II SA/Rz 16/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie SO del. Anna Bembenek NSA Maria Piórkowska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 15 marca 2011 r. sprawy ze skargi J. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie II SA/Rz 16/11 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J. A. od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] orzekającej o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego należności wypłaconych tytułem alimentów w okresie od 1.10.2008 r. do 30.09.2009 r. w wysokości 4000 zł wraz z odsetkami, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia postanowienia wynika, że wyżej opisana decyzja Burmistrza Gminy i Miasta [...] została doręczona J. A. osobiście w dniu 13 września 2010 r. W dniu 22 września 2010 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej Biura Świadczeń Rodzinnych wpłynęło pismo J. A. zatytułowane "wniosek", opatrzone datą 21.09.2010 r., w którym autor wnosi o "pisemne uzasadnienie decyzji [...]", ustosunkowuje się do stwierdzeń organu wyrażonych w uzasadnieniu tej decyzji, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem o zwrocie należności oraz wyraża zamiar odwołania się od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, oczekując jednocześnie odpowiedzi na swoje zarzuty. Kierownik Biura Świadczeń Rodzinnych sporządził pismo, będące odpowiedzią na ten "wniosek", które zostało doręczone J. A. 28 września 2010 r. Następnego dnia, tj. 29 września 2010 r. J. A. w Urzędzie Pocztowym [...] nadał pismo zatytułowane "odwołanie" wraz z załącznikami i skierował je do organu I instancji. Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, w oparciu o art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na datę doręczenia decyzji organu I instancji - 13 września 2010 r. i stwierdziło, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 27 września 2010 r. Tymczasem J. A. odwołanie od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z [...].09.2010 r. złożył w dniu 29 września 2010 r., zgodnie z datą stempla pocztowego. W skardze wniesionej na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. A. zwrócił się o rozpatrzenie istotnej dla niego sprawy, przytaczając argumentację odnoszącą się do wydanej przez Burmistrza Gminy i Miasta [...] decyzji orzekającej o zwrocie należności wypłaconych tytułem alimentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 P.p.s.a. do ich uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji lub postanowienia, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowi art. 134 k.p.a. Przepis ten dotyczy pierwszego etapu postępowania odwoławczego, w którym następuje badanie wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym. Na tym etapie organ odwoławczy jest obowiązany ocenić czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie. Negatywny wynik badania wstępnego skutkuje wydaniem jednego z 2 wymienionych w art. 134 k.p.a. rozstrzygnięć – stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Tryb i termin wniesienia odwołania reguluje art. 129 § 1 i § 2 k.p.a., stanowiąc, iż odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. W art. 128 k.p.a. ustawodawca ustanowił zasadę, iż odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, by z odwołania wynikało, że strona jest niezadowolona z wydanej decyzji. Nieistnienie wymogu uzasadnienia odwołania wskazuje, że jedynym elementem decydującym o zakwalifikowaniu określonej czynności procesowej jako wniesienie odwołania, jest niezadowolenie z decyzji organu I instancji. W oparciu o ten obligatoryjny element należy rozstrzygać ewentualne wątpliwości co do charakteru tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 11.09.2001 r., I SA 637/00, System Orzecznictwa LEX Nr 54521, wyrok NSA z dnia 11.03.2008 r., II GSK 458/07, LEX Nr 469753, postanowienie NSA z dnia 17.02.2009 r., II OSK 166/09, LEX Nr 557050). W rozpatrywanej sprawie nie budzą wątpliwości daty – doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji – 13.09.2010 r. oraz złożenia pisma nazwanego "odwołanie" – 29.09.2010 r. Badając kwestie formalne środka odwoławczego organ pominął jednak zupełnie pismo skarżącego zatytułowane "wniosek", złożone, jak wynika z akt administracyjnych sprawy (k. 6) 21.09.2010 r.(data stempla pocztowego) Podzielając konsekwentnie prezentowane w doktrynie i orzecznictwie stanowisko, według którego o charakterze danej czynności procesowej decyduje nie nazwa czy forma podania, lecz wyłącznie jego treść oraz intencja wnioskodawcy, a mylne zatytułowanie pisma nie może stanowić przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania go we właściwym trybie, stwierdzić wypadnie, że za wniesienie odwołania w niniejszej należy uznać złożenie przez skarżącego pisma z dnia 21.09.2010 r. nazwanego "wniosek", natomiast późniejsze pismo J. A. z dnia 28.09.2010 r. należy traktować jako pismo procesowe uzupełniające odwołanie. Jak już wcześniej Sąd wskazał, jedynym elementem decydującym o tym, czy wystąpienie strony kwalifikuje się jako odwołanie, jest jej negatywny stosunek strony do wydanej decyzji, któremu strona dała wyraz. Niewątpliwie pismo skarżącego z 21.09.2010 r. zawiera taki przejaw niezadowolenia i braku akceptacji wobec decyzji organu I instancji Nie ma przy tym znaczenia, że zarzuty wobec tejże decyzji zostały zgłoszone w późniejszym czasie, w piśmie nazwanym "odwołanie", które zostało złożone 29 września 2010 r., po upływie 14-dniowego terminu liczonego od daty doręczenia decyzji czyli 13.09.2010 r. Jak bowiem zauważył NSA w powoływanym już wyroku z dnia 11.03.2008 r., II GSK 458/07, w Kodeksie postępowania administracyjnego nie został sformułowany zakaz rozważania przez organ II instancji zarzutów zgłoszonych po upływie terminu do wniesienia odwołania. Należy przy tym dodać, że nawet gdyby uznać pismo skarżącego z dnia 21.09.2010 r. nie za odwołanie, lecz za żądanie uzupełnienia decyzji w trybie art. 111 § 1 k.p.a., to również w tym wypadku nie można stwierdzić uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W przypadkach określonych w art. 111 § 1 k.p.a. termin ten biegnie bowiem od dnia doręczenia stronie odpowiedzi (art. 111 § 2 k.p.a.), a w rozpatrywanej sprawie pismo organu będące odpowiedzią na "wniosek" skarżącego, doręczone mu zostało 28.09.2010 r., a pismo nazwane "odwołanie" wniesione następnego dnia, tj. 29.09.2010 r. Reasumując, Sąd uznał, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania w rozpatrywanej sprawie zostało stwierdzone przez Kolegium bez uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, a więc z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., nakazujących organowi podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do rzetelnego wyjaśnienia sprawy, a także art. 8 k.p.a. obligującego organy administracji publicznej do prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Naruszenie tychże przepisów postępowania oraz art. 134 k.p.a. Sąd uznał za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Sąd odstąpił od stosowania art. 152 P.p.s.a. i określenia czy i w jakim zakresie zaskarżone postanowienie może być wykonane, z uwagi na fakt, iż nie nadaje ono żadnych praw i nie nakłada obowiązków. Rozpatrując ponownie odwołanie J. A. organ weźmie pod uwagę ocenę Sądu wyrażoną w niniejszym wyroku.