I SA/Wa 478/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant referent Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołań Prezydenta W. i Spółdzielni [...] od decyzji Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] orzekającej o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości o pow. [...] m2 położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Starosta P., działając na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 139 i art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] orzekł o zwrocie działki ewid. nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] położonej w W. przy ul. [...] na rzecz Z. P. w [...] części, M. P. w [...] części i S. P. w [...] części, a następnie postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...] orzekł o sprostowaniu zaistniałego w tej decyzji błędu pisarskiego polegającego na wskazaniu, że wymieniona działka stanowi część dawnej działki nr [...] z obrębu [...], zamiast z dawnej działki nr [...] z obrębu [...]. Z odwołaniem od powyższej decyzji wystąpił Prezydent W. oraz Spółdzielnia [...], podnosząc zarzut dotyczący błędnego uznania, że przedmiotowa działka stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z ustaleń organu wynika, że będąca przedmiotem zwrotu działka oznaczona nr ewid. [...] z obrębu [...] stanowi część gruntu działki nr ewid. [...] z dawnego obrębu [...] o pow. [...] m2, stanowiącej własność B. i Z. małżonków P., wchodzącej w skład wywłaszczonej na rzecz Państwa decyzją Naczelnika [...] W. z dnia [...] grudnia 1975 r. nr [...] części nieruchomości o pow. [...] m2 pochodzącej z osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi S. pod nr [...] dział "[...]". Przedmiotowa działka stanowi aktualnie część gruntu uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...] na własność W. Wojewoda [...] wskazał, że wywłaszczenie nieruchomości, powołaną decyzją z dnia [...] grudnia 1975 r., nastąpiło na cele budowy wielorodzinnego osiedla mieszkaniowego "[...]" wraz z usługami oraz na cele budowy ulic miejskich, zgodnie z decyzjami o lokalizacji szczegółowej nr [...] i nr [...] z dnia [...] czerwca 1973 r. wydanymi przez Wydział Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej W. dla [...] Dyrekcji Inwestycji Spółdzielczych. Na terenie wywłaszczonej nieruchomości realizowane było budownictwo mieszkaniowe przez Spółdzielnię [...], a następnie przez Spółdzielnię [...]. Wymieniona Spółdzielnia [...] powstała na skutek wydzielenia ze Spółdzielni [...] uchwałą nr [...] zebrania przedstawicieli z dnia [...] grudnia 1990 r. Organ odwoławczy podał, że na gruncie działki nr [...] zrealizowany został [...] przez Usługową Spółdzielnię [...] na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] października 1998 r. nr [...] (na okres 1 roku, z możliwością przedłużenia użytkowania na czas trwania prawa do terenu, nie dłużej niż na 3 lata). Delegatura Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. [...] pismem z dnia 29 lipca 2003 r. nr [...] poinformowała, że przed 1998 r. grunt wymienionej działki był nieużytkowany. Aktualnie parking ten istnieje i zgodnie z wyjaśnieniem odwołujących się stron jest niezbędny dla mieszkańców osiedla "[...]". Wojewoda [...] stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie Starosty P., orzekające o zwrocie przedmiotowej działki na rzecz byłej współwłaścicielki Z. P. i spadkobierców byłego współwłaściciela B. P. uzasadnione zostało tym, że w rozumieniu art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami powyższa działka nr [...], stanowiąca część wywłaszczonej decyzją z dnia [...] grudnia 1975 r. nieruchomości, okazała się zbędna na cel wywłaszczenia z powodu nie rozpoczęcia na niej realizacji inwestycji pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, bowiem rozpoczęcie realizacji inwestycji nastąpiło po upływie 23 lat od daty wywłaszczenia. Organ odwoławczy, mając na względzie przepisy art. 137 powołanej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. oraz opinię Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażoną w uzasadnieniu wyroku dnia 16 września 2005 r. sygn. akt I SA/WA 1216/04 w analogicznej sprawie dotyczącej zwrotu działki ewid. nr [...] z obrębu [...], wchodzącej także w skład wywłaszczonej wymienioną decyzją Naczelnika [...] W. z dnia [...] grudnia 2005 r. nieruchomości, uznał za trafne rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółdzielnia [...] w W., zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez przyjęcie, że ma on zastosowanie również do części nieruchomości stanowiących infrastrukturę osiedla mieszkaniowego jako większej całości, zważywszy zwłaszcza na skalę inwestycji; 2) art. 35 ust. 41 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przez jego nieuwzględnienie, mimo że na jego podstawie Spółdzielnia nabyła roszczenie do uzyskania własności tej nieruchomości w drodze zasiedzenia i to niezależnie od tego czy jej posiadanie było zależne czy samoistne. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż działka oznaczona nr ewid. [...] z obrębu [...] stanowi część gruntu działki nr ewid. [...] z dawnego obrębu [...] o pow. [...] m2, wchodzącej w skład wywłaszczonej na rzecz Państwa decyzją Naczelnika [...] W. z dnia [...] grudnia 1975 r. części nieruchomości o pow. [...] m2 pochodzącej z osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi S. pod nr [...] dział [...]. Wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło na cele budowy wielorodzinnego osiedla mieszkaniowego [...] wraz z usługami oraz na cele budowy ulic miejskich, zgodnie z decyzjami o lokalizacji szczegółowej nr [...] i nr [...] z dnia [...] czerwca 1973 r. Na gruncie działki nr [...] zrealizowany został [...] przez Usługową Spółdzielnię [...] na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] października 1998 r. Przed 1998 r. grunt wymienionej działki był nieużytkowany. Wobec powyższego należy wskazać, iż z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. Nr 10 poz. 102 ze zm.; dalej: "ustawa") wynika, iż warunkiem uwzględnienia żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części jest jej zbędność z punktu widzenia celu na jaki została wywłaszczona. Ustalenie tego warunku następuje w oparciu o kryteria określone w art. 137 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Wobec tego w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości istotne jest to, czy w określonym przedziale czasowym rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia lub, czy po upływie określonego czasu cel ten został zrealizowany. Odnosząc przedstawione wyjaśnienia do sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją Sąd stwierdza, iż bezsporne w tej sprawie było, iż do 1998 roku przedmiotowy grunt był nieużytkowany . Dopiero na podstawie pozwolenia z dnia [...] października 1998 r. Usługowa Spółdzielnia [...] wybudowała [...]. Oznacza to, iż działka nr [...], stanowiąca część nieruchomości wywłaszczonej decyzją z dnia [...] grudnia 1975 r., okazała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, gdyż prace związane z realizacją tego celu nie zostały rozpoczęte pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, a także z tego powodu, iż pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Rozpoczęcie realizacji inwestycji po 23 latach od dnia wywłaszczenia nie niweczy skutków upływu terminów określonych w art. 137 ust. 1 ustawy, a w konsekwencji nie usuwa stanu niezbędności, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ustawy. Nie jest istotne bowiem czy określone zamierzenie w ogóle zostało zrealizowane, ale czy planowana inwestycja, która stanowiła podstawę wywłaszczenia, została wykonana na przedmiotowej nieruchomości, a także czy nastąpiło to w określonym w ustawie terminie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2010 r., I OSK 671/09, niepubl.). Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze Sąd wyjaśnia, iż z art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 2 ustawy wynika wprost możliwość zwrotu także części wywłaszczonej nieruchomości. Jednak także w wypadku żądania zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości konieczne jest spełnienie warunków określonych w art. 137 ust. 1 ustawy. Warunek ten został spełniony w odniesieniu do działki ew. nr [...]. Stąd zarzut dokonania błędnej wykładni art. 137 ust. 2 ustawy nie był zasadny. Nietrafne było także podniesienie zarzutu naruszenia art. 35 ust. 41 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Przepis ten stanowiłby podstawę nabycia przez spółdzielnię mieszkaniową własności nieruchomości, przy spełnieniu warunków opisanych w tym przepisie. Zatem przepis ten miałby ewentualne znaczenie w postępowaniu przed sądem powszechnym w wypadku wystąpienia z odpowiednim żądaniem, ale nie miał bezpośredniego wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy wszczętej w wyniku żądania określonego w art. 136 ust. 3 ustawy. Niezależnie od tego odnotować także należy, iż art. 35 ust. 41 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych utracił moc obowiązującą w następstwie wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 października 2010 r. (P 34/08. Mając zatem na uwadze, iż podniesione w skardze zarzuty były niezasadne, a ponadto w toku postępowania sądowego nie zostały ujawnione inne okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę uwzględnieniaskargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.