VI SA/Wa 1919/08

WyrokWSA w Warszawie2009-01-05

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Jolanta Królikowska - Przewłoka, Olga Żurawska - Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 2 k.k.) może stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nawet jeśli czyn ten nie jest bezpośrednio wymieniony w katalogu przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 2 k.k.) może stanowić uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń. Choć czyn ten nie jest wprost wymieniony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jako przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, jego charakter (godzenie pośrednio w życie i zdrowie) oraz fakt popełnienia go w stanie nietrzeźwości świadczą o lekkomyślności i braku gwarancji bezpiecznego korzystania z broni, co uzasadnia obawę użycia jej w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym. Sąd podkreślił, że katalog przesłanek cofnięcia pozwolenia jest otwarty, a organy mają obowiązek oceny ryzyka w kontekście bezpieczeństwa publicznego.
Stan faktyczny
Skarżący P. C. został pozbawiony pozwolenia na broń palną myśliwską decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji, utrzymaną w mocy decyzją Komendanta Głównego Policji. Podstawą cofnięcia pozwolenia było skazanie skarżącego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego za popełnienie czynu z art. 178a § 2 k.k. (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości). Organy uznały, że czyn ten wypełnia przesłanki uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący kwestionował tę ocenę, podnosząc, że czyn był incydentalny i nie wykazał bezpośredniego związku z jego cechami charakteru czy możliwością użycia broni.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę P. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2008r., którą cofnięto P. C. (skarżącemu) pozwolenie na broń palną myśliwską. Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Komendant Wojewódzki Policji cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu organ stwierdził, że skazanie skarżącego wyrokiem Sądu Rejonowego w [...][...] (sygn. akt [...]) za popełnienie czynu z art. 178 a § 2 k.k. było wystarczającą przesłanką, aby zaliczyć czyn skarżącego do katalogu przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. (t.j. Dz. U. z 2004 roku, nr 52, poz. 525, ze zm., dalej u.b.a.). Jak uznał Komendant konsekwencją popełnienia przez skarżącego ww. czynu było przekonanie organu, że skarżący nie daje gwarancji bezpiecznego używania broni palnej myśliwskiej, a tym samym budziło uzasadnione obawy, że broń może być przez niego użyta w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, co wypełniało dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Organ podniósł, że w jego ocenie nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostawał fakt, że ustawodawca w przypadku popełnienia przestępstwa określonego w art. 178 a § 2 k.k. z urzędu nakazuje zastosować wobec sprawcy środek karny, określony w art. 42 § 2 k.k., w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych lub pojazdów mechanicznych określonego rodzaju. Nie jest to środek orzekany fakultatywnie lecz obligatoryjnie. Ustawodawca wiążąc sąd co do orzeczenia tego środka przesądził, w ocenie Komendanta, iż w świetle prawa strona utraciła wiarygodność, co do zdolności kontrolowania swego postępowania i z uwagi na ochronę bezpieczeństwa i porządku publicznej należy wyeliminować sytuacje, w których takie zagrożenie mogłaby stworzyć. Jednocześnie Komendant nadmienił, że jeżeli skarżący będzie w przyszłości przestrzegał porządku prawnego, to po upływie terminu przewidzianego do zatarcia skazania, będzie się mógł ponownie ubiegać o wydanie pozwolenia na broń palną myśliwską, na zasadach określonych w u.b.a. Podniósł także, że brak broni palnej myśliwskiej nie ogranicza skarżącemu aktywności na rzecz myślistwa czy jego macierzystego koła łowieckiego. Skarżący nie będzie mógł tylko wykonywać polowań, tj. odstrzału zwierzyny. Odnosząc się do oświadczenia skarżącego, organ uznał, że incydentalność zdarzenia nie zmienia faktu, że złamano prawo, ani też oceny prawnej i faktycznej działania skarżącego. Dokonane w sprawie ustalenia świadczą o tym, że obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., jest w przypadku skarżącego uzasadniona, a tym samym konieczne było cofnięcie mu pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. Popełniając bowiem umyślne przestępstwo skarżący utracił wiarygodność co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni palnej. Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym stwierdził, że nigdy wcześniej, ani później nie złamał prawa, a przypadek, za który został skazany był incydentalny. Odwołujący wskazał, że w momencie popełnienia wykroczenia nie był w posiadaniu broni, a co się z tym wiąże, w jego ocenie nie zostało popełnione wykroczenie przeciwko art. 18 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Broń była w tym czasie przechowywana zgodnie z obowiązującym prawem, o czym świadczy wynik kontroli przeprowadzonej przez organy policji. Nie bez znaczenia, w odczuciu skarżącego, jest również fakt, że ze sporządzonej przez Komisariat Policji w [...] opinii wynika, że nie stwierdzono u niego żadnych skłonności do nadużywania alkoholu i innych substancji odurzających. Nadto skarżący powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym niejednokrotnie wyrażono pogląd, że przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem karnym i to z dwóch powodów. Jeżeli skazanie za każde przestępstwo popełnione w stanie nietrzeźwości powodowałoby cofnięcie pozwolenia na broń, to powstałaby druga (poza ustawową utratą prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych) kara dodatkowa - utraty pozwolenia na broń. Tego przepisy k.k. nie przewidują. Po drugie, kwestią fundamentalną jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym czynem, za który posiadacz pozwolenia na broń został skazany, a jego cechami charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem, które stwarzałoby obawy, że użyje on broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa czy porządku publicznego. Do odwołania dołączono opinię Koła Łowieckiego nr [...] "[...]", zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] oraz oświadczenie z Z.U.H. G. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. uchylił ww. decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był niewystarczający do zastosowania dyspozycji z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Organ I instancji, wydał bowiem zaskarżoną decyzję, opierając się jedynie na uzyskanych materiałach z postępowania karnego, w tym nieuwierzytelnionym odpisie wyroku Sądu Rejonowego w [...]. Niewątpliwie, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 75 § 1 k.p.a., takie dokumenty mogą być zaliczone w poczet dowodów w sprawie administracyjnej, jednak tylko jako materiał uzupełniający. Dowodem popełnienia przestępstwa może być bowiem wyłącznie uwierzytelniony odpis prawomocnego wyroku lub aktualny wyciąg z Krajowego Rejestru Karnego. Zatem organ I instancji - zgodnie z dyspozycją art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. - obowiązany był do uzyskania uwierzytelnionego odpisu ww. wyroku wraz z potwierdzeniem jego prawomocności lub aktualnej informacji o skarżącym z Krajowego Rejestru Karnego, czego nie uczynił. Organ nie przeprowadził też postępowania wyjaśniającego, co do zdarzenia objętego postępowaniem karnym, zakończonym ww. wyrokiem. Nie dopuścił bowiem jako dowodu całości materiałów sprawy karnej, ani sam nie przeprowadził dowodów z przesłuchania w charakterze świadków policjantów przeprowadzających kontrolę drogową, w szczególności na okoliczności dotyczące zachowania się skarżącego podczas tej kontroli oraz w jakich okolicznościach doszło do popełnienia przez niego przestępstwa. Nie wyjaśnił też czy skarżący w przeszłości dopuścił się innych czynów bezprawnych (np. wykroczeń), co pozwoliłoby na ustalenie postawy skarżącego wobec porządku prawnego, a tym samym jego oceny w świetle dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie zebranego i uzupełnionego materiału dowodowego, skarżącego zaliczono do osób określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., tj. co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem, bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co w konsekwencji obligowało organ do cofnięcia pozwolenia na broń w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. W odwołaniu od decyzji skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i podniósł, że Komendant Wojewódzki przy ponownym rozpoznawaniu sprawy nie wziął pod uwagę jego zeznań dotyczących dnia zdarzenia i powodów, dla których zdecydował się na jazdę rowerem w stanie po spożyciu alkoholu. Nadto odwołujący uznał, że wprawdzie organ I instancji w zgodzie z zaleceniami organu II Instancji uzupełnił materiał dowodowy, ale nie wyciągnął z niego wniosków. Jak przyznał skarżący popełnił czyn, którego się wstydzi i za który został ukarany prawomocnym wyrokiem Sądu. Nie widzi więc powodu, aby karać go ponownie, tym bardziej, że w toku postępowania administracyjnego zgromadzono wiele dowodów świadczących o jego uczciwości. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy w całości decyzję Wojewódzkiego Komendanta Policji z dnia [...] czerwca 2008 r. Organ podał, że z dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. wynika, iż właściwy organ policji cofa pozwolenie na broń jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do kategorii osób, o których mowa, m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. tj. takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Druga część ww. przepisu jest jedynie wytyczną interpretacyjną wskazującą, w jakich w szczególności sytuacjach obawa ta zachodzi. Katalog tych okoliczności nie jest zamknięty. Dlatego też organy właściwe w sprawach pozwoleń na broń mają prawo i obowiązek uwzględniania w kontekście art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. - także innych rodzajów przestępstw, za które posiadacz pozwolenia na broń został skazany lub stoi pod zarzutem ich pełnienia. Ustalenie tych okoliczności ustawodawca pozostawił organom właściwym w sprawach pozwoleń na broń. Organ stoi więc na stanowisku, iż w tym pozaustawowym katalogu przesłanek winny znaleźć się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a zatem i czyn z art. 178 a k.k., z uwagi na wysoki stopień ich szkodliwości społecznej i potencjalne skutki w sferze stosunków społecznych. Zatem ww. czyn winien być wzięty pod uwagę w wyniku zmiany treści art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. z dniem 1 stycznia 2004 r. W przedmiotowej sprawie bezsprzecznym jest, iż skarżący popełnił czyn z art. 178 a § 2 k.k., wobec tego, w ocenie organu zachodziły ww. okoliczności, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. i obligowały one organ do cofnięcia pozwolenia ma broń. Komendant podniósł, że ze względu na ścisły związek prawa do broni ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego, organy policji prowadzą rygorystyczną politykę w zakresie wydawania i cofania pozwoleń na broń osobom, które dopuszczają się naruszeń ładu prawnego. Dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. ma bowiem charakter obligatoryjny, czym ustawodawca dał wyraz przyznania bezwzględnego pierwszeństwa interesowi społecznemu, a nie interesowi obywatela w posiadaniu prawa, do którego dostęp został poddany reglamentacji. Organ podkreślił, że skarżący prowadził rower po drodze publicznej mając trzykrotnie przekroczone stężenie alkoholu we krwi. Wykazał się zatem nieodpowiedzialnością i rażącym brakiem wyobraźni, narażając na uszczerbek nie tylko swoje życie i zdrowie, ale także innych uczestników ruchu drogowego. W ocenie organu jego czyn pozwala uznać, iż także w zakresie zgodnego z prawem posiadania i używania broni nie daje wystarczającej rękojmi, aby zachować mu pozwolenie na broń, bowiem w sytuacji, ograniczonej samokontroli spowodowanej spożyciem alkoholu, zachowuje się nieracjonalnie. Nie można zatem wykluczyć, że w takich przypadkach posłuży się bronią w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Odnosząc się do wyjaśnień skarżącego, w kwestii powodów podjęcia decyzji o konieczności jazdy rowerem w stanie po spożyciu alkoholu organ stwierdził, że są one poza jego kontrolą. Okoliczności te były natomiast oceniane przez sąd, który nie uznał ich za usprawiedliwiające zachowanie skarżącego i nie znalazł podstaw, nie tylko do uniewinnienia skarżącego, ale nawet do warunkowego umorzenia postępowania. Komendant podniósł również, że dowody zgromadzone w sprawie, świadczące korzystnie o skarżącym (w tym orzeczenia lekarskie) nie zmieniają faktu, iż popełnił on ww. czyn, co skutkowała takim rozstrzygnięciem w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucił jej naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 oraz art.15 ust 1 pkt 6 i art. 18 ust.1 pkt 2 u.b.a. Skarżący podniósł, iż Komendant Główny Policji dowolnie przyjął, że uzyskane przeze skarżącego orzeczenia lekarskie i psychologiczne, potwierdzające jego zdolność do dysponowania bronią nie mają istotnego znaczenia w sprawie oraz że ww. orzeczenia są prawnie obojętne dla zastosowania art. 18 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust 1 pkt 6 u.b.a. Powołując się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2004 r. sygn. akt III SA 2258/2002 skarżący wskazał, że jego zdaniem skoro nie popełnił przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu - to należało wykazać bezpośredni związek między popełnionym przeze niego czynem a jego cechami charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem, co pozwalałoby na zaistnienie obawy, że użyje broni w celach sprzecznych z interesem Państwa lub porządku publicznego. W jego ocenie taki związek nie został wykazany, a organy policji wydały rozstrzygnięcia w sprawie biorąc pod uwagę jedynie fakt skazania rzeczonym wyrokiem. Skarżący zarzucił, że Komendant jedynie opisał dowody zebrane w sprawie, nie biorąc ich pod rozwagę. Uznał nadto, że popełniony przeze niego "występek", przy uwzględnieniu wszystkich pozytywnych opinii nie może powodować, aby można było go uznać za osobę, która budzi uzasadnione obawy, że można użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Organ raz jeszcze zaznaczył, że podstawą cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni jest stwierdzenie przez organy policji, że w stosunku do posiadacza broni zachodzi uzasadniona obawa, że może jej użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W ocenie ustawodawcy obawa ta zachodzi na pewno w przypadku popełnienia przez taką osobę przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego zawartych w skardze, organ wskazał, iż czyn z art. 178 a k.k., godzi pośrednio w życie lub zdrowie ludzkie. Dlatego też, osoba która narusza zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym musi się liczyć z możliwymi tego następstwami w postaci uszczerbku na zdrowiu czy nawet śmierci własnej lub osób trzecich. W ocenie Komendanta na uwzględnienie nie zasługiwała również argumentacja skarżącego wskazująca iż, w przedmiotowej sprawie niezbędne jest wzięcie pod uwagę jego cech charakteru oraz dotychczasowego postępowania. Takie stanowisko byłoby w pełni uzasadnione na gruncie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy obowiązującego przed dniem 1 stycznia 2004 r., gdy przepis ten wskazywał, iż uzasadniona obawa wynika ze skazania danej osoby za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej. Wówczas bowiem badaniu podlegało zaistnienie uzasadnionej obawy, która wynikała z popełnienia czynu zabronionego charakteryzującego się występowaniem wymienionych w tym przepisie znamion, za który skazany został posiadacz pozwolenia na broń, a w konsekwencji badaniu podlegał sposób popełnienia przestępstwa. Natomiast w świetle obecnie obowiązującego przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., badaniu podlega również wystąpienie takiej obawy, przy czym ustawa wskazuje, iż obawa ta wynika z samego faktu popełnienia przestępstwa; przepis ten nie odnosi się natomiast do wystąpienia określonych znamion (wskazujących na pośrednie występowanie u sprawcy przestępstwa ujemnych cech charakteru takich jak nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie i inne). Zatem nowelizacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. wskazuje, iż intencją ustawodawcy było również odejście od ustalania obawy poprzez odnoszenie się do cech charakteru posiadacza pozwolenia, na rzecz ustalania takiej obawy poprzez pryzmat popełnienia czynów zabronionych, w tym również skierowanych przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Organ podkreślił także, że prawo do posiadania broni jest uprawnieniem wyjątkowym, a broń jest towarem szczególnie reglamentowanym wobec tego od jego posiadacz wymaga się bezwzględnie, że będzie osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Organ na potwierdzenie swojego stanowiska przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2008 r. sygn. akt VISA/Wa 1972/07 oraz orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2008 r., sygn. akt II OSK 994/07. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Z powyższego wynika, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, iż skarga wniesiona przez P. C. nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem, aby zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...] cofająca skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską, zostały wydane z naruszeniem prawa. Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia prawa materialnego, albowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał organowi administracji podstawę do dokonania oceny stanu faktycznego jako wyczerpującego przesłanki określone w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. W ocenie Sądu niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Organ zebrał bowiem i rozpatrzył cały materiał dowodowy ustalając prawidłowy stan faktyczny, a uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom sformułowanym w art. 107 § 3 k.p.a. Rozstrzygając w niniejszej sprawie organ miał na względzie zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywateli. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a., właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 tej ustawy. Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Bezspornym jest, że występek za jaki został skazany skarżący P. C., nie należy do rodzajów przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 u.b.a. Niemniej, co należy zaakcentować, przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. jedynie przykładowo wymienia - jako okoliczność budzącą uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego -prawomocne skazanie orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazuje na to użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności skazanym (...)". Zatem katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty. Oceniając prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia administracyjnego Sąd miał na uwadze pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2005 r. (sygn. akt II OSK 88/06, niepubl.), że "dla cofnięcia pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwo z art. 178 a) § 1 k.k. nie wystarczy sam fakt jednorazowego skazania bez ustalenia okoliczności czynu i cech osobowych strony". W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, iż skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2007 r., sygn. akt. [...] za przestępstwo z art. 178 a § 2 k.k. Dyspozycja tego przepisu obejmuje zachowanie polegające na prowadzeniu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego pojazdu na drodze publicznej lub w strefie zamieszkania. Należy przy tym podkreślić, że kryminalizacja bezwypadkowego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego została wprowadzona nowelizacją kodeksu karnego z dnia 14 kwietnia 2000 r., z tym uzasadnieniem, że nietrzeźwi kierowcy pojazdów stwarzają duże zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu. W niniejszej sprawie organ stwierdził, że lekceważenie przez stronę podstawowych zasad obowiązujących wszystkich uczestników ruchu drogowego świadczy o nieodpowiedzialności skarżącego i uzasadnia obawę, że strona nie daje gwarancji, iż będzie przestrzegać innych przepisów prawa, w tym dotyczących posiadania i używania broni i amunicji. Organ podkreślił, że świadome godzenie się skarżącego na wystąpienie ewentualnych - często tragicznych - następstw kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwym, daje podstawę do uznania, iż P. C. należy do kręgu osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dokonując oceny pozostałych dowodów zebranych w sprawie (w tym pozytywnych opinii o skarżącym) organ stwierdził, że nieposzlakowanej opinii przeczy skazujący wyrok sądu za przestępstwo, którego jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy. Dotyczy to również pozytywnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, które nie eliminują popełnienia przez stronę czynu zabronionego, ani też do tego czynu nie nawiązują. Zdaniem Sądu, omówiona wyżej ocena dokonana przez organ jest prawidłowa i nie nosi cech dowolności. Na podkreślenie zasługuje, że ocena, czy w konkretnym przypadku takie szczególne obawy, o jakich mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. występują i czy są one uzasadnione, należy do organów Policji, zaś rolą sądu jest jedynie kontrola, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że skutki przestępstwa opisanego w art. 178 a) § 2 k.k. mogą być - i nierzadko są - wymierzone w życie lub zdrowie nie tylko sprawcy, ale i innych użytkowników dróg. Ogromna skala katastrofalnych skutków negatywnego zjawiska jakim jest prowadzenie różnego rodzaju pojazdów po użyciu alkoholu powoduje, że Krajowa Rada Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, która jest organem doradczym Rady Ministrów, przygotowuje co roku szeroko zakrojoną kampanię społeczną przeciwko prowadzeniu pojazdów po spożyciu alkoholu. Taka kampania była prowadzona również w latach 2003, 2004, 2005, a więc przed dniem dopuszczenia się przez skarżącego przestępstwa. Koncept kreatywny kampanii opiera się na tym, że jedyne bezpieczne rozwiązanie to nie pić alkoholu, jeżeli planuje się prowadzić jakikolwiek pojazd; nie proponować alkoholu osobie, która zamierza prowadzić i nie dawać się namówić do jazdy z kierowcą, który pił alkohol. W konsekwencji celem akcji jest wykształcenie nawyku nieprowadzenia pojazdu po spożyciu alkoholu i wyboru alternatywnego sposobu przemieszczania się. Kampania prowadzona jest w mediach (radio, TV, prasa), a także w formie spotów kinowych, billboardów oraz plakatów i ulotek o charakterze edukacyjnym. Nierzadko wykorzystywane są w niej elementy o charakterze drastycznym (pokazywane są tragiczne skutki wypadków). Należy zauważyć, że pomimo tak szeroko prowadzonych działań prewencyjnych, skarżący dopuścił się w [...] przestępstwa umyślnego z art. 178 a) § 2 k.k. Jak wspomniano wyżej, organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu, że zachowanie P. C., polegające na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości, świadczy o nieodpowiedzialności i rażącym braku wyobraźni skarżącego. W konsekwencji, zdaniem organu, skarżący nie gwarantuje, iż nie użyje broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego, bowiem w sytuacji ograniczonej samokontroli spowodowanej spożyciem alkoholu, zachowuje się nieracjonalnie. Sąd podziela powyższe stanowisko. W wyroku z 23 czerwca 2008 r. (sygn. akt II OSK 695/07) NSA przyjął, że logiczne i w pełni uzasadnione jest rozumowanie, że skoro skarżący będąc w stanie nietrzeźwości wsiadł za kierownicę i prowadził pojazd po drodze publicznej nie można wykluczyć sytuacji, iż w takim stanie mógłby także użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Stanowisko takie zaprezentował również NSA w wyroku z 30 maja 2008 r. (sygn. akt II OSK 585/07). Broń palna jest towarem szczególnie reglamentowanym przez to, że dostęp do jej posiadania ograniczony jest przepisami ustawy o broni i amunicji. Broń nie może bowiem stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, a zagrożenie takie niewątpliwie występuje w przypadku posługiwania się bronią przez osobę, która ma nad nią ograniczoną kontrolę, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub odurzenia. Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. To właśnie ten wzgląd dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń, a więc wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne, a cofanie w sytuacjach, w których powyższy interes jest zagrożony. Miarą osobistej odpowiedzialności jest to aby będąc w stanie nietrzeźwości nie prowadzić jakiegokolwiek pojazdu. W przeciwnym razie odpowiedzialność ta jest podważana, co rozciąga się na pozostałe działania skarżącego, w tym na ocenę, czy gwarantuje on prawidłowe i bezpieczne korzystanie z broni palnej. Na podkreślenie przy tym zasługuje, że prowadzenie w stanie nietrzeźwości roweru po drodze publicznej, jeżeli chodzi o potencjalne zagrożenie zdrowia i życia szczególne osób trzecich, ale i samego rowerzysty, jest tak samo duże jak w przypadku prowadzenia samochodu. Twierdzenia skarżącego, że jednorazowe zdarzenie prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, niezwiązane z użyciem broni, podczas którego nikt nie ucierpiał, nie może dyskwalifikować go, jako osoby uprawnionej do dysponowania bronią, jest w świetle całokształtu powyższych wywodów całkowicie nieuzasadnione. W chwili popełnienia czynu zabronionego skarżący miał trzykrotnie przekroczoną wskazaną w art. 115 § 16 k.k. normę nietrzeźwości (0,25 mg/dm3, a skarżący miał 0,81 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu). Nie są okolicznością wyłączającą odpowiedzialność - o czym świadczy wyrok sądu karnego – powody, które doprowadziły do poruszania się rowerem pod drodze publicznej, jak również i to, że strona podczas zatrzymania przez funkcjonariuszy Policji zachowywała się spokojnie. Decydując się na jazdę rowerem, bezpośrednio po spożyciu alkoholu z kolegą, gdy nic nie stało na przeszkodzie aby np. skorzystać z taksówki, aby jak najszybciej znaleźć się w domu, skarżący z pełną świadomością godził się na ewentualne tragiczne – także dla siebie – skutki swojego zachowania. Sąd nie podziela stanowiska organu, zgodnie z którym w wyniku zmiany z dniem 1 stycznia 2004 r. treści art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., ustawodawca odszedł od konieczności ustalania cech charakteru i sposobu życia osoby ubiegającej się o pozwolenie lub je posiadającej, na rzecz wskazania przykładowego katalogu rodzaju dóbr chronionych prawem przed bezprawnymi zamachami. Jak wskazuje ugruntowane w tym zakresie orzecznictwo NSA uzasadniona obawa, o której mowa w powyższym przepisie dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni. Rozpoznając sprawę cofnięcia pozwolenia na broń nie można się powoływać jedynie na fakt skazania strony prawomocnym wyrokiem, albowiem warunkiem cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni jest wykazanie w toku postępowania administracyjnego przez organy administracji, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy popełnieniem przez skarżącego danego przestępstwa (w tym przypadku przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji), a uzasadnioną obawą użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przy czym chodzi tu o tzw. adekwatny związek przyczynowy, tzn. taki, który pozwala na uznanie prawnej doniosłości tych następstw, które są dla ustalonych w toku postępowania wyjaśniającego okoliczności faktycznych zwykłe (typowe, normalne), a na odrzuceniu takich, które należy ocenić jako niezwykłe, nietypowe, nienormalne. Dlatego też, dla oceny spełnienia tej przesłanki, warunkującej cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, niezbędne jest wzięcie pod uwagę nie tylko faktu popełnienia przestępstwa przez skarżącego, ale również innych okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Pierwszą z tych okoliczności jest fakt, że popełnione przez skarżącego przestępstwo należy do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a więc pośrednio godzi w życie i zdrowie człowieka. Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości naraża życie i zdrowie innych uczestników ruchu drogowego. Zatem uznać należy, że skarżący siadając za kierownicą w stanie nietrzeźwym zachował się lekkomyślnie, bezpodstawnie zakładając, że nie spowoduje wypadku, którego ofiara mogłaby doznać uszkodzenia ciała, a nawet utracić życie. Statystyki dowodzą, że większość wypadków drogowych z takim skutkiem jest spowodowana przez nietrzeźwych kierowców. Po drugie, skarżący dokonał powyższego przestępstwa w stanie nietrzeźwości. Oznacza to, że po spożyciu alkoholu traci on umiejętność racjonalnego kierowania swym działaniem, nie do końca zdając sobie sprawę z tego co czyni. Powyższe okoliczności zostały zbadane i uwzględnione przez organ, co pozwala na uznanie, że pomimo nie w pełni właściwej wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., organ poczynił właściwe ustalenia, z których wyciągnął poprawne wnioski. Zbadał związek przyczynowy pomiędzy popełnieniem przez skarżącego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a obawą o jakiej stanowią powołane przepisy, jak również rozważył cechy osobowe skarżącego, które ujawniły się w związku z popełnieniem tego przestępstwa. Cechy te były uwzględnione w opiniach o skarżącym, gdyż opinie te nie odnosiły się do czynu, którego popełnienia dopuścił się skarżący. W tej sytuacji zasadne jest stanowisko organu, że opinie te nie mogły mieć wpływu na zmianę przekonania organu, że skarżący nie daje rękojmi przestrzegania ładu prawnego, w tym przepisów ustawy o broni i amunicji. Ma rację organ Policji twierdząc, że prawo do posiadania broni ma ścisły związek ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego i dlatego powinny je posiadać wyłącznie osoby, które swoim zachowaniem nie stworzą dla tych dóbr zagrożenia. Skarżący takie zagrożenie stworzył i uzasadnione a zarazem logiczne jest rozumowanie, że nie można wykluczyć, iż będąc w stanie nietrzeźwości mógłby także użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Stanowisko organu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie NSA. W powołanym wcześniej wyroku z 23 czerwca 2008 r. (sygn. akt II OSK 695/07) NSA sformułował tezę, zgodnie z którą "broń nie powinna stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, a zagrożenie takie występuje w przypadku posługiwania się bronią palną przez osobę, która ma nad nią ograniczoną kontrolę, znajdując się w stanie nietrzeźwości. Prowadzenie pojazdu w stanie po spożyciu alkoholu rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie może taka osoba korzystać z posiadanej broni, czyli w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowa innych osób, a więc w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego". Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. W tej sytuacji na wydane rozstrzygnięcie nie mogły mieć wpływu orzeczenia lekarskie i psychologiczne, gdyż celem ich jest jedynie potwierdzenie zdolności strony do dysponowania bronią. Podstawą cofnięcia pozwolenia na broń nie był jednakże brak tej zdolności, lecz obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i dlatego też organ uznał, że orzeczenia te, z uwagi na stan faktyczny będący podstawą rozstrzygnięcia, są prawnie obojętne. W ocenie Sądu takie stanowisko organu jest zasadne, zważywszy zwłaszcza, że naruszenie obowiązku poddania się wymaganym badaniom lekarskim i psychologicznym, czy też zaburzenia funkcjonowania psychologicznego stanowią odrębną przesłankę cofnięcia pozwoleń na broń. Reasumując zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzki Policji w [...], nie dopuścił się - w ocenie Sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparł się na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, a także na wyjaśnieniach złożonych w toku postępowania przez samego skarżącego, dokonując jego wszechstronnej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, oraz dokonując oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu Komendant Główny Policji wydając zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie cofające skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską - prawidłowo zastosował przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, i z tej przyczyny należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło