I SA/Ol 205/05
WyrokWSA w Olsztynie2005-11-09
Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Tadeusz Piskozub, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej określająca wysokość straty w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1999, w szczególności dotycząca wyłączenia niektórych wydatków z kosztów uzyskania przychodów, została wydana z naruszeniem prawa procesowego i materialnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności w zakresie wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup i montaż centrali telefonicznej bez dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych oraz niewłaściwego uzasadnienia decyzji. Natomiast zarzuty dotyczące refakturowanych kosztów rozmów telefonicznych oraz wydatków na zakup centrali alarmowej zostały oddalone.Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, który uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczącą określenia wysokości straty podatkowej za rok 1999. Organ podatkowy zakwestionował m.in. przychody i koszty uzyskania przychodów Spółki, w tym wydatki na zakup centrali telefonicznej i alarmowej oraz refakturowane koszty rozmów telefonicznych. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa podatkowego i procesowego oraz niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, określił, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 1500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Wiesława Pierechod Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Asesor WSA Renata Kantecka (spr.) Protokolant Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie określenia wysokości straty w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1999 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 1500 (tysiąc pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 grudnia 2004r., którą określono wysokość straty podatkowej z działalności gospodarczej "A" Spółka z o.o. w M. za 1999r. w kwocie 1.333,07 zł i określił wysokość straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r. w kwocie 11.780,47 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego zwiększył przychody Spółki podlegające opodatkowaniu o:
- przychód z tytułu wykonywania usług i sprzedaży towarów, ustalony w oparciu o zgromadzone dowody źródłowe (63.374,94 zł),
- zapłacone odsetki i zwrócone koszty postępowania sądowego przez byłego kontrahenta Spółki (896,53 zł),
- zwróconą przez ZUS nadpłatę za 1998r. (2.046,60 zł).
Nie uznał zaś za przychód kwot: 6184,30 zł i 230,60 zł zaksięgowanych na koncie zyski nadzwyczajne przyjmując, iż pierwsza kwota dotyczy usług sprzedanych w grudniu 1998r., a druga stanowiła zwrot z tytułu nadpłaty kredytu zaciągniętego na zakup samochodu służbowego.
Organ pierwszej instancji zakwestionował także, uznane przez Spółkę za koszty uzyskania przychodów, wydatki na:
- zakup zestawu "[...]"TV,
- wykonanie kosztorysu inwestorskiego na przebudowę klatki schodowej oraz dobudowanie części gospodarczej do Kancelarii,
- zakup odzieży dla pracowników Spółki,
- składkę radcowską S. W. zaliczoną do kosztów odliczonych w zeznaniu rocznym w ramach podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r.,
- podróże służbowe członków Zarządu,
- prace związane z modernizacją obiektu uznane za remont,
- zakup i instalację centrali telefonicznej,
- rozmowy telefoniczne udokumentowane fakturami wystawionymi przez "A" za usługi świadczone przez "G" S.A. na rzecz S. W. i "B" Sp. z o.o.,
- składkę wpłaconą przez S. W. na konto Stowarzyszenia "C" w W.
Stwierdził także, że Spółka nie przekazała na rachunek bankowy odpisu na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych oraz przekroczyła limit kosztów na reprezentację i reklamę.
Organ I instancji zwiększył natomiast koszty uzyskania przychodu o kwoty:
- wypłaconego zleceniobiorcom w 1999r. wynagrodzenia dotyczącego 1998r.,
- podatku od towarów i usług niepodlegającego odliczeniu, wykazanego w fakturach wystawionych przez F i G S.A. dla nabywcy "A", wynikające z decyzji dotyczącej podatku VAT za 1999r.
- podatku od towarów i usług nie uwzględnioną w decyzji dotyczącej podatku VAT za 1999r. z faktur za usługi leasingowe i zakup kart świątecznych,
- naliczonych lecz nie zapłaconych w 1998r. odsetek od umowy pożyczki zawartej pomiędzy "A", a "A" Sp. z o.o., które to zapłacone zostały w 1999r.
Organ odwoławczy stwierdził, iż analiza dowodów źródłowych w postaci dowodów kasowych, dowodów bankowych, faktur oraz konta - rozrachunki z odbiorcami wykazała, że wystawione przez Spółkę faktury za sprzedaż ww. usług nie odpowiadają wpłatom dokonanym przez odbiorców tych usług. W celu wyjaśnienia rozbieżności organ pierwszej instancji przesłuchał w charakterze świadków niektórych kontrahentów, dla których Spółka świadczyła opisane usługi, a od części kontrahentów otrzymał faktury, dowody zapłaty i umowy zawarte ze Spółką na wykonanie ww. usług. Nadto zgromadzono deklaracje (VAT-7, PIT-5, PIT-4, CIT-2) usługobiorców Spółki podpisane przez S. W. i opieczętowane pieczątką "A" jako dowód, że Spółka "A" świadczyła dla tych podmiotów usługi. Organ odwoławczy zaznaczył, że ustalenia przychodu należnego dokonano w oparciu o zgromadzone dowody źródłowe. Nie zgodził się ze stanowiskiem podatniczki, że ustalony dla celów podatku od towarów i usług moment powstania zobowiązania podatkowego powinien być tożsamy z momentem powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż przepisy ustawy o podatku od towarów i usług określają inny moment powstania obowiązku podatkowego, niż przepisy u.p.d.o.p. Zgodnie z art.12 ust.3 u.p.d.o.p. za przychód uważa się przychód należny, choćby nie został faktycznie otrzymany. Stwierdził, iż w przypadku usług świadczonych przez biura rachunkowe i doradztwa podatkowego wykonanie usługi następuje z dniem zakończenia miesiąca kalendarzowego, a nie za dany miesiąc rozliczeniowy oraz, że do przychodów z działalności gospodarczej nie zalicza się wpłat na poczet umowy o wykonanie usług, jeżeli w danym okresie sprawozdawczym nie przystąpiono w ogóle do wykonywania tych usług.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż dokonał ponownej weryfikacji ustalonego przez organ pierwszej instancji przychodu należnego za 1999r. w oparciu o: rzeczywisty okres świadczonych na rzecz poszczególnych kontrahentów usług, stawkę miesięczną wynikającą z umowy o świadczenie usług lub wystawionych przez Spółkę faktur, dowody wpłat lub oświadczenia kontrahentów o uiszczeniu "opłaty wstępnej" oraz ustalenia wynikające z umów na świadczenie usług dotyczące terminu płatności oraz terminu przekazania dokumentów stanowiących podstawę dokonywania wpisów w księdze i ewidencjach. Wartość świadczeń za usługi prowadzenia kadr ustalono na podstawie wystawionych w 1999r. przez "A" faktur.
Rozstrzygając sprawę organ odwoławczy podzielił natomiast stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie kosztów uzyskania przychodów.
Spółka zaliczyła do kosztów uzyskania przychodu 1999r. koszty rozmów telefonicznych dotyczące prywatnego numeru telefonu S. W. i "B" Sp. z o.o., co udokumentowała fakturami wystawionymi na nią przez "A" w M. Organ zaznaczył, iż art.15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawych (tekst jedn.: Dz.U. z 1993r. nr 106, poz.482 ze zm., zwana dalej w skrócie u.p.d.o.p.) należy rozpatrywać łącznie z art.9 ust.1 tej ustawy, zobowiązującym podatników do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i należnego podatku. Zasady dokumentowania operacji gospodarczych, w szczególności wymogi jakim powinny odpowiadać dowody księgowe stanowiące podstawę zapisów w księgach rachunkowych zawarte zaś zostały w art.20-22 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (Dz.U. z 1994r. na 121, poz.591 ze zm.). Organ uznał, iż zakwestionowane w sprawie faktury nie zawierają elementarnych danych, tj. właściwego oznaczenia kontrahenta. "A" nie ponosiło wydatków fakturowanych przez "G" S.A. za rozmowy telefoniczne S. W. i "B" i tym samym nie mogło ich refakturować. Dowód taki organ uznał za nierzetelny, gdyż wskazywał na udział w operacji gospodarczej strony, która w niej udziału nie brała.
Z kosztów uzyskania przychodów organy podatkowe wyłączyły wydatki związane z zakupem centrali abonenckiej wraz z modułem zapowiedzi do centrali, detektorem impulsów, słuchawkami, telefonem systemowym i przewodowym, telefaksem z sekretarką oraz koszty jej instalacji, oprogramowania i transportu. Organ odwoławczy stwierdził, iż zakupione cztery telefony przewodowe, telefon bezprzewodowy i telefaks mogą być podłączone bezpośrednio do linii telefonicznych i działać bez konieczności podłączenia ich do centrali, zaś centrala abonencka, moduł zapowiedzi, detektor impulsów, słuchawki i telefon systemowy są częściami składowymi i jedynie współpracując ze sobą stanowią kompletne i zdatne do użytku urządzenie. Uznał, że skoro tylko jedna linia telefoniczna była użytkowana w lokalu biurowym, służącym wyłącznie działalności gospodarczej, to zakupione urządzenia nie mogły być bezpośrednio podłączone do abonenckiej linii telefonicznej Spółki, nie były więc samodzielnie działającymi urządzeniami. Organ przytoczył treść §2 ust.1 i 3 oraz §6 ust.4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz.U. nr 6, poz.35 ze zm.), zgodnie z którym za środki trwałe uznaje się stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do użytkowania nieruchomości, maszyny, urządzenie i środki transportu oraz inne przedmioty o przewidywanym okresie użytkowania dłuższym niż rok, których wartość początkowa przekracza 2500 zł. Za cenę nabycia uważa się kwotę należą sprzedającemu powiększoną o koszty nabycia związane z zakupem, naliczone do dnia przekazania środka trwałego do użytkowania.
Do kosztów uzyskania przychodów Spółka zaliczyła również zakup centrali alarmowej z osprzętem, montażem i oprogramowaniem w łącznej kwocie 2408 zł. W toku postępowania organ ustalił, iż w centralę zamontowano w biurze przy ul. W. oraz, że w budynku tym wcześniej nie istniała instalacja alarmowa. Organ odwoławczy stwierdził, że zainstalowana centrala alarmowa wpłynęła na poprawę systemu bezpieczeństwa funkcjonowania biura, a tym samym unowocześnienie środka trwałego. Zaznaczył, iż stosownie do §6 ust.3 ww. rozporządzenia Ministra Finansów, jeżeli środki trwałe uległy ulepszeniu, przebudowie, rozbudowie, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji wartość początkowa tych środków powiększa się o sumę wydatków na ich ulepszenie, w tym także o wydatki na nabycie części składowych lub preferencyjnych, których jednostkowa cena nabycia przekracza 1000 zł.
Powołując się na art.16 ust.1 pkt 1 lit. b u.p.d.o.p. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że wydatki na zakup centrali alarmowej w kwocie 2408 zł oraz centrali telefonicznej w kwocie 5521,12 zł powiększone o dokonany w sierpniu 1999r. koszt jej instalacji, tj.460 zł, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
W skardze Spółka "A" wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art.22 ust.1 ustawy o rachunkowości, art.12 ust.3 i ust.4 pkt 1, art.15 ust.1, art.16 ust.1 pkt 1 lit.c u.p.d.o.p. w zw. z §2 ust 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i art.121 i 131§1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Podniosła, iż zarzut "nierzetelności" dowodu księgowego dotyczącego refakturowania usług "G" S.A. i operatora sieci telefonii komórkowej, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, oparty jest na fakcie wystawiania przez "G" S.A. i operatora sieci telefonii komórkowej faktur za usługi na rzecz "A". Zaznaczyła, że taki podmiot nigdy nie istniał, a umowa na te usługi podpisana była między "G" S.A., a "A". Błędna nazwa ma znaczenie drugorzędne i była korygowana odpowiednimi dokumentami księgowymi. Umowy telekomunikacyjne świadczone były faktycznie na potrzeby "A" Spółki z o.o. i na nią były refakturowane przez dysponenta przyznanych stacji abonenckich, tj. przez "A" oraz "B" Sp. z o.o. Stwierdziła, że refaktury były wystawione prawidłowo, odzwierciedlały rzetelny i prawdziwy przebieg operacji gospodarczych, mających ścisły i bezpośredni związek z wykonywaną przez Spółkę działalnością. Skarżąca nie zgodziła się z zakwestionowaniem wydatków na zakup centrali telefonicznej wraz oprzyrządowaniem. Podniosła, iż organ znaczną część zakupu dokonanego w oparciu o fakturę "[...]" potraktował jako samodzielne urządzenia i wyliczyła, że wydatki na zakup centrali wraz modułem i detektorem zamknęły się kwotą 2.433,67 zł netto i tym samym każdy z zakupionych elementów, nawet po powiększeniu jego wartości o część kosztów instalacji nie kosztowałby więcej jak 2500 zł. Spółka miała więc możliwości skorzystania z §2 ust.3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i zaliczenie urządzenia do wyposażenia. Zaznaczyła, że gdyby organ był konsekwentny w swoich ustaleniach, to winien powiększyć koszty uzyskania przychodu Spółki o wartość odpisów amortyzacyjnych zakupionych środków łączności. Stwierdził, że także odnoście wydatków na zakup centrali alarmowej pozbawiono ją prawa przyznanego jej stosownymi przepisami rozporządzenia Ministra Finansów. Nie zgodziła się też ze stanowiskiem organów podatkowych, iż w przypadku usług świadczonych przez biura rachunkowe i doradztwa podatkowego wykonanie usługi następuje z dniem zakończenia miesiąca kalendarzowego, a nie za dany miesiąc rozliczeniowy. Stwierdziła, że organ nie podał podstawy prawnej swojego stanowiska, a w uzasadnieniu decyzji w sprawie podatku VAT za 1999r. zajął inne stanowisko. Podtrzymała zarzut ustalenia przychodów w oparciu o ich oszacowanie na podstawie wybranych postanowień zawieranych przez Spółkę z klientami umów. Organy nie wzięły, jej zdaniem , pod uwagę faktu, iż zgodnie z umowami Spółka wykonywała także roczne zeznania podatkowe zleceniodawcy, w związku z czym okres rozliczeniowy wynosił 16, a nie 12 miesięcy. Wywiodła, iż szacunkowe i niejako ryczałtowe opodatkowanie umowy, a nie osiąganych przychodów jest sprzeczne z treścią posiadanych przez organ dowodów oraz art.12 ust.1 pkt 1 u.p.d.o.p. Zarzuciła także naruszenie art.12 ust.3 u.p.d.o.p., bowiem określone w treści tego przepisu przychody należne muszą wynikać z treści wystawionego dowodu księgowego, a nie z treści innych dokumentów.
Dyrektor Izby Skarbowej, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie skarżąca Spółka wniosła o przeprowadzenia dowodów z kserokopii dokumentów: wniosku o ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej doradcy podatkowego S. W., umowy o pracę S. W. z dnia 12 marca 1998r., umowy przekazania stacji abonenckiej z dnia 20 stycznia 1998r. zawartej między S. W., a "A" oraz umowy przekazania stacji abonenckiej z dnia 20 stycznia 1998r. zawartej między "B" Sp. z o.o., a "A".
Pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej wniósł o niedopuszczenie ww. dowodów z uwagi na to, że strona miała możliwość złożenia ich w toku postępowania dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Decyzja podlega uchyleniu, ale nie wszystkie zarzuty i argumenty skargi Sąd uznał za uzasadnione.
Niezasadne, w ocenie Sądu, są zarzuty dotyczące nie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na refakturowane koszty rozmów telefonicznych oraz wydatków na zakup centrali alarmowej.
Wbrew twierdzeniom skarżącej wydatki na usługi telekomunikacyjne refakturowane były tylko przez "A", a nie przez "B". Błędnie także wywiodła skarżąca, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że zarzut nierzetelności dowodu księgowego oparty jest na fakcie wystawienia faktur przez "G" S.A. na rzecz "A", który to podmiot nie istnieje. "G" S.A. wystawiała faktury na "A", i organy podatkowe nie zakwestionowały kosztów przyjętych przez Spółkę na podstawie faktur wystawionych dla "A" i refakturowanych przez ten podmiot. Zakwestionowały jedynie koszty ujęte na podstawie faktur "G" S.A. wystawionych dla "B" Spółka z o.o. oraz S. W. i refakturowanych przez "A". Zaznaczyły, iż zakwestionowane faktury nie mogą być uznane za rzetelne, gdyż nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych – wskazują na udział w operacji gospodarczej strony, która w niej udziału nie brała. "A" nie ponosiło kosztów wynikających z faktur wystawionych przez "G" dla S. W. oraz "B", a w konsekwencji powyższego nie mogło ich refakturować.
Odnośnie wydatku na zakup centrali alarmowej, w ocenie Sądu, prawidłowo uznał organ podatkowy, iż wydatek ten poniesiony został na ulepszenie środka trwałego i zgodnie z art.16 ust.1 pkt 1 lit.c u.p.d.o.p. powiększa wartość początkową tego środka trwałego, stanowiącą podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych. Nie uważa się natomiast tego wydatku za koszt uzyskania przychodów. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż w przedmiotowym lokalu – biurze Spółki położonym w M. przy W. – nie było wcześniej instalacji alarmowej. Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że zakup i montaż centrali alarmowej wpłynął na poprawę systemu bezpieczeństwa biura, a także na jego unowocześnienie.
Stosownie do art.145§1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznanej sprawie Sąd stwierdził istotne uchybienia przepisom postępowania.
Na uwzględnienie zasługuje zarzut dotyczący wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup i montaż centrali telefonicznej. W tym bowiem zakresie organy podatkowe stwierdziły, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż część z zakupionych przez Spółkę, na podstawie faktury VAT nr "[...]" z dnia 4 sierpnia 1999r., sprzętów może być podłączona bezpośrednio do linii telefonicznych i działać bez konieczności podłączeniach do centrali. Następnie, nie czyniąc w tej kwestii żadnych ustaleń faktycznych, tylko i wyłącznie na podstawie okoliczności posiadania przez Spółkę w siedzibie w M. jednej linii telefonicznej, stwierdziły, iż centrala telefoniczna wraz ze wszystkimi nabytymi na podstawie opisanej faktury sprzętami stanowi jedno kompletne i zdatne do użytku urządzenie. W konsekwencji powyższego, powołując się na art.16 ust.1 pkt 1 lit.b u.p.d.o.p., organ wyłączył z kosztów uzyskania przychodów całą kwotę, na którą opiewała ww. faktura oraz koszty instalacji centrali, jej oprogramowania i transportu. W ocenie Sądu, do zakwestionowania przedmiotowego wydatku jako kosztu uzyskania przychodów na podstawie ww. przepisu, koniecznym jest wykazanie, że wszystkie sprzęty ujęte w fakturze nr "[...]" z dnia 4 sierpnia 1999r. faktycznie podłączone zostały do zakupionej centrali telefonicznej i stanowią całość – jedno kompletne urządzenie, które ze względu na swoją wartość stanowi środek trwały, podlegający amortyzacji. Wobec powyższego w opisanym zakresie Sąd stwierdził naruszenie zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art.122 Ordynacji podatkowej, a skonkretyzowanej w art.187§1 Ordynacji podatkowej, który nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom zawartym w art.210§4 Ordynacji podatkowej, konsekwencją czego stało się naruszenie, wyrażonej w art.124 Ordynacji podatkowej, zasady przekonywania.
Kwestią sporną w toku całego postępowania administracyjnego był moment powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych w odniesieniu do usług świadczonych przez skarżącą Spółkę. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jak ustalono ten moment w stosunku do poszczególnych usługobiorców. Zgromadzony materiał dowodowy jest natomiast różny w odniesieniu do poszczególnych kontrahentów - w niektórych przypadkach są to faktury, a w innych dowody zapłaty, zeznania kontrahentów, umowy zawarte ze skarżącą. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej podał jedynie kwoty przychodu należnego od poszczególnych usługobiorców, bez wyliczeń pozwalających na zweryfikowanie poprawności tych kwot, bez podania dokładnego okresu, za który przychód ustalono. Wyliczenia takie zawiera decyzja organu pierwszej instancji, która jednakże została przez zaskarżoną decyzję uchylona.
W wyroku z dnia 14 grudnia 1999r., sygn. akt III SA 1756/99 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Brak podania w uzasadnieniu decyzji (orzeczeniu) motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do Sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia."
Nadto podnieść należy, iż zgodnie z ogólną zasadą przekonywania, ustanowioną w art.124 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez stronę decyzji bez stosowania środków przymusu. W ocenie Sądu zasada ta winna być stosowana przede wszystkim poprzez właściwe motywowanie decyzji. Szczegółowe opisanie ustalonego stanu faktycznego (w tym: wskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, którym dano wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności) wraz z prawidłowym wyjaśnieniem podstawy prawnej decyzji ma zasadnicze znaczenie, gdyż użycie trafnych argumentów interpretacyjnych przytoczonych przez organ przepisów w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego może doprowadzić do dobrowolnego wykonania przez stronę decyzji. W konsekwencji powyższego nie można uznać za zgodną z prawem decyzji, która nie została właściwie uzasadniona.
Skarżąca Spółka zarzuciła również naruszenie art.121 i art.131§1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi jednakże nie wskazała na czym naruszenie tych przepisów polega. Sąd natomiast nie stwierdził naruszenia powołanych przepisów w rozpoznanej sprawie.
Zaznaczyć przy tym należy, iż skarżący już na etapie postępowania sądowego wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów. Zgodnie jednakże z art.106§3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie jako p.p.s.a.)., Sąd może, na wniosek strony, przeprowadzić takie dowody, tylko gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W rozpoznanej zaś sprawie, po pierwsze przedłożone Sądowi dokumenty miały formę nieuwierzytelnionych kserokopii, a po wtóre ich przeprowadzenie mogłoby skutkować koniecznością ustalenia nowego stanu faktycznego. W ocenie Sądu wnioskowane dowody mogły stanowić natomiast podstawę wniesienia przez skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego, stosownie do art.240§1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego Sąd odmówił przeprowadzenia dowodu z przedłożonych kserokopii dokumentów i oceniał zaskarżoną decyzję mając na względzie stan faktyczny ustalony w toku postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, iż zaskarżona decyzja wydana została ze wskazanym naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.122, art.124, art.187§1, art.210§4 Ordynacji podatkowej) i na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Orzekając o zwrocie kosztów postępowania Sąd rozważył, zgłoszone na rozprawie zastrzeżenia Dyrektora Izby Skarbowej odnośnie podstawy prawnej, na jakiej S. W. reprezentował skarżącą Spółkę w postępowaniu sądowym i doszedł do przekonania, że skarżącej nie przysługuje zwrot kosztów postępowania według reguł określonych w art.205§2 p.p.s.a., a na zasadzie określonej w art.205§1 w związku z art.200 i 199 p.p.s.a. oraz w związku z art.34 p.p.s.a. Ten ostatni przepis stanowi, że strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Z powyższego bezpośrednio wynika, że będąca stroną postępowania osoba prawna mogła być reprezentowana przez swój zarząd bądź ustanowionego przez zarząd pełnomocnika. Ze znajdującego się w aktach wypisu z rejestru handlowego (k.21-23) wynika, że S. W. jest jednym z dwóch członków zarządu skarżącej Spółki, z których każdy jest uprawniony jednoosobowo do załatwiania spraw Spółki oraz do reprezentowania jej w sądzie i poza sądem – stosownie do art.201§1, art.204, art.205§1, art.208§1 i §2 Kodeksu spółek handlowych. Okoliczność, że S. W. posiada uprawnienia doradcy podatkowego (co zresztą obligowało go do bycia członkiem zarządu Spółki zajmującej się doradztwem podatkowym według art.4 ust.1 pkt 3a ustawy z dnia 5 lipca 1996r. o doradztwie podatkowym), a także jest radcą prawnym świadczącym usługi prawnicze w swojej odrębnej Kancelarii Radcy Prawnego nie może prowadzić do uznania, że w sprawach zobowiązań podatkowych Spółki występuje jako jej pełnomocnik procesowy, a nie przedstawiciel ustawowy – członek zarządu spółki. Pełnomocnictwo procesowe udzielone mu przez drugiego członka zarządu – B. W. jest nieważne w świetle art.210 Kodeksu spółek handlowych, może być uznane jedynie jako porozumienie członków zarządu Spółki, co do tego, który z nich będzie reprezentował Spółkę przed sądem, gdyby uznać, że spór z organami podatkowymi nie mieści się w zakresie "zwykłych czynności spółki" (art.208 K.s.h.). Wobec powyższego Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej tylko zwrot kwoty poniesionych opłat sądowych, mając na uwadze §3 art.205 p.p.s.a. i podzielając wyrażony w komentarzu do ustawy autorstwa A.Kabata, B.Gruszczyńskiego, M. Niezgódki-Medek i B.Dautera (Wyd. Zakamycze 2005, str. 519) pogląd, że zwrot kosztów podróży i ewentualnie utraconego zarobku przysługuje stronie (przedstawicielowi ustawowemu) wówczas, gdy jej stawiennictwo w sądzie wynika z wezwania sądu.
Na podstawie art.152 p.p.s.a. orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem jej wykonanie mogłoby spowodować wyrządzenie znacznej szkody.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło