II SA/Ol 395/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki I. na czynność Starosty w przedmiocie obciążenia odsetkami od nieuregulowanych opłat geodezyjnych postanawia 1. skargę odrzucić, 2. zwrócić skarżącej Spółce I. uiszczony wpis w wysokości 200 (dwieście) złotych. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Starosta wystawił w dniu 23 grudnia 2008r. fakturę VAT nr "[...]", którą obciążył Spółkę I. należnością za opłaty geodezyjne. Wyszczególniono, iż sprawa dotyczy zgłoszonych robót geodezyjno-kartograficznych w Gminie. Jako podstawę prawną obciążenia opłatami powołano rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 19 lutego 2004r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielenie informacji, a także za wykonanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz.U nr 37, poz. 333) oraz zarządzenie Starosty nr 4a/1999 z dnia 13 stycznia 1999r. w sprawie cennika za sporządzanie kserokopii, wydruków (...). Termin płatności określono na dzień 6 stycznia 2009r. Wobec nieopłacenia faktury w terminie, Starosta wystąpił do Spółki w dniu 16 stycznia 2009r. z wezwaniem do uregulowania należności w ciągu 5 dni od otrzymania wezwania. Poinformował, że kwotę należności głównej należy wpłacić wraz z odsetkami ustawowymi, naliczanymi w wysokości 0,0315% za każdy dzień zwłoki, przy czym odsetki naliczone na dzień sporządzenia wezwania wynoszą 96,95 zł. Wezwanie to Spółce doręczono w dniu 19 stycznia 2009r. Następnie upomnieniem z dnia 21 stycznia 2010r., wystawionym w trybie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Starosta wezwał Spółkę do uregulowania należności wynikającej z faktury VAT nr "[...]" w kwocie 27.219,42 zł, odsetek w kwocie 3.742,11 zł oraz kosztów upomnienia. Upomnienie to doręczono Spółce w dniu 25 stycznia 2010r. Pismem z 1 lutego 2010r. pełnomocnik Spółki wystąpił do Starosty z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa polegającego m.in. na naliczeniu odsetek za zwłokę w zapłacie nieuregulowanych opłat geodezyjnych wynikających z faktury nr "[...]" z dnia 23 grudnia 2008r. Pełnomocnik zakwestionował przedmiotowe odsetki, które w jego ocenie nie stanowią odsetek od należności podatkowych (art. 6 ustawy Ordynacja podatkowa) lub innej należności, do której stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej, czy też nie można ich zaliczyć do innych opłat, o których mowa w art. 3 pkt 3 lit. c ani też w art. 21 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co skutkuje tym, iż nie może być na te odsetki wystawiony tytuł wykonawczy. Pismem z 4 marca 2010r. Starosta odmówił uwzględnienia wezwania Spółki z uwagi na okoliczność, iż nie stosuje on innych opłat geodezyjnych do różnych wykonawców tego samego rodzaju prac oraz odmówił złożenia oświadczenia o nieistnieniu roszczeń z tytułu odsetek oraz skorygowania wystawionej faktury. Spółka I. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na czynność Starosty w zakresie obciążenia odsetkami od nieuregulowanych opłat geodezyjnych naliczonych na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 19 lutego 2004r. Strona podniosła, iż organ nie jest upoważniony do naliczania odsetek ustawowych za zwłokę w zapłacie wymienionej opłaty. Zakwestionowała podstawy prawne dochodzenia samej należności. W treści skargi zaakcentowano, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wysłano do organu w dniu 1 lutego 2010r., tj. w ciągu sześciu dni od otrzymania od organu wezwania do uregulowania opłat i odsetek, natomiast odpowiedź organu na to wezwanie otrzymano w dniu 9 marca 2010r. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - z ostrożności procesowej wnosząc o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania. Podtrzymał swoje stanowisko dotyczące prawa do żądania odsetek od nieuregulowanych opłat geodezyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Jednakże kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg w zakresie enumeratywnie wymienionym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Kontrola ta dotyczy zatem skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), jak też inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a), akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6), akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7) oraz bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a (pkt 8). Rozpoznawana sprawa dotyczy czynności Starosty polegającej na obciążeniu skarżącej odsetkami od nieuregulowanych opłat geodezyjnych, wynikających z wystawionej faktury VAT z 23 grudnia 2008r. nr "[...]". Należy zatem przyjąć, że skarżona czynność należy do kategorii spraw z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy ppsa., gdyż stanowi inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Czynność obciążenia odsetkami za opłaty wymienione w fakturze nie miała bowiem charakteru decyzji lub postanowienia, lecz skierowana była do podmiotu zewnętrznego (niepodporządkowanego organizacyjnie organowi), miała charakter indywidualny (skierowana do podmiotu indywidualnego), publicznoprawny i dotyczyła obowiązku wynikającego z przepisów prawa tj. art. 40 ust. 3b ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086, ze zm.). W zakresie czynności obciążenia Spółki samymi opłatami za czynności geodezyjne i kartograficzne wypowiedział się już w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z 11 marca 2010r. (sygn. akt I SA/Ol 1/10) uznając, że wniesiona na tę czynność skarga pozostaje sprawą sądowoadministracyjną. Rozpoznając sprawę będącą przedmiotem obecnej skargi Sąd podziela stanowisko przedstawione w uzasadnieniu tego orzeczenia dotyczące argumentacji w zakresie poddania kontroli sądowoadministracyjnej czynności Starosty w zakresie obciążenia opłatami geodezyjnymi, jak również czynności tego organu polegającej na obciążeniu odsetkami ustawowymi od opłat geodezyjnych. W ocenie Sądu zaprezentowane w cytowanym wyżej postanowieniu stanowisko pozwala na uznanie, iż dopuszczalne jest poddanie kontroli sądowoadministracyjnej także czynności organu polegającej na obciążeniu odsetkami za opłaty wymienione w fakturze. Należy podzielić pogląd, iż roszczenie o odsetki stanowi konsekwencję uchylenia się od terminowego uregulowania należności pieniężnej, czyli obowiązku wynikającego z przepisów prawa, który wiąże się niewątpliwie z czynnością z zakresu administracji publicznej a dotyczy obciążenia z tytułu opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 19 lutego 2004r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, w także za wykonywanie wyryków i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz. U. Nr 37, poz. 333). W takim przypadku możliwość zakwestionowania takiej czynności organu skargą do sądu administracyjnego wymaga poprzedzenia jej określonym działaniem, o którym mowa w art. 52 § 3 ustawy ppsa. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (§ 3). W rzeczonej sprawie Sąd stwierdził, że skarżąca Spółka uchybiła treści art. 52 § 3 ustawy ppsa. Jak wynika bowiem z akt tej sprawy Spółka w dniu 19 stycznia 2009r. otrzymała wezwanie, datowane na dzień 16 stycznia 2009r., wzywające do uregulowania kwoty należności głównej wraz z odsetkami ustawowymi, naliczanymi w wysokości 0,0315% za każdy dzień zwłoki. Jak wynika z wezwania odsetki naliczone na dzień sporządzenia wezwania stanowiły kwotę 96,95 zł. Wprawdzie w wezwaniu tym organ przywołał art. 476 kodeksu cywilnego (Dz.U. z 1964r. Nr 16, poz. 93, ze zm.) jednakże, jak wcześniej wyjaśniono opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne nie stanowią czynności cywilnoprawnej lecz mają charakter publicznoprawny, gdyż obowiązek ich ponoszenia wynika wprost z ustawy i rozporządzenia wydanego na jej podstawie, nie jest wymagane wydanie decyzji czy postanowienia (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 listopada 2009r. sygn. akt I SA/Po 774/09, wyrok z 18 września 2008r. sygn. akt I SA/Po 917/08). Wobec powyższego termin czternastu dni do wezwania organu na piśmie do usunięcia naruszenia prawa należało liczyć od dnia otrzymania wezwania organu z 16 stycznia 2009r. Skoro Spółka odebrała to wezwanie w dniu 19 stycznia 2009r., to termin do skutecznego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa upłynął z dniem 2 lutego 2009r., zaś wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pełnomocnik Spółki wystosował dopiero w dniu 1 lutego 2010r. (data nadania przesyłki w UP Chełm). Jak wynika z jego treści wezwanie to stanowiło reakcję na otrzymane w dniu 25 stycznia 2010r. upomnienie Starosty z 21 stycznia 2010r., wystawione na podstawie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którym wezwano Spółkę do uregulowania należności w wynikającej z faktury VAT nr "[...]", odsetek od tej należności w kwocie 3.742,11 zł oraz kosztów upomnienia. Jednakże za czynność obciążenia odsetkami za opłaty wyszczególnione na fakturze należało uznać pierwsze wezwanie skierowane do Spółki. Skoro skarżąca w dniu 19 stycznia 2009r. otrzymała pierwsze wezwanie, to kolejny monit w tym zakresie nie uruchamia ponownego terminu czternastu dni do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Strona posiadała wiedzą o czynności obciążenia jej przez organ odsetkami za zwłokę w wykonaniu obowiązku uiszczenia opłat geodezyjnych już od 19 stycznia 2009r. Nadto organ w treści wezwania podał, iż kwotę należności głównej należy wpłacić wraz z odsetkami ustawowymi, naliczanymi w wysokości 0,0315% za każdy dzień zwłoki. Stąd też powołanie się przez skarżącą na kolejne pismo organu w tej sprawie nie uzasadnia twierdzenia o zachowaniu terminu, o którym mowa w art. 52 § 3 ustawy ppsa. W tym stanie sprawy, skoro kierowane do organu wezwanie pełnomocnika Spółki sporządzono i nadano dopiero w dniu 1 lutego 2010r. mimo, że czynność obciążenia odsetkami za zwlokę miała miejsce już w dniu 16 stycznia 2009r., Sąd stwierdził, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło po upływie czternastodniowego terminu wynikającego z art. 52 § 3 ustawy ppsa. W tej sytuacji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i 3 oraz art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 sentencji. Skoro zaś skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, to Sąd nie może jej rozpoznać co do istoty sprawy. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy ppsa. Odnośnie zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania pozostaje wyjaśnić, że stosownie do przepisów działu V ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulującego kwestię kosztów postępowania, koszty postępowania zasądza się jedynie w razie uwzględnienia skargi i tylko na rzecz skarżącego (art. 200 i 209 ww. ustawy). Nie jest zatem możliwe zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania od strony skarżącej, z zastrzeżeniem art. 203 i art. 204, które dotyczą skargi kasacyjnej.