II SA/Go 43/10
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-03-10
Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek, Maria Bohdanowicz, Mirosław Trzecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ zatwierdzający podział nieruchomości jest związany negatywną opinią wójta/burmistrza/prezydenta miasta dotyczącą zgodności projektu podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Organ zatwierdzający podział nieruchomości jest związany negatywną opinią wójta, burmistrza lub prezydenta miasta dotyczącą zgodności projektu podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Taka opinia, jeśli stanie się ostateczna, przesądza o odmowie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości.Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli wniosek o podział nieruchomości gruntowych w celu zniesienia współwłasności. Burmistrz wydał postanowienia opiniujące negatywnie projekt podziału, uznając go za niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał procedurę scalenia i podziału gruntów. Następnie Burmistrz odmówił zatwierdzenia projektu podziału. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. Spółka "R" S.A. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i Kodeksu postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Protokolant specjalista Ewa Kłosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2010 r. sprawy ze skargi "R" S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości gruntowych oddala skargę.
W dniu [...] sierpnia 2009 r. P.M. oraz "R" S. A. zwrócili się do Burmistrza z wnioskiem o podział nieruchomości gruntowych, oznaczonych ewidencyjnie jako działka nr [...] o pow. 1,6253 ha na działki nr [...] oraz działka nr [...] o pow. 4,1184 ha na działki nr [...], położonych w jednostce ewidencyjnej: [...], obręb ewidencyjny: [...], wskazując że celem przedmiotowego podziału jest zniesienie współwłasności. Do wniosku zostały dołączone następujące dokumenty: odpisy ksiąg wieczystych [...] prowadzonych dla nieruchomości podlegających podziałowi, wypisy z katastru nieruchomości oraz mapa ewidencyjna obejmująca w/w nieruchomości, wykazy zmian danych ewidencyjnych dotyczące w/w nieruchomości, mapa ze wstępnym projektem podziału (2 szt), protokół z przyjęcia granic nieruchomości podlegających podziałowi, mapę z projektem podziału (2 szt.).
Nieruchomości wskazane we wniosku o podział objęte są obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym Uchwalą NR XX1X/371/2009 Rady Miejskiej z dnia [...] marca 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w obrębie [...] (Dz. U. Woj. Nr 54. póz. 758 z dnia 14 maja 2009 r.).
W toku postępowania postanowieniami z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] oraz Nr [...] działając na podstawie art. 93 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) Burmistrz zaopiniował negatywnie przedłożony przez wnioskodawców projekt podziału nieruchomości gruntowych, oznaczonych ewidencyjnie działkami nr [...] oraz nr [...], jako niezgodny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego Uchwałą NR XXIX/371/2009 Rady Miejskiej z dnia [...] marca 2009r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (...), ponieważ wskazane we wniosku o podział działki mieszczą się w granicach planu objętych obowiązkiem przeprowadzenia procedury scalenia i podziału gruntów, która jest niezbędna dla określenia wielkości działek, ich cech geometrycznych, dostępu do drogi publicznej, tak by zgodnie z planem miejscowym spełnić wymogi realizacji planowanych obiektów.
