VII SA/Wa 1759/07

WyrokWSA w Warszawie2008-01-29

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Ewa Machlejd, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie budowy płyty gnojowej i zbiorników, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na naruszenie przepisów KPA dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniono to naruszeniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepisów KPA, w szczególności zasady prawdy obiektywnej (art. 7 KPA) oraz obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 KPA), a także naruszeniem prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu (art. 79 KPA) poprzez niezawiadomienie strony o miejscu i terminie przeprowadzenia oględzin. Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
Stan faktyczny
W sprawie dotyczyła budowy płyty gnojowej i zbiorników na działce należącej do G. B., na podstawie zgłoszenia. Starosta wniósł sprzeciw, ale decyzja została doręczona po terminie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając inwestycję za zgodną z prawem i nie stwarzającą zagrożenia. Właściciel sąsiedniej działki, A. S., wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów KPA i błędne zastosowanie przepisów rozporządzenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji, wskazując na naruszenie art. 79 KPA (brak zawiadomienia o oględzinach) oraz brak wystarczających dowodów co do zgodności inwestycji z przepisami.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2008r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych skargę oddala W dniu 23 kwietnia 2007r. przeprowadzono czynności kontrolne na działce o nr ew. [...], położonej przy ul. P. w P., będącej własnością G. B.. W trakcie oględzin stwierdzono, że na terenie w/w nieruchomości znajduje się m.in. płyta gnojowa o powierzchni użytkowej 100,00 m2, zamknięty zbiornik na gnojówkę o pojemności 24,90 m3 oraz zbiornik na wody opadowo-gnojowe o pojemności 24 m3. Inwestor – G. B. wybudował przedmiotową płytę gnojową wraz ze zbiornikami na podstawie zgłoszenia, dokonanego w dniu [...] grudnia 2006r. do Starostwa Powiatowego w P.. Starosta P. decyzją z dnia [...] stycznia 2007r. wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszonych robót budowlanych. Decyzja Starosty została doręczona G. B. w dniu 23 stycznia 2007r., tj. po ustawowym terminie 30 dni od momentu zgłoszenia. Z uwagi na powyższe oraz na fakt, iż płyta gnojowa, zamknięty zbiornik na gnojówkę oraz zbiornik na wody opadowo-gnojowe na działce o nr ew. [...], położonej przy ul. P. w P. wykonano w opinii organu I instancji zgodnie z dokumentacją projektową i zgłoszeniem oraz z uwagi na nie stwarzanie przez przedmiotową inwestycję zagrożenia dla działki sąsiedniej o nr ew. [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2007r., znak: [...], umorzył postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. A. S. - właściciel działki sąsiedniej wniósł odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. przepisu art. 79 Kpa, na mocy którego strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin. A. S., będący stroną postępowania administracyjnego w sprawie prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie płyty gnojowej, zamkniętego zbiornika na gnojówkę oraz zbiornika na wody opadowo-gnojowe na działce o nr ew. [...], położonej przy ul. P. w P. nie został zawiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzenia wizji lokalnej, która odbyła się w dniu 23 kwietnia 2007r. na w/w posesji. Organ odwoławczy wskazał również, że ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. jakoby płyta gnojowa wraz ze zbiornikami została wykonana zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową oraz zgłoszeniem o przystąpieniu do wykonywania robót budowlanych z dnia 4 grudnia 2006r., a lokalizacja w/w inwestycji w żaden sposób nie stwarzała zagrożenia dla działki sąsiedniej o nr ew. [...], stanowiącej własność A. S. są nie potwierdzone dowodowe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie, czy budowa płyty gnojowej, zamkniętego zbiornika na gnojówkę oraz zbiornika na wody opadowo-gnojowe na działce o nr ew. [...], położonej przy ul. P. w P. jest zgodna z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Zdaniem organu odwoławczego, wprawdzie budowa przedmiotowej płyty gnojowej wraz ze zbiornikami została zrealizowana legalnie, to jednak w przypadku ustalenia, że w/w inwestycja narusza wymagania zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organ I instancji winien ustalić, czy sporna płyta gnojowa i zbiorniki nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska oraz rozważyć zastosowanie w niniejszym postępowaniu trybu przewidzianego w art. 50 - 51 prawa budowlanego. Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę wniósł inwestor G. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem strony skarżącej rażącym naruszeniem prawa jest błędne porównanie płyty gnojowej zamkniętego zbiornika na gnojówkę oraz zbiornika na wody opadowo-gnojowe do wskazanych w § 36 ust. 3 powołanego przez organ II instancji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj. ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc większej niż 4. Strona podnosi, że zaskarżona decyzja powinna uwzględniać nie przepisy wskazanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. a przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, ponieważ wyłącznie to rozporządzenie ustala warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i związane z nimi urządzenia budowlane oraz ich usytuowanie. Strona wskazała, że zgodnie z § 6 ust. 4 w/w rozporządzenia - odległość otwartych zbiorników na płynne odchody zwierzęce o pojemności do 200 m3 oraz płyt gnojowych powinna wynosić co najmniej 4 m od granicy działki sąsiedniej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasową argumentację oraz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu {art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)}. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ma rację w tym, że decyzja z dnia [...] czerwca 2007r. znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. zapadła z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 79 Kpa, ponieważ organ ten nie wyjaśnił należycie wszystkich okoliczności sprawy aczkolwiek błędnie przywołał przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego niemal w całości i to z udziałem zainteresowanej strony tj. właściciela sąsiedniej działki uchylenie decyzji organu I instancji był niezbędne. Zgodnie z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przytoczony wyżej przepis ustanawia zasadę prawdy obiektywnej, która stanowi naczelną zasadę Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tą zasadą, organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. A więc zawarta w art. 7 Kpa zasada prawdy obiektywnej (materialnej), wyrażona również w innych przepisach Kodeksu, m.in. w art. 6, 10, 77 § 1, 80, ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ponieważ na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy organ administracyjny dokonuje jego subsumcji pod stosowną normę prawną W ten sposób organ przesądza o powstaniu określonego obowiązku bądź prawa, a więc skutków prawnych, które dotyczyć będą wyłącznie faktów uznanych przez organ. Ponadto art. 77 § 1 Kpa nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe. A więc pominięcie, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006r., sygn. akt I SA/Wa 432/06, publ. LexPolonica nr 1543146). Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nie przeprowadził w myśl powyższych zasad, postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie, czy budowa płyty gnojowej, zamkniętego zbiornika na gnojówkę oraz zbiornika na wody opadowo-gnojowe na działce nr ew. 990/3, położonej przy ul. P. w P. jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Nie ustalił czy posadowienie tej płyty w niewielkiej odległości od granicy (co wynika z ustaleń rozprawy sądowej) nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska. W tym miejscu ponownie należy stwierdzić, że organ II instancji błędnie powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), ponieważ dokonanie oceny przez organ I instancji, czy przedmiotowa inwestycja została zrealizowana zgodnie z prawem, winna nastąpić w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 1997r. Nr 132, poz. 877) - jednak okoliczność ta nie ma wpływu na wynik podjętego przez organ II instancji rozstrzygnięcia. Zgodnie z § 2 cytowanego wyżej rozporządzenia przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie, odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie, modernizacji i zmianie sposobu użytkowania budowli rolniczych lub ich części, a także związanych z nimi urządzeń budowlanych, przy czym przez budowlę rolniczą - w rozumieniu tego rozporządzenia - rozumie się budowle dla potrzeb rolnictwa i przechowalnictwa produktów rolnych, w szczególności takie jak: zbiorniki na płynne odchody zwierzęce, płyty do składowania obornika, silosy na kiszonkę, silosy na zboże i pasze, komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu (por. § 3). Jak wynika z akt sprawy, zakres zrealizowanych prac budowlanych na działce nr ew. [...] w P. jest zgodny z zakresem przedmiotowym rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, tzn. że sporna płyta gnojowa, zamknięty zbiornik na gnojówkę oraz zbiornik na wody opadowo-gnojowe są budowlami rolniczymi w rozumieniu § 3 tego rozporządzenia. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że posadowienie tego typu budowli winno spełnić określone wymogi, o których mowa w rozdziale 2 w/w rozporządzenia p.t. "Zabudowa i zagospodarowanie terenu" przy czym wskazać należy, że usytuowanie budowli rolniczych, m.in. takich jak sporna płyta gnojowa, zamknięty zbiornik na gnojówkę oraz zbiornik na wody opadowo-gnojowe winno nastąpić zgodnie z § 6 w/w rozporządzenia. Tak więc, mimo powołania przez organ odwoławczy niewłaściwego w sprawie rozporządzenia uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] czerwca 2007r., znak: [...] o umorzeniu postępowanie administracyjnego w przedmiotowej sprawie było niezbędne. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że w przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. naruszył również przepis art. 79 Kpa, który stanowi, że wszystkie strony powinny być zawiadomione o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem (§ 1). Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (§ 2). Jak wynika z akt spraw, A. S. - jako strona postępowania w niniejszej sprawie - nie został zawiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzenia wizji lokalnej. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 25 listopada 2003r., sygn. akt II SA/Kr 380/00 (publ. LexPolonica nr 365601) należy stwierdzić, że zachowanie wymagań art. 79 Kpa niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji, zaś naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, mającym wpływ na wynik sprawy. Ponadto naruszenia art. 79 § 1 Kpa nie konwaliduje ewentualne zapoznanie strony z treścią protokołu przesłuchania świadków bez zapewnienia stronie udziału w tej czynności procesowej. Dowód taki należy powtórzyć. A więc naruszenie przez organ obowiązków wypływających z art. 79 Kpa jest naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 24 stycznia 1997r., sygn. akt I SA/Kr 3/96, publ. LexPolonica nr 328995). Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło