III SA/Wa 1917/08
WyrokWSA w Warszawie2008-12-19
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Sylwester Golec, Alojzy Skrodzki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego określająca zobowiązanie w podatku VAT na podstawie zakwestionowanych faktur może zostać utrzymana w mocy pomimo zarzutów dotyczących niewystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego i naruszenia przepisów postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i przeprowadziły postępowanie dowodowe zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej oraz zupełności postępowania dowodowego. Faktury zakwestionowane przez skarżącego nie potwierdzały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, co wykluczało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz prawa wspólnotowego zostały oddalone jako niezasadne.Stan faktyczny
Skarżący M.L. został objęty kontrolą podatkową dotyczącą rozliczeń VAT za 2003 rok. Organ podatkowy zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez spółkę A. sp. z o.o. oraz firmę PHU B. H., uznając, że faktury te nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania dowodowego oraz prawa materialnego, w tym brak wyjaśnienia stanu faktycznego i naruszenie prawa wspólnotowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług oddala skargę
Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art.233 § 1 pkt 1, art. 21 § 3, art.23 § 2 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005r. Dz.U. Nr 8, poz.60 ze zm. zwanej dalej "O.p"), oraz art.19 ust.1 i 2, art.25 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z 1993r. Nr 11, poz. 50 z późn. zm. zwanej dalej "ustawą o VAT"), w związku z § 48 ust.4 pkt 5 lit.a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.03.2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 27, poz. 268 z późn. zm zwanego dalej "rozporządzeniem"), Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. ( zwany dalej "Dyrektorem UKS") z dnia [...] stycznia 2008 r. określającą M. L. (dalej zwanym "Skarżącym") zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca 2003 r. i od sierpnia do grudnia 2003 r.
Z akt sprawy wynika, że przeprowadzono kontrolę dotyczącą rozliczeń podatku od towarów i usług, w wyniku której Dyrektor UKS stwierdził, że skarżący z naruszeniem postanowień art.19 ust.1 i ust.2 ustawy VAT obniżył podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur otrzymanych od PHU "A." Spółka z o.o. (86 sztuk faktur na kwotę netto 477.613,70 zł, VAT 105.084,53 zł) oraz od Firmy Handlowo-Usługowej B. H. (10 faktur na łączną kwotę netto 106.640 zł, VAT 23.460,80 zł). Ponadto ustalił, że w dokumentach firmy brak jest 3 oryginałów lub duplikatów faktur uprawniających do obniżenia podatku należnego o kwotę ogółem 7.062 zł, a także, że faktura za naprawę samochodu (kwota netto 340,15 zł, VAT - 74,84 zł) dotyczyła usługi dla pojazdu nie będącego środkiem trwałym firmy, przedmiotem leasingu bądź najmu, dzierżawy czy użyczenia.
Powodem zakwestionowania podatku naliczonego zawartego w fakturach wystawionych przez A. sp. z o.o. był brak posiadania przez tę Spółkę kopii dokumentów, których oryginały znajdują się w firmie Skarżącego. Przeprowadzając kontrolę w Spółce A. organ ustalił, że faktury z odpowiadającymi numerami wystawione zostały dla innych podmiotów gospodarczych, ponadto dotyczą innych ilości a także innego asortymentu sprzedawanych paliw płynnych, wystawione są w innych dniach miesiąca, posiadają inną szatę graficzną. Prezesi Zarządu A. sp. z o.o. oświadczyli, że firma PUH M. L. nie była kontrahentem "A.", a faktury posiadane przez tę firmę nie były przez nią wystawione. Faktury, którymi posługiwał się Skarżący zostały podpisane przez W. P. - wg ustaleń kontroli osoba o takim nazwisku nigdy nie pracowała w Spółce "A.". Ponadto organ nie znalazł jakichkolwiek, oprócz faktur, dowodów na potwierdzenie transakcji z A. Sp. z o.o., np. dowodów WZ, atestów paliwa, umów, zamówień, przelewów bankowych itp. Organy podatkowe przesłuchały w charakterze świadków pracowników skarżącego tj. D. Z. oraz R. C., przedstawili oni ogólnikową wiedzę na temat dostaw oleju napędowego, z której w ocenie organu, nie można dowieść, że zaewidencjonowane w firmie Skarżącego faktury dokumentowały zakup towaru od Spółki "A.". Powyżej wskazane okoliczności, doprowadziły organ do przekonania, iż 86 sztuk faktur, które zostały zaewidencjonowane przez skarżącego stwierdzały czynności, które nie zostały dokonane.