Następnie decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Burmistrz na podstawie art. 93 ust. 4 i 5, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1 i 1 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. gospodarka nieruchomościami odmówił zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości gruntowych oznaczonych ewidencyjnie działkami nr [...] oraz [...], będących współwłasnością P.M. oraz R S. A.. Burmistrz wskazał, iż w myśl art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Organ uzasadniając odmowne załatwienie wniosku powołał się na wydane wcześniej przez ten sam organ w oparciu o treść art. 93 ust. 4 cyt. ustawy negatywne postanowienia opiniujące z dnia [...] sierpnia 2009 r. i ich wiążący charakter dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku o podział nieruchomości.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła spółka R podnosząc, iż wnioskowany podział działki Nr [...] na działki [...] oraz podział działki Nr [...] na działki [...] nie jest sprzeczny z obowiązującym planem miejscowym oraz podjętą uchwalą o scalaniu gruntów nr XXIX/371/2009 z dnia [...] marca 2009 r. Odwołująca wskazała, iż zgodnie z §2 pkt 2.1 w/w uchwały "Integralną częścią niniejszej uchwały jest rysunek planu - załącznik graficzny nr 1 ..." i nie zabrania dzielenia działek, zwłaszcza że linia podziału tych działek przebiega w kwartale 13MN w miejscu gdzie nie przebiegają ani żadne sieci ani projektowane drogi. Zdaniem odwołującej wnioskowany podział nie jest sprzeczny z w/w uchwałą, ponieważ nie narusza i nie ma wpływu na przyjęte funkcje dla danego obszaru. Wniosek o podział tych działek miał na celu wydzielenie tych części działek Nr [...]. Odwołująca dodała, iż na dzień dzisiejszy Gmina faktycznie nie realizuje uchwały o scaleniu gruntów i ze względu na koszt przedsięwzięcia, nie wiadomo kiedy będzie uchwałę realizować. Planowany podział może jedynie ułatwić scalenie tych gruntów, gdyż w przypadku rozbieżności w wycenie wartości gruntu pomiędzy Gminą, a dotychczasowymi właścicielami przy wywłaszczeniu Gmina będzie rozmawiać tylko z jednym właścicielem danej działki.
Decyzją z dnia [...] października 2009r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż z treści art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wynika, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (ust. 2). Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt. burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust.1. W postępowaniu wszczętym na wniosek, jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ zawsze winien wydać postanowienie opiniujące, o którym mowa w art. 93 ust. 4 i 5 ustawy. Opinia o zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego musi wyraźnie wskazywać czy projektowany podział jest z tym planem zgodny. Wydając opinie o zgodności projektu podziału z planem zagospodarowania przestrzennego należy wziąć pod uwagę zarówno część graficzną jak i opisową tego planu oraz wskazać stronom jakie jest przeznaczenie terenu tych działek, o podział których wnoszą i na jakiej części opisowej planu została oparta opinia. Postanowienie podejmowane w trybie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy opiniujące projekt podziału nieruchomości, jest częścią postępowania administracyjnego o zatwierdzenie podziału nieruchomości. Pogląd ten jest zgodny z wykładnią zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1998 r. sygn. akt l SA/Rz. 899/98 (OPS 1999, nr 5, póz. 106). Ten kierunek wykładni jak podkreśliło Kolegium, podzielił skład pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia l marca 1999 r. sygn. akt OPK 1/99 (ONSA 1999; nr 3. póz. 84). Zatem przyjmując, że postępowanie o zatwierdzenie podziału nieruchomości jest etapem postępowania podziałowego należy podkreślić, że organ zatwierdzający podział nieruchomości jest związany opinią o podziale.
W rozpatrywanej sprawie postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009r. Burmistrz negatywnie zaopiniował proponowany przez współwłaścicieli: R S.A. i P.M. projekt podziału nieruchomości gruntowej niezabudowanej tj. działki nr [...] na działki: nr [...] oraz nr [...] celem zniesienia istniejącej współwłasności w udziałach poprzez rozdział terytorialny, z uwagi na obowiązujący plan miejscowy, który określa inne warunki podziału uwzględniający inwestycyjne możliwości ich zagospodarowania oraz postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak: [...] organ ten negatywnie zaopiniował proponowany przez współwłaścicieli: R S.A. i P.M. proponowany projekt podziału nieruchomości gruntowej niezabudowanej tj. działki nr [...] na działki: nr [...] celem zniesienia istniejącej współwłasności w udziałach poprzez rozdział terytorialny, z uwagi na obowiązujący plan miejscowy, który określa inne warunki podziału uwzględniając inwestycyjne możliwości ich zagospodarowania.
Organ zwrócił uwagę, iż zaskarżona decyzja została wydana przez organ I instancji przedwcześnie tj. przed uostatecznieniem się w/w postanowień (postanowienia doręczono stronom, w tym odwołującej - w dniu [...] września 2009 r., zaskarżoną decyzję organ wydal w dniu [...] września 2009 r.) wada ta mogła być jednak konwalidowana przez organ II instancji na etapie postępowania odwoławczego, gdyż w dacie wydawania orzeczenia w niniejszej sprawie przedmiotowe postanowienia zyskały przymiot ostatecznych (postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2009 r., nr [...] oraz postanowienie z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienia; w aktach sprawy). Tym samym Kolegium uznało, że organ l instancji, związany negatywnymi opiniami dot. proponowanego przez wnioskodawców podziału przedmiotowych nieruchomości, prawidłowo odmówił w zaskarżonej decyzji zatwierdzenia projektu podziału przedmiotowych nieruchomości gruntowych.
Od powyższej decyzji R S.A. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, iż postępowanie o zatwierdzenie podziału nieruchomości jest etapem postępowania podziałowego oraz iż w konsekwencji organ zatwierdzający podział nieruchomości jest związany opinią o podziale Dodatkowo skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów kpa tj. art. 10 § 1 poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z uzasadniającą je argumentacją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny ocenia wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Zaskarżona decyzja dotyczy zgodności projektu podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2063 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa".
Materialno-prawną podstawę wydanego orzeczenia stanowią przepisy art. 93 ust. 4 i 5, art. 96 oraz art. 97 ust. 1 i 1a ustawy. Z brzmienia art. 97 ust. 1 ustawy wynika, że co do zasady podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Za osoby takie, zgodnie z jednolicie przyjętym stanowiskiem w orzecznictwie, uważa się właściciela nieruchomości bądź jej użytkownika wieczystego. Niemniej bez wniosku właściciela nieruchomości jej podziału można dokonać w przypadkach wskazanych w przepisach tej ustawy, czyli m.in. wówczas, gdy podział ten jest niezbędny do realizacji celów publicznych (art. 97 ust. 3 ustawy), do których zaliczył ustawodawca m.in. wydzielenie działek pod budowę drogi publicznej. Zważyć trzeba, iż żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990 r., I SA 367/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 47). W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, iż jeżeli projektowany wstępny podział nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nikt poza właścicielem nieruchomości nie może decydować o sposobie przebiegu granic działek na jego nieruchomości (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2001 r., sygn. akt II/Gd 941/99, ONSA 2002/4/155; z dnia 17 sierpnia 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 2248/98, ONSA 2002/2/69; z dnia 24 września 2003 r., sygn. akt I SA 2515/01, niepubl. W zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 159259; z dnia 7 lutego 2002 r., sygn. akt I SA 1710/00, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 82813; z dnia 13 lipca 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 1024/99, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 44203).
Na wstępie dalszej części rozważań natury ogólnej stwierdzić należy, że zgodnie z art. 93 i 96 ustawy w sprawach o podział nieruchomości mamy do czynienia z dwoma etapami postępowania, a mianowicie opiniowaniem wstępnego projektu podziału nieruchomości i zatwierdzeniem podziału nieruchomości (tak NSA w wyroku z dnia 6 grudnia 2000r. sygn. akt I SA 1292/00, baza LEX nr 77631). Najpierw zgodność proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego opiniuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta w formie postanowienia. Następnie na podstawie tego postanowienia opiniującego ( pozytywnie ) projekt podziału, organ dokonuje podziału nieruchomości.
Art. 93 ustawy wprowadza dwa odrębne reżimy prawne dotyczące podziału nieruchomości: a) dla nieruchomości położonych na obszarach, na których obowiązuje plan miejscowy, b) dla nieruchomości położonych na terenach, na których brak planu miejscowego. W pierwszym przypadku w myśl art. 93 ust 1, 2, 4 i 5 ustawy podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, właśnie opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1.
Wyrażenie opinii o zgodności projektowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego wymaga szczegółowej analizy ustaleń planu, tylko wówczas można bowiem dokonać oceny zgodności podziału zarówno z ustaleniami planu co do przeznaczenia terenu, jak i ustaleniami wskazującymi na możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu, stosownie do powołanych przepisów art. 93 ust. 1 i 2 ustawy. Stanowisko organu opiniującego powinno być szczegółowo uzasadnione. Wyrażenie opinii pozytywnej wskazywać musi w sposób nie budzący wątpliwości, że projektowany podział zgodny jest z ustaleniami planu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2005 r.,I SA/Wa 1918/04).
W praktyce organów administracyjnych, orzekających o podziale nieruchomości, wątpliwości wywoływała wykładnia przesłanki dopuszczalności podziału, a w istocie dokonywanie oceny, czy jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Ustawodawca w znacznym stopniu wyjaśnił treść i znaczenie kryterium podziału polegającego na badaniu zgodności z planem miejscowym, gdyż w art. 93 ust. 2 wskazał, że zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Jest to niezwykle istotna wskazówka interpretacyjna. Oznacza to bowiem, że przy zatwierdzeniu projektu podziału organ musi przede wszystkim uwzględnić przeznaczenie terenu, określone w planie miejscowym, i z tego punktu widzenia ocenić, czy projekt realizuje to przeznaczenie, a także czy "służy" temu przeznaczeniu. Dodatkowym kryterium dopuszczalności zatwierdzenia podziału, z punktu widzenia jego zgodności z planem, jest określona wprost przez ustawodawcę konieczność badania możliwości przyszłego zagospodarowania nowo utworzonych działek, właśnie zgodnie z celem i przeznaczeniem nieruchomości w planie miejscowym. Zatem organ w ramach dokonywanej oceny zgodności podziału z ustaleniami planu musi udzielić odpowiedzi na pytanie, czy proponowany przez wnioskodawcę projekt podziału służy realizacji celu i przeznaczenia określonego w planie, a więc czy projekt podziału stwarza hipotetyczną możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu, określonego w planie miejscowym, po zatwierdzeniu podziału nieruchomości (vide: E. Mzyk [w:] G. Bieniek (red.), S. Kalus, E. Mzyk, Z. Marmaj, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2007, str. 351 i n.).
Taki zapis oznacza, że opinia o zgodności podziału nieruchomości powinna opierać się na ustaleniach celu podziału oraz zamierzeń, co do dalszego zagospodarowania działek, tak by powstałe jednostki geodezyjne nie stały w sprzeczności z możliwością racjonalnego wykorzystania gruntów, zakreśloną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Oceny tej należy więc dokonać przez pryzmat skutku podziału nieruchomości, w wyniku czego dochodzi do powstania odrębnych nieruchomości. Potwierdzeniem tych rozważań uczynić można tezę zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 stycznia 2002 r. (sygn. akt I SA 1400/00, System Informacji Prawnej LEX nr 81990), który orzekł, że zgodność z ustaleniami planu, o której mowa w art. 93 ust. 2 ustawy dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Oznacza to, że przy zatwierdzeniu i opiniowaniu projektu podziału (art. 93 ust. 4 cyt. ustawy) organ musi przede wszystkim uwzględnić przeznaczenie terenu określone w planie miejscowym i z tego punktu widzenia ocenić, czy projekt realizuje to przeznaczenie, a także, czy służy temu przeznaczeniu.
Postępowanie administracyjne mające na celu wydanie opinii co do zgodności wstępnie proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bez względu na to czy jest wszczęte z urzędu, czy też na wniosek strony - właściciela (właścicieli) nieruchomości dotyczy tylko i wyłącznie stwierdzenia, czy proponowany podział jest zgodny z planem czy też jest z nim niezgodny. Obowiązek wyrażenia opinii także nie może być różnicowany w zależności od tego, czy podział nieruchomości jest dokonywany na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny, czy z urzędu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002 r. sygn. akt III RN 50/01, OSNP 2002/20/476).
Powyższe postępowanie stanowi, tak jak już na wstępie podano, pierwszą część postępowania administracyjnego w sprawie o podział nieruchomości. Zauważyć należy, ze przepisy ustawy nie przewidują odrębnego postępowania administracyjnego w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału.
Powyższy pogląd, że postanowienie podejmowane w trybie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy opiniujące projekt podziału nieruchomości, jest częścią postępowania administracyjnego o zatwierdzenie podziału nieruchomości jest zgodny z wykładnią zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1998 r. sygn. akt I SA/Rz 899/98 (OPS 1999, nr 5, poz. 106), że "opiniowanie zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego jest częścią postępowania podziałowego". Ten kierunek wykładni podzielił skład pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 1 marca 1999 r. sygn. akt OPK 1/99 (ONSA 1999, nr 3, poz. 84) wywodząc, że "postanowienie wyrażające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jest wydawane w toku postępowania administracyjnego w sprawie o podział nieruchomości (...)". Zatem przyjmując, że postępowanie o zatwierdzenie podziału nieruchomości jest etapem postępowania podziałowego, to uznać należy, iż organ zatwierdzający podział nieruchomości jest związany opinią o podziale.
Oznacza to, że postanowienie wyrażające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 ustawy de facto ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku o dokonanie podziału nieruchomości. Dodać też trzeba, że postanowienie to podlega zaskarżeniu, a zatem kontroli instancyjnej oraz kontroli sądowej. Dzięki temu opinia co do zgodności proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego przestaje być rozstrzygnięciem arbitralnym, a zainteresowana strona (osoba mająca w tym interes prawny) może je kwestionować poprzez wniesienie zażalenia.
Wskazując na ukształtowany w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału jest wydawane w toku postępowania o podział nieruchomości, Sąd pragnie podkreślić, że jedynie pozytywna opinia stanowi podstawę do opracowania projektu podziału nieruchomości. Natomiast opinia negatywna przesądza o odmowie zatwierdzenia projektu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że bezsporny jest fakt niezgodności opiniowanego wstępnego projektu podziału przedmiotowej nieruchomości z zapisami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, co ustalił Burmistrz postanowieniami z dnia [...] sierpnia 2009r.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi, ponieważ sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
Z akt niniejszej sprawy administracyjnej wynika, że nieruchomości położone w [...] oznaczone nr ewidencyjnymi [...] o powierzchni 1,6253 i [...] o powierzchni 4,1184, będące współwłasnością P.M. i R S.A. objęte są obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego miasta, zatwierdzonym Uchwałą nr XXIX/371/2009 Rady Miejskiej z dnia [...] marca 2009r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w obrębie [...] (Dz. U. Woj. Nr 54, poz. 758 z dnia 14 maja 2009r.). Teren, na którym znajdują się działki objęty został na planie następującymi określeniami: "11MN", "12MN", "6", "2 U,P", "53KDW", "52KDW", 44KDD", które oznaczają: MN - teren zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej, U - teren zabudowy usługowej, P - teren zabudowy produkcyjnej, magazynowej, składów i hurtowni, KD - tereny dróg publicznych, L. D, W – ulice lokalne, dojazdowe lub wewnętrzne. Poza tym działki nr [...] znajdują się na terenie, na którym ma zostać przeprowadzona procedura scalania i podziału gruntów.
Burmistrz zaopiniował negatywnie przedłożony przez wnioskodawców P.M. i R S.A. wstępny projekt podziału w/w działek stanowiących użytki rolne, uznając że jest on sprzeczny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż wskazane we wnioski działki mieszczą się w granicach planu objętych obowiązkiem przeprowadzenia procedury scalenia i podziału gruntów, która jest niezbędna dla określenia wielkości działek, ich cech geometrycznych, dostępu do drogi publicznej, tak by mogły zgodnie z planem spełnić wymogi realizacji planowanych obiektów.
Postanowienia Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2009r. są prawomocne. Co prawda wnioskodawczyni R S.A. złożyła zażalenia, jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławczego postanowieniami z dnia [...] października 2009r. stwierdziło uchybienie terminu do ich wniesienia. Tak więc postanowienia negatywnie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości przesądziły ostatecznie niezgodność proponowanego sposobu podziału działek wnioskodawców z planem zagospodarowania przestrzennego, co jest warunkiem sine qua non decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości.
Nie mogło jednak ujść uwagi Sądu, że organ I instancji dopuścił się naruszenia zasad postępowania w sprawach o podział nieruchomości, w tym także zasad ogólnych postępowania administracyjnego, do której należy wyrażona w art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, jednakże uchybienia te zostały konwalidowane w postępowaniu odwoławczym przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym i jako nieistotne nie miały wpływu na trafność podjętego rozstrzygnięcia.
Zauważyć należy, że w dacie wydania przez Burmistrza zaskarżonej decyzji postanowienia negatywnie opiniujące projekt wstępny nie były jeszcze prawomocne. Co więcej wszystkie zostały wydane w tym samym dniu, tj. [...] września 2009r. Z uwagi na fakt, że zgodnie z art. 94 ustawy na postanowienia dotyczące opinii w sprawie podziału nieruchomości przysługuje zażalenie, to organ I instancji zobowiązany był powstrzymać się od wydania zaskarżonego postanowienia do czasu rozpatrzenia zażalenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze tj. do momentu, kiedy postanowienia w sprawie opinii do projektu będą ostateczne. Powyższe uchybienie procesowe nie miało istotnego znaczenia w sprawie, gdyż SKO postanowieniami z dnia [...] października 2009r. stwierdziło, że zażalenia wnioskodawczyni R S.A. na postanowienia Burmistrza negatywnie opiniujące zaproponowany projekt wstępny podziału zostały złożone z uchybieniem terminu, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że w/w postanowienia Burmistrza stały się ostateczne. SKO mogło zatem zająć się odwołaniem złożonym przez skarżącego od decyzji Burmistrza z dnia [...] września 2009r. odmawiającej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości gruntowych oznaczonych nr ewid. [...] jeszcze tego samego dnia i wydać zaskarżoną decyzję.
W świetle powyższego brak jest podstaw do podważenia oceny Burmistrza w zakresie niedopuszczalności podziału wskazanych przez wnioskodawców działek. Postanowienia negatywnie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości stanowiących współwłasność P.M. i R S.A. jako ostateczne znajdują się w obrocie prawnym i wywołują określone skutki prawne.
Legalności zaskarżonej decyzji SKO nie podważają także zarzuty podniesione w skardze, które dotyczą przede wszystkim naruszenia przez organy art. 10 k.p.a.
Zarzuty te same w sobie nie podważają prawidłowości zaskarżonej decyzji odmawiającej zatwierdzenia podziału nieruchomości wnioskodawców jako niezgodnego z obowiązującymi zapisami planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca konsekwentnie kwestionuje prawidłowość postanowień Burmistrza negatywnie opiniujących wstępny podział.
Dodać należy, iż postanowienie opiniujące wstępny projekt podział nieruchomości podejmowane jest jedynie na podstawie ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, byt prawny takiego postanowienia opiniującego jest więc ściśle związany z mocą obowiązującą tego planu. Oznacza to, że jedynie w razie zmiany planu lub jego uchylenia, postanowienie opiniujące wydane na jego podstawie przestaje być aktualne, a co za tym idzie przestaje wiązać organ orzekający w sprawie o zatwierdzenie podziału nieruchomości.
Wyjaśnić również należy, że rozstrzygnięcie w sprawie zgodności wstępnego projektu podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego ma charakter związany, co oznacza, że organ opiniujący nie ma swobody w ocenie przesłanek, od których zależy stwierdzenie zgodności podziału z planem (brak uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2008 r. I OSK 355/07, komentarz wpisać LexisNexis i 2 komentarz). Dalej organ I instancji związany jest wydanym przez siebie wcześniej postanowieniem opiniującym wstępny projekt podziału, w przeciwnym bądź razie uregulowanie to nie byłoby logiczne i konsekwentne. Istnieje ścisła zależność pomiędzy stwierdzeniem, że zaproponowany podział nieruchomości przedstawiony w ramach wstępnego podziału nieruchomości jest niezgodny z planem zagospodarowania przestrzennego, co skutkuje koniecznością wydania postanowienia o negatywnym zaopiniowaniu proponowanego podziału nieruchomości. Taka sama zależność istnieje pomiędzy w/w postanowieniem, a decyzją kończącą postępowanie w sprawie podziału nieruchomości, która może być tylko jedna – o odmowie zatwierdzenia podziału nieruchomości.
Z wyżej przytoczonych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło