IV SA/Po 435/08
WyrokWSA w Poznaniu2009-03-19
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Ewa Makosz-Frymus, Bożena Popowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, wydane na podstawie niekonstytucyjnych przepisów Kodeksu pracy, może stanowić podstawę do stwierdzenia choroby zawodowej, nawet jeśli zostało ono częściowo uznane za niezgodne z Konstytucją?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może odmówić zastosowania części przepisów rozporządzenia uznanego za niekonstytucyjne, nawet w okresie odroczenia utraty jego mocy obowiązującej, jeśli jego stosowanie prowadziłoby do naruszenia praw obywatelskich lub powstania luki prawnej. W niniejszej sprawie, mimo niezgodności z Konstytucją, rozporządzenie w sprawie wykazu chorób zawodowych, z wyłączeniem regulacji § 2 ust. 2, mogło być podstawą orzekania, ponieważ nie uniemożliwiało wydawania decyzji realizujących uprawnienia pracownicze i nie stało w sprzeczności z porządkiem prawnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stwierdzenia u pracownika choroby zawodowej w postaci obustronnego trwałego ubytku słuchu spowodowanego hałasem. Organ I instancji wydał decyzję stwierdzającą chorobę zawodową, opierając się na orzeczeniu lekarskim i wynikach pomiarów hałasu. Pracodawca wniósł odwołanie, kwestionując zastosowanie przepisów rozporządzenia dotyczących okresu rozpoznania choroby oraz podnosząc inne zarzuty. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Pracodawca złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa, w tym § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, oraz zasadę praworządności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) WSA Bożena Popowska Protokolant Sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. sprawy ze skargi Zakładów (...) S.A. w T. w likwidacji na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie choroby zawodowej o d d a l a s k a r g ę /-/ B. Popowska /-/ M. Dybowski /-/ E. Makosz-Frymus
Decyzją z dnia (...) . nr (...) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T., działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako kpa), art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 122, poz. 851 ze zm., dalej jako ustawa o inspekcji sanitarnej) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115, dalej jako rozporządzenie w sprawie wykazu chorób zawodowych), stwierdził u M. K. chorobę zawodową tj. obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem. W uzasadnieniu wskazano na orzeczenie lekarskie nr (...) z dnia (...) wydane przez Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodek w k., Poradnia Konsultacyjna Chorób Zawodowych i Profilaktyki, w którym stwierdzono obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem. Powiatowy Inspektor podał, iż analizując wyniki pomiarów natężenia hałasu zatrudnienia M. K. w Zakładach Przemysłu J. M. w T. należy stwierdzić, że warunki pracy (na stanowiskach: (...), (...),(...), (...), (...), (...)) z uwagi na hałas należy uznać za szkodliwe dla zdrowia pracownika - poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8-godz. dnia pracy był większy od najwyższego dopuszczalnego natężenia. Ponadto pierwsze badanie okresowe wykonane w (...) podczas zatrudnienia w ZP.J M. w T. wykazało w audiogramie obniżenie krzywych progowych powietrznych z 20 30 50 70 dB w przedziale częstotliwości 1500-6000 Hz. Z kolei następne badania okresowe i laryngologiczne przeprowadzone w latach (...), (...), (...) wskazywały ubytki słuchu w podobnym przedziale 10-60 dB, 20-60 dB, 30-65 dB przy częstotliwości 3000-7000 Hz i w związku z tym zalecono stosowanie ochronników słuchu i kontrolne badania co pół roku. Podsumowując organ I instancji stwierdził, że na powstanie choroby zawodowej wpłynęła długoletnia praca w narażeniu na hałas (...), która spowodowała trwałe zmiany w narządzie słuchu mające cechy kliniczne choroby zawodowej narządu słuchu.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył Zakład Przemysłu J. M SA w likwidacji reprezentowany przez pełnomocnika adw. S. B. podnosząc, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego w szczególności przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. W załączniku do ww rozporządzenia w punkcie w 21, wskazuje się okres dwóch lat, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów choroby upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego. W przypadku podlegającym analizie ewentualną pracę w narażeniu zawodowym pracownik wykonywał do maja (...)., natomiast rozpoznanie objawów choroby zawodowej nastąpiło dopiero w (...) tj. cztery lata po zakończeniu pracy w narażeniu zawodowym na hałas, czyli w okresie nie mieszczącym się w terminach wskazanych w wymienionych przepisach. Ponadto analizując dokumentację sprawy wskazano, iż należy zwrócić uwagę na dokument pn. "Przebieg badań okresowych u pracownika ZPJ M. SA M. K." sporządzony w dniu (...) przez lek. med. M. M. w którym została zawarta informacja, iż w okresie zatrudnienia w firmie miało miejsce kilka zachorowań M. K. na infekcje górnych dróg oddechowych, w tym w dokumentacji pracowniczej znajduje się zwolnienie lekarskie z poradni laryngologicznej. Wskazano, że hałas jako czynnik szkodliwy nie ma wpływu na infekcje dróg oddechowych. Zatem, zdaniem skarżącego, można przyjąć, iż w przypadku M. K. inne czynniki chorobotwórcze mogły mieć wpływ na rozwój niedosłuchu. Ponadto podkreślono, że orzeczenie lekarskie lek. K. K. (spec. medycyny przemysłowej) nie zostało dostatecznie umotywowane. Materiał dowodowy nie jest wystarczający, aby ocenić istnienie związku przyczynowego między schorzeniem M. K. a rozpoznaniem choroby zawodowej. Brak jednoznacznego stwierdzenia, iż schorzenie zostało spowodowane bezpośrednio działaniami czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Dalej podniesiono, iż w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy zwarte są nieścisłości, w zakresie informacji zamieszczonych w rubryce "Okres narażenia zawodowego". Jako okres narażenia lekarz wskazał daty (...) ZPJ M. oraz (...) - nadal P. Sp. z o.o., podczas gdy z innych dokumentów wynika, że okres narażenia zawodowego obejmuje okres do maja (...) na co wskazują następujące dokumenty: przebieg choroby zawodowej sporządzony przez M. K., karta narażenia zawodowego - pkt 9 wywiadu zawodowego, uzasadnienie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej - str.2. Ponadto wskazano, że szczególną uwagę należy zwrócić na pismo lek. med. M. M. z dnia (...) , z którego wynika, ze M. K. w (...) kierując się osobiście na badania okresowe nie wskazał hałasu jako czynnika szkodliwego występującego w miejscu pracy.
Decyzją z dnia (...) nr (...) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 §1 pkt 1 kpa, art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz § 8 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było orzeczenie lekarskie Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K. z dnia (...) nr (...), a także wywiad epidemiologiczny potwierdzający narażenia zawodowe na hałas. Wskazał także organ, iż z akt sprawy wynika, że w latach (...) M. K. pracując w Zakładach Przemysłu J. M. w T. był narażony na hałas o wartości 87-99 dB(A), 88-93,8 dB(A), 87,1-93 dB(A), 91,7-99,5 dB(A). Natomiast od roku (...) pracując jako (...) w wydziale lakierni w zakładzie P. Spółka z o.o. w T. wskazał, iż na tym stanowisku nie występują przekroczenia najwyższego dopuszczalnego natężenia hałasu. Organ przyjął, że pracownik był narażony na szkodliwe działanie hałasu do (...), natomiast postępowanie w sprawie rozpoznania u niego choroby zawodowej wszczęto (...) i wskazał, powołując się na aktualne orzecznictwo, iż postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu rozpoczęte w okresie przekraczającym 2 lata od ustania narażenia zawodowego na hałas nie może skutkować odmówieniem prawa ubiegania się o chorobę zawodową. Zdaniem organu odwoławczego zmiany chorobowe w narządzie słuchu M. K. są typowe dla przewlekłego urazu akustycznego, w związku z czym uznano, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy wykonywaną pracą zawodową i rozpoznanym schorzeniem. Jednostka orzecznicza I stopnia potwierdziła u ww. cechy obustronnego uszkodzenia ślimaka wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz (pkt 21 wykazu chorób zawodowych), zatem rozpoznany typ ubytku słuchu spełnia kryteria narzucone przez wykaz chorób zawodowych. Ponadto organ powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego wskazał, że istnienie związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy nie zawsze może być pewne, wystarczające jest w tym względzie wykazanie wysokiego przeważającego prawdopodobieństwa.
W skardze na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia (...) nr (...) skarżący reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie jako naruszającej prawo w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając skargę wskazano, iż przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych jest przepisem powszechnie obowiązującym wobec, którego nie stwierdzono prawomocnie jego niezgodności z Konstytucją czy jakąkolwiek inna ustawą, dlatego też niewątpliwie powinien znaleźć zastosowanie w danej sprawie i to niezależnie od oceny Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. co do prawidłowości tego przepisu. Zdaniem skarżącego opisane działanie narusza także w sposób istotny zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP. Ponadto wskazano na naruszenie przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego art. 6 kpa poprzez przyjęcie, że uregulowanie zawarte w przepisie § 2 ust. 2 powyższego rozporządzenia wydane zostało z przekroczeniem delegacji ustawowej. Jest to błędne działanie organu, bowiem zgodnie że wskazanym przepisem organ ma obowiązek orzekać na podstawie przepisów prawa. Dodatkowo podniesiono, że ustalenia poczynione przez organ, iż uregulowanie przyjęte w § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych wydane zostało z przekroczeniem delegacji ustawowej jest ustaleniem, które powinno być przedmiotem rozpoznania w innej sprawie, wykraczającej poza zakres kompetencji organu.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości, bądź zasad współżycia społecznego.
W sprawie niniejszej, organy obu instancji, zarówno prowadząc postępowanie, jak i wydając decyzje w sprawie M. K. stosowały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115), wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.).
W tym miejscu należy wskazać, iż wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) w zakresie, w jakim przepisy te nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, a także wydane na ich podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r. Nr 132, poz. 1115) -są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny orzekł, że powyższe przepisy tracą moc z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw.
W toku orzekania Sąd administracyjny jest związany Konstytucją i ustawami. Uprawniony jest zatem do oceny aktów wykonawczych i może odmówić ich stosowania, jeżeli uzna, że są niezgodne z aktami wyższego rzędu lub nie znajdują w nich umocowania. Nie oznacza to jednak bezwzględnego obowiązku pominięcia niekonstytucyjnego aktu wykonawczego, jeżeli mimo niespełnienia określonych wymagań konstytucyjnych, nie wyraża on norm sprzecznych z zasadami demokratycznego państwa prawa. W szczególności, Sąd bada, czy odmowa zastosowania aktu wykonawczego nie spowoduje powstania luki prawnej bądź nie wpłynie na prawa lub obowiązku obywateli. Z tych względów, jakkolwiek w świetle powołanego wyżej wyroku Trybunału niekonstytucyjność upoważnienia zawartego w art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy, oraz wydanego na ich podstawie rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP nie budzi już wątpliwości, to jednak nie skłoniło to Sądu do pominięcia tego rozporządzenia w całości, lecz jedynie z wyłączeniem regulacji zawartej w § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia w zakresie w jakim uzależnia zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznania od okresów określonych w wykazie chorób zawodowych oraz pkt 21 wykazu chorób zawodowych zawartego w załączniku do w/w rozporządzenia. Sąd doszedł do przekonania, że pomimo niezgodności z Konstytucją, rozporządzenie w sprawie wykazu chorób zawodowych z wyżej wskazanym wyłączeniem mogło być podstawą orzekania w sprawach dotyczących chorób zawodowych. Ocena taka znajduje poparcie w zaprezentowanej w uzasadnieniu wyroku Trybunału ocenie konstytucyjności rozporządzenia.
