II SA/Ol 148/10

Dnia 30 kwietnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2010 roku sprawy ze skargi M. M. na pismo Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie mianowania na stopień służbowy postanawia - odrzucić skargę. WSA/post.1 – sentencja postanowienia Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Dyrektor Izby Celnej w dniu "[...]", powołując art. 223 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. "b" ustawy o Służbie Celnej, mianował M. M. na stopień aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej. Pismem z dnia "[...]" M. M. wezwał Dyrektora Izby Celnej do usunięcia naruszenia prawa, spowodowanego wymienionym aktem mianowania na stopień służbowy, zarzucając, że organ nie zastosował w jego sprawie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Podał przy tym, że w procesie mianowania na stopień służbowy w określonym korpusie organ kierował się wyłącznie jego dotychczasowym stopniem służbowym, zupełnie pomijając fakt zajmowania przez niego stanowisk związanych z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych, co uprawnia go do uzyskania mianowania na stopień służbowy określony w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. W odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia "[...]" organ poinformował funkcjonariusza, że mianowanie na stopień aspiranta celnego w korpusie aspirantów było zgodne z prawem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, M. M. zarzucił organowi zarówno naruszenie przepisu prawa materialnego, to jest art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, jak i przepisów postępowania, to jest art. 6, 8 i 11 kpa. Z tych też powodów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi. W obszernym uzasadnieniu skargi, M. M. opisał dotychczasowy przebieg swojej służby, podając zajmowane stanowiska. Ponownie powtórzył, że w jego sprawie powinien mieć zastosowanie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, uprawniający go do uzyskania mianowania na stopień w korpusie oficerów młodszych z uwagi na zajmowanie przez niego, przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej, stanowisk kierowniczych oraz związanych z podległością służbową funkcjonariuszy celnych. Ponadto podkreślił, że nie został pouczony o przysługujących mu środkach zaskarżenia w sprawie mianowania na stopień służbowy oraz nie uzyskał od organu stanowiska względem zarzutów podnoszonych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W przekonaniu skarżącego, takie postępowanie organu narusza zasadę indywidualnego podejścia do sprawy i uchybia zasadom prowadzenia postępowania w sposób budujący zaufanie do organów administracji publicznej oraz przekonywania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ wskazał na brak właściwości sądu administracyjnego w tej sprawie podnosząc, że mianowanie na stopień służbowy nie jest decyzją w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ zwrócił przy tym uwagę, że nie należy utożsamiać mianowania na stopień z mianowaniem do służby. Dodał, że mianowanie do służby stanowi podstawę nawiązania stosunku służbowego, natomiast funkcjonariusza publicznego pozostającego w służbie awansuje się w ramach jednego stosunku na kolejne stopnie służbowe. Organ wskazał także, że przepis art. 188 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej określa, w jakich sprawach wydawane są decyzje administracyjne; w sprawach zaś roszczeń ze stosunku służbowego niewymienionych w tym przepisie, zgodnie z art. 189 powołanej ustawy, właściwy jest sąd rozpoznający sprawy z zakresu prawa pracy. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ wywiódł, że przepis art. 223 ust 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej ma zastosowanie tylko do tych funkcjonariuszy, którzy bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy, to jest w dniu 30 października 2009r., zajmowali określone stanowisko lub pełnili określone obowiązki. W ocenie organu, przyjęcie innego stanowiska byłoby sprzeczne z ratio legis tego przepisu i w sposób nieuzasadniony doprowadziłoby do awansowania funkcjonariuszy, którzy kiedykolwiek przed wejściem w życie ustawy, niezależnie od okresu zajmowali stanowisko wskazane w ustawie. Organ podkreślił także, że mianowanie na stopień służbowy w trybie art. 223 ustawy o Służbie Celnej nie ma charakteru awansu. Przepis ten jest przepisem przejściowym, co oznacza, że reguluje sytuacje, które mogą pojawić się na tle wprowadzenia w życie nowych przepisów. Zdaniem organu, mianowanie na nowy stopień służbowy w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej nie było uzależnione od wniosku i opinii przełożonego mianowanego funkcjonariusza. Dodano, że ustawa jednoznacznie wskazuje, jaki korpus Służby Celnej należało określić dla poszczególnych funkcjonariuszy, a jedynym warunkiem był stopień służbowy posiadany w dniu 30 października 2009r. W piśmie procesowym z dnia "[...]", skarżący za bezpodstawne uznał żądanie organu dotyczące odrzucenia skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego w tej sprawie. Ponownie podniósł, że nie otrzymał od organu żadnego pouczenia o przysługujących mu środkach zaskarżenia, co w kontekście zgłoszonego przez organ wniosku o odrzucenie skargi uznał za działanie celowe. Powołał przy tym orzeczenia sądów pracy, w których wykluczano właściwość tych sądów w rozpoznawaniu sporów ze stosunków służbowych w Służbie Celnej. Nadto, skarżący zwrócił uwagę na wprowadzenie przez organ w odpowiedzi na skargę pozaustawowego kryterium mianowania funkcjonariuszy celnych na stopień służbowy polegającego na przyjęciu wykładni, że ustawowy zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" należy rozumieć jako "w dniu 30.10.2009r." Jednocześnie skarżący podkreślił, że wnoszenie o zastosowanie w jego sprawie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej nie jest tożsame z domaganiem się awansowania na określony stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Podtrzymał także wnioski zawarte w skardze, a dotyczące uchylenia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej poprzez rozpatrywanie skarg na akty, czynności lub bezczynność organów administracji publicznej. Zauważyć przy tym należy, że nie każda działalność organów administracji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego. W tym zakresie zauważyć przede wszystkim należy, że sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznawania skarg wnoszonych jedynie na niektóre akty wydawane w związku z pełnieniem służby przez funkcjonariuszy Służby Celnej, co wynika wprost z art. 3 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 188 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.). Zgodnie z art. 188 ust. 6 ustawy o Służbie Celnej, kognicji sądów administracyjnych zostały poddane tylko sprawy ze skarg na decyzje wydane w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydane w wyniku odwołania. W myśl art. 188 ust. 1 i 2 tej ustawy, decyzje takie wydawane są zaś w sprawach, których przedmiotem jest przeniesienie funkcjonariusza, powierzenie mu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesienie go na niższe stanowisko, zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych, bądź zwolnienie ze służby. Skoro, wśród decyzji wymienionych w art. 188 ustawy o Służbie Celnej, nie ma aktów mianowania na stanowisko służbowe, rozstrzygnięcia organu w tym przedmiocie należy zakwalifikować do aktów wydawanych w ramach podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi, które na mocy art. 5 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do art. 189 ustawy o Służbie Celnej, spory w tym przedmiocie rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy (zob. postanowienie NSA z 24 marca 2010r., sygn. akt I OSK 422/10 oraz postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 20 kwietnia 2010r., Sygn. akt II SA/Ol 145/10, orzeczenia opublikowane na stronie internetowej NSA pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec zgłaszanych przez skarżącego, przede wszystkim w piśmie procesowym z dnia "[...]", obaw w zakresie nieuznawania przez sądy powszechne swojej właściwości w sprawach ze stosunków służbowych, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 199¹ ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), sąd powszechny nie może odrzucić pozwu z tego powodu, że do rozpoznania sprawy właściwy jest sąd administracyjny, jeżeli sąd ten uznał się w tej sprawie za niewłaściwy. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.