dotyczących naukowych sposobów szacowania objętości koron drzew. W ocenie Kolegium stan sprawy nie wymagał zwrócenia się o opinię biegłego, gdyż w sprawie ewidentnie doszło do zniszczenia drzew. Zdaniem Sądu sposób procedowania przez organ odwoławczy pozostaje w sprzeczności z zasadami procedury administracyjnej, w tym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Odnosząc się do argumentacji Kolegium wskazać należy, że zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Powołując się na przytoczony przepis słusznie wywiodło Kolegium, że brak jest obowiązku po stronie organu powoływania biegłych, którzy zweryfikowaliby jego stanowisko i wyniki ustaleń w sprawie. To strona kwestionująca te ustalenia może posłużyć się dowodami wskazującymi na okoliczności, których istnienie zamierza wykazać (por. wyrok NSA z 18 listopada 2025 r. III OSK 2602/22, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt badanej sprawy wynika, że kwestionując stanowisko organu oraz podważając istotne jego ustalenia, na poparcie własnych ustaleń i twierdzeń strona przedstawiła opinię dendrologiczną sporządzoną przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną w danej dziedzinie. Treść opinii w zasadniczych kwestiach podważa stanowisko organów obydwu instancji. W ocenie Sądu, pomimo tego, że w/w opinia dendrologiczna nie została na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. dopuszczona w sprawie jako dowód z opinii biegłego, to jednak jako dokument prywatny stanowi element materiału dowodowego sprawy. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W realiach sprawy obowiązkiem organu było odniesienie się do przedłożonego przez stronę dowodu w postaci opinii dendrologicznej z [...] lipca 2025 r., w tym w szczególności do kwestii przedstawionych w tej opinii sposobów ustalenia objętości korony drzewa oraz zastosowania przepisu art. 87a ust. 2 pkt 1 i pkt 2 u.o.p., który dotyczy okoliczności egzoneracyjnych. Argumentacja organu jest pod tym względem ogólna i lakoniczna, natomiast odnośnie kwestii sposobów szacowania objętości koron drzew przedstawionych w opinii, Kolegium nie zajęło żadnego stanowiska stwierdzając, że ustalenia organu I instancji są w tym względzie prawidłowe. W rezultacie w ten sposób doszło również do naruszenia art. 80 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Analiza sprawy dowodzi, że stanowisko organów w kwestii wystąpienia w sprawie przypadków egzoneracyjnych z art. 87a ust. 2 pkt 1 i 2 opiera się na ustaleniach, które mają charakter pobieżny i ogólnikowy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał jedynie, że zakres prac wykonany był w zbyt rozległym zakresie i obejmował dodatkowo usunięcie zdrowych gałęzi. Również ze względu na kształt koron drzew, którym nie nadano sztucznej formy, zdaniem organu nie można przyjąć, że zabiegi miały na celu utrzymanie uformowanego kształtu korony. Prezentując powyższe stanowisko organ zaniechał odniesienia się do twierdzeń skarżącej zawartych w protokole oględzin z dnia [...] kwietnia 2025 r. oraz w odwołaniu od decyzji I instancji. Nadto organ nie uwzględnił okoliczności, że w 2022 r. drzewa poddane były zabiegowi usunięcia gałęzi, a usuwane w 2025 r. gałęzie tworzyły koronę wtórną (por. wyrok NSA z 22 maja 2025 r., III OSK 396/22). W tym stanie sprawy, w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie, organy nie poczyniły bowiem koniecznych ustaleń w zakresie dającym podstawę do wydania rozstrzygnięcia sprawy, czym naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a. W tym kontekście podkreślenia wymaga, że w postępowaniach o charakterze sankcyjnym, w których obciąża się podmioty administrowane obowiązkami w ramach retorsji za naruszenie przepisów prawa administracyjnego, próg staranności w gromadzeniu i rozważeniu materiału dowodowego jest podwyższony (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 21 listopada 2018 r., II SA/Rz 971/18). Brak możliwości kompleksowej weryfikacji wszystkich podnoszonych przez stronę okoliczności uniemożliwia ocenę, czy skarżąca spowodowała zniszczenie 9 drzew wskutek niewłaściwego wykonania zabiegów pielęgnacyjnych określonych przepisem art. 87a ust. 2 i 5 u.o.p., czy też wystąpiła przesłanka egzoneracyjna zawarta w ww. art. 87a ust. 2 pkt 1 lub pkt 2 u.o.p., która uwalniałaby stronę od odpowiedzialności za zniszczenie drzew. Zaznaczenia również wymaga, że rozpoznając sprawę w II instancji organ odwoławczy dokonuje ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a więc kompleksowej oceny całego zebranego materiału dowodowego, a nie jedynie do oceny ograniczającej się do prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji. Dlatego rozpoznając sprawę Kolegium powinno odnieść się do wszystkich zarzutów oraz całej argumentacji zawartej w odwołaniu, nadto winno dokonać oceny zebranego materiału dowodowego, w tym opinii dendrologicznej przedstawionej przez stronę wraz z odwołaniem. W badanej sprawie powyższe wymogi procesowe nie zostały wypełnione, przy czym uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na końcowy wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. oraz § 2 pkt 6 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Zwrot kosztów objął uiszczony wpis od skargi, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa. Ustalając wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika Sąd wziął pod uwagę, że obecnie przed tutejszy Sąd wniesionych zostało kilka skarg Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...]. na decyzje w przedmiocie kary za zniszczenie lub uszkodzenie drzew (tj. sygn. akt II SA/Go 687/25, II SA/Go 693/25, II SA/Go 607/25, II SA/Go 665/25, II SA/Go 687/25), w których to sprawach strona skarżąca reprezentowana jest przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika. Nadto skargi w tychże sprawach opierają się zasadniczo na tych samych zarzutach oraz zawierają tę samą argumentację, które to okoliczności należało uwzględnić oceniając nakład pracy przy sporządzeniu skargi w niniejszej sprawie.