I SA/Po 603/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Jerzy Małecki /spr./ as. sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2008r. sprawy ze skargi spółki A w J na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie rozłożenia na 4 raty zaległości podatkowej oddala skargę. /-/ K.Pawlicki /-/ J.Ruszyński /-/ J.Małecki Decyzją z dnia [...] Burmistrz J. działając na podstawie art. 207, 208 i 210 w związku z art. 67a § 1 pkt 2, art. 67 b pkt 2 oraz art. 57 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] w sprawie wprowadzenia opłaty prolongacyjnej, Uchwały Rady Miejskiej w J. Nr [...] z dnia [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości - po rozpatrzeniu wniosku z dnia 12.11.2007 r. złożonego przez spółkę A w sprawie rozłożenia na raty zaległości w podatku od nieruchomości za lata 09/2002 - 2006 w kwocie [...] zł rozłożył przedmiotową zaległość na 4 raty uwzględniając kwotę należności głównej [...] zł odsetki w wysokości [...] zł oraz opłatę prolongacyjną w kwocie [...] zł W dniu [...] strona złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od decyzji I instancji wnosząc o uchylenie decyzji w zakresie "nałożenia obowiązku zapłaty odsetek". W ocenie spółki A – "nie powinno się jej obarczać obowiązkiem zapłaty odsetek, gdyż przyczyna ich powstania leży wyłącznie po stronie organów podatkowych. Wskazując powyższą okoliczność odwołująca się podniosła, iż w trakcie postępowań o zapłatę podatku od nieruchomości następowały zmiany stanowiska organów podatkowych, co jej zdaniem uzasadnia zapłatę podatku ale nie odsetek, ponieważ byłyby one zapłatą za błąd organu w wadliwych decyzjach, który doprowadziło do obowiązku zapłaty odsetek." Według strony nie była ona również "zobowiązana do składania deklaracji podatkowych ponieważ nie uczestniczyła w sprawach jaklo podmiot zobowiązany. O tym, że odpowiedzialność za realizację obowiązku podatkowego ponosi spółka A zdecydowały dopiero orzeczenia sądów administracyjnych." Samorządowe kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 O.p. umorzyło postępowanie odwoławcze, ponieważ "kwestionowanie odsetek za zwłokę w decyzji rozkładającej zaległość podatkową i odsetki na raty jest bezprzedmiotowe" Uzasadniając swoje rozstrzygniecie organ odwoławczy wskazał ponadto na przepisy art. 67a § 1 pkt 2, art. 67 O.p. oraz art. 53a. Od tej decyzji spółka złożyła w dniu [...] skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu podnosząc naruszenie art. 53a i art. 233§1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu podtrzymano argumenty zawarte w odwołaniu podkreślając jednocześnie, że "w przedmiotowej sprawie nie może być stosowany art. 53a ordynacji, podatkowej i nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania, gdyż elementy materialne stosunku prawnego zarówno w odniesieniu do jej strony przedmiotowej i podmiotowej istnieją. Istnieje również przedmiot postępowania. Ponadto należy również wziąć pod uwagę , że określenie wysokości zaległości podatkowej i odsetek winno nastąpić w jednej decyzji." Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej. W uzasadnieniu ponownie wyjaśnia, iż skarżąca spółka A wniosła o rozłożenie jej na 4 raty zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości. Burmistrz wniosek strony w swej decyzji z dnia [...] uwzględnił. Podatnik w niesionym odwołaniu kwestionuje nie rozłożenie mu na raty zaległości podatkowej, ale odsetki za zwłokę uważając je za nienależne. Kolegium przytacza treść art. 67 a § 1 pkt.2 w związku z art. 53a oraz art.. 3 pkt.3 Ordynacji podatkowej stwierdzając, iż ustalenie odsetek za zwłokę należy do odrębnej od rozłożenia na raty podstawy prawnej. Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej od zaległości podatkowych uiszczane są odsetki za zwłokę i rozstrzygane w formie odrębnej decyzji. Dlatego kwestionowanie wysokości odsetek za zwłokę w decyzji rozkładającej te zaległości i odsetki za zwłokę jest niezasadne i bezpodstawne. Wobec czego rozstrzygnięto o umorzeniu postępowania odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) - Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji podatkowej tylko pod względem zgodności z prawem powszechnie obowiązującym. Ocenie podlega zatem legalność aktów administracyjnych zarówno z uwagi na brzmienie przepisów materialnego, jak i formalnego prawa podatkowego. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem do zbadania tego, czy organy podatkowe nie naruszyły przy wydaniu konkretnej decyzji na wniosek strony skarżącej materialnego czy procesowego prawa podatkowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta dokonywana jest przez Sąd według stanu prawnego i na podstawie akt administracyjnych sprawy istniejących w dniu wydawania zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny nie jest też kolejną instancją merytoryczną, rozstrzygającą o prawach i obowiązkach podatnika, ale ma tylko i wyłącznie uprawnienia kasacyjne wobec naruszających prawo decyzji podatkowych. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności , sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej, a związanych tylko i wyłącznie z materią dotyczącą uwzględnienia wniosku strony o rozłożenia jej na 4 raty istniejącej z mocy prawa zaległości podatkowej strony skarżącej jako osoby prawnej z tytułu podatku od nieruchomości za okres od 2002 do 2006 r. Z uwagi na to, że strona skarżąca może do organu podatkowego składać wielokrotnie wnioski o udzielenie jej ulg podatkowych dotyczących tej samej zaległości podatkowych (jeżeli zmienią się warunki uprawniające do uzyskania ulgi podatkowej), w niniejszej sprawie nie występuje możliwość pogorszenia sytuacji prawnej strony skarżącej (tzw. zakaz reformationis in peius ). Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. I tak przede wszystkim strona skarżąca pozostaje w błędnym przekonaniu (wyrażonym m.in. w piśmie procesowym z dnia [...]), iż zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości osoby prawnej, jaką jest i skarżąca , powstają na skutek wydania i doręczenia decyzji konstytutywnych. Otóż zgodnie z brzmieniem art. 6 ust.9 pkt.3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 2002, poz. 9, poz. 84 ze zm.) w związku z art. 21 § 1 pkt. 1 i § 2 Ordynacji podatkowej - zobowiązanie w podatku od nieruchomości osób prawnych powstaje z mocy prawa, z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ta ustawa wiążę powstanie takiego zobowiązania. Tylko w przypadku osób fizycznych będących podatnikami podatku od nieruchomości, zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia konstytutywnej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. Osoby prawne miały m.in. obowiązek składania w terminie do dnia 15 stycznia każdego roku, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru i następnie samoistnie wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości, bez wezwania organu podatkowego - na rachunek budżetu właściwej gminy ,w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca. Zgodnie też z brzmieniem art. 21 § 3 w związku z art. 53a Ordynacji podatkowej - jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik podatku od nieruchomości, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazywana w deklaracji albo gdy podatnik obowiązany do zapłaty podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku bez złożenia deklaracji - organ zobowiązany jest dopiero wtedy (gdy podatnik nie wykonuje swych obowiązków) do wydania decyzji deklaratoryjnej, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu m.in. w swych prawomocnych wyrokach z dnia 10 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Po 620/04 i z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Po 140/07 stwierdził, iż to na skarżącej spółce A jako posiadaczu samoistnym, ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości m.in. za lata 2002,2003 i 2004. Odsetki za zwłokę są następstwem powstania zaległości podatkowej w sytuacji, gdy podatnik nie uiści ich w terminie .Obowiązek naliczenia odsetek jest niezależny od okoliczności powstania zaległości podatkowej i woli stron stosunku prawnopodatkowego. Powstają one z mocy prawa, niezależnie od tego, czy podatnik lub organ podatkowy wie o powstaniu zaległości i w konsekwencji odsetek. Decyzje organu podatkowego, w których naliczane są w określonych sytuacjach odsetki mają charakter deklaratoryjny, uwidaczniają one tylko wysokość powstałych z mocy prawa odsetek za zwłokę. Zgodnie z reguła wynikającą z art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej na podatniku ciąży obowiązek naliczenia i wpłacenia odsetek wraz z zaległością, chyba że organ podatkowy stwierdzi, iż podatnik nie złożył deklaracji (art. 53 a Ordynacji podatkowej) - wtedy organ podatkowy wydaje w tej kwestii decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę na dzień złożenia powyższego zeznania. Odsetki za zwłokę od zaległych podatków nie są przedmiotem decyzji o ulgach podatkowych (np. umorzeniach czy rozłożeniach na raty albo odroczeniach płatności). Jeżeli w takich decyzjach uznaniowych organ w uzasadnieniu odnosi się do wysokości tych odsetek, to tylko dlatego, iż zgodnie z brzmieniem art. 67 a Ordynacji nie można rozłożyć na raty zaległości podatkowej nie uwzględniając jednocześnie odsetek od zaległości podatkowej oraz opłaty prolongacyjnej. Jeżeli zatem strona skarżąca kwestionuje wysokość należnych z mocy ustawy odsetek od zaległości podatkowych uwidocznionej w decyzji o rozłożeniu na raty, to winna zwrócić się do organu podatkowego pierwszej instancji o wydanie w tym zakresie odrębnej deklaratoryjnej decyzji w trybie art. 53 a Ordynacji podatkowej, która może być skarżona w instancyjnym toku albo też wnieść o umorzenie odsetek od zaległości podatkowych w trybie art. 67 a Ordynacji podatkowej ,z uwagi na zajście ustawowych przesłanek tam wymienionych (m.in. ważny interes podatnika lub interes publiczny). Z zatem powodów, nie dopatrując się naruszenia prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/K. Pawlicki /-/ J. Ruszyński /-/J. Małecki