IV SA/Wa 92/10
WyrokWSA w Warszawie2010-03-09
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Aneta Dąbrowska, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 138 § 2 K.p.a., jeśli stan faktyczny sprawy był bezsporny i nie wymagał dalszego postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 K.p.a., uchylając decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, mimo że stan faktyczny był bezsporny i nie wymagał dalszego postępowania wyjaśniającego. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie, ewentualnie dokonując reformatoryjnej zmiany decyzji w zakresie wysokości kary, zgodnie z zasadą zakazu reformationis in peius (art. 139 K.p.a.) w kontekście konieczności zastosowania właściwej podstawy prawnej.Stan faktyczny
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego, która wymierzyła G. S. karę pieniężną za połowy dorsza w okresie obowiązywania zakazu. Minister uznał, że organ pierwszej instancji zastosował niewłaściwą podstawę prawną wymiaru kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. G. S. zaskarżył decyzję Ministra, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a., w tym art. 138 § 2, poprzez uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, podczas gdy należało umorzyć postępowanie lub wydać decyzję merytoryczną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2010 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego G. S. kwotę 800 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] października 2009 r. - po rozpatrzeniu odwołania G. S. od decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w G. z dnia [...] października 2008 r. uchylił, przywołując art. 138 §2 K.p.a., zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wywodził, że czynności kontrolne przeprowadzone przez Inspektora Okręgowego Inspektoratu Rybołówstwa Morskiego w G. wykazały, iż G. S. w dniu 26 września 2007 r. był kapitanem jednostki rybackiej [...] podczas rejsu połowowego, w trakcie którego prowadzono, z naruszeniem obowiązującego zakazu, ukierunkowane połowy dorsza. Na karcie dziennika połowowego nr [...] w poz. nr [...] kapitan jednostki rybackiej [...] zadeklarował połów dorsza w relacji pełnej 760,5 kg. W okresie od 11 lipca do 31 grudnia 2007 r. obowiązywał zakaz połowu dorsza w Morzu Bałtyckim przez statki pływające pod banderą Polski w związku z wyczerpaniem kwoty połowowej przyznanej Polsce na 2007 r. co wynikało z art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowu dorsza na Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32 wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski (Dz.Urz. UE. L 180 str. 3).
Minister stwierdził, że decyzją z dnia [...] października 2008 r. Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w G., na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 2 i art. 64 ust. 3 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz.U. Nr 62, poz. 574, ze zm.) oraz § 3 pkt 38 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie (Dz.U. Nr 76, poz. 671) - zwanego dalej rozporządzeniem o wysokości kar, wymierzył G.S. karę pieniężną w wysokości 5 000 zł.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako organ odwoławczy stwierdził, że Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w G., ustalając wysokość kary pieniężnej, zastosował błędną podstawę prawną, to jest § 3 pkt 38 rozporządzenia o wysokości kar. Stosownie do tego przepisu, wysokość kary pieniężnej wynosi od 2 000 zł do 20 000 zł - za naruszenie w inny sposób przepisów ustawy, aktów
sygn. akt IV SA/Wa 92/10
wykonawczych wydanych na jej podstawie oraz przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej.
Minister wywodził, że skoro organ pierwszej instancji ustalił, że w trakcie rejsu połowowego w dniu 26 września 2007 r. skarżący wyłowił 760,5 kg dorsza pomimo obowiązywania w tym czasie zakazu połowowego, wprowadzonego w związku z wyczerpaniem kwoty połowowej przyznanej Polsce na te obszary na 2007 r., to powinien był zastosować w sprawie § 3 pkt 20 rozporządzenia o wysokości kar, zgodnie z którym wysokość kary wynosi od 10 000 do 44 000 zł - za prowadzenie połowów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana.
W ocenie Ministra powyższe uchybienie spowodowało, że organ odwoławczy zobowiązany był przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, nie może rozstrzygać bowiem sprawy innej pod względem podmiotowym i przedmiotowym niż sprawa rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji. Zdaniem Ministra zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy, a orzekanie w innym przedmiocie na etapie odwoławczym prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co stanowiłoby rażące naruszenie prawa.
Ponadto Minister powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 lipca 2009 r. (sygn. akt K 13/08), który orzekł, że §3 pkt 38 rozporządzenia o wysokości kar jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Przepis na podstawie, którego wymierzono karę przestał funkcjonować w obrocie prawnym, a co za tym idzie Minister konkludował, że na etapie postępowania odwoławczego nie ma już normy prawnej, która stanowiła częściowo podstawę rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W takiej sytuacji należało uchylić zaskarżoną decyzję, jednocześnie wskazując właściwy przepis, w oparciu o który powinno być prowadzone postępowanie. Takie rozstrzygnięcie nie tylko chroni zasadę dwuinstancyjności postępowania, ale także uwzględnia wyrok Trybunału Konstytucyjnego, eliminując z obrotu decyzję wydaną na podstawie prawnej uchylonej przez Trybunał. Zdaniem Ministra w takim przypadku niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji, który powinien wskazać przesłanki wymierzenia kary w określonej wysokości (w tym czy w ogóle ma ona zastosowanie, a jeśli tak to, z jakich względów) i uzasadnić, dlaczego określony podmiot (kapitan ewentualnie armator) podlega ukaraniu, a następnie określić wymiar tej kary.
sygn. akt IV SA/Wa 92/10
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł G. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata, zarzucając:
1) obrazę art. 138 § 2 K.p.a. a contrario oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez
wydanie decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji do
ponownego rozpoznania, w sytuacji w której zasadnym jest umorzenie
postępowania wobec braku konieczności prowadzenia postępowania
wyjaśniającego;
2) obrazę art. 139 K.p.a. poprzez zawarcie we wskazaniach odwoławczych
wiążących organ pierwszej instancji wskazówek co do wymierzenia kary w
oparciu o przepis przewidujący możliwość orzeczenia kary surowszej, bez
możliwości poczynienia innych ustaleń;
3) obrazę art. 107 Kpa. w zw. z art. 140 K.p.a. oraz art. 138 K.p.a. poprzez
sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji odwoławczej w sposób
obejmujący rozstrzyganiem inne kwestie faktyczne, niż miało to miejsce w
decyzji organu pierwszej instancji.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi oraz w piśmie procesowym z dnia 20 lutego 2010 r. skarżący wywiódł, że stan faktyczny, będący podstawą wydania orzeczeń administracyjnych, był w zasadzie bezsporny i nie ma potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego odnośnie kwestii faktycznych. Przesłanką do uchylenia decyzji w celu przekazania sprawy do ponownego rozpoznania może być tylko i wyłącznie sytuacja, w której wydanie decyzji merytorycznej wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W takiej sytuacji zdaniem skarżącego nie było podstaw do uchylenia decyzji, ale konieczne było podjęcie decyzji merytorycznej. Nadto skarżący uważa, że w przypadku oparcia orzeczenia organu pierwszej instancji na błędnej podstawie materialnoprawnej, decyzję tę należało uchylić, a postępowanie umorzyć.
Dalej skarżący argumentował, że organ odwoławczy zajął błędne stanowisko, iż pkt 38 § 3 rozporządzenia o wysokości kar zakreśla wyłącznie wysokość kary. Przepis ten dotyczy zachowania i zawiera opis znamion czynu, którego dotyczyło ukaranie. Utrata zaś mocy przez przepis określający karę za skonkretyzowane zachowanie musi prowadzić - zdaniem skarżącego - do stwierdzenia, iż brak jest
sygn. akt IV SA/Wa 92/10
podstaw do ukarania za ten czyn. Skarżący z powyższych okoliczności wywiódł, iż rozważania organu, co do możliwości powołania się na inny przepis, jako podstawę nałożenia kary, są nie tylko błędne, ale i wykraczają poza zakres rozważań organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto ustosunkowując się do zarzutów skargi, w tym do naruszenia art. 107 K.p.a., Minister wskazał, że uzasadnianie faktyczne decyzji administracyjnej powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Organ administracji publicznej ma obowiązek ustosunkować się do wszystkich okoliczności faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co też uczynił. Minister wywodził, że określony w art. 139 zakaz reformationis in peius nie ma zastosowania do decyzji kasacyjnych wydawanych w trybie art. 138 §2 K.p.a. Odnośnie bezprzedmiotowości postępowania Minister stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie występują przesłanki podmiotowe i przedmiotowe, istnieje bowiem podmiot, który dopuścił się naruszenia, podstawa do nałożenia kary i organ władny rozstrzygnąć sprawę w drodze decyzji administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji uznał, iż wydano ją z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do pierwszego z zarzutów skargi, to jest obrazy przepisów art. 138 § 2 K.p.a. a conłrario oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. przez wydanie decyzji kasatoryjnej, w sytuacji w której - zdaniem skarżącego - koniecznym było umorzenie postępowania wobec braku konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego, stwierdzić należy, iż zarzut ten jest pozbawiony podstaw. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi bowiem okoliczność uzasadniająca uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji. Nie przemawia za tym twierdzeniem strony fakt oparcia przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia na nieistniejącym przepisie prawa. Podkreślić należy, że nie wyjaśniono w skardze, do którego konkretnie przepisu odnosi się to stwierdzenie.
Zgodnie z art. 138 §1 pkt 2 K.p.a. organ administracji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub części, i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy
sygn. akt IV SA/Wa 92/10
bądź uchylając decyzję umarza postępowanie przed organem pierwszej instancji. Wspomniany art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. nie określa przesłanek umorzenia postępowania, wobec powyższego należy ich poszukiwać w treści art. 105 K.p.a. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ, administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że bezprzedmiotowość postępowania wystąpi, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 528/08, publ. LEX nr 508492, wyrok WSA w Warszawie z 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 233/08, publ. LEX nr 512914). W przedmiotowej sprawie zarówno w toku rozpoznawania sprawy przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji, nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania. Sprawa była bowiem rozpoznawana przez właściwe organy, zmianie nie uległ stan faktyczny sprawy i istniały przepisy prawa pozwalające na jej rozstrzygnięcie. Przepisy te nie zmieniły się w toku postępowania przed obydwoma instancjami. Zatem w tym kontekście zarzut naruszenia powalanych przepisów jest nieuprawniony.
Jednocześnie jednak, zostały przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi naruszone w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy przepisy postępowania. W myśl art. 138 §2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Powyższy przepis w sposób jasny statuuje zasadę, iż przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzającą tej regulacji (wyrok NSA z 25 listopada 2003 r., sygn. akt IV SA 1496/02, publ. Monitor Prawn. 2004, nr 2, s. 60). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że w sprawie nie zachodzi konieczność przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, albowiem stan faktyczny ustalony w sprawie jest bezsporny. Nie było więc podstaw do uchylania zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W szczególności potrzeby przekazania sprawy do ponownego rozpoznania nie uzasadniała konieczność określenia wysokości kary, czy kwestia komu karę należało wymierzyć (armator czy kapitan).
sygn. akt IV SA/Wa 92/10
Wbrew twierdzeniom Ministra za takim rozstrzygnięciem nie przemawiało powołanie się na ewentualne naruszenie art. 15 K.p.a. i art. 78 zd. 1 Konstytucji RP. Nie można zgodzić się bowiem ze stanowiskiem organu drugiej instancji, że zachodzi brak tożsamości przedmiotowej sprawy, gdyż organ pierwszej instancji swoje rozstrzygnięcie oparł o treść § 3 pkt 38 rozporządzenia o wysokości kar, w sytuacji gdy zastosowanie winien mieć § 3 pkt 20 tego aktu prawnego. Rozważenia bowiem wymaga, czy w rozstrzyganej sprawie istotnie miałaby miejsce zmiana podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a tym samym zmiana tożsamości sprawy i konieczność zachowania dwuinstancyjności postępowania wynikającego z przywołanych przez Ministra przepisów.
Nie ulega wątpliwości, że stan faktyczny, jak i tożsamość podmiotu w sprawie zostały zachowane. W odpowiedzi na skargę sam organ zauważa, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji oparte było nie tylko na §3 pkt 38 cytowanego rozporządzenia o wysokości kar, ale również na treści art. 63 ust. 1 pkt 2 ustawy o rybołówstwie. Przepis ten sankcjonuje naruszenia wykonywania rybołówstwa morskiego statkiem rybackim z naruszeniem przepisów ustawy i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie oraz przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej przez kapitana statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m i określa, iż w takiej sytuacji podmiot ten podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej dwudziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Rozporządzenie o wysokości kar zostało wydane w oparciu o upoważnienie zawarte w art. 63 ust. 4 ustawy o rybołówstwie, a jego konstytucyjność nie została skutecznie zakwestionowana (patrz orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 13/08). Nie może budzić wątpliwości, że podstawą wymierzenia sankcji był art. 63 ust. 1 pkt 2 ustawy o rybołówstwie. Dyspozycja tego przepisu określa czyn podlegający sankcji oraz ramowo wysokość kary przewidzianej za to naruszenie, natomiast przepis wykonawczy określa stosowne wysokości sankcji. W takiej sytuacji faktycznej nie można mówić, iż w sprawie mamy do czynienia z brakiem tożsamości przedmiotu orzekania. Organ pierwszej instancji zastosował prawidłową podstawę prawną rozstrzygnięcia w tej części, błędnie jedynie powołując się na §3 pkt 38 rozporządzenia o wysokości kar, gdy chodzi o określenie wysokości sankcji, zamiast na § 3 pkt 20 tego aktu prawnego. Zauważyć należy, że ostatni przepis zakreśla
sygn. akt IV SA/Wa 92/10
wysokość kary za prowadzenie przez kapitana statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m połowów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana od 10 000 do 44 000 zł. Ze stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organ pierwszej instancji wynika, że kara została wymierzona kapitanowi statku morskiego za prowadzenie ukierunkowanych połowów dorsza, mimo, że kwota połowowa została wyczerpana, przy czym wysokość tej kary określono na 5 000 zł, a więc poza granicami widełek przewidzianych w § 3 pkt 20 rozporządzenia o wysokości kar. Przy tym przepis określający wysokość sankcji przywołany przez organ pierwszej instancji nie typizuje bynajmniej rodzajowo innego wykroczenia, niż to, za które wymierzona ma być kara (połów pomimo wyczerpania kwoty połowowej). Jego niejako otwarta hipoteza (zresztą zakwestionowana w przywołanym orzeczeniem TK) mogła być przyczyną, iż organ pierwszej instancji wadliwie zakwalifikował czyn sprawcy, jako objęty wskazaną regulacją gdy chodzi o kwestię wysokości kary. Jednocześnie w toku postępowania przed organami obu instancji przyjmowano, iż skarżący wykroczył przeciw ustawowemu zakazowi dokonywania połowów wobec wyczerpania kwoty połowowej (art. 34 pkt 4 ustawy). Trzeba podkreślić, iż ustalenia faktyczne w tym zakresie nie były kwestionowane przez skarżącego.
Uchylenie więc zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia organowi pierwszej instancji nastąpiło z naruszeniem dyspozycji art. 138 § 2 K.p.a. Minister bowiem dysponując zgromadzonym, niespornym materiałem dowodowym winien rozpoznać sprawę merytorycznie.
Niepozbawiony słuszności jest w tym kontekście zarzut naruszenia przez Ministra dyspozycji art. 139 K.p.a. Naruszenie przepisów zakreślających granice możliwości wydania decyzji kasatoryjnej prowadziło do bezzasadnego pozbawienia skarżącego ochrony wynikającej z tej regulacji. O ile bowiem faktycznie istniałyby przesłanki dla przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zawarcie we wskazaniach odwoławczych wiążących organ pierwszej instancji wskazówek, co do wymierzenia kary w oparciu o przepis przewidujący możliwość orzeczenia kary surowszej, nie prowadziłoby do naruszenia art. 139 K.p.a. Tymczasem Minister stwierdził, że organ pierwszej instancji winien w pierwszej kolejności odnieść się do prawidłowej podstawy wymiaru kary, czy w ogóle ma ona zastosowanie, a jeśli tak to, z jakich względów. Organ drugiej instancji nie przesądził więc o sposobie załatwienia sprawy. Ponadto należy zauważyć, że z art. 138 §2 K.p.a. nie wynika, iż organ
sygn. akt IV SA/Wa 92/10
pierwszej instancji jest związany poglądem prawnym wyrażonym w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 1056/97, publ. Lex Polonica). Istotnym elementem mającym znaczenie dla oceny, czy naruszono art. 139 K.p.a. jest, że wyrażony w tym przepisie zakaz reformationis in peius nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ pierwszej instancji w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 maja 1998 r. sygn. FPS 2/98, publ. ONSA 1998, nr 3, poz. 79). O ile więc istniałyby przesłanki dla wydania decyzji kasatoryjnej strona nie korzystałaby z ochrony wynikającej z art. 139 K.p.a.
Jak wskazano, w rozpoznawanej sprawie brak było jednak przesłanek dla przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, skoro postępowanie toczyło się w przedmiocie zastosowania sankcji za ten sam czyn, a okoliczności faktyczne sprawy były bezsporne. W takiej sytuacji organ odwoławczy stwierdzając, iż organ pierwszej instancji wadliwie ustalił przepis zakreślający wielkość sankcji za określony czyn, winien samodzielnie zweryfikować rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w zakresie, w jakim jest to niezbędne i nie wykracza poza granice art. 139. W rozpoznawanej sprawie wobec faktu, iż wysokość sankcji została określona poniżej dolnej granicy wskazanej w § 3 pkt 20 rozporządzenia o wysokości kar, mającym zastosowanie w sprawie, organ administracji, mając na uwadze zasadę wskazaną w art. 139 K.p.a. winien był zweryfikować wysokość kary (poprzez wydanie decyzji reformatoryjnej) do kwoty minimalnej wynikającej z wyżej powołanego przepisu rozporządzenia. Pozostawienie bowiem w obiegu decyzji, którą wymierzono sankcję w wysokości oczywiście niższej niż wskazana w regulacji rozporządzenia o wysokości kar stanowiłoby rażące naruszanie prawa w myśl art. 139 K.p.a. Jednocześnie wymierzenie kary w wysokości wyższej niż minimalna, wynikająca z właściwej regulacji, wobec wskazanej uznaniowości, co do wysokości sankcji, stanowiłoby naruszanie art. 139 K.p.a. odnośnie zakazu orzekania na niekorzyść strony.
Należy podkreślić, iż wbrew ocenie zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie była konieczna ponowna ocena przez organ pierwszej instancji odnośnie zasadności wymierzania kary kapitanowi jednostki. O ile, rozstrzygnięcie w tym zakresie, dokonane przez organ pierwszej instancji, było wadliwe, stosowną ocenę powinien przeprowadzić organ odwoławczy.
sygn. akt IV SA/Wa 92/10
Zauważyć też należy, iż nie tylko przepis rozporządzenia o wysokości kar, tracący moc wskutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego typizował wykroczenia przeciw zasadom Wspólnej Polityki Rybackie UE. Wykroczenia w tym zakresie typizują również inne regulacje, w tym wskazany jako dotyczący ustalenia wysokości sankcji §3 pkt20 rozporządzenia o wysokości kar, przy czym w przypadku niektórych z nich wynika to expressis verbis (patrz pkt2), natomiast w innych przypadkach wynika to z faktu określenia rodzaju wykroczenia, gdy określony system regulacji pozostaje w związku z realizacją Wspólnej Polityki Rybackiej (jak w przypadku rozpoznawanym).
Nie można zgodzić się natomiast z zarzutem skarżącego, iż Minister naruszył treść art. 107 K.p.a., art. 140 K.p.a. i art. 138 K.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób obejmujący rozstrzyganiem innej kwestii faktycznej, niż miało to miejsce w decyzji organu pierwszej instancji. Rozpoznając ten zarzut należy mieć na względzie, że art. 140 K.p.a. w sprawach nieuregulowanych w art. 136-139 K.p.a. w postępowaniu przed organami odwoławczymi odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Zgodnie więc z art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej dokonuje na podstawie całości materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, a więc jest zobowiązany wziąć pod rozwagę całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 K.p.a. i zawiera w swej treści wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jak wcześniej wskazano orzeczenia organów obu instancji dotyczyły tej samej kwestii merytorycznej - wykroczenie przeciw zakazowi wskazanemu w art. 34 pkt 4 ustawy o rybołówstwie.
Nieuwzględnienie powyższego zarzutu skarżącego nie wpływa jednak na fakt, że zaskarżona decyzja, jak wcześniej wskazano, została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 138 §2 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tych też przyczyn podlegała uchyleniu.
sygn. akt IV SA/Wa 92/10
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - przy ponownym rozpatrywaniu sprawy -winien rozpoznać ją merytorycznie z uwzględnieniem zawartej w uzasadnieniu tego orzeczenia oceny prawnej.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 oraz art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r" Nr 153, poz. 1270, ze zm.) w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło