III SA/Lu 388/09
WyrokWSA w Lublinie2009-11-26
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania, polegające na wydaniu decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie prawomocnego wyroku skazującego przed doręczeniem decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie zwolnienia na innej podstawie, ma istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniający uchylenie decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie przepisów postępowania, polegające na wydaniu decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie prawomocnego wyroku skazującego przed doręczeniem decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie zwolnienia na innej podstawie, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Nawet przy prawidłowym prowadzeniu postępowania, treść zaskarżonej decyzji byłaby taka sama ze względu na obligatoryjny charakter przesłanki zwolnienia wynikającej z prawomocnego skazania. Sąd uchylił jednak zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pozbawienia skarżącego świadczeń pieniężnych, uznając zasadność zarzutu naruszenia art. 114 ust. 1 ustawy o Policji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I.S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymujący w mocy rozkaz Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. o zwolnieniu I.S. ze służby w Policji. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym dotyczące błędnej wykładni przepisów o świadczeniach pieniężnych oraz braku zapewnienia mu udziału w postępowaniu. Sąd rozpoznał sprawę w kontekście chronologii wydawanych rozkazów dotyczących zwolnienia policjanta ze służby na różnych podstawach prawnych.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w części pozbawiającej skarżącego świadczeń pieniężnych określonych w art. 114 ust. 1 ustawy o Policji; w pozostałej części skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Referent stażysta Joanna Stadnik, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi I. S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze Służby w Policji I. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. w części pozbawiającej skarżącego świadczeń pieniężnych określonych w art., 114 ust. 1ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji; II. w pozostałej części skargę oddala.
Rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2009 r., Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071, ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania I. S., Wojewódzki Komendant Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie zwolnienia I. S. ze służby w Policji.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Komendant Policji przedstawił stan faktyczny sprawy. Wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] prokurator Prokuratury Rejonowej przedstawił sierż. I. S. zarzut, że w dniu [...] maja 2007 r. w [...], działając wspólnie i w porozumieniu z R. S. wziął udział w pobiciu A. W. w ten sposób, że uderzał go pięściami i kopał po całym ciele oraz głowie, czym spowodował u niego obrażenia w postaci krwiaków okularowych obu oczodołów, licznych otarć naskórka twarzy, otarć naskórka pleców i kończyn, a także uraz klatki piersiowej i wstrząśnienia mózgu, narażając w ten sposób pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub nastąpienia skutku określonego wart. 156 § 1 kk lub 157 § 1 kk, tj. o przestępstwo z art. 158 § 1 kk.
Sąd Rejonowy IX Wydział Karny , po rozpatrzeniu sprawy, wyrokiem z dnia [...] maja 2008 r., sygn. akt [...], uznał policjanta winnym zarzuconego czynu i wymierzył mu karę pozbawienia wolności na okres półtora roku w zawieszeniu na okres próby na cztery lata, grzywnę w wysokości 2 tys. zł oraz 500 zł nawiązki na rzecz Fundacji Pomocy Potrzebującym. Od tego wyroku skarżący złożył apelację do Sądu Okręgowego (sygn. akt [...]), który na rozprawie w dniu [...] grudnia 2008 r. zwrócił akta do Prokuratury w celu uzupełnienia materiału dowodowego.
W dniu [...] maja 2007 r. Komendant Powiatowy Policji wszczął postępowanie dyscyplinarne, w wyniku którego orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] września 2007 r. stwierdził winę policjanta i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] z dnia [...] października 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Powiatowego Policji .
Wykonując karę dyscyplinarną Komendant Powiatowy Policji rozkazem personalnym Nr [...] zwolnił I. S. ze służby z dniem [...] października 2007 r. - na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Od powyższego rozkazu policjant złożył odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji. Zaskarżony rozkaz w dniu [...] grudnia 2007 r. został utrzymany w mocy rozkazem personalnym Nr [...].
Orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji Nr [...] z· dnia [...] października 2007 r. I.S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Sąd ten wyrokiem z dnia 20 marca 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 606/07 uchylił orzeczenie dyscyplinarne nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] października 2007 r. i poprzedzające je orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Powiatowego Policji .
Następnie postępowanie w sprawie zwolnienia policjanta ze służby prowadzone zostało na podstawie art. 41 ust.1 pkt 3 ustawy o Policji. rozkaz personalny Nr [...] oraz poprzedzający go rozkaz Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji o zwolnieniu ze służby I. S. – uchylony został przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w dniu [...] kwietnia 2008 r. rozkazem personalnym Nr [...] oraz zostało umorzone postępowanie I instancji.
I. S. złożył w ustawowym terminie gotowość podjęcia służby w Policji, w związku z czym w dniu [...] kwietnia 2008 r. Komendant Powiatowy Policji rozkazem personalnym nr [...] mianował go na stanowisko referenta. Postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko niemu zostało umorzone w dniu [...] sierpnia 2008 r. orzeczeniem nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z uwagi na upływ terminu określonego w art. 135 ust. 4 ustawy o Policji.
W dniu [...] stycznia 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji wydał rozkaz personalny Nr [...], którym zwolnił I. S. ze służby w Policji z tym dniem na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. "gdy wymaga tego ważny interes służby". W uzasadnieniu wskazał, że podstawową przesłanką wydania decyzji jest utrata przez policjanta nieposzlakowanej opinii, o której mowa w art. 25 ustawy o Policji. Wyjaśnił tez, że bieg postępowania karnego nie rokował (w tamtym czasie) szybkiego zakończenia sprawy.
Od powyższego rozkazu personalnego Nr [...] I. S. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, który rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. uchylił rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] stycznia 2009 r. w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W ocenie Komendanta Głównego Policji zaistniała inna podstawa zwolnienia I. S. ze służby w Policji – tj. obligatoryjna przesłanka zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. W trakcie postępowania przed organem odwoławczym zmienił się bowiem stan prawny, gdyż wyrokiem z dnia [...] marca 2009 r. Sąd Okręgowy V Wydział Karny (sygn. akt [...]) utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2008 r. Mając na uwadze, iż organ odwoławczy orzeka według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydania własnej decyzji, Komendant Główny Policji uchylił zaskarżony rozkaz personalny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył wszczęte w dniu [...] listopada 2008 r. postępowanie w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Następnie rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] Komendant Powiatowy Policji zwolnił I. S. ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2009 r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji; stwierdził, iż nie przysługują mu uprawnienia pieniężne określone w art. 114 ustawy o Policji; nie przysługuje nagroda roczna za 2009 r. w oparciu o art. 110 ust. 7 pkt 1 ustawy; na podstawie art. 108 § 1 kpa nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Od powyższego orzeczenia odwołanie wniósł I.S., po rozpatrzeniu którego Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2009 r., Nr [...] (zaskarżonym niniejszą skargą) utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. w sprawie zwolnienia I. S. ze służby w Policji uwzględnia obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne i jest zgodny z prawem.
Organ odwoławczy podniósł, że postępowanie karne prowadzone przeciwko policjantowi zostało zakończone prawomocnym wyrokiem, dlatego Komendant Powiatowy Policji był zobligowany do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Analizując zasadność nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności podkreślił, iż wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni. Jedną z takich przesłanek jest "niezbędność" wprowadzenia rozstrzygnięcia w życie. Może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i danej sytuacji nie można się obejść bez realizacji praw lub obowiązków o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym w art. 108 § 1 kpa. Nadanie zaskarżonemu rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes społeczny, wyrażający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, mającymi wpływ na bezpieczeństwo życia i zdrowia obywateli oraz porządek publiczny było zdaniem organu odwoławczego w pełni uzasadnione. Dalsze pełnienie służby w Policji przez osobę skazaną prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne przeciwko dobru, do którego ochrony osoba ta zobowiązała się służyć jest niemożliwe. Sierżant I. S. skompromitował się jako policjant, naruszył dobre imię oraz osłabił zaufanie społeczne Policji jako organu powołanego do służenia pomocą społeczeństwu.
Organ odwoławczy stwierdził, iż zarzuty podnoszone w odwołaniu są bezzasadne, tj. zarzut nieprawidłowego, zdaniem skarżącego, umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, a w konsekwencji wadliwego wydania decyzji o zwolnieniu go ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy oraz zarzut niewydania przez Komendanta Powiatowego Policji (po umorzeniu postępowania) decyzji o przywróceniu go do służby (art. 42 ust. 1 ustawy). Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił, że wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego przez organ odwoławczy spowodowało równocześnie eliminację wszelkich skutków prawnych jakie ta decyzja wywołała, w tym skutków w postaci zwolnienia policjanta ze służby w Policji. W konsekwencji nie było podstaw do przywrócenia policjanta do służby, skoro jego stosunek służbowy nie został rozwiązany. Niezależnie od powyższego rozkaz personalny Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. o umorzeniu postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji został zaskarżony do Komendanta Głównego Policji.
Organ odwoławczy podkreślił, że umorzenie wspomnianego wyżej postępowania nie ma żadnego wpływu na możliwość zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy. Komendant Powiatowy Policji wobec zaistnienia obligatoryjnej przesłanki był zobowiązany do zwolnienia skarżącego ze służby na tej podstawie prawnej, bez względu na to, czy trwało postępowanie w przedmiocie zwolnienia go ze służby na podstawie fakultatywnej, czy postępowanie w tej sprawie zostało umorzone.
Ponadto wskazał, iż instytucja przywrócenia do służby na podstawie art. 42 ust.1 pkt 4 ustawy o Policji w związku z uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności decyzji odnosi się do trybów wzruszenia decyzji na podstawie art. 145, 151 § 1 pkt 2, 154, 156 i 157 kpa. W przedmiotowej sprawie natomiast nie znajduje zastosowania, ponieważ Komendant Główny Policji uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w trybie odwoławczym, tj. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Od powyższego rozkazu personalnego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł I. S. domagając stwierdzenia jego nieważności oraz uchylenia decyzji organu I instancji. Skarżący podniósł naruszenie:
- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 114 ust. 1 ustawy o Policji, polegającą na przyjęciu, że stronie nie przysługują uprawnienia pieniężne wynikające z w/w przepisu;
- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, polegającą na uznaniu, że nie znajduje on zastosowania do uchylonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego, gdyż przywrócenie do służby odnosi się do trybów wzruszenia decyzji na podstawie art. 145, art. 151 § 1 pkt 2, art. 154, art. 156 i art. 157 kpa;
- przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie treści art. 10 kpa, polegające na niezapewnieniu stronie udziału w postępowaniu;
- przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie treści art. 110 w zw. z art. 130 § 2 kpa, polegające na tym, że organ I instancji wydał decyzję przed datą doręczenia stronie decyzji wydanych przez GKGP i LKWP odnośnie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi w zakresie zwolnienia ze służby w Policji, podtrzymując w tym zakresie argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Za zasadną natomiast uznał skargę w części dotyczącej świadczeń pieniężnych, określonych w art. 114 ust. 1 ustawy o Policji tj. w zakresie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego zasadnym jest uchylenie decyzji tylko we wskazanym zakresie.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze organ stwierdził, iż zarzut nieuwzględnienia w toku postępowania administracyjnego stanu zdrowia skarżącego nie ma żadnego uzasadnienia i opiera się na bezpodstawnej próbie przeniesienia szczególnych uprawnień policjanta obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym na grunt postępowania w sprawie zwolnienia ze służby. Ponadto w postępowaniu w sprawie zwolnienia organ nie gromadził innych dowodów poza prawomocnych wyrokiem sądu skazującym za przestępstwo umyślne, który to wyrok był oczywiście znany skarżącemu.
W kwestii naruszenia art. 110 Kpa organ podniósł, iż na skutek prawomocnego wyroku powstał obowiązek zwolnienia policjanta ze służby. W ocenie organu jest to jedna z sytuacji, w której dopuszczalne jest wydanie rozkazu o zwolnieniu ze służby o skutkach wcześniejszych niż jego wejście do obrotu prawnego. Wynika to z ratio legis przepisu, na mocy którego policjant skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo popełnione umyślnie traci jeden z przymiotów uprawniających go do bycia policjantem w świetle art. 25 ust. 1 ustawy. Zwolnienie skarżącego ze służby było zatem dopuszczalne nawet w sytuacji zaskarżenia przez policjanta rozkazu nr [...] Komendanta Wojewódzkiego w przedmiocie zwolnienia na podstawie innej, fakultatywnej przesłanki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji podstawowe znaczenie ma przedstawienie chronologii rozstrzygnięć, jakie zapadały w sprawie. W dniu [...] stycznia 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji wydał rozkaz personalny nr [...] zwalniający skarżącego ze służby w Policji na podstawie przesłanki określonej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji – ze względu na ważny interes służby. Rozkaz [...] został uchylony przez Komendanta Głównego Policji rozkazem Nr [...] z dnia [...] marca 2009 r., z uwagi na zakończenie prowadzonego przeciwko skarżącemu postępowania karnego prawomocnym wyrokiem sądu. W aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia rozkazu, ale jak twierdzi skarżący w skardze, a potwierdza organ w odpowiedzi na skargę skuteczne doręczenie rozkazu nastąpiło dopiero w dniu [...] maja 2009 r. W dniu [...] kwietnia 2009 r. Komendant Wojewódzki wydał rozkaz Nr [...], umarzający postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego na podstawie przesłanki ważnego interesu służby. Podobnie, jak w przypadku rozkazu [...], z twierdzeń stron wynika, że rozkaz został doręczony dopiero [...] maja 2009 r. Rozkaz ten został utrzymany w mocy rozkazem Komendanta Głównego Policji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. W dniu [...] kwietnia 2009 r. Komendant Powiatowy Policji wydał rozkaz Nr [...], zwalniający skarżącego ze służby na podstawie przesłanki określonej w art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji – ze względu na skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Rozkaz został doręczony w dniu [...] maja 2009 r. Rozkaz Nr [...] został utrzymany zaskarżonym do Sądu rozkazem Komendanta Wojewódzkiego z [...] czerwca 2009 r., Nr [...] (doręczony [...] czerwca 2009 r.).
W świetle przedstawione chronologii zdarzeń w sprawie kluczowym zagadnieniem jest dopuszczalność wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji na podstawie przesłanki skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego (art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji) w sytuacji, gdy nie została jeszcze doręczona skarżącemu decyzja kończąca postępowanie w sprawie zwolnienia na podstawie innej przesłanki – ważnego interesu służby (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy).
W ocenie Sądu niewątpliwie w badanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, gdyż decyzja zwalniająca ze służby na podstawie prawomocnego wyroku skazującego została wydana zanim skarżącemu doręczono decyzję Komendanta Głównego, uchylającą wcześniej wydaną decyzję o zwolnieniu na podstawie innej przesłanki – ważnego interesu służby. Przy prawidłowo prowadzonym postępowaniu organ winien wstrzymać się z wydaniem decyzji o zwolnieniu na podstawie wyroku karnego do czasu, aż postępowanie w sprawie zwolnienia na podstawie innej przesłanki zostanie ostatecznie zakończone.
Należy jednak zwrócić uwagę, że nie każde naruszenie przepisów postępowania musi prowadzić do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. W świetle art. 145 § pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej jako: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne (niż stanowiące podstawę wznowienia postępowania) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, w przypadku stwierdzenia wad procesowych, innych niż stanowiące podstawę wznowienia postępowania (art. 145 i art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego), uchylenie zaskarżonej decyzji wymaga stwierdzenia wpływu tych wad na treść rozstrzygnięcia: gdyby nie doszło do tych uchybień treść zaskarżonej decyzji byłaby prawdopodobnie inna.
W ocenie Sądu wskazane wyżej uchybienie procesowe nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy: nawet gdyby do niego nie doszło, gdyby organ prawidłowo poczekał na zakończenie sprawy zwolnienia ze służby na podstawie innej przesłanki, treść zaskarżonej do sądu decyzji byłaby taka sama.
W dacie wydania rozkazu o zwolnieniu ze służby skarżącego na podstawie prawomocnego wyroku skazującego przez organ I instancji – Komendanta Powiatowego Policji, skarżącemu nie został jeszcze doręczony rozkaz Komendanta Głównego Policji, uchylający rozkaz Komendanta Wojewódzkiego Nr [...] zwalniający na podstawie przesłanki ważnego interesu służby. Nie można jednak pomijać faktu, że rozkaz Komendanta Głównego był już wydany w dniu [...] marca 2009 r., a więc w chwili wydania rozkazu przez Komendanta Powiatowego nie było już w obrocie prawnym rozkazu Nr [...] zwalniającego ze służby na podstawie innej przesłanki. Choć to data doręczenia decyzji jest miarodajną chwilą dla związania organu wydanym przez siebie rozstrzygnięciem (art. 110 Kpa), nie można twierdzić, że wydanie (sporządzenie) decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 1 Kpa nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Jak podkreślił NSA w wyroku z 25 kwietnia 2006 r. (II OSK 714/05; ONSAiWSA 2006, Nr 5, s. 132): "Obowiązujące przepisy K.p.a. nie dają podstaw do utożsamiania wydania decyzji z jej doręczeniem. Wydanie (sporządzenie) decyzji zgodnie z wymaganiami art. 107 § 1 K.p.a. jest czynnością procesową wywołującą oznaczone skutki prawne."
Należy ponadto zwrócić uwagę, że w badanej sprawie mamy do czynienia ze zbiegiem dwóch przesłanek zwolnienia policjanta ze służby: ze względu na prawomocny wyrok sądu skazujący za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego (art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji) oraz ze względu na ważny interes służby (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy). Należy zwrócić uwagę, że pierwsza z tych przesłanek ma charakter obligatoryjny ("policjanta zwalnia się ze służby"), druga zaś fakultatywny ("policjanta można zwolnić ze służby"). Wykładnia systemowa i celowościowa art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o Policji wskazuje na pierwszeństwo stosowania przesłanek obligatoryjnych zwolnienia ze służby. W tej sytuacji, w razie zaistnienia którejś z przesłanek określonych w art. 41 ust. 1 ustawy organ miał bezwzględny obowiązek zwolnienia skarżącego ze służby, zaś zastosowanie przesłanek z ust. 2 cytowanego przepisu wchodziło w grę tylko w razie braku przesłanki z ust. 1.
W tym stanie rzeczy zwolnienie skarżącego ze służby musiało nastąpić ze względu na przesłankę prawomocnego wyroku skazującego, a zatem nawet przy prawidłowym procesowania organów, gdyby zaczekały na ostateczne zakończenie postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego na podstawie przesłanki fakultatywnej, treść zaskarżonego rozstrzygnięcia musiałaby być taka sama. W tym stanie rzeczy nie da się stwierdzić, aby stwierdzony błąd proceduralny miał wpływ na wynik sprawy.
Należy podkreślić, że uzależnienie podstaw uchylenia decyzji od wpływu zaistniałych wad procesowych na treść rozstrzygnięcia jest wyrazem celowego działania ustawodawcy, który chciał zapobiec "sztucznemu" przedłużaniu postępowania poprzez uchylanie zaskarżonych decyzji z powodu nawet błahych wad proceduralnych, które nie wpłynęły na treść rozstrzygnięcia. Takie działanie byłoby niekorzystne z punktu widzenia pewności prawa i stabilności stosunków prawnych i niepotrzebnie odwlekałyby w czasie ostateczne i wiążące zakończenie sprawy.
W ocenie Sądu zasadny jest zarzut naruszenia art. 114 ust. 1 ustawy o Policji. W świetle tego przepisu Policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4:
1) odprawę;
2) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby przyznany na podstawie art. 33 ust. 3, nie więcej jednak niż za ostatnie 3 lata kalendarzowe;
3) zwrot kosztów przejazdu policjanta i członków jego rodziny oraz przewozu urządzenia domowego do nowego miejsca zamieszkania w kraju, w zakresie i na zasadach obowiązujących przy przeniesieniach z urzędu.
W sytuacji, gdy tak jak w badanym przypadku podstawą zwolnienia ze służby jest art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy, przy ustalaniu świadczeń, jakie przysługują policjantowi zwalnianemu ze służby należy uwzględnić treść art. 114 ust. 4, w świetle którego policjantowi zwalnianemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2 Komendant Główny Policji lub upoważniony przez niego przełożony może w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb rodziny policjanta przyznać nie więcej niż 50 % odprawy.
W badanej sprawie, ponieważ podstawą rozkazu o zwolnieniu ze służby był art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy, odprawa jest świadczeniem, które może być przyznane w drodze wyjątku, ale żaden przepis nie wyłączał przyznania skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop oraz zwrotu kosztów przejazdu, pod warunkiem oczywiście, że były spełnione przesłanki do uzyskania takich świadczeń. Organ I instancji wskazując w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, iż skarżącemu nie przysługują uprawnienia pieniężne określone w art. 114 ust. 1 ustawy dopuścił się naruszenia tego przepisu, a ponieważ organ odwoławczy utrzymał rozstrzygnięcie w całości w mocy, błąd ten obciąża również i jego decyzję.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę stwierdził, iż uznaje skargę za zasadną w części dotyczącej świadczeń pieniężnych, określonych w art. 114 ust. 1 ustawy o Policji, tj. w zakresie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Stwierdzenie to nie może wywołać żadnych skutków prawnych. W świetle art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Skorzystanie z instytucji tzw. samokontroli organu, którego działalność jest przedmiotem skargi jest dopuszczalne tylko przy całościowym uwzględnieniu skargi. Uwzględnienie skargi w części nie może wywołać żadnych skutków prawnych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. podlegają uchyleniu w części pozbawiającej skarżącego świadczeń pieniężnych określonych w art. 114 ust. 1 ustawy o Policji.
W ocenie Sądu bezpodstawne są pozostałe zarzuty podnoszone w skardze. Nie ma uzasadnionych podstaw zarzut naruszenia art. 42 ust. 1 ustawy o Policji poprzez brak wydania decyzji o przywróceniu skarżącego do służby. W świetle cytowanego przepisu uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest stanowisko, w pełni akceptowane również przez skład orzekający w niniejszej sprawie, iż czynność przywrócenia do służby nie ma charakteru decyzji administracyjnej. Przywrócenie do pracy powoduje, że stosunek służbowy istniejący w chwili zwolnienia ze służby jest kontynuowany. Z tego wynika, iż samo przywrócenie do służby jest jedynie czynnością materialną, jakkolwiek skutki tej czynności należałoby zrównać ze skutkami, jakie rodzi akt mianowania (por. wyroki NSA z 24 maja 1999 r., II SA 459/99; LEX nr 47392, z 9 maja 2005 r., OSK 1550/04, LEX nr 166890 oraz z 5 stycznia 2007 r., I OSK 586/06, LEX nr 290659, a także wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2005 r., II SA/Wr 2602/03, niepubl.).
Odnosząc te uwagi do badanej sprawy należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom skarżącego po uchyleniu przez Komendanta Głównego Policji rozkazu Komendanta Wojewódzkiego Policji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., nie było podstaw do wydawania decyzji o przywróceniu skarżącego do służby.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 10 Kpa poprzez niezapewnienie stronie udziału w postępowaniu. Całkowicie bezpodstawne jest powoływanie się przez skarżącego na wyrażone w art. 135f ust. 1 pkt 10 ustawy o Policji zasady obowiązujące w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym wobec policjantów. Nie ma żadnego przepisu, który rozciągałby zastosowanie tych zasad na postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby i wymaganie uzyskiwania zgody lekarza na uczestnictwo policjanta przebywającego na zwolnieniu w czynnościach postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby. Wskazany wymóg jest podyktowany szczególnym charakterem postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec policjanta i nie ma żadnego uzasadnienia dla jego rozciągania na postępowanie o zupełnie innym przedmiocie i charakterze.
Nie ma podstaw do twierdzenia, że skarżący został pozbawiony możliwości udziału w sprawie wskutek omówionych na wstępie uchybień związanych z doręczeniem w tym samym terminie kilku rozstrzygnięć wobec skarżącego w sprawie zwolnienia go ze służby na podstawie różnych przesłanek ustawowych. Jak wykazano wyżej nie można uznać, aby uchybienia te miały wpływ na ostateczny wynik sprawy. Zarzut pozbawienia udziału w sprawie byłby uzasadniony tylko wówczas, gdyby skarżący wskutek uchybień organu nie mógł podjąć w postępowaniu skutecznej obrony swych praw. Takich skutków uchybień organu nie da się wykazać. Wystarczy stwierdzić, że termin do zaskarżania wydawanych rozstrzygnięć biegł dopiero od prawidłowego doręczenia ich skarżącemu, toteż nie został on pozbawiony możliwości wnoszenia środków zaskarżania i faktycznie je wnosił.
Ponadto słusznie wskazuje organ, że jedyną przesłanką zwolnienia skarżącego ze służby był prawomocny wyrok sądu skazujący za przestępstwo popełnione umyślnie. Nie było zatem prowadzone postępowanie dowodowe, w którym celowy byłby aktywny udział skarżącego.
W tym stanie rzeczy zarzut prowadzenia postępowania bez udziału skarżącego jest całkowicie bezpodstawny.
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Pomimo uwzględnienia skargi w części nie zachodziła potrzeba orzekania na podstawie art. 152 p.p.s.a. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ w uchylonej części decyzja jest rozstrzygnięciem odmawiającym przyznania świadczeń skarżącemu, nie nadaje się zatem do wykonania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło