I OSK 1025/10

Dnia 12 maja 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek, Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 marca 2010 roku sygn. akt IV SA/Po 879/09 w sprawie ze skargi D.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] września 2009 roku nr [...] w przedmiocie przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 18 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi D.W., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] września 2009 r. w przedmiocie przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Prezydent Miasta Poznania orzekł o odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości stanowiącej własność Miasta Poznania, oznaczonej geodezyjnie: obręb [...], ark. mapy [...], działka nr [...] o pow. 424 m2, zapisanej w księdze wieczystej nr [...], położonej w [...], określając wysokość opłaty na kwotę 32.631,00, zgodnie ze złożoną deklaracją. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca spełnia przesłanki określone w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) i przysługuje mu prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Organ wskazał również, że opłatę ustalono na podstawie art. 67 ust. 1 oraz 69 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący podnosząc, że chciałby, aby udzielono mu bonifikaty oraz aby umożliwiono mu złożenie w tej sprawie stosownego wniosku. Skarżący podniósł, że o możliwej bonifikacie dowiedział się dopiero z treści decyzji oraz że nie składał żadnej deklaracji, a pisma z dnia 12 stycznia 2009 r. informującego o zasadach odpłatności za przekształcenie prawa nigdy nie otrzymał. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc, że ustalenie wysokości opłaty z tytułu przekształcenia nastąpiło w oparciu o operat szacunkowy, który w ocenie Kolegium został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami i standardami zawodowymi, nie zawiera pomyłek bądź niejasności. Natomiast zarzut odebrania pisma z dnia 12 stycznia 2009 r. kierowanego do skarżącego przez osobę nieuprawnioną, nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ z dokumentów wynika, że odbiór pisma potwierdził dorosły domownik – K.W., zatem doręczenie było skuteczne. Skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący. Uwzględniając skargę Sąd I instancji wskazał, że naruszenie przepisów postępowania w niniejszej sprawie polegało na przedwczesnym przyjęciu, że nastąpiło skuteczne doręczenie pisma z dnia 12 stycznia 2009 r. Pismem tym Urząd Miasta Poznania poinformował skarżącego o sporządzonym operacie, jak również zobowiązał go do określenia stanowiska w sprawie i przesłania w terminie 30 dni "deklaracji dotyczącej wydania decyzji bez bonifikaty od opłaty za przekształcenie lub deklaracji o wydanie decyzji z bonifikatą udzieloną przez Radę Miasta Poznania (po podjęciu stosownej uchwały wg przyjętych zasad w wysokości 66,7%) lub wniosku o udzielenie bonifikaty od opłaty za przekształcenie na podstawie znowelizowanej ustawy o przekształceniu, dostarczając jednocześnie dokumenty potwierdzające dochód miesięczny na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym za ostatnie półrocze roku poprzedzającego złożenie wniosku o przekształcenie". W piśmie tym organ wskazał, że niedostarczenie deklaracji lub wniosku w wyznaczonym terminie będzie oznaczało, iż wnioskodawca nie jest zainteresowany udzieleniem bonifikaty od opłaty za przekształcenie oraz wyraża zgodę na przekształcenie przedmiotowej nieruchomości za kwotę 32.631,00 zł. Zdaniem Sądu I instancji, kwestia skuteczności doręczenia pisma z dnia 12 stycznia 2009 r., a co za tym idzie kwestia upływu terminu do złożenia deklaracji lub wniosku ma istotne znaczenie, ponieważ może mieć wpływ na wysokość opłaty za przekształcenie. Sąd I instancji wskazał, że w odwołaniu skarżący stwierdził, iż pisma informującego o wysokości opłaty oraz o konieczności złożenia stosownej deklaracji nigdy nie otrzymał. Ponadto, że pismo odebrała jego matka K.W., która wtedy u niego gościła i która nie wiadomo co zrobiła z tym listem. Skarżący wyjaśnił, iż jego matka jest starszą kobietą i schorowaną, a ponadto ma kłopoty z pamięcią. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podtrzymał powyższy zarzut wskazując, że błędne jest stanowisko organu, jakoby K.W. była jego dorosłym domownikiem. Skarżący wyjaśnił, że matka nie mieszka z nim, a była jedynie gościem. Natomiast na rozprawie w dniu skarżący podał dodatkowo, że rodzice mieszkają na os. Rusa, ale bywają w jego mieszkaniu podczas nieobecności skarżącego związanej z wykonywaniem zawodu. Sąd I instancji zarzucił organowi odwoławczemu, że bez głębszej analizy poprzestał na przyjęciu, iż przesyłkę odebrała matka skarżącego jako dorosły domownik i dlatego doręczenie to należy uznać za skuteczne. Tymczasem, aby doręczenie można było uznać za skuteczne musi nastąpić do rąk dorosłego domownika. Sam fakt pokrewieństwa nie przesądza o zaliczeniu do kręgu osób uprawnionych do odbioru przesyłki w postępowaniu administracyjnym. Za domownika można uznać takie osoby, dla których mieszkanie adresata będzie ich aktualnym centrum życiowej działalności, ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Organ wskazał, że Sąd I instancji w sposób nieuzasadniony uchylił zaskarżoną decyzję, pomimo braku podstaw do stwierdzenia naruszenia przez ten organ przepisów postępowania czy przepisów prawa materialnego. Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Rozpoznający tę skargę Naczelny Sąd Administracyjny jest związany jej granicami (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Granice te określają jej podstawy wskazane zgodnie z art. 174 p.p.s.a. i jej wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd musi zbadać, czy rzeczywiście doszło do naruszenia przepisów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej i jednocześnie nie może ustalać, czy Sąd I instancji nie naruszył także innych przepisów, niewskazanych w skardze kasacyjnej. Wiąże się z tym obowiązek prawidłowego zredagowania podstaw kasacyjnych. Skarga ta powinna wskazywać dokładnie jednostkę redakcyjną przepisu i być sformułowana w taki sposób, by nie stwarzała ona wątpliwości interpretacyjnych (por. uzasadnienie post. SN z 16 października 1997 r., II CKN 404/97, publ. OSNC 1998, nr 4, poz. 59). Sądowi nie wolno bowiem samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani ich uściślać czy też w inny sposób korygować (por.: wyrok NSA z 30 marca 2004 r., GSK 10/04, Mon.Prawn. 2004, nr 9, poz. 392). Rozpoznawana skarga kasacyjna nie odpowiada wskazanym wyżej wymogom. Jako podstawę tej skargi skarżące Kolegium wskazało przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., bez sprecyzowania, o którą część tego paragrafu (oznaczoną literami a, b, c) chodzi skarżącemu. Artykuł 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zawiera w sobie trzy różne sytuacje (naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy) i prawidłowe sformułowanie zarzutu kasacyjnego wymaga sprecyzowania, o którą część tego przepisu chodzi skarżącemu. Nadto wymieniony przepis nie może samodzielnie tworzyć podstawy zaskarżenia, ponieważ odwołuje się on do naruszenia prawa, które skarżący powinien wskazać. Dopiero bowiem wykazanie faktu naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego daje sądowi podstawę do uwzględnienia skargi przez uchylenie zaskarżonej decyzji czy postanowienia. Skoro więc w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie wskazała żadnego konkretnego przepisu naruszonego – jej zdaniem – przez Sąd I instancji, to skarga kasacyjna nie mogła wywołać zamierzonego skutku. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżące Kolegium wyraziło pogląd, iż uchylenie zaskarżonej decyzji przez WSA było zbędne, bowiem udzielenie D.W. bonifikaty w opłacie za przekształcenie jego prawa było niemożliwe w decyzji dokonującej tego przekształcenia i ustalającej należną z tego tytułu opłatę. Stanowisko to jest błędne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2005 r. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) osoba, której prawo użytkowania wieczystego zostało przekształcone w prawo własności nieruchomości uiszcza z tego tytułu opłatę dotychczasowemu właścicielowi, której wysokość ustala organ w decyzji o przekształceniu. Przepisy zawarte w art. 4 ust. 7-11 wymienionej ustawy określają możliwe do uzyskania bonifikaty, obniżające wysokość opłaty z tytułu przekształcenia prawa. Uzyskaniu takiej bonifikaty miało służyć pouczenie wysłane skarżącemu, co do którego twierdzi on, że go nie otrzymał. Ponieważ bonifikata jest elementem służącym wyliczeniu odpłatności z tytułu przekształcenia prawa, to z zasady powinna ona być uwzględniona już w treści decyzji o przekształceniu prawa. Skarga kasacyjna nie zawiera więc uzasadnionych podstaw. Dlatego podlega ona oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.