I SA/Gl 694/10

WyrokWSA w Gliwicach2010-11-09

Skład orzekający: Ewa Madej, Wojciech Organiściak, Krzysztof Winiarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne nie zostało jeszcze zakończone, a jednocześnie zaistniała podstawa do umorzenia egzekucji z art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pierwszeństwo ma zastosowanie art. 59 § 1 tej ustawy, czy też należy czekać na rozpatrzenie zarzutów zgodnie z art. 34 § 4?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie zarzutów nie zostało jeszcze zakończone, a jednocześnie zaistniała podstawa do umorzenia egzekucji z art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (np. z powodu uchylenia decyzji będącej podstawą tytułu wykonawczego), pierwszeństwo ma zastosowanie art. 59 § 1 tej ustawy. Uchylenie decyzji stanowi okoliczność uniemożliwiającą dalsze prowadzenie egzekucji i obliguje organ egzekucyjny do umorzenia postępowania.
Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. złożyła zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące podatku od nieruchomości, podnosząc, że obowiązek nie był wymagalny z uwagi na toczące się odwołanie od decyzji Burmistrza. Następnie decyzja Burmistrza została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy to postanowienie, wskazując jednak, że umorzenie powinno nastąpić z urzędu na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uwagi na uchylenie decyzji. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, argumentując, że umorzenie powinno nastąpić w trybie art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, a nie art. 59 § 1, co miało znaczenie dla kwestii przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak (spr.), Krzysztof Winiarski, Protokolant Paulina Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz R. określił "A" S.A. w K. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. w łącznej wysokości [...] zł. W dniu [...] 2009 r. Burmistrz R. wystawił przeciwko "A" S.A. w K. tytuły wykonawcze o numerach: [...] - obejmujący zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości za miesiące od [...] do [...] 2004r.; [...] - obejmujący zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości za miesiące od [...] do [...] 2004 r. oraz [...] - obejmujący zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości za miesiące od [...] do [...] 2004 r. W podstawie prawnej tytułów wykonawczych wskazana została powyższa decyzja Burmistrza R. z dnia [...] r. nr [...]. Wystawione tytuły wykonawcze przesłane zostały następnie do organu egzekucyjnego, tj. Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S., celem ich realizacji. Organ egzekucyjny w dniu [...] 2009 r. nadał tym dokumentom klauzule o ich skierowaniu do egzekucji administracyjnej. Zawiadomieniem z dnia [...] 2009 r. nr [...] organ egzekucyjny zajął wierzytelności "A" S.A. w K. m.in. do w/w tytułów wykonawczych w "B" w Z. S.A. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych "A" S. A. otrzymała w dniu [...] 2009 r., zaś dłużnik zajętej wierzytelności w dniu [...] 2009 r. Pismem z dnia [...] 2009 r. "B" w Z. S.A. uznał zajęcie wierzytelności. Pismem z dnia [...] 2009 r. nr [...] "A" S.A. w K. złożyła zarzuty na prowadzone na podstawie w/w tytułów wykonawczych postępowanie egzekucyjne, a odrębnym pismem z tej samej daty o nr [...] złożyła wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W zarzutach strona podnosiła, że obowiązek wskazany w tytułach wykonawczych nie był wymagalny. Spółka zaznaczyła, że złożyła odwołanie od decyzji z dnia [...] 2008 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i do czasu wystawienia tytułów wykonawczych, tj. do dnia [...] 2009 r. i wszczęcia tego postępowania odwołanie nie zostało rozpatrzone. Zaznaczyła również, iż w związku z tym ma zastosowanie art. 225 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) i począwszy od dnia [...] 2009 r. wykonanie decyzji uległo wstrzymaniu z mocy prawa. Zdaniem "A", w zaistniałym stanie ma też zastosowanie art. 54 § 1 cyt. ostatnio ustawy, zgodnie z którym nie nalicza się odsetek za zwłokę za okres od dnia następującego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeśli decyzja nie została doręczona w tym terminie. Dlatego też nie powinny zostać naliczone odsetki za zwłokę za okres od dnia [...] 2009 r. do dnia złożenia zarzutów, a okoliczność ta nie została uwzględniona w tytułach wykonawczych . Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S., działając w oparciu o art. 35 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. – o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm., zwanej dalej w skrócie: u.p.e.a. bądź "ustawą egzekucyjną"), wstrzymał postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie w/w tytułów wykonawczych. W tym samym dniu Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. zwrócił się do wierzyciela - Burmistrza R. o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów na podstawie tytułów wykonawczych: nr [...] oraz [...]. Powyższe pismo wierzyciel otrzymał w dniu [...] 2009 r. Pismem z dnia [...] 2009 r. nr [...] (wpływ do organu egzekucyjnego w dniu [...] 2009 r.) Burmistrz R. zwrócił się do Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. o wycofanie tytułów wykonawczych o nr [...] , [...] oraz [...] a to z uwagi na uchylenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. – decyzją dnia [...] r. nr [...] - decyzji Burmistrza R., będącej podstawą ich wystawienia. Pismem z dnia [...] 2009 r. nr [...] Urząd Miasta R. udzielił odpowiedzi na zarzuty "A" S.A. w K., jednakże dotyczące tylko tytułów wykonawczych z dnia [...] r. nr [...]. W końcowej części pisma wskazał, iż tytuły wykonawcze o nr [...] zostały wycofane w dniu [...] 2009 r. Z uwagi na fakt, iż zgodnie z art. 34 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutów powinno mieć formę postanowienia, na które służy zażalenie, organ egzekucyjny pismem z dnia [...] 2009 r. zwrócił się do Burmistrza R. o wydanie stosownego postanowienia. Postanowienie to, zawierające stanowisko wierzyciela, o nr [...], wydane zostało w dniu [...] 2009 r. i wpłynęło do organu egzekucyjnego w dniu [...] 2009 r. W powyższym postanowieniu wierzyciel odniósł się przy tym jedynie do zarzutów z dnia [...] 2009 r., dotyczących tytułów wykonawczych o nr [...] , obejmujących zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2003. Wierzyciel nie odniósł się natomiast do zarzutów z dnia [...] 2009 r., dotyczących tytułów wykonawczych obejmujących zobowiązanie podatkowe za rok 2004. W piśmie z dnia [...] 2009 r. "A" S.A. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zażalenie w trybie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego na niewydanie przez Burmistrza R. postanowienia w sprawie zarzutów, złożonych pismem z dnia [...] 2009 r. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku "A" S.A. w K. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] 2009 r. o nr [...] , [...] oraz [...] , wystawionych przez Burmistrza R.. W podstawie prawnej takiego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a., tj. żądanie wierzyciela. Postanowienie powyższe doręczone zostało "A" S.A. w dniu [...] 2010 r., natomiast wierzycielowi - w dniu [...] 2010 r. W piśmie z dnia [...] 2010 r. (data nadania) "A" S.A. złożyła na powyższe postanowienie zażalenie. W jego uzasadnieniu podniosła, iż pismem z dnia [...] 2009 r. złożyła zarzuty na prowadzoną na podstawie powyższych tytułów wykonawczych egzekucję, w sprawie których to zarzutów postępowanie nie zostało jeszcze zakończone. Zdaniem "A", uznanie zarzutów za zasadne skutkuje umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Dlatego też, skoro postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów jest jeszcze w toku, nie można było umorzyć postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 3 ustawy egzekucyjnej. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Organ nadzoru zaakcentował, iż ustawa egzekucyjna nie przewiduje instytucji wycofania tytułów wykonawczych. Przewiduje ona natomiast dwie możliwości zakończenia wszczętego postępowania egzekucyjnego: albo w wyniku uznania zgłoszonych zarzutów za zasadne – zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a., albo też, jeżeli spełniona zostanie przesłanka z art. 59 § 1 lub § 2 tej ustawy. Ponieważ z pisma wierzyciela z dnia [...] 2009 r. wynikało jednoznacznie, iż decyzja Burmistrza R., będąca podstawą wystawienia tytułów wykonawczych, została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., zaistniała sytuacja wyczerpuje przesłankę, określoną w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (tj. nieistnienie obowiązku). Organ nadzoru zaznaczył jednocześnie, iż jego zdaniem postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie winno zostać umorzone tylko i wyłącznie w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., a nie jak przyjął to błędnie organ egzekucyjny – na wniosek wierzyciela (art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia nastąpiło zatem z innych powodów, niż wskazał organ egzekucyjny, mianowicie – z uwagi na kategoryczne brzmienie art. 59 § 1 u.p.e.a., stanowiącego, iż "postępowanie egzekucyjne umarza się (...)". Uchylenie decyzji będącej podstawą wystawienia tytułów wykonawczych sprawiło, iż przestał istnieć skonkretyzowany obowiązek, który mógłby być przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, fakt, że w przedmiotowej sprawie wszczęte zostało postępowanie w sprawie zarzutów, nie oznacza, iż w trakcie tego postępowania nie może zaistnieć przesłanka, powodująca bezwzględną konieczność zakończenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 u.p.e.a. Nie istnieją bowiem ograniczenia czasowe do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego z urzędu. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...], "A" S.A. w K. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi "A" S.A. podniosła, że na gruncie ustawy egzekucyjnej rozróżnia się dwie alternatywne podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, mianowicie art. 34 § 4 u.p.e.a. (dotyczący zarzutów) oraz art. 59 § 1 tej ustawy. "A" zaznaczyła, iż jej zdaniem wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej jest możliwe jedynie po wykluczeniu, że w sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania wobec uznania zasadności zarzutów. Tymczasem, w rozpatrywanej sprawie kwestia ta nie została wyjaśniona. Strona skarżąca zaakcentowała, że uwzględnienie zgłoszonych zarzutów nie tylko przesądza o umorzeniu egzekucji, ale wywołuje także dalej idące skutki prawne. W rozpatrywanej sprawie bowiem, zajęcie w "B" Z. S.A. prawa majątkowego (w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...],[...] oraz [...] ) spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym zobowiązań podatkowych. Z analizy zgłoszonych pismem z dnia [...] 2009 r. zarzutów wynika natomiast, że wobec treści art. 225 ustawy – Ordynacja podatkowa, w związku z art. 9 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2008 r., Nr 209, poz. 1318) nie było w ogóle podstaw do prowadzenia przedmiotowej egzekucji. Dochodzony obowiązek był bowiem niewymagalny. Zdaniem "A", zastosowany środek egzekucyjny musi być również uznany za prawnie nieskuteczny dla przerwania biegu terminu przedawnienia na zasadzie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Strona skarżąca powołała się ponadto na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach o sygn. I SA/Ke 25/08, w którym Sąd ten zaznaczył, że postępowanie wszczęte na skutek zarzutów skarżącego na prowadzone postępowanie egzekucyjne powinno toczyć się w trybie, przewidzianym w art. 33 i 34 u.p.e.a., niedopuszczalna jest natomiast zmiana trybu, w jakim mają być rozpatrzone zarzuty – tj. umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej. Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację, zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Organ nadzoru wskazał ponadto, że postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tak długo, dopóki będący jego podstawą tytuł wykonawczy zachowuje swoją aktualność. Uchylenie decyzji, będącej podstawą prawną dochodzonych należności, stanowi okoliczność uniemożliwiającą dalsze prowadzenie egzekucji. Organ wskazał również, że ewentualne skutki prawne umorzenia postępowania egzekucyjnego przed rozpatrzeniem zarzutów nie mają wpływu na to postępowanie. Obowiązkiem organu egzekucyjnego jest bowiem umorzenie postępowania, gdy zaistnieją ku temu stosowne okoliczności. Na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. pełnomocnik strony skarżącej podkreślił, iż skarżąca ma interes prawny w tym, aby umorzenie postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie nastąpiło na podstawie art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, a nie na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 tej ustawy. Jego zdaniem, podstawa umorzenia egzekucji ma znaczenie dla dalszych skutków w zakresie przedawnienia należności. Pełnomocnik organu podtrzymał wywody i wnioski, zawarte w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem sądowej kontroli nie narusza przepisów prawa. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1259 z późniejszymi zmianami), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) zwanej dalej: p.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie. Stan faktyczny sprawy poddanej ocenie Sądu nie jest sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska tak organów egzekucyjnych jak i strony skarżącej. Kwestią sporną jest natomiast wzajemna relacja art. 34 ustawy egzekucyjnej (normującego postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne) oraz art. 59 tej ustawy (dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego). Ściślej zaś – problem pierwszeństwa jednego z tych przepisów, w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie rozpatrzenia zgłoszonych zarzutów nie zostało jeszcze zakończone a zaistniała podstawa do umorzenia egzekucji z art. 59 u.p.e.a. Przed przystąpieniem do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów egzekucyjnych, zasadnym będzie w pierwszej kolejności odwołanie się do treści przepisów, których zastosowanie stało się przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. Zgodnie z treścią art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Art. 59 § 1 u.p.e.a. stanowi natomiast, że postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Dodatkowo zaznaczyć należy, że – zgodnie z art. 59 § 3 u.p.e.a. - w przypadku, o którym mowa w art. 59 § 1 tej ustawy, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. Przechodząc do zasadniczego wątku rozważań, zaakcentować trzeba, że przytoczone wyżej regulacje prawne normują różne podstawy umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Art. 34 § 4 u.p.e.a. stanowi przy tym obligatoryjną przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji, jeżeli zarzuty zobowiązanego są uzasadnione. Inne podstawy umorzenia egzekucji, odrębne od przesłanki z art. 34 § 4 u.p.e.a., zawarte zostały w zacytowanym wyżej art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej. Z treści powyższych przepisów wynika, że organ egzekucyjny obowiązany jest umorzyć postępowanie w sytuacji, gdy zaistnieje któraś z okoliczności, przewidzianych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Jednakże, co wynika z art. 59 § 3 ustawy egzekucyjnej – jeżeli po rozpoznaniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne okaże się, iż są one uzasadnione, umorzenie egzekucji następuje nie na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a., lecz z mocy art. 34 § 4 tej ustawy. Przepisy ustawy egzekucyjnej nie normują natomiast wprost sytuacji, w której już zgłoszone zarzuty nie zostały jeszcze rozpatrzone a zaistniała jedna z przesłanek do umorzenia egzekucji, wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Zdaniem Sądu, w przypadku nierozpatrzenia zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne (art. 34 ustawy egzekucyjnej), jeżeli zaistnieje podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego – odpadnie podstawa wystawienia tytułu wykonawczego - pierwszeństwo zastosowania znajduje art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej przed art. 34 § 4 tej ustawy. Należy tutaj zaznaczyć, że słusznie Dyrektor Izby Skarbowej w K. przyjął, że postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tak długo, dopóki będący jego podstawą tytuł wykonawczy zachowuje swoją aktualność. Uchylenie decyzji, będącej podstawą prawną dochodzonych należności, stanowi okoliczność uniemożliwiającą dalsze prowadzenie egzekucji. Zdaniem Sądu, do wniosków takich skłonić musi sama istota egzekucji administracyjnej. Dodatkowo tylko wskazać należy, iż niemożność dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, z uwagi na utratę aktualności tytułu wykonawczego, w oparciu o który je wszczęto, akcentowana jest w orzecznictwie. Brak decyzji figurującej dotychczas w tytule wykonawczym powoduje, że postępowanie egzekucyjne wszczęte w oparciu o ten tytuł nie może być dalej prowadzone i podlega umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 123/09, opubl. w bazie LEX pod nr 532851). W oparciu o konkretny tytuł wykonawczy postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tak długo, jak tytuł ten zachowuje swoją aktualność (tak WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 677/08, opubl. w bazie LEX pod nr 475213). Uchylenie decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego sprawia bowiem, że przestaje istnieć skonkretyzowany obowiązek, który mógłby być przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Co więcej, akcentuje się w orzecznictwie, iż wykonywanie egzekucji w sytuacji, w której obowiązek wykonywany w trybie egzekucji sądowej wynika z decyzji nie istniejącej w obrocie prawnym należy ocenić jako sytuację, w której zachodzi niedopuszczalność egzekucji ze względów przedmiotowych (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Go 741/08, opubl. w bazie Lex pod nr 526543). Organy egzekucyjne obowiązane są do badania z urzędu, czy egzekucja danego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Badając dopuszczalność prowadzenia egzekucji organ ocenia, czy zachodzą przesłanki pozytywne do prowadzenia egzekucji oraz czy nie zachodzą okoliczności negatywne, o których mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a. Jeżeli z obrotu prawnego usunięte zostało orzeczenie, stanowiące wskazaną w tytule wykonawczym podstawę prawną egzekwowanego obowiązku, to wyłącznie ta okoliczność jest istotna z punktu widzenia możliwości dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o ten tytuł. Niedopuszczalna jest sytuacja, gdy trwa postępowanie egzekucyjne, jeżeli przestał istnieć obowiązek, którego ta egzekucja dotyczy (por. cytowany wyżej wyrok o sygn. I SA/Go 741/08). Brak decyzji figurującej w tytule wykonawczym powoduje bezprzedmiotowość egzekucji, która musi zostać umorzona (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 111/09, opubl. w bazie Lex pod nr 532598). W rozpatrywanej sprawie, wobec uchylenia decyzji Burmistrza R. z dnia [...] r. nr [...] przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] 2009 r., odpadła podstawa do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Słusznie zatem Dyrektor Izby Skarbowej w K. podniósł, iż spełniona została przesłanka z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., co obligowało organ egzekucyjny do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zasadnie też organ nadzoru wskazał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego winno było nastąpić tylko i wyłącznie w oparciu o tę przesłankę, a nie – jak to uczynił organ egzekucyjny – na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (który błędnie wskazał jako podstawę umorzenia egzekucji żądanie wierzyciela - wycofanie przez wierzyciela tytułów wykonawczych). Okoliczność powyższa jednak, zdaniem Sądu, nie przesądza w żaden sposób o konieczności uchylenia rozstrzygnięć organów w niniejszej sprawie. Powoływanie się przez stronę skarżącą na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Ke 25/08 nie jest zasadne. Wyrok ten dotyczy bowiem innego stanu faktycznego, mianowicie odnosi się do sytuacji, w której zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne zostały już rozpatrzone przez organ egzekucyjny. Sąd stwierdza również, iż pozostałe zarzuty skargi, w tym dotyczące kwestii przerwania biegu przedawnienia, są w niniejszej sprawie bezprzedmiotowe i nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia tak organów egzekucyjnych jak i Sądu. Kwestie te pozostają bowiem bez wpływu na postępowanie egzekucyjne, które – jak już wyżej wskazano – winno zostać umorzone wobec spełnienia negatywnej przesłanki z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., wykluczającej możliwość dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło