II SA/Kr 908/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka - Duda(spr.) Sędziowie: AWSA: Kazimierz Bandarzewski AWSA: Janusz Kasprzycki Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2008r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Z. S. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] r. znak [...], na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 261, póz. 2603 z późniejszymi zmianami ) oraz art. 134 k.p.a. stwierdzono, że odwołanie Z. S. od decyzji Starosty [...] z [...] r. nr [...]- orzekającej o odmowie zwrotu działek: nr [...] o pow. 0,5662 ha, nr [...] o pow. 0,1811 ha i nr [...] opow. 0,3952 ha, objętych [...], położonych w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. [...], w granicach wywłaszczonej (nabytej) działki nr [...] położonej w obr. [...], na rzecz: Z. S. , D. P. , A. P. i K. P. - zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego złożenia w art. 129§2k.p.a. Uzasadniając powyższe podano, że do Wojewody [...] dnia [...] r. wpłynęło pismo Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w [...] z [...] r. nr [...], przesyłające odwołanie Z. S. , działającej przez pełnomocnika adwokata P. C. , od decyzji Starosty [...] z [...] r. nr [...]. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. O powyższym uprawnieniu strony zostały stosownie do art. 107 § 1 k.p.a. pouczone prawidłowo w zaskarżonej decyzji. Artykuł 57 § 5 k.p.a. stanowi, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, za poświadczeniem przedłożenia, do organu administracji publicznej, 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego; 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym; 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Stosownie do art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Wybór sposobu doręczenia należy, zatem do organu administracji. Zgodnie z treścią art. 43 k.p.a. - w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Przepis art. 46 § 1 k.p.a. przewiduje, że odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia, zaś w myśl § 2 tego artykułu, jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo i przyczynę braku podpisu. Z przepisów powyższych wynika, że datą doręczenia pisma adresatowi, jest data wskazana przez odbierającego pismo na pokwitowaniu i potwierdzona podpisem odbierającego lub datą stwierdzoną przez doręczającego pismo, jeśli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić. Pisemne potwierdzenie odbioru przez adresata ma charakter pokwitowania, potwierdzenie doręczenia następuje zaś przez doręczającego w sytuacji określonej w art. 46 § 2 i 47 § 1 k.p.a.. Wskazano dalej, że pełnomocnik umocowany jest do działania w cudzym imieniu w granicach tego umocowania Pełnomocnik ma także prawo do składania w imieniu strony zwyczajnych środków prawnych (odwołanie, zażalenie). Z momentem ustanowienia pełnomocnika staje się on podmiotem wszystkich praw i obowiązków procesowych strony pozostających w zakresie pełnomocnictwa poza tymi, których charakter powoduje konieczność osobistego udziału strony. Pełnomocnika procesowego nie obciążają natomiast obowiązki strony wynikające z przepisów prawa materialnego (wyr. NSA z dnia 10 listopada 1992 r., V SA 494/92, ONSA 1993, nr 4, póz. 102). Pełnomocnictwo procesowe obejmuje z mocy prawa umocowanie zarówno do dokonywania wszelkich czynności procesowych w imieniu i na rzecz strony, która udzieliła pełnomocnictwa, jak do "przyjmowania" w imieniu i na rzecz tej strony wszelkich czynności procesowych innych podmiotów postępowania (zasada pełnej, czynnej i biernej reprezentacji strony przez pełnomocnika procesowego). W tym kontekście wyjaśniono, że Z. S. udzieliła adwokatowi P. C. pełnomocnictwa do zastępowania jej we wszelkich postępowaniach dotyczących nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], składającej się z działek [...],[...] i [...], obr. [...] przed organami administracji i sądami, z uwzględnieniem sądów administracyjnych, które zostało załączone dopiero do złożonego w jej imieniu odwołania. Organ administracji publicznej jest obowiązany doręczać pisma pełnomocnikowi strony, o którego ustanowieniu został powiadomiony, Decyzja organu pierwszej instancji wobec braku uprzedniego powiadomienia o ustanowieniu pełnomocnika została skierowana do strony postępowania oraz doręczona pod wskazany przez Z. S. adres do korespondencji w dniu [...] r, dowodem czego jest podpisane przez nią zwrotne potwierdzenie odbioru. Stosownie zatem do art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...] r. Jeżeli bowiem początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczeniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu (art. 57 § 1 k.p.a.). Pełnomocnik Z. S. adwokat P. C. złożył w jej imieniu odwołanie od decyzji Starosty [...] z [...] r. nr [...] w dniu [...] r., co wynika z daty stempla pocztowego na kopercie zaadresowanej do Starosty [...]. Wniesienie odwołania nastąpiło zatem z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności procesowej, zaś powyższe obligowało do zastosowania art. 134 k.p.a., przy odstąpieniu od jego merytorycznego rozpoznania. Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. znak [...], Z. S. domagała się jego uchylenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzucała : -naruszenie art. 39 k.p.a., poprzez nie doręczenie jej przesyłki przez pocztę, ale również za pośrednictwem osób trzecich; -naruszenie art. 43 k.p.a., poprzez nie zachowanie wymogów doręczenia w tym trybie, podczas gdy doręczenie nastąpiło za pośrednictwem sąsiada; -naruszenie art. 42 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że decyzja Starosty została skarżącej doręczona osobiście w jej mieszkaniu, podczas gdy doręczenie przesyłki nie nastąpiło w tym trybie; -naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W uzasadnieniu skargi Z. S. rozwijała powyższe zarzuty podnosząc, że odwołanie od decyzji Starosty [...] zostało złożone w [...] r., a ponieważ decyzja ta faktycznie została doręczona skarżącej w dniu [...] r. dochowała ona terminu do wniesienia odwołania. Doręczenie wyglądało tak, że przesyłka z decyzją została pozostawiona przez listonosza B. K. , prowadzącej lokal handlowy w kamienicy, w której skarżąca zamieszkuje. Pomimo pozostawienia przesyłki u osoby trzeciej, czyli w sposób wskazany w art. 43 k.p.a., listonosz nie pozostawił ani w skrzynce pocztowej, ani na drzwiach mieszkania skarżącej stosownej informacji . W dniu [...] r. B. K. wręczyła skarżącej przesyłkę, oraz stosownie do instrukcji listonosza poleciła jej podpisanie zwrotnego potwierdzenia odbioru z datą [...] r. W świetle powyższego doręczenie skarżącej przedmiotowej przesyłki nastąpiło z naruszeniem wskazanych na wstępie przepisów. Znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru wskazuje na osobiste doręczenie skarżącej przesyłki przez pocztę, podczas gdy doręczenie nastąpiło przez osobę, trzecią, co do której zachodzą ponadto wątpliwości, czy może być uznawana za "sąsiada" w rozumieniu art. 43 k.p.a. Prawidłowo doręczane pismo przez B. K. powinno skutkować złożeniem przez nią podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, a w dacie pozostawienia u tej osoby przesyłki winna zostać pozostawiona informacja o tym fakcie w skrzynce lub na drzwiach mieszkania skarżącej. Tak jednak nie było. Wnioskodawczyni ma ponad 87 lat i prawdopodobnie przez pomyłkę oraz nieświadomie, wskazała na zwrotnym potwierdzeniu odbioru datę [...] r., a nie datę, w której faktycznie otrzymała przesyłkę. Wszystkie wskazane powyżej okoliczności faktyczne skarżąca przedstawiła Wojewodzie we wniosku o przywrócenie terminu z dnia [...] r., przy czym nie zostały dotąd przeprowadzone podane tam dowody z przesłuchania świadka B. K. oraz skarżącej na okoliczność sposobu i nieprawidłowości doręczenia przesyłki z decyzją Starosty. Konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie potwierdza teza Wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. II SA/Kr 1979/98, zgodnie z którym "Pokwitowanie (potwierdzenie) odbioru przesyłki stwarza domniemanie doręczenia, które może być jednak obalone przeciw dowodem. Dokument doręczenia nie jest wyłącznym dowodem okoliczności w nim zawartych, a w razie wątpliwości, konieczne jest podjęcie z urzędu właściwych czynności sprawdzających i przeprowadzenie wszelkich potrzebnych dowodów. Wątpliwości takie w sprawie niniejszej potwierdza wskazanie w treści skargi daty [...] r, jako daty doręczenia decyzji. W świetle powyższego zasadnym jest również zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. Do skargi dołączono jako dowody prawdziwości podnoszonych w niej twierdzeń oświadczenia Z. S. z dnia [...] r. , a także kserokopię wniosku z dnia [...] r. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Starosty [...] z [...] r. nr [...] oraz potwierdzenia jego nadania przesyłką poleconą. W odpowiedzi na skargę Wojewody [...] wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wskazywał w tym zakresie, że podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ administracji działał na podstawie art. 129 § 2 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy, decyzja organu administracji pierwszej instancji została doręczona pod wskazany przez skarżącą adres do korespondencji w dniu [...] r. Termin do wniesienia odwołania, według wskazanego przepisu, o którym prawidłowo pouczono Z. S. upływał z dniem [...] r. Pełnomocnik złożył w imieniu skarżącej odwołanie w dniu [...] r, a więc z przekroczeniem ustawowego terminu do dokonani tej czynności procesowej. Wojewoda [...] informował także, że toczy się wszczęte na wniosek skarżącej postępowanie o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji, w którym rozpatrzone zostaną zarzuty przedstawione w skardze, zaś nie wpływają one na prawidłowość zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżąca powołała się na fakt wydania przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] r. znak [...], którym odmówiono Z. S. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Starosty [...] z [...] r. nr [...] podając jako przyczynę fakt, że nie doszło do uchybienia terminowi do złożenia przedmiotowego odwołania. Do pisma dołączono kserokopię tego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje . Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, póz. 1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153,póz. 1270 z późn. zm. -oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami oraz powołana podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. W sytuacji, gdy przedmiotem postępowania sądowadministracyjnego jest zaskarżalne w myśl art. 3 § 2 pkt 2 , przewidziane w art. 123 § 1-2 k.p.a. postanowienie organu administracji publicznej nierozstrzygające o istocie sprawy, lecz dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania administracyjnego, kontrola ta ma charakter ograniczony i nie obejmuje niezwiązanych z nim bezpośrednio kwestii materialnoprawnych. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie organu drugiej instancji, którym na postawie art. 134 k.p.a. stwierdzono uchybienie przez Z. S. terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z [...] r. nr [...]. Skarżąca nie kwestionuje w istocie ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy na podstawie dowodów zgromadzonych w aktach sprawy jako nieadekwatnych do wynikających z nich faktów, czy też zawartych w zaskarżonym postanowieniu wskazań dotyczących stosowania powołanych w nim przepisów prawa, lecz zmierzając do obalenia domniemania skuteczności doręczenia jej w dniu [...] r. decyzji organu pierwszej instancji, podaje okoliczności mające dowodzić jego wadliwości oraz faktu odebrania przesyłki [...] r. Z uwagi na kontrolny charakter niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, w którym orzeka na podstawie materiału zgromadzonego w przedstawionych w aktach administracyjnych do daty wydania zaskarżonego postanowienia ( art. 54 § 2 p.p.s.a. ) nie istnieją przesłanki do przeprowadzenia w na podstawie art. 106 p.p.s.a. wnioskowanych przez Z. S. dowodów. Prowadzenie postępowania dowodowego mającego na celu dokonanie żądanych przez skarżącą ustaleń było rzeczą organu drugiej instancji, bowiem słusznie zarzuca się w skardze, że wobec wskazania w treści odwołania innej daty doręczenia kwestionowanej decyzji organu pierwszej instancji niż podana w zwrotnym potwierdzeniu odbiory, w zaistniałej sytuacji należało wyjaśnić przyczyn tych rozbieżności. Odstępując po powyższego organ drugiej instancji uchybił obowiązkom wynikającym z art. 7 k.p.a, zaś zaskarżone postanowienie należy uznać za wydane przedwcześnie. Jak wskazano wyżej nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych, przy czym wskazane uchybienie przez organ odwoławczy obowiązkom wynikającym z art. 7 k.p.a. stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c " p.p.s.a., przy odstąpieniu od rozważań dotyczących zasadności pozostałych zarzutów skargi. Przeprowadzenie dalej idącej kontroli zaskarżonego postanowienia jest bowiem bezprzedmiotowe w sytuacji braku wszechstronnych ustaleń rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie określone przepisy w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu ( por. wyrok NSA z 10.02.1981r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1, póz. 7 oraz Praw o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia, WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ), zaś w sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn jest ona niemożliwa i bezprzedmiotowa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt l. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 "c " p.p.s.a., O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.