Natomiast zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę PHU B. H. wynikało z tego, że firma ta nie dysponowała żadnymi środkami technicznymi i organizacyjnymi umożliwiającymi prowadzenie działalności w zakresie obrotu paliwami płynnymi, nie posiadała własnych oraz nie korzystała z cudzych środków trwałych, nie zatrudniała pracowników, nie dostarczała paliwa, wystawiała puste faktury, nie odbierała pieniędzy za paliwo. Ponadto organy wskazały, co wynika z akt sprawy, że Pani H. nie posiadała kontroli nad swoją działalnością gospodarczą. Faktycznie wykonywana działalność polegała na wystawianiu na polecenie Pana K. W. faktur VAT, który jednocześnie prowadził jej księgi podatkowe w Biurze Rachunkowym "D." M. W.. Za wystawianie faktur otrzymywała 1-2 grosze za litr paliwa, na które one opiewały, nie otrzymywała gotówki, która wskazana była w fakturach, nie dysponowała żadnym towarem, nie miała możliwości i nie wykonywała żadnych czynności związanych z obrotem wykazanym na wystawionych na nazwę jej firmy towarem, natomiast uczestniczyła w łańcuchu podmiotów dokumentujących fikcyjne transakcje gospodarcze.
Odnośnie transakcji zawartych w lutym 2003 roku na podstawie faktury Nr [...] kwota 11.770,0 zł netto, VAT 2.589,40 zł , faktury Nr [...] kwota 9.630,0 zł, VAT 2.118,60 zł i faktury Nr [...] na kwotę 10.700,0 zł, VAT -354,0 zł wystawionych przez [...] "T." sp. z o.o., organ podatkowy stwierdził, że Skarżący nie posiada oryginałów tych faktur ani duplikatów. W konsekwencji czego uznał, że skarżący nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Biorąc pod uwagę powyższe Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. skorygował rozliczenie podatku od towarów i usług i decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. określił zobowiązanie w tym podatku za miesiące od stycznia do marca, oraz od sierpnia do grudnia 2003 r.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył Skarżący, zarzucając jej naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, w szczególności odnoszących się do postępowania dowodowego a mianowicie:
- art. 210 § 1 pkt 8 - poprzez brak wymaganych elementów decyzji. W ocenie Pełnomocnika Strony osoba podpisująca decyzję, tj. Wicedyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej nie był uprawniony do jej podpisania. Stąd decyzja z mocy prawa jest bezwzględnie nieważna,
- art.122 - poprzez niepodjęcie wszystkich działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
art.187 § 1 - poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie.
Pełnomocnik podniósł, że organ I instancji niezasadnie przyjął za dowód w sprawie, niezgodne z prawdą oświadczenie Spółki "A." dotyczące nieistnienia kontaktów gospodarczych z Podatnikiem. Bezpodstawnie uznał, iż faktury znajdujące się w firmie Podatnika różnią się szatą graficzną od przedstawionych przez Spółkę. Podnosi, że wykazana w toku postępowania niezgodność numerów faktur wskazuje na możliwość celowego działania Spółki "A.", która wystawiając faktury z podwójną numeracją unika obowiązku podatkowego. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.04.2004r. w sprawie K.24/2003, w którym stwierdzono sprzeczność § 48 ust.4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.03.2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - przepis o braku kopii faktury u dostawcy nie może stanowić jedynej podstawy decyzji administracyjnej. Dlatego strona postępowania powinna mieć możliwość udowodnienia, iż czynność dokumentowana fakturą nie miała charakteru pozornego. Skoro więc okoliczność transakcji kupna-sprzedaży oleju napędowego jest w sprawie okolicznością sporną, to odstąpienie organu od przesłuchania osób nabywających paliwo od Spółki "A." i wyjaśnienia tej kwestii, spowodowało pozbawienie gwarancji procesowych i spowodowało niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy.
W odniesieniu do transakcji z Firmą Handlowo-Usługową B. H. skarżący podnosi, że mimo oczywistych sprzeczności i niedokładności składanych przez kontrahentkę w trakcie przesłuchania wyjaśnień, organ I instancji uznał je za wiarygodne. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej nie wyjaśnił roli jaką w wystawianiu faktur odgrywało Biuro Rachunkowe "D." M. W.. Nie przesłuchał w sprawie K. W., przedstawiciela FHU B. H.. W ocenie pełnomocnika, organ ten wbrew prawu posłużył się dowodem pośrednim, tj. wyjaśnieniami M. L. złożonymi w UKS w G., ponadto uznał dokonaną w innym postępowaniu ocenę stanu faktycznego. Zdaniem skarżącego, oparcie się na ustaleniach poczynionych w innym postępowaniu zwłaszcza w zakresie przesłuchań świadków, należy stosować w sposób ograniczony. Odmówienie wiarygodności wyjaśnieniom Strony postępowania tylko z uwagi na niemożliwość przytoczenia szczegółów, które dotyczyły sytuacji mających miejsce kilka lat wstecz, jest nieuzasadnione.
Pełnomocnik argumentuje, że przy zakwestionowaniu prawa odliczenia kwoty 74,84 zł związanego z usługą naprawy samochodu, formalnie nienależącego do środków trwałych, organ I instancji ograniczył się jedynie do kryterium formalnoprawnego, nie badał sposobu w jaki wykorzystywany był ten pojazd w firmie. W ocenie Pełnomocnika, Dyrektor UKS w W. powinien był prowadzić dalsze czynności dowodowe, tj. dowieść istnienie lub też nieistnienie związku poniesionego wydatku z przychodem. Wskazując na powyższe naruszenia, pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości decyzji organu I instancji.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymując decyzję organu I instancji w mocy potwierdził prawidłowość ustaleń poczynionych przez Dyrektora UKS.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.210 §1 pkt 8 O.p., wyjaśnił że osoba, która podpisała decyzję w I instancji posiadała stosowne upoważnienie.
Ustosunkowując się do zarzutów naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania podatkowego i dowodowego Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy jest obszerny i kompletny. Pozwala on w sposób jednoznaczny stwierdzić prawidłowość ustaleń organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu pierwszoinstancyjnej decyzji przedstawiono szczegółowe argumenty uzasadniające rozstrzygnięcie sprawy. Działania organu pierwszej instancji oparte zostały o przepisy prawa, podjęto również wszelkie możliwe czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego. Przesłuchano świadków, przeprowadzono czynności sprawdzające u kontrahentów, uzupełniono materiał o dowody zgromadzone w innym postępowaniu, tj. w postępowaniu prowadzonym przez Dyrektora UKS w G. w stosunku do kontrahenta B. H..
Odnosząc się do ustaleń dokonanych przez Dyrektora UKS w W. w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego, organ wskazał, iż stosownie do art.19 ust.1 ustawy o VAT podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Wskazane wyżej uregulowanie prawne jednoznacznie wskazuje, iż stanowiąca podstawę uprawnienia podatnika do odliczenia podatku naliczonego faktura, musi być poprawna nie tylko formalnie, lecz musi odzwierciedlać prawidłowy przebieg zdarzeń gospodarczych. Stąd też sam fakt posiadania faktur z wykazanym na nich podatkiem naliczonym VAT, w sytuacji gdy faktury te nie potwierdzają czynności faktycznych, gdyż nie zachodzi tożsamość przedmiotu transakcji opisanych fakturami, nie skutkuje uprawnieniem do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z nich wynikający.
Z kolei podstawą do zakwestionowania odliczenia podatku naliczonego w kwocie 74,84 zł, wynikającego z faktury z 19.12.2003r. [...] był przepis art.25 ust.1 pkt 3 ustawy o VAT, zgodnie z którym nie stosuje się obniżenia kwoty podatku należnego do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Podatnik nie przedstawił żadnych dowodów, że samochód marki Volvo o nr rej. [...], na naprawę którego opiewała zakwestionowana faktura, faktycznie wykorzystywany był w działalności gospodarczej. W toku kontroli organ I instancji ustalił, że samochód ten nie był środkiem trwałym firmy ani też przedmiotem innych umów, tj. leasingu, najmu czy też dzierżawy.
W skardze na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej pełnomocnik podtrzymał zarzuty przedstawione w odwołaniu a ponadto wskazał na naruszenie:
2) art. 229 O.p. poprzez nie przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i wyjaśnienia materiałów w sprawie,
5) art. 199 O.p. przez zaniechanie obowiązku wystąpienia przez organ podatkowy do Sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa w zakresie zarzucanych stronie czynności, które w ocenie organu nie zostały dokonane ,
7) art. 217 Konstytucji RP przez oparcie decyzji Dyrektora UKS i następnie Dyrektora Izby Skarbowej na podstawie § 48 ust. 4 Iit. a) rozporządzenia, które zawierają regulacje zastrzeżone dla ustawy,
8) art. 17 VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG dalej: VI Dyrektywa) poprzez bezpodstawne pozbawienie podatnika prawa obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur zakupu pochodzących od A. Sp. z o.o. i PHU B. H..
Uzasadniając naruszenie ww. przepisów pełnomocnik dowodził, że na organie odwoławczym ciążył obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego we własnym zakresie, czego organ odwoławczy zaniechał w niniejszym postępowaniu. Zdaniem pełnomocnika przesłuchanie kontrahentów pozwoliłoby ustalić, czy faktycznie zawierali ze Spółką "A." opisane w fakturach transakcje. Ustalenie, że transakcje z tymi kontrahentami nie miały miejsca prowadziłoby do konieczności zbadania czy te faktury nie zostały wystawione i wpisane do ewidencji przez "A." w miejsce faktur wystawionych Skarżącemu. Mogą o tym świadczyć zbieżne numery faktur. Brak podjęcia przez organ I i II instancji wnioskowanych dowodów nie pozwoliło na wyjaśnienie tych wątpliwości. Dowód z przesłuchania kontrahentów Spółki "A." w charakterze świadków mógłby również przyczynić się do wyjaśnienia okoliczności podpisu na fakturach W. P.. W ocenie pełnomocnika nie można wykluczyć, że W. P. działał w imieniu firmy "A." na innej podstawie niż umowa o pracę bowiem, znał numery faktur, na podstawie których dokonywał sprzedaży paliwa dla M. L.. Nie wyjaśniono również czy w spółce ,,A." były ubytki, a jeżeli tak to w jakiej wysokości, bowiem sprzedaż nieewidencjonowana mogła obejmować właśnie sprzedaż paliwa dla podmiotów mających odległe od Warszawy miejsce odbioru paliwa /Gdynia/. Ponadto strona nie miała możliwości brania udziału w sprawie, co jest naruszeniem art. 123 O.p., to jest pozbawienia podatnika możliwości czynnego udziału w czynnościach sprawdzających.
Odnośnie faktur wystawionych przez B. H. skarżący, wyjaśnia, że działała ona przez pełnomocnika K. W. oraz Biuro rachunkowe "D."- M. W., których nie przesłuchano pomimo składanych wniosków. Brak bazy magazynowej czy też środków transportu do paliwa są bez znaczenia, ponieważ działalność polegająca na sprzedaży paliw można prowadzić w oparciu o obce usługi czy też wynajmowane środki trwałe.
W ocenie Skarżącego, wobec wątpliwości, co do rzeczywistej czynności cywilnoprawnej powinien orzekać, zgodnie z art. 199 O.p., sąd powszechny, jeżeli z dowodów zgromadzonych w sprawie w toku postępowania, a w szczególności z zeznań strony wynikają wątpliwości, co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa , z którym związane są skutki podatkowe. Organ podatkowy ma zatem obowiązek wystąpienia do Sądu o ustalenie treści zawartych przez strony transakcji, a budzących wątpliwości w ocenie organu podatkowego.
Dalej pełnomocnik wskazuje, że konieczne byłoby, w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego, dokonanie ilościowego rozliczenia zakupu i sprzedaży paliw w spółce "A." w okresie od stycznia do grudnia 2003 roku i ustalenie, czy ewidencja w Spółce odzwierciedla rzeczywisty przebieg transakcji. Organy podatkowe wbrew brzmieniu art. 188 O.p. nie uczyniły tego.
Skarżący zwraca uwagę na § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, który Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2004 roku sygn. K. 24/2003 opublikowanym w Dzienniku Ustaw w dniu 12 maja 2004 roku stwierdził sprzeczność z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji. Zatem przepis ten nie może być podstawą prawną do zakwestionowania odliczenia podatku naliczonego w okolicznościach niniejszej sprawy.
Odnośnie transakcji zawartych z [...] "T." sp. z o.o., zdaniem skarżącego, konieczne było przeprowadzenie kontroli krzyżowej w [...] "T." Sp. z o.o. Kończenie postępowania dowodowego po stwierdzeniu braku oryginału faktury jest zbytnim formalizmem i rygoryzmem, co zakwestionował Trybunał Konstytucyjny w wyroku K. 24/2003.
Skarżący zauważa, iż pozbawienie go prawa do odliczenia narusza fundamentalną zasadę neutralności podatku VAT zawartą w przepisach wspólnotowych, które mają pierwszeństwo stosowania w sytuacji, gdy przepisy prawa krajowego są sprzeczne z przepisami prawa wspólnotowego. Na poparcie powyższego Skarżący przytoczył orzeczenia ETS.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Na wstępie należy zaznaczyć, że podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej jest prawidłowo ustalony stan faktyczny a skarżący zakwestionował przede wszystkim właśnie ustalenia faktyczne, jakie stały się podstawą rozstrzygnięć organów obu instancji. Zdaniem skarżącego, w konsekwencji dokonania niepełnych ustaleń doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego, należy stwierdzić, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo - bez naruszenia art. 121, art.122,art. 187 § 1, oraz 191 i art. 199a § 3 O.p.
W orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalił się pogląd, że jedną z podstawowych zasad ogólnych obowiązujących w postępowaniu podatkowym jest zasada prawdy obiektywnej (zasada zupełności postępowania dowodowego), wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z nią organy podatkowe w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Obowiązkiem organu podatkowego jest zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Z zasady tej wynikają dyrektywy dotyczące zarówno sposobu gromadzenia, jak i rozpatrywania przez organ podatkowy materiału dowodowego. Przepis art. 122 Ordynacji podatkowej wymaga, aby organ podatkowy zebrał "cały" materiał dowodowy konieczny dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Na podstawie tego przepisu sformułowana została teza, że zaniechanie przez organ administracji państwowej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania podatkowego, skutkującym wadliwością decyzji.
Następną naczelną zasadą postępowania jest wymóg zupełnego zgromadzenia materiału dowodowego, sformułowany w art. 187 § 1 O.p. Poszukiwanie stanu faktycznego powinno objąć przy tym wszystkie okoliczności towarzyszące przeprowadzaniu poszczególnych dowodów, zwłaszcza mające znaczenie dla oceny ich wiarygodności oraz mocy przekonywania. Zasada prawdy materialnej zakreśla płaszczyznę obowiązków organu podatkowego w dokonywaniu ustaleń faktycznych, które powinny być ujmowane całościowo, nie zaś fragmentarycznie lub pozbawione pełnego kontekstu. Obowiązek przeprowadzenia dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego tak z urzędu, jak na wniosek wynika z art. 122 oraz art. 187 §1 O.p.
Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 O.p.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 O.p), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywającej treści (art. 122 O.p).
Odnosząc dotychczasowe rozważania do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że organy podatkowe obu instancji uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanych wyżej przepisów. W szczególności wyjaśniły one w sposób niebudzący wątpliwości kluczową kwestię sprowadzającą się do odpowiedzi na pytanie, czy faktury wskazane w decyzjach organów odnoszące się do podmiotów A. sp. o.o. oraz PHU B. H. potwierdzają prawdziwe zdarzenia gospodarcze i w związku z czym stanowią podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w nich, ponieważ zgodnie z art.19 u.p.t.u. podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem towarów lub usług a nie w związku z otrzymaniem "pustej" faktury. Na tle zgromadzonego materiału dowodowego w pełni uprawniona była ocena materiału dowodowego, kwestionująca prawdziwość dokonanych transakcji udokumentowanych w spornych fakturach.
Odnośnie faktur wystawionych przez A. sp. z o.o. materiał zgromadzony w sprawie wskazuje, że Spółka ta nie posiada kopii dokumentów, których oryginały znajdują się w firmie Skarżącego. Ponadto organ ustalił, że faktury z odpowiadającymi numerami wystawione zostały innym podmiotom gospodarczym, ponadto dotyczą innych ilości a także innego asortymentu sprzedawanych paliw płynnych, wystawione były w innych dniach miesiąca, posiadają inną szatę graficzną. Prezesi Zarządu A. sp. z o.o. oświadczyli, że firma PUH M. L. nie była kontrahentem "A.", a faktury posiadane przez tę firmę nie były przez nią wystawione. Faktury, którymi posługiwał się Skarżący zostały podpisane przez W. P. - nigdy nie pracującego w Spółce "A.". Ponadto organ nie znalazł jakichkolwiek dowodów, oprócz faktur, na potwierdzenie transakcji z A. Sp. z o.o., np. dowodów WZ, atestów paliwa, umów, zamówień, przelewów bankowych itp. Organy podatkowe przesłuchały w charakterze świadków pracowników skarżącego tj. D. Z. oraz R. C., którzy przedstawili ogólnikową wiedzę na temat dostaw oleju napędowego, z której w nie można dowieść, że zaewidencjonowane w firmie Skarżącego faktury dokumentowały zakup paliwa od Spółki "A.". Wobec ww. dowodów trudno uznać, że powyżej wskazane faktury dokumentują zakup paliwa od A. sp. o.o. i stanowią podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w tych fakturach.
W ocenie Sądu, organ udowodnił także, że faktury wystawione przez firmę PHU B. H. nie dokumentują rzeczywistych transakcji. Skoro firma ta nie dysponowała żadnymi środkami technicznymi i organizacyjnymi umożliwiającymi prowadzenie działalności w zakresie obrotu paliwami płynnymi, nie posiadała własnych oraz nie korzystała z cudzych środków trwałych, nie zatrudniała pracowników, nie odbierała pieniędzy za paliwo. Prowadząca tę działalność B. H. wskazuje, że faktycznie wykonywana działalność polegała na wystawianiu na polecenie K. W. faktur VAT, który jednocześnie prowadził jej księgi podatkowe w Biurze Rachunkowym "D." M. W.. Za wystawienie faktur otrzymywała 1-2 grosze za litr paliwa, na które one opiewały, nie otrzymywała gotówki, która wskazana była w fakturach, nie dysponowała żadnym towarem, nie miała możliwości i nie wykonywała żadnych czynności związanych z obrotem wykazanym na wystawionych na nazwę jej firmy towarem, natomiast uczestniczyła w łańcuchu podmiotów dokumentujących fikcyjne transakcje gospodarcze. Wobec takich zeznań i braku ze strony skarżącego innych dowodów, nie sposób uznać, że faktury wystawione przez B. H. dokumentują rzeczywisty obrót.
Odnośnie zakwestionowanych faktur wystawionych przez [...] "T." sp. z o.o., należy stwierdzić, że Skarżący nie posiadał oryginałów tych faktur ani duplikatów. W trakcie postępowania podatkowego również nie przedstawił tych dokumentów. W konsekwencji czego, prawidłowo organ uznał, że skarżący nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego, skoro podstawą do odliczenia podatku naliczonego jest między innymi prawidłowo wystawiona faktura dokumentująca rzeczywiste zdarzenie gospodarcze – art. 19 ust. 2 ustawy o VAT i § 48 ust.3 rozporządzenia.
W trakcie całego postępowania strona skarżąca nie wskazała, żadnego dowodu, z którego wynikałby odmienny stan faktyczny od tego, który ustaliły organy podatkowe.
Nadto, Sąd orzekający w niniejszej sprawie wyraża pogląd, iż nie można nakładać na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających zasadność odliczenia podatku naliczonego z zakwestionowanych faktur, jeżeli strategia podatnika opiera się wyłącznie na negowaniu działań podejmowanych przez te organy. Skarżący powinien wykazać i udowodnić, iż nabycie towaru miało miejsce ewentualnie związek z prowadzoną działalnością w przypadku nabycia części do samochodu nie będącego środkiem trwałym Skarżącego ani też przedmiotem umowy dzierżawy, najmu, leasingu. Nie wykazując tego prawidłowo organ doszedł do przekonania, że Skarżący naruszył art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT.
Co do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 199a § 3 O.p., Sąd rozpatrujący sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA o sygn. I FSK 79/07 z 14 marca 2008 r. W wyroku tym NSA wskazał, że art. 199a § 3 Ordynacji odnosi się wyłącznie do kwestii ustaleń w zakresie prawa lub stosunku prawnego, natomiast nie dotyczy ustalenia przez sąd powszechny stanu faktycznego lub faktów, w tym np. oświadczeń woli. O tym, czy w konkretnej sprawie wystąpiła przesłanka wystąpienia do sądu, czyli pojawiły się "wątpliwości", decyduje organ podatkowy. Chodzi tu o wątpliwości wynikające ze zgromadzonych dowodów. Powinny być to wątpliwości, które istnieją pomimo to, że organ podatkowy zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, który następnie poddał ocenie. Dopiero wówczas można dokonać weryfikacji materiału dowodowego pod kątem stwierdzenia konieczności wystąpienia do sądu powszechnego. Brak wątpliwości, co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, zwalnia organ podatkowy od obowiązku wystąpienia do sądu powszechnego.
Odnośnie złożenia przez skarżącego doniesienia do prokuratury o popełnieniu przestępstwa przez jego kontrahentów, Sąd zauważa, iż wyrok karny czy też uzyskane dowodów, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego, jeżeli będą one wskazywały na inny stan faktyczny, niż ustaliły to organy podatkowe.
Także nie sposób się zgodzić z naruszeniem przepisów prawa wspólnotowego. Co do wskazań Skarżącej w zakresie stosowania przepisów prawa wspólnotowego, należy przypomnieć, iż niniejsza decyzja dotyczy rozliczeń za poszczególne miesiące 2003 r. czyli stanu prawnego obowiązującego przed dniem wejścia Polski do Unii Europejskiej. Z tego też względu nie można też było zastosować prowspólnotowej wykładni prawa w przypadku stanów prawnych, które zaistniały przed dniem wejścia Polski do Unii Europejskiej. W wyroku z 19 sierpnia 2004 r. (sygn. akt I PK 489/03, OSNP 2005/6/78) Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż do dnia przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej nie miała zastosowania zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego (....). Z tego względu obowiązek prowspólnotowej wykładni przepisów prawa polskiego stosowanego do stanów faktycznych opartych na zdarzeniach zaszłych przed dniem akcesji nie może prowadzić do skutku contra legem w stosunku do obowiązujących w tym czasie przepisów polskich lub niestosowania tych przepisów, nawet gdyby były one niezgodne z treścią i celami aktów wspólnotowych. Sąd pogląd ten podziela i stwierdza, że ma on zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Również Europejski Trybunał Sprawiedliwości postanowieniem z dnia 6 marca 2007 r. w odpowiedzi na pytanie prejudycjalne skierowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, iż nie jest właściwy w zakresie wykładni dyrektyw wspólnotowych dotyczących podatku VAT, jeśli chodzi o okres rozliczeniowy, dotyczący podatków będących przedmiotem sprawy przed sądem krajowym, sprzed przystąpienia państwa członkowskiego do Unii Europejskiej. Należy tylko przypomnieć, iż stan faktyczny przedstawiony w pytaniu prejudycjalnym przez WSA w Łodzi dotyczył sankcji nałożonej za listopad 2003 r. na podstawie art. 109 ust. 5 ustawy o VAT. Zatem ETS uznając się za niewłaściwy uznał, iż do stanów prawnych zaistniałych przed akcesją nie mają zastosowania przepisy prawa wspólnotowego, w tym przypadku I i VI Dyrektywa.
Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 8 O.p. dotyczący braku stosownych upoważnień przez osoby, które podpisały decyzję w I i II instancji. Na etapie postępowania przed Sądem organ podatkowy został wezwany do przedstawienia upoważnień. W wykonaniu wezwania organ przesłał stosowne upoważnienia do podpisywania decyzji przez M. Z. w imieniu Dyrektora UKS oraz M. K. w imieniu Dyrektora Izby Skarbowej w W. w dacie wydania obu decyzji. W tym miejscu należy zauważyć, że tylko istotne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a)
Reasumując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło