III SA/Łd 564/25
WyrokWSA w Łodzi2026-01-22
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Katarzyna Ceglarska-Piłat, Joanna Wyporska-Frankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji (starosta) ma kompetencje do samodzielnego badania prawidłowości naliczenia punktów karnych przez Policję w postępowaniu o skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji?Ratio decidendi
Organ administracji, wydając decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o przekroczeniu 24 punktów karnych, jest związany liczbą punktów wskazaną przez Policję. Organy te nie posiadają kompetencji do samodzielnego ustalania ani weryfikowania prawidłowości naliczenia punktów karnych, gdyż jest to wyłączna kompetencja Policji. Ewentualne kwestionowanie wpisów do ewidencji punktów karnych powinno odbywać się w odrębnym postępowaniu przed organami Policji lub sądem administracyjnym w drodze skargi na czynność materialnoprawną.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty Bełchatowskiego o skierowaniu J.P. na egzamin sprawdzający kwalifikacje, po tym jak Komendant Wojewódzki Policji we wniosku wskazał na przekroczenie przez J.P. 24 punktów karnych w okresie od stycznia 2023 r. do marca 2024 r. Skarżący kwestionował liczbę przyznanych punktów karnych, zarzucając organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy były związane wnioskiem Policji i nie miały kompetencji do weryfikacji liczby punktów karnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 6 czerwca 2025 roku nr KO.481.7.2025 w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający z zakresu uprawnień kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, C, C1, C+E, C1+E, D1, D, D1+E, D+E, T. oddala skargę.
Decyzją z 6 czerwca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, kolegium lub sko) utrzymało w mocy decyzję Starosty Bełchatowskiego z 9 kwietnia 2025 r., w przedmiocie skierowania J. P. (dalej: strona, strona skarżąca lub skarżący) na egzamin sprawdzający z zakresu uprawnień kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, C, C1, C+E, C1+E, D1, D, D1+E, D+E, T.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne:
23 września 2024 r. wpłynął do organu wniosek (z 18 września 2024 r.) Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi o sprawdzenie kwalifikacji strony skarżącej w związku z przekroczeniem 24 punktów za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 31 stycznia 2023 r. do 27 marca 2024 r.
Decyzją z 11 października 2024 r. Starosta Bełchatowski orzekł o zatrzymaniu stronie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, C, C1, C+E, C1+E, D1, D, D1+E, D+E, T do czasu ustania przyczyny zatrzymania, tj. wykazania się pozytywnym wynikiem egzaminu kontrolnego. Skarżący złożył odwołanie od wskazanej decyzji starosty, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z 27 listopada 2024 r. uchyliło powyżej wskazaną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Wobec powyższego Starosta Bełchatowski wystąpił do Komendy Wojewódzkiej Policji w Łodzi o udzielenie informacji, czy w zakresie ujawnionych punktów karnych istnieje podstawa do wykreślenia punktów karnych z ewidencji. W odpowiedzi na powyższe otrzymano informację, iż po weryfikacji dokumentów okres objęty wnioskiem z 18 września 2024 r., tj. od 31 stycznia 2023 r. do 27 marca 2024 r. został wyznaczony prawidłowo. Pismem z 6 grudnia 2024 r. Starosta Bełchatowski wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień związanych z wnioskiem wydanym przez Komendę Wojewódzką Policji w Łodzi, tj. czy występował o usunięcie z ewidencji kierujących pojazdami punktów karnych oraz o przedłożenie potwierdzeń uiszczenia opłat za mandaty objęte wskazanym powyżej wnioskiem. 23 grudnia 2024 r. skarżący poinformował organ, iż nie kwestionował liczby przyznanych punktów karnych oraz nie podważał wysokości nałożonych mandatów. Następnie, 5 lutego 2025 r., Starosta Bełchatowski przesłał zapytanie do Sądu Rejonowego w Bełchatowie dotyczące wykroczenia z 31 stycznia 2023 r. i 28 lutego 2025 r., a Sąd Rejonowy w Bełchatowie, w odpowiedzi na powyższe, przesłał wyrok z 26 czerwca 2023 r., sygn. akt [...], opatrzony klauzulą prawomocności z 10 października 2023 r.
Decyzją z 9 kwietnia 2025 r. Starosta Bełchatowski orzekł o skierowaniu skarżącego na egzamin sprawdzający z zakresu uprawnień kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, C, C1, C+E, C1+E, D1, D, D1+E, D+E, T. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w okresie od 31 stycznia 2023 r. do 27 marca 2024 r. strona dopuściła się wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego, za które uzyskała łącznie 30 punktów karnych. Skarżący złożył odwołanie od wskazanej powyżej decyzji Starosty Bełchatowskiego.
Powołaną na wstępie decyzją z 6 czerwca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy zaskarżoną doń decyzję Starosty Bełchatowskiego z 9 kwietnia 2025 r., w przedmiocie skierowania skarżącego na egzamin sprawdzający z zakresu uprawnień kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, C, C1, C+E, C1+E, D1, D, D1+E, D+E, T. Organ II instancji powołując treść przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę wydanej decyzji, tj. art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2328 ze zm.), art. 99 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1210 ze zm.), art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1251) wskazał, że starosta wydaje decyzje o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że konstrukcja normatywna zawartego w przywołanym przepisie zwrotu "sprawdzenie kwalifikacji" wyraźnie wskazuje, iż decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją o charakterze związanym, a w konsekwencji pozbawiającym starostę uprawnień do badania celowości otrzymanego od organu Policji skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów, czy też prawidłowości naliczenia przez ten organ liczby punktów karnych. Brak dopuszczalności badania przez starostę prawidłowości naliczenia kierowcy punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, nie pozwala staroście na dociekanie okoliczności towarzyszących przypisywaniu naruszeń (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt II SA/G1 1554/14 - dostępny w: Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej: CBOSA). Przypisywanie punktów karnych za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie z ewidencji należy bowiem do wyłącznej kompetencji Policji. Przypisywanie przez Policję punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego jest czynnością materialno-techniczną, podlegającą kontroli sądów administracyjnych i w przypadku nie zgadzania się z wpisami w ewidencji możliwe jest domaganie się od organów Policji podjęcia działania - aktu lub czynności - mających na celu zmianę wpisów, a następnie wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Natomiast domaganie się prostowania ewidencji w postępowaniu prowadzonym przez starostę jest bezcelowe, bowiem ewidencja pozostaje poza właściwością tegoż organu. Z tego też względu kwestia prawidłowości dokonanych wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przypisanych danemu kierowcy, nie może być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym (w którym przesłanką rozstrzygnięcia jest ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, tak jak ma to miejsce w sprawie skierowania kierowcy na egzamin sprawdzający), ani w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach. Tym samym, ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc odrębne postępowanie w sprawie skierowania na egzamin sprawdzający, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Wiążący jest w tym zakresie wniosek komendanta wojewódzkiego Policji wskazujący liczbę przypisanych punktów przekraczającą limit 24 punktów. Organ wskazał przy tym, iż jak wynika z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 18 września 2024 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami, w okresie od 31 stycznia 2023 r. do 27 marca 2024 r. skarżący kierując pojazdem dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego za co przypisana została mu liczba 30 punktów karnych, tj.: 1) w dniu 31 stycznia 2023 r., naruszenie powodujące zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w którym nie doszło do naruszenia czynności narządu ciała oraz rozstroju zdrowia, liczba punktów: 10; 2) 19 maja 2023 r., naruszenie powodujące zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w którym nie doszło do naruszenia czynności narządu ciała oraz rozstroju zdrowia, liczba punktów: 10; 3) 27 marca 2024 r., naruszenie powodujące zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w którym nie doszło do naruszenia czynności narządu ciała oraz rozstroju zdrowia, liczba punktów: 10. Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, iż wniosek Komendanta Policji wskazuje zatem zarówno daty, w jakich skarżący naruszał przepisy ruchu drogowego, rodzaj naruszeń, jak i przypisaną tym naruszeniom odpowiednią liczbę punktów, określoną zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 września 2022 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2022 r., poz. 1951) - dotyczy naruszeń od dnia 17 września 2022 r. oraz załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2023 r., poz. 1897) - dotyczy naruszeń od dnia 17 września 2023 r. Uwzględniając powyższe kolegium uznało, że organ pierwszej instancji związany był wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi potwierdzającym, że skarżący, zgodnie z ewidencją, w okresie od 31 stycznia 2023 r. do 27 marca 2024 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za które to naruszenia otrzymał łącznie 30 punktów. Dalej kolegium wskazało, iż skoro Starosta Bełchatowski otrzymał od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi wniosek potwierdzający przekroczenie przez skarżącego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów prawa ruchu drogowego, to zobligowany był do wydania - na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw - decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie posiadanej przez skarżącego kategorii prawa jazdy. Kolegium wyjaśniło przy tym, że organ I instancji wystąpił do Komendy Wojewódzkiej Policji w Łodzi o udzielenie informacji, czy skarżący zwrócił się o skorygowanie/wykreślenie punktów karnych z ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego oraz wyjaśnienie w zakresie ujawnionych punktów karnych, tj. czy istnieje podstawa prawna do wykreślenia punktów z ewidencji. W odpowiedzi na powyższe Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Łodzi wskazał, że została przeprowadzona weryfikacja podstaw wystąpienia z wnioskami, w wyniku której potwierdzono, że okres objęty wnioskiem z 18 września 2024 r. przypadający od 31 stycznia 2023 r. do 27 marca 2024 r. został wyznaczony prawidłowo. W wymienionym okresie skarżący trzykrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, a suma punktów za naruszenie przekroczyła 24. Ponadto poinformowano, iż nie wpłynęło żadne pismo w sprawie skorygowania, czy usunięcia, punktów z ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego. Organ II instancji odnosząc się do stanowiska strony ponownie wyjaśnił, że prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, należy do wyłącznej kompetencji właściwych organów Policji. A co za tym idzie tylko organy Policji, jako właściwe do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisywania określonemu naruszeniu odpowiedniej liczby punktów, są władne do korygowania tych punktów. W postępowaniu o skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji organ działa na wniosek Policji i jest związany wpisem w ewidencji i liczbą punktów podanych przez komendanta wojewódzkiego Policji, który z wnioskiem występuje. Tylko komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności. Kolegium wyjaśniło dalej, że stosownie do art. 17 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (w brzmieniu obowiązującym do 16 września 2023 r.) punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 2 lat od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia wydanego w sprawie o naruszenie. Jeżeli w sprawie o naruszenie, o którym mowa w ust. 1, nałożono grzywnę w drodze mandatu karnego stanowiącą dochód budżetu państwa lub gdy grzywnę nałożył w drodze mandatu karnego organ Inspekcji Transportu Drogowego, punkty przypisane temu naruszeniu usuwa się z ewidencji po upływie 2 lat od daty uiszczenia grzywny za naruszenie. Przy czym art. 17 wskazanej ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. został zmieniony przez art. 8 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1123), z dniem 17 września 2023 r. Obecnie art. 17 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw stanowi, iż punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia wydanego w sprawie o naruszenie, jeżeli w sprawie o naruszenie, o którym mowa w ust. 1, nałożono grzywnę w drodze mandatu karnego stanowiącą dochód budżetu państwa lub gdy grzywnę nałożył w drodze mandatu karnego organ Inspekcji Transportu Drogowego, punkty przypisane temu naruszeniu usuwa się z ewidencji po upływie 1 roku od daty uiszczenia grzywny za naruszenie. Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 15 września 2022 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego, obowiązującym od 17 września 2022 r., organ prowadzący ewidencję usuwa z niej punkty przypisane na podstawie wpisu ostatecznego, jeżeli od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia wydanego w sprawie o naruszenie upłynęły 2 lata. Z dniem 17 września 2023 r. weszło w życie rozporządzenie z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego. Stosownie zaś do § 6 ust. 1 pkt 5 tegoż rozporządzenia, z dnia 14 września 2023 r., organ prowadzący ewidencję usuwa z niej punkty przypisane na podstawie wpisu ostatecznego, jeżeli od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia wydanego w sprawie o naruszenie upłynął 1 rok. Organ zaznaczył przy tym, iż przepisy te nie działają wstecz. Według przepisów rozporządzenia z dnia 15 września 2022 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego, które weszło w życie 17 września 2022 r., punkty uzyskane przez kierowców po tej dacie (tj. do 17 września 2023 r.) są "kasowane" po upływie 2 lat. Rozporządzenie z dnia 15 września 2022 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego zostało uchylone 17 września 2023 r. Ustawodawca nie zdecydował się na ustalenie przepisów przejściowych, a zatem nie ma podstaw do stosowania innego terminu niż 2 lata dla usunięcia punktów karnych umieszczonych w ewidencji do 17 września 2023 r. To oznacza, iż punkty karne otrzymane przed 17 września 2023 r. zostaną skasowane dopiero po 2 latach. Jak wynikało z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 18 września 2024 r., skarżący przekroczył 24 punkty karne, czym wyczerpał dyspozycję art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. W tym stanie faktycznym i w świetle niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych normy prawnej art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, organ I instancji miał zatem nie tylko prawo, ale i obowiązek wydać decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, z uwagi na przekroczenie 24 punktów karnych.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zaskarżył powyższej wskazaną decyzję kolegium w całości, zarzucając jej:
- naruszenie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z.2021 r., poz. 2328 ze zm.), art. 99 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 49 ust, 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2024 r., poz. 1210 ze zm.), art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1251), poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że skarżący za popełnione naruszenia w okresie od 31 stycznia 2023 r. do 27 marca 2024 r. posiada 30, a nie 20 punktów karnych i skierowanie go na tej podstawie na egzamin sprawdzający;
- naruszenie art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 10, oraz art. 11 k.p.a., gdyż organ nie działał w granicach prawa, nie działał na korzyść i w interesie skarżącego, nie zastosował ustawy korzystniejszej dla sprawcy wykroczenia, nie współdziałał należycie z Komendantem Wojewódzkim, oraz nie wyjaśnił skarżącemu, dlaczego tak naprawdę przyjęto inny system punktowy, zamiast zastosować korzystniejszy dla skarżącego oraz jak organ w ogóle przeliczył te punkty;
- naruszenie art. 77, art. 80 art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie stanu sprawy i wyciągnięcie z tego niewłaściwych wniosków, a także niepełne wyjaśnienie motywów decyzji w uzasadnieniu decyzji;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji o treści jak wyżej i w konsekwencji utrzymanie w obrocie prawnym decyzji Starosty Bełchatowskiego dotkniętej uchybieniami.
Mając na uwadze powyższe, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji kolegium w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty Bełchatowskiego z dnia 9 kwietnia 2025 r., a także stwierdzenie bezskuteczności czynności Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi, który dokonał błędnego wpisu do ewidencji punktów karnych i umorzenie postępowania w sprawie. Jednocześnie, gdyby sąd uznał, iż samodzielnie nie może dokonać korekty punktów karnych, strona skarżąca wniosła na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu ostatecznego zakończenia wszczętego przez stronę postępowania w przedmiocie korekty punktów karnych u Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi. W ocenie strony może mieć to wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. W przypadku uwzględnienia skargi i nieotrzymania pomocy prawnej skarżący wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) – dalej: "p.u.s.a." - i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 p.u.s.a.). Oznacza to, że sądy administracyjne kontrolują zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami postępowania administracyjnego, a także kontrolują prawidłowość zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę w całości albo w części.
W niniejszej sprawie kognicji sądu poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 6 czerwca 2025 r., którą organ ten utrzymał w mocy zaskarżoną doń decyzję Starosty Bełchatowskiego z 9 kwietnia 2025 r. w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie uprawnień kategorii kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, C, C1, C+E, C1+E, D1, D, D1+E, D+E, T.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2328 ze zm.) - dalej: "ustawa zmieniająca", zgodnie z którym, do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów – na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Należy przy tym zaznaczyć, że art. 18 wskazanej ustawy wszedł w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia, stosownie do art. 23 pkt 3 ustawy zmieniającej. Ogłoszenie ustawy nastąpiło w Dzienniku Ustaw z 16 grudnia 2021 r., a zatem art. 18 uzyskał moc obowiązującą od 17 września 2022 r. W niniejszej sprawie wszystkie naruszenia przepisów ruchu drogowego, za które skarżący uzyskał liczbę ponad 24 punktów karnych, miały miejsce po 17 września 2022 r., a zatem już pod rządami obowiązującego art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej, nakładającego na starostę – w przypadku wpłynięcia wniosku komendanta wojewódzkiego Policji – bezwzględny obowiązek skierowania osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w przypadku przekroczenia 24 punktów karnych.
W myśl art. 17 ust. 1 ustawy zmieniającej, do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów, w skali od 1 do 15, i wpisuje się ją do tej ewidencji.
Stosownie zaś do art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 957), minister właściwy do spraw informatyzacji w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw informatyzacji komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Dotychczas nie został ogłoszony komunikat, o którym mowa w przywołanych wyżej przepisach, tj. komunikat określający termin wdrożenia wymienionych rozwiązań technicznych. W związku z powyższym organ I instancji zobligowany był do wydania w rozpoznawanej sprawie decyzji na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej.
Z akt sprawy wynika, że skierowanie skarżącego przez organ na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nastąpiło na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 18 września 2024 r. (pismo to wpłynęło do organu 23 września 2024 r.). We wniosku tym Komendant Policji wskazał, iż skarżący otrzymał łącznie ponad 24 punkty karne za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Z wniosku wynikało, że skarżący trzykrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, tj.: 1) w dniu 31 stycznia 2023 r., Zelów, naruszenie powodujące zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w którym nie doszło do naruszenia czynności narządu ciała oraz rozstroju zdrowia, punkty: 10; 2) 19 maja 2023 r., Bełchatów, naruszenie powodujące zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w którym nie doszło do naruszenia czynności narządu ciała oraz rozstroju zdrowia, punkty: 10; 3) 27 marca 2024 r., Bełchatów, naruszenie powodujące zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w którym nie doszło do naruszenia czynności narządu ciała oraz rozstroju zdrowia, punkty: 10. Wobec powyższego skarżący przekroczył liczbę 24 punktów karnych. W tej sytuacji organ zobligowany był uwzględnić wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi i po wszczęciu postępowania, na podstawie przywołanego art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej, skierować skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie organy związane były informacją co do liczby punktów karnych podanych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi we wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy nie miały one bowiem kompetencji do samodzielnego ustalania liczby punktów karnych przypisanych kierowcy i wpisanych do ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi naruszających przepisy ruchu drogowego. Tylko komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń. Kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, liczby punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, nie może być więc rozpatrywana, ani w postępowaniu administracyjnym, w którym liczba punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest przesłanką rozstrzygnięcia, ani w postępowaniu sądowym kontrolującym decyzje wydane w takich sprawach. Przyjęcie poglądu, że organ administracji jest uprawniony do samodzielnego weryfikowania liczby punktów karnych prowadziłoby w rezultacie do tego, że to organ, a nie właściwy organ Policji, ustalałby liczbę przypisanych danemu kierowcy punktów karnych. Osoba, która naruszyła przepisy ruchu drogowego może jednak podejmować próbę zakwestionowania prawidłowości dokonanych wpisów w ewidencji, niemniej jednak w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. Wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje prawo wniesienia skargi na tę czynność do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej powyżej ewidencji, lecz następuje to, jak już wskazano, w odrębnym postępowaniu. Organ administracyjny w toku prowadzonego przez siebie postępowania takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 11 stycznia 2023 r.. sygn. akt II GSK 474/22; 31 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 1013/10; 6 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1811/17; 8 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1931/17 - wszystkie dostępne w: Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – dalej: CBOSA - pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
W rozpatrywanej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, organy nie mogły zatem weryfikować prawidłowości naliczenia (liczby) przypisanych stronie skarżącej punktów karnych wskazanych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi we wniosku z 18 września 2024 r. W tym względzie organy obu instancji były bowiem związane danymi zawartymi w ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi naruszających przepisy ruchu drogowego, wskazanymi we wniosku Policji o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Kompetencja organów w niniejszej sprawie sprowadzała się jedynie do sprawdzenia, czy wpisy wskazane we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi są wpisami ostatecznymi i czy liczba przypisanych skarżącemu punktów karnych przekracza 24. Jak wynika przy tym z akt sprawy Starosta Bełchatowski wystąpił do Komendy Wojewódzkiej Policji w Łodzi z wnioskiem o udzielenie informacji, czy w zakresie ujawnionych punktów karnych istnieje podstawa do wykreślenia punktów karnych z ewidencji z dnia 31 stycznia 2023 r. W odpowiedzi na powyższe Policja poinformowała, iż po weryfikacji dokumentów, okres objęty wnioskiem z 18 września 2024 r., tj. od 31 stycznia 2023 r. do 27 marca 2024 r. został wyznaczony prawidłowo. W tym zakresie, na podstawie otrzymanego wniosku o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, organy słusznie zatem stwierdziły, że w okresie od 31 stycznia 2023 r. do 27 marca 2024 r. skarżący 3-krotnie dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego, za co uzyskał ponad 24 punkty karne. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego skarżący nie wykazał, aby w odpowiednim trybie została przez niego podważona prawidłowość wpisów zawartych we wskazanym powyżej wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi.
Decyzje o skierowaniu na egzamin z powodu przekroczenia 24 punktów karnych stanowią akty o charakterze związanym co oznacza, że w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 18 ust. 1 ustawy zmieniającej, organ ma bezwzględny obowiązek wydać decyzję o treści wskazanej w tym przepisie. Kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy stanowi bowiem obligatoryjną, administracyjnoprawną konsekwencję przekroczenia w określonym czasie ustalonej przez ustawodawcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W niniejszej sprawie, dysponując informacją o liczbie punktów karnych uzyskanych przez skarżącego, organ nie miał zatem kompetencji do badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy co do naruszeń przepisów ruchu drogowego, gdyż tym zakresie właściwy jest sąd powszechny. Co więcej organ administracji nie był również uprawniony do oceny, czy stwierdzonym naruszeniom przypisano właściwą liczbę punktów, gdyż uprawnienie to przysługuje organom Policji. Powyższych ustaleń nie może również czynić sąd administracyjny w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, którego przedmiotem jest wyłącznie kontrola decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenia kwalifikacji. Sąd administracyjny może bowiem zakwestionować prawidłowość wpisu do tejże ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, ale jedynie w odrębnym postępowaniu, w sprawie ze skargi na czynność wskazanego powyżej wpisu do ewidencji. W konsekwencji powyższego, Starosta Bełchatowski, do którego wpłynął wskazany wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi, zobligowany był zastosować art. 18 ust. 1 ustawy zmieniającej i skierować skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów.
Z powyższych względów niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej poprzez jego błędne zastosowanie.
Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 a także art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Organy orzekające w rozpoznawanej sprawie prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz wydania rozstrzygnięcia. Materiał dowodowy został oceniony w sposób obiektywny, nienoszący znamion dowolności. Z poczynionych ustaleń faktycznych organy wywiodły prawidłowe wnioski, a następnie przytoczyły i zastosowały właściwe przepisy prawa. Organy prawidłowo ustaliły, że w sprawie zaistniały podstawy do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie uprawnień kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, C, C1, C+E, C1+E, D1, D, D1+E, D+E,T, co znalazło wyczerpujące wyjaśnienie w uzasadnieniach decyzji obu instancji, odpowiadających wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Zauważyć należy, że organ odwoławczy, ponownie rozpoznając sprawę na skutek wniesionego przez stronę odwołania, nie prowadził postępowania dowodowego, bowiem wydał swoją decyzję w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem I instancji. Jedynym nowym materiałem w postępowaniu przed organem II instancji było odwołanie, którego treść była stronie z oczywistych względów znana. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że strona była informowana o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i złożenia wyjaśnień.
Reasumując w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Organy administracji prawidłowo uznały, że zarzuty podniesione przez skarżącego nie zasługiwały na uwzględnienie.
Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
a.kr
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło