I SA/Bd 423/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 września 2022 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 26 maja 2022 r. nr SKO-432/14/22 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Prezydent M. B. prowadził postępowanie egzekucyjne przeciwko B. J. (dalej także Skarżąca) na podstawie tytułu wykonawczego dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] wystawionego przez Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w B. obejmującego należność pieniężną z tytułu opłaty dodatkowej za niepłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w łącznej kwocie [...]zł. W toku postępowania organ egzekucyjny zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia [...] lutego 2022 r. dokonał zajęcia konta bankowego posiadanego przez Skarżącą w [...] S.A. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone Skarżącej w dniu [...] lutego 2022 r. Pismem z dnia [...] marca 2022 r. Skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując, że należność będąca przedmiotem prowadzonej egzekucji została wymierzona niewłaściwemu podmiotowi, w związku z czym zgodnie z art. 33 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479) – dalej: "u.p.e.a." – egzekwowany obowiązek nie istnieje. Prezydent M. B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. oddalił powyższe zarzuty wskazując, że ustalone w sprawie okoliczności faktyczne i prawne przemawiają o ich bezzasadności. Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie do Inne (dalej: SKO, Kolegium), wnosząc o jego uchylenie w części, w której organ oddalił w całości zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. Wniosła również o skierowanie sprawy w tej części do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1376) – dalej: "u.d.p." – a także błędną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów. Skarżąca podała, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje, że użytkownikiem pojazdu w dniu [...] stycznia 2020 r. był V. B. – obywatel [...]. Postanowieniem z dnia [...] maja 2022 r. Kolegium utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji odnoszące się do podniesionego zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) oraz błędu co do zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W uzasadnieniu SKO wskazało, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, że doszło do zaparkowania pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] stycznia 2020 r. na ul. [...] w B., za co nie została uiszczona stosowna opłata. W związku z czym ziściła się przesłanka zawarta w art. 13 ust. 1 u.d.p., zgodnie z którym korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat postoju pojazdu samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania i koniecznym było wymierzenie opłaty dodatkowej. Organ wskazał także, że Skarżąca nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających jej argumentację, że użytkownikiem pojazdu w dniu [...] stycznia 2020 r. był V. B.. Organ stwierdził, że kserokopia paszportu nie jest wystarczającym dowodem na to, że w dniu nałożenia opłaty wskazana przez Skarżącą osoba była użytkownikiem pojazdu. Na postanowienie organu II instancji Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia Prezydenta M. B. w części, w której oddalony został zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. W złożonej skardze zarzuciła naruszenie art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. w związku z art. 13 § 1 ust. 1 pkt 1 u.d.p. poprzez wadliwe uznanie, że Skarżąca w dniu [...] stycznia 2020 r. przed godziną [...] zaparkowała na ul. [...] w B. pojazd o numerze rejestracyjnym [...], w sytuacji, w której użytkownikiem w/w pojazdu był w tym dniu wskazany przez Skarżącą V. B., co w konsekwencji spowodowało wadliwe uznanie, iż Skarżąca nie wywiązała się z obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej. Ponadto zarzuciła przyjęcie jako podstawy rozstrzygnięcia błędnych ustaleń faktycznych oraz pominięcie zasady prawdy obiektywnej przy wydaniu rozstrzygnięcia. Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. obowiązek ponoszenia opłaty parkingowej ciąży na korzystającym z drogi publicznej, niezależnie od tego, czy jest on właścicielem pojazdu, czy też nie. W związku z tym, że podała kto był użytkownikiem pojazdu w dniu nałożenia opłaty dodatkowej, to nie na niej ciąży obowiązek uiszczenia tejże opłaty. Wskazała, że organy nie zweryfikowały prawdziwości jej twierdzeń, co do faktu udostępnienia pojazdu V. B.. W ocenie Skarżącej postępowanie egzekucyjne powinno być skierowane wobec wskazanego przez nią użytkownika pojazdu i dopiero w razie kwestionowania przez niego swojej odpowiedzialności, mogłaby być ona wymierzona wobec niej, jako właściciela pojazdu. Zaznaczyła, że taki stan rzeczy potwierdza niezasadność stanowiska organów obu instancji o niedopuszczalności prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez wierzyciela przy rozpatrywaniu zarzutów osoby zobowiązanej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest ocena prawidłowości stanowiska organu egzekucyjnego w zakresie oddalenia zarzutu, którego podstawę stanowi błąd co do zobowiązanego. Kontroli Sądu poddano w niniejszej sprawie postanowienie Inne utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta M. B. w przedmiocie uznania wniesionego w sprawie toczącego się postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...]. Na wstępie należy wskazać, jak trafnie uznał organ odwoławczy, że nie budzi wątpliwości fakt parkowania pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] na terenie strefy płatnego parkowania w B. w dniu [...] stycznia 2000 r. bez uprzedniego uiszczenia opłaty dodatkowej. Nie jest to przedmiotem zastrzeżeń Skarżącej. Nie kwestionuje też ona również prawidłowego upomnienia dłużnika przez wierzyciela poprzedzającego wystawienie tytułu wykonawczego. W rozpatrywanej sprawie egzekwowany obowiązek wynika z mocy prawa, a to z art. 13f ust. 1 u.d.p. Obowiązek ponoszenia opłat dodatkowych określony został w przepisach ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) – art. 13b ust. 3 u.d.p. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p., pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2 u.d.p.). Stosownie do art. 40d ust. 2 u.d.p. w przypadku nieuiszczenia przez zobowiązanego opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 13f u.d.p., opłata ta podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie przewidzianym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednocześnie zgodnie z art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. W rozpoznawanej sprawie takim aktem prawnym jest ustawa o drogach publicznych. Wobec powyższego, jak wskazano wyżej, obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie wynika bezpośrednio z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. W toku postępowania pismem z dnia [...] marca 2022 r. organ pierwszej instancji wezwał Skarżącą do złożenia wyjaśnień w zakresie własności i posiadania pojazdu w odniesieniu, do którego stwierdzono, że został on zaparkowany w strefie płatnego parkowania w dniu [...] stycznia 2020 r. Ponadto organ ten zwrócił się o wskazanie okoliczności związanych z faktycznym korzystaniem z tego pojazdu w wymienionym dniu oraz przedstawienie dowodów potwierdzających tę okoliczność. W odpowiedzi na to wezwanie Skarżąca wyjaśniła, że jest właścicielem pojazdu oraz że powierzyła go w dniu [...] stycznia 2020 r. V. B., na dowód czego załączyła fotokopię strony jego paszportu. Należy jednak zauważyć, że słusznie organy przyjęły, iż w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej zapłaty - co do zasady - obciąża właściciela pojazdu. Kierowanie w tym momencie bowiem egzekucji w stosunku do niego opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym z nich jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu jest korzystającym z dróg publicznych. Do przyjęcia zaś tego domniemania uprawniają - zdaniem Sądu - zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania (jeśli bowiem ktoś jest właścicielem samochodu, to przede wszystkim z niego korzysta). Drugim elementem natomiast jest założenie, że jeśli właściciel samochodu w danym dniu nie korzystał z niego, to wie, kto to czynił i może udowodnić, iż swój pojazd użyczył innej osobie (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. I OSK 129/11, z dnia 18 października 2016 r., sygn. II GSK 812/15). Skarżąca wprawdzie zasadnie podnosi, że domniemanie korzystania z pojazdu może być obalone przez wskazanie osoby faktycznie z niego korzystającej, to w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy trafnie uznały, że przedłożona kserokopia paszportu nie pozwala na przyjęcie, że to w rzeczywistości V. B. korzystał z samochodu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] stycznia 2020 r. W przypadku twierdzenia właściciela, że nie był on faktycznym użytkownikiem pojazdu w dacie wystawienia zawiadomienia, odpowiedzialnym za postój pojazdu w strefie, bez uiszczonej, wymaganej ustawowo opłaty, konieczne jest wiarygodne wskazanie użytkownika pojazdu. Wiarygodne wskazanie użytkownika rozumiane jest jako udokumentowanie faktu użytkowania pojazdu przez inną niż właściciel osobę, na podstawie zawartej między stronami umowy użyczenia, pisemnego oświadczenia rzeczywistego użytkownika lub innego dokumentu (np. umowy sprzedaży zawartej z nowym właścicielem, faktury lub umowy najmu samochodu, protokołu przekazania pojazdu, protokołu zdawczo-odbiorczego, ewidencji użytkowników pojazdów służbowych, ale także np. postanowienie właściwego organu ścigania stwierdzające fakt kradzieży tego pojazdu, czy jego zaboru w celu krótkotrwałego użycia), potwierdzającego powyższy fakt, albowiem jedynie na tej podstawie właściciel pojazdu może zostać zwolniony z obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej, którą zostanie obciążony rzeczywisty użytkownik pojazdu. Jeśli zatem zobowiązany nie przedstawi dowodów uzasadniających zgłoszony zarzut, to organ prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego może ocenić tylko w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty. To na zobowiązanym ciąży bowiem obowiązek udowodnienia okoliczności, z których wywodzi skutki prawne. Dowód przedstawiony przez Skarżącą nie daje podstaw do przekonywających twierdzeń, z których mogłoby wynikać, że to nie ona była korzystającym z dróg podmiotem w momencie, gdy przedmiotowy pojazd został zaparkowany w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia należnej opłaty. W załączonej kserokopii brak jest informacji o adresie zamieszkania. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, dysponując takimi dowodami organ I instancji (wierzyciel), uwzględniając zasady wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasady logicznego rozumowania, miał podstawę do przyjęcia, że dowody te w sposób wystarczający dokumentują fakty nieuiszczenia przez Skarżącą opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania, co skutkowało naliczeniem opłaty dodatkowej. W ocenie Sądu organy nie dopuściły się także innych naruszeń prawa w tym wskazanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania co do zebrania materiału dowodowego i jego oceny oraz naruszenia zasady prawdy obiektywnej. Skarżąca nie przybliżyła też na czym naruszenia te miały polegać. Wobec powyższego, mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. T. Wójcik L. Kleczkowski H. Adamczewska-Wasilewicz