II SA/Bk 3/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Transportowo - Sprzętowego Budownictwa "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w E. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie nakazu zapewnienia badań i pomiarów środowiska pracy w zakresie hałasu i wibracji oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. nakazał Przedsiębiorstwu [...] Budownictwa "T. – E." sp. z o.o. w E. zapewnić badania i pomiary środowiska pracy na stanowisku kierowcy samochodów KIA o nr rej. [...] oraz DAF o nr rej. [...] w zakresie hałasu, wibracji ogólnej i miejscowej w terminie do 1 grudnia 2008 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 16 września 2008 r. w PTSB "T. – E." sp. z o.o. w E. stwierdzono brak badań środowiska pracy na stanowisku kierowcy samochodu KIA o nr rej. [...] w zakresie hałasu infradźwiękowego oraz wibracji ogólnej i miejscowej oraz aktualnych badań środowiska pracy na stanowisku kierowcy samochodu DAF o nr rej. [...] w zakresie hałasu infradźwiękowego oraz wibracji ogólnej i miejscowej. Od powyższej decyzji odwołanie wniosło Przedsiębiorstwo [...] "T. – E." sp. z o.o. w E. twierdząc, iż to pracodawca typuje stanowiska na których przeprowadza się badania czynników szkodliwych, a nie organ administracyjny. Ponadto odwołujący się wskazał, że samochody KIA i DAF są nowe, nie są wyeksploatowane, posiadają homologację, w skład której wchodzą miedzy innymi badania hałasu i wibracji. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r.,Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż źródłami hałasu infradźwiękowego na stanowiskach pracy są m.in. środki transportu. Ochrona pracowników przed oddziaływaniem hałasu infradźwiękowego wymaga w zasadzie likwidacji źródeł tego hałasu lub jego ograniczenia. Kontrola środowiska pracy przeprowadzona przez organ I instancji wykazała, iż odwołująca się spółka nie zapewniła wymaganych przepisami badań i pomiarów w zakresie hałasu infradźwiękowego na stanowiskach kierowców autobusów. Opierając się o wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 8 listopada 2001 r. (sygn. akt SA/Bk 787/01) organ odwoławczy podniósł, iż z obowiązku przeprowadzenia przez pracodawcę badań środowiska pracy na poszczególnych stanowiskach nie zwalnia posiadanie homologacji, certyfikacji czy też deklaracji zgodności z normami i warunkami technicznymi użytkowanych maszyn i urządzeń (w tym samochodów). Kierowcy narażeni są na hałas infradźwiękowy wytwarzany podczas pracy, zatem bieżący pomiar stopnia natężenia tego czynnika, zaliczanego do czynników szkodliwych dla zdrowia, jest niezbędny dla wychwycenia w porę ewentualnych zagrożeń dla zdrowia pracowników. Nadto badania środowiska pracy wchodzą w zakres obowiązków pracodawcy określonych art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu Pracy, który mówi, iż to pracodawca obowiązany jest stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą, a w szczególności przeprowadzić na swój koszt, badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom. Skargę na powyższą decyzję wniosło Przedsiębiorstwo [...] Budownictwa "T. – E." sp. z o.o. w E. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 80 k.p.a. oraz prawa materialnego - § 2 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Skarżący wskazał, iż zgodnie z treścią § 4 rozporządzenia, to pracodawca dokonuje rozeznania i typuje stanowiska, na których przeprowadza się badania czynników szkodliwych. W rozpoznawanym przypadku skarżący nie wytypował samochodów ciężarowych KIA i DAF z uwagi na fakt, że są one samochodami nowymi, nie wyeksploatowanymi, posiadają też stosowną homologację. Ponadto według skarżącego organy administracji nie wykazały żadnych danych wskazujących na przekroczenie jakichkolwiek norm w zakresie hałasu, wibracji i infradźwięków na tych stanowiskach pracy, samo zaś wewnętrzne przekonanie organu, nie poparte żadnymi dowodami nie może stanowić podstawy do nakazania przeprowadzenia przedmiotowych badań. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a okoliczności podniesione w skardze nie podważają jej legalności, dlatego też skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja nakazująca skarżącemu zapewnienie badań i pomiarów środowiska pracy na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych w zakresie hałasu, wibracji ogólnej i miejscowej. Podstawą prawną nałożonego decyzją, a kwestionowanego przez skarżącą wskazanego wyżej obowiązku, był przepis art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) w związku z art. 227 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz. U. Nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 73, poz. 645 ze zm.). Przepis art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi, iż państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych uchybień, naruszających wymagania higieniczne i zdrowotne w środowisku pracy. Z przepisem tym skorelowany jest art. 227 § 1 Kodeksu Pracy, który nakłada na pracodawcę obowiązek stosowania środków zapobiegających chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą, miedzy innymi poprzez przeprowadzanie, na swój koszt, badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrowanie i przechowywanie wyników tych badań i pomiarów oraz udostępnianie ich pracownikom. Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 227 § 2 Kodeksu Pracy, Minister Zdrowia określił cytowanym rozporządzeniem z dnia 20 kwietnia 2005 r. tryb i częstotliwość dokonywania w/w badań i pomiarów, a także sposób rejestrowania i przechowywania wyników tych badań i pomiarów oraz ich udostępniania pracownikom. Przytoczone przepisy wchodzą w skład systemu norm prawnych składających się na instytucję ochrony pracy, którą należy rozumieć jako całokształt gwarancji prawnych służących zabezpieczeniu zdrowia i życia ludzkiego w procesie pracy. Sąd w pełni zgadza się z poglądem, że podstawowym składnikiem instytucji ochrony pracy są przepisy dotyczące obowiązków pracodawców w zakresie ochrony życia i zdrowia pracowników przybierające postać prawa, którego przestrzeganie może być egzekwowane środkami przymusu państwowego. Obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy mają charakter bezwarunkowy i kategoryczny (por. wyrok NSA z dnia 2 października 2002 roku, II SA/Wr 319/00 - Pr. Pracy 2003/2/38). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż skarżący nie przeprowadził wymaganych badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia. Powyższe potwierdzają wyniki kontroli dokonanej przez Powiatową Inspekcję Sanitarną w S. w dniu 16 września 2008 r., nie kwestionuje tego również strona skarżąca. Tymczasem niewątpliwie – jak słusznie zauważyły to organy obu instancji – kabina samochodu jest środowiskiem pracy dla kierowcy. W wydanym na podstawie art. 228 § 3 Kodeksu Pracy rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 217, poz. 1833 ze zm.) określono wartości najwyższych dopuszczalnych natężeń fizycznych czynników szkodliwych, w tym także hałasu infradźwiękowego. W ten sposób ustawodawca zaliczył hałas oraz wibracje ogólną i miejscową do czynników szkodliwych dla zdrowia ludzkiego. Źródłami hałasu infradźwiękowego na stanowiskach pracy są zaś m.in. środki transportu. Ochrona pracowników przed oddziaływaniem tego typu hałasu wymaga w zasadzie likwidacji jego źródeł lub ograniczenia. Zgodnie z § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 73, poz. 645 ze zm.) w każdym przypadku występowania w środowisku pracy czynnika szkodliwego przeprowadza się badania i pomiary w określonych rozporządzeniem terminach. W świetle powyższej regulacji stwierdzić trzeba, iż nałożony przez zaskarżone decyzje nakaz zapewnienia badań i pomiarów środowiska pracy na stanowisku kierowcy samochodów KIA o nr rej. [...] oraz DAF o nr rej. [...] w zakresie hałasu, wibracji ogólnej i miejscowej, odpowiada prawu. A zatem w konkretnym przypadku nie doszło do naruszenia przepisów materialnych stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji. Skoro ustawodawca nałożył ściśle określone obowiązki na pracodawców, to uprawniony organ zobowiązany jest do kontroli i egzekwowania tych obowiązków. Wbrew twierdzeniom skarżącej z obowiązku przeprowadzenia przez pracodawcę badań środowiska pracy na poszczególnych stanowiskach nie zwalnia posiadanie homologacji użytkowanych pojazdów mechanicznych, czy też okoliczność, iż konkretne pojazdy są nowe i dopiero co oddane do eksploatacji. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem – a który Sąd w składzie tu obecnym w pełni podziela - dobry stan techniczny pojazdów i fakt posiadania przez pojazd homologacji, potwierdzającej zgodność z normami i wymogami dopuszczającymi pojazdy do eksploatacji, nie zwalnia pracodawcy z obowiązku przeprowadzania badań środowiska pracy, są one bowiem prowadzane pod innym kątem i według innych kryteriów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lutego 2006 r., II SA/Kr 1237/03). Ponadto bezspornie kierowcy autobusów są narażeni na hałas i wibracje wytwarzane podczas pracy autobusów, a zatem bieżący pomiar stopnia natężenia tych czynników, zaliczanych do czynników szkodliwych dla zdrowia, jest niezbędny dla wychwycenia w porę ewentualnych zagrożeń dla zdrowia pracowników. W tej sytuacji subiektywne przekonanie skarżącej spółki o braku uzasadnienia, co do potrzeby przeprowadzenia spornych badań w odniesieniu do wskazanych zaskarżoną decyzją pojazdów, jest bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem decyzji organów obu instancji. Nie sposób także zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, iż to pracodawca typuje stanowiska, na których przeprowadza się badania czynników szkodliwych a nie organ administracyjny. Taka argumentacja nie zasługuje w żadnym wypadku na uwzględnienie. Wskazać bowiem należy, iż cytowane wyżej przepisy, w szczególności zaś § 4 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2005 r., nie stanowią że pracodawca może wybierać stanowiska pracy na których występują czynniki szkodliwe mając na względzie inne niż wynikające z ustawy i rozporządzenia okoliczności. Raz jeszcze bowiem należy podkreślić, iż celem omawianej regulacji jest ochrona pracownika i szybkie wychwycenie ewentualnych zagrożeń dla jego zdrowia. Umożliwienie pracodawcy dokonywania wyboru na jakich stanowiskach pracy i w jakim zakresie mają być prowadzone przedmiotowe pomiary i badania, niweczyłoby sens tej instytucji, dlatego też to inspekcja sanitarna zobowiązana jest ustawowo do kontroli i egzekwowania przepisów w celu zapobieżeniu powstawaniu chorób zawodowych i innych chorób związanych z wykonywaniem pracy, co też w sprawie niniejszej prawidłowo uczyniła. Także podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Skarga poza gołosłowną polemiką z ustaleniami dokonanymi przez organy administracyjne nie zawiera przekonywujących argumentów i w najmniejszym stopniu nie wykazała, aby organy te, oceniając dowody naruszyły zasadę logicznego rozumowania i nie uwzględniły wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Reasumując, stwierdzić należy, iż zapadłe w przedmiotowej sprawie decyzje organów obu instancji zostały wydane z pełnym zachowaniem przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.