Należy też podkreślić, że Trybunał - mimo orzeczenia niekonstytucyjności -zdecydował o utrzymaniu mocy obowiązującej rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych do dnia 2 lipca 2009 r. Sąd podziela stanowisko Trybunału, że sam fakt zamieszczenia katalogu chorób zawodowych w akcie podustawowym nie stoi w sprzeczności z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Konieczne jest natomiast oparcie go o upoważnienie ustawowe uzupełnione o stosowne wytyczne. Trybunał nie zakwestionował również procedur zawartych w rozporządzeniu w sprawie wykazu chorób zawodowych uznając, że nie modyfikują one postępowania przewidzianego przez przepisy ustawy (kpa). Trybunał wyjaśnił, że te procedury stanowią jedynie uzupełnienie, uszczegółowienie i dostosowanie do specyfiki rozpatrywanych spraw. Natomiast, z uwagi na związanie Trybunału Konstytucyjnego granicami pytania prawnego (art. 66 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym - Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) nie mógł on ocenić całokształtu uregulowania rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych w tym regulacji zawartej w załączniku do rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych.
Skład orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, iż Sąd może odmówić zastosowania części przepisów rozporządzenia niezgodnego z Konstytucją również w okresie odroczenia utraty mocy obowiązującej tych przepisów orzeczonej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 1403/05, Wokanda 2006/5/35, LEX nr 214402).
W przypadkach gdy Trybunał odroczył utratę mocy obowiązującej przepisu podustawowego Sąd powinien brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, powody, dla których Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepisu. Odraczając termin utraty mocy niekonstytucyjnych przepisów Trybunał wskazał, że zakwestionowane przepisy są niezbędnym elementem porządku prawnego i służą realizacji istotnych uprawnień pracowniczych. Sąd badając okoliczności sprawy i biorąc pod uwagę, przyczyny odroczenia terminu utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów oraz fakt, iż Trybunał był związany granicami pytania prawnego uznał, że przepisy niekonstytucyjnego rozporządzenia znajdują zastosowanie, o ile przepisy omawianego rozporządzenia nie uniemożliwiają wydawania decyzji realizujących uprawnienia pracownicze, ani nie stoją w sprzeczności z porządkiem prawnym. O ile, jak wskazano wyżej, umieszczenie wykazu chorób zawodowych w akcie podustawowym nie stoi w sprzeczności z art. 92 ust. 1 Konstytucji to wprowadzenie ograniczenia czasowego możliwości dochodzenia uprawnień pracowniczych w akcie podustawowym bez wyraźnego upoważnienia nie daje się pogodzić z zasadą demokratycznego państwa prawa.
Z powyższych względów Sąd uznał, iż przepisy rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, z wyłączeniem regulacji wskazanych wyżej, znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie. Tak więc Sąd w sprawie niniejszej, mając na uwadze treść art. 178 Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, odmówił zastosowania części przepisów aktu rangi podustawowej. Niezastosowanie więc przez organy sanitarne § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych i w związku z tym naruszenie art. 6 kpa, nie miało wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, bowiem Sąd odmówił zastosowania niniejszego przepisu rozporządzenia, z uwagi na wskazane wyżej argumenty. Jednakże podkreślenia wymaga, iż zgodnie z zasadą legalizmu wyrażoną w art. 6 kpa organy administracji publicznej przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw kierują się przepisami prawa, co oznacza, że organy te nie są uprawnione do samodzielnej oceny zgodności z Konstytucją, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową podstawowych przepisów prawa. Uprawnienie takie przysługuje jedynie sądom, gdyż zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, "sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom". Z zasady tej wynikają dla sądów uprawnienia do samodzielnej oceny i ustalenia zgodności podustawowych aktów normatywnych z ustawami, a w razie stwierdzenia ich niezgodności z ustawami, odmowy ich zastosowania w konkretnej sprawie (por. wyrok SN z dnia 9 czerwca 2005r. sygn. V KK 41/05, publ. OSNKW 2005/9/83). Tym samym Sąd rozpatrujący konkretną sprawę administracyjną może odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia, którym powyższa norma została naruszona.
W dalszej części rozważań należało wskazać, że decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji stwierdzająca u M. K. chorobę zawodową - obustronny ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem (wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości większe niż 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczone jako średnie arytmetyczne dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz), wymienioną w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, wbrew twierdzeniom skarżącego nie narusza art. 7, 8 i 77 kpa. Pojęcie choroby zawodowej definiuje art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa w art. 237 §1 pkt 2 Kodeksu pracy, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Wykaz chorób zawodowych zawarty został w załączniku do rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zatem właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej, gdy zostają spełnione łącznie następujące przesłanki:
- ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez organy państwowej inspekcji sanitarnej musi wykazać ścisły związek przyczynowy rozpoznanej choroby zawodowej z warunkami lub sposobem wykonywanej pracy (§2 ust. 4 i §2 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych),
- choroba zawodowa jest rozpoznana przez zakład służby zdrowia upoważniony do ich rozpoznawania (§5 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych),
- rozpoznanie schorzenia jako choroby zawodowej musi być objęte wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia.
W świetle powyższego oraz w świetle akt sprawy stwierdzić należy, iż spełnione zostały ww przesłanki warunkujące wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową.
Organy za podstawę swojego rozstrzygnięcia przyjęły ustalenia wynikające z następujących dowodów:
- wywiadu epidemiologicznego potwierdzającego narażenie pracownika na hałas od (...) do (...). W karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, podpisanej przez lekarza J. R. specjalistę otolaryngologa anestezjologa i likwidatora ZPJ M. SA w likwidacji M. K., umieszczono dane o narażeniu na hałas (wyniki pomiarów) od (...) do (...) i stwierdzono, że warunki pracy do (...) stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej narządu słuchu, z wyłączeniem okresu od (...) do (...) oraz od (...) do (...) z uwagi, na to, że w okresach tych pracownik nie był narażony na pracę w warunkach szkodliwych (k. 4-5 akt administracyjnych);
- orzeczenia lekarskiego nr (...) z dnia (...) wydanego przez lekarza orzecznika upoważnionej placówki służby zdrowia tj. Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w P., Ośrodka w K., Poradni Konsultacyjnej Chorób Zawodowych i Profilaktyki stwierdzającego, że długoletnia praca w narażeniu na hałas ponadnormatywny spowodowała trwałe uszkodzenie słuchu wyrażone podwyższeniem progu słuchu o wielkości większe niż 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczone jako średnie arytmetyczne dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,3 kHz (k. 8 akt administracyjnych).
Państwowy Inspektor Sanitarny podejmując decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw jej stwierdzenia jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w tej sprawie. Nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (wyrok NSA z 09 lipca 1998r., sygn. II SA 634/98 - Pr. Pracy 1998/12/38, wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2006, sygn. VII SA/Wa 1221/04 - LEX nr 221953, uzasadnienie wyroku NSA z dnia 5 stycznia 2007r., sygn. II OSK 1078/06 - LEX nr 315089). Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych i zasadą swobodnej oceny dowodów właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego pracownika.
Organy sanitarne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały zebrany materiał dowodowy, opierając swe rozstrzygnięcie na wiarygodnej opinii lekarza orzecznika. Należy również zauważyć, że organy administracyjne uzasadniły swoje decyzje w sposób wyczerpujący. Organ wyjaśnił zarówno podstawy prawne, jak i faktyczne swojego rozstrzygnięcia, spełniając tym samym dyspozycję art. 107 § 3 Kpa.
Zważywszy na wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej podjęcia i dlatego działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło