I SA/Kr 1785/10

WyrokWSA w Krakowie2011-03-15

Skład orzekający: WSA Grażyna Firek, WSA Paweł Dąbek, WSA Ewa Michna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja określająca wysokość zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości, uchylona przez sąd administracyjny, może stanowić podstawę do odmowy zwrotu nadpłaty podatku na wniosek podatnika?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, w szczególności obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i prawidłowego uzasadnienia decyzji. Brak wydania przez organ postanowienia o zaliczeniu wpłat podatnika na poczet zaległości, do czego zobowiązywał art. 273 o.p. (w brzmieniu obowiązującym przed 1.01.2003 r.), skutkował tym, że konsekwencje tego zaniechania nie mogły obciążać podatnika. Organy nie poczyniły wystarczająco wnikliwych ustaleń co do wysokości zobowiązania, wpłat, odsetek i ewentualnej nadpłaty, a także nie odniosły się do wyliczeń strony skarżącej, co naruszało zasady postępowania i miało wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Gminnej Spółdzielni "S" o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998-1999. Organy podatkowe odmawiały zwrotu, uznając, że uchylona przez sąd decyzja określająca zaległość podatkową nie mieści się w katalogu decyzji skutkujących powstaniem nadpłaty zgodnie z art. 77 § 1 o.p. Spółdzielnia twierdziła, że należności podatkowe zostały uregulowane, a wpłacona kwota stanowi nadpłatę, która powinna zostać zwrócona. Organy nie rozliczyły prawidłowo wpłat, stosowały niedopuszczalny anatocyzm i nie odniosły się do twierdzeń podatnika.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1785/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 marca 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Ewa Michna, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2011r., sprawy ze skargi Gminnej Spółdzielni "S" w G., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 25 sierpnia 2010r. Nr [...], w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998-1999., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 5.617zł (pięć tysięcy sześćset siedemnaście złotych). Po dwukrotnym uchyleniu poprzednich decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Wójt Gminy decyzją z dnia 26 lutego 2003 roku, znak [...] określił Gminnej Spółdzielni "S" w G. wysokość zaległości w podatku od nieruchomości za lata 1998 i 1999. W wyniku odwołania, wniesionego przez podatnika, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 czerwca 2003 roku, znak [...] utrzymało w mocy opisaną decyzję wójta Gminy. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone przez Gminna Spółdzielnia "S" do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie. Wyrokiem z 21 kwietnia 2006 roku, sygn. akt I SA/Kr 1594/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie – który stał się właściwy do rozpoznania skargi wskutek reformy sądownictwa administracyjnego – uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy decyzją z dnia 26 lutego 2003 roku, znak [...]. U podstaw wyroku legło ustalenie przez sąd, iż organy naruszyły przepisy postępowania. Wytknięto między innymi, że rozstrzygnięcie nastąpiło bowiem w sprawie określenia wysokości zaległości w podatku od nieruchomości za lata 1998 i 1999 mimo, iż wcześniej dotyczyło innego zakresu przedmiotowego (odsetek od zaległości za cztery kolejne lata podatkowe) a o umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie nie orzeczono. Sąd wskazał także, iż organ pierwszej instancji wydając decyzję w dniu 26 lutego 2003 roku winien zastosować przepisy obowiązujące w dacie orzekania. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 22 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa...(Dz.U. nr 169 poz. 1387) do spraw wszczętych a nie zakończonych przez organy podatkowe pierwszej instancji przed dniem jej wejścia w życie tj. przed 1 stycznia 2003 roku stosuje się przepisy ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Zasadniczej zmianie uległ art. 21 § 3 o.p. i po 1 stycznia 2003 roku nie było więc dopuszczalne wydanie w takiej sytuacji decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej - z powołaniem na cytowany przepis - jak to uczynił organ pierwszej instancji. Sąd wskazał również, że z dniem 1 stycznia 2003 roku zmianie uległy zasady obliczania i uiszczania odsetek za zwłokę, które w zmienionym stanie prawnym nalicza podatnik a nadto zasady zaliczania dokonanych wpłat na poczet zaległych zobowiązań podatkowych. Zmiany te znacznie skomplikowały możliwość prawidłowego rozstrzygnięcia w tej sprawie, lecz w ocenie sądu przyczyną takiego stanu rzeczy jest błędne działanie organu podatkowego pierwszej instancji, który w odpowiednim czasie zaniechał - między innymi - wydania postanowienia o zaliczeniu dokonanej przez podatnika wpłaty, do czego zobowiązywał obowiązujący wówczas przepis art. 273 o.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, iż konsekwencje tych działań nie mogą obciążać podatnika. Wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2008r. Gminna Spółdzielnia ,,S " w G. złożyła wniosek o zwrot nadpłaty podatku od nieruchomości w wysokości 138.736,71 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi od dnia wpłaty na konto, w oparciu o art. 77 § 4 o.p. Wójt Gminy G. decyzją z dnia 16 października 2008r. znak: [...] wydaną na podstawie art.207 O.p. - odmówił zwrotu w trybie art. 77 § 4 O.p. kwoty 138.736,71 zł wraz z odsetkami, określonej przez Stronę jako nadpłata w podatku od nieruchomości za lata 1998 i 1999. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji wskazał, że po przeanalizowaniu akt sprawy uznał, że nie zachodzą przesłanki pozwalające na uwzględnienie wniosku. Organ wskazał też, że postanowieniem z dnia 22 listopada 2006 roku znak: [...] działając z urzędu umorzył postępowanie w sprawie określenia wysokości odsetek od zaległości w podatku od nieruchomości obejmujące okres od 15 czerwca 1996 roku do 30 marca 1999 roku z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Podniesiono również, że podstawą wpłat strony nie była uchylona przez Sąd decyzja lecz złożone deklaracje w sprawie podatku od nieruchomości za lata 1998 i 1999, w których wykazano kwoty: 28.832,00 zł, 19.943,00 zł oraz prawomocna decyzja Wójta Gminy z dnia 31 marca 1999 roku znak: 7/99 zwiększająca kwotę podatku za 1999 roku o 3.680,40 zł co dawało łącznie 52.455,40 zł a zatem Strona była zobowiązana do zapłaty tej kwoty. Jednocześnie wskazano, że art. 77§1 o.p. do którego odwołuje się art. 77 §3 o.p. enumeratywnie wymienia rodzaje decyzji, których uchylenie lub stwierdzenie nieważności skutkuje powstaniem nadpłaty; W katalogu tym nie ma decyzji określającej ,,zaległość podatkową" a taka właśnie decyzja została wydana przez Wójta Gminy a następnie uchylona przez sąd. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Gminna Spółdzielnia ,,S" w G. zarzucając naruszenie: przepisów prawa materialnego art. 77 §1 pkt 3 o.p. oraz przepisów postępowania art. 121§1, art. 122, art. 180§1, art. 187§1 i art. 210§1 o.p. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i sprzeczność ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym a w konsekwencji uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 maja 2009 roku, znak: [...] - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że art. 77 o.p. nie może być interpretowany samodzielnie bez odesłania do pozostałej regulacji zawartej w o.p. a w szczególności art. 77 o.p. uchylona przez sąd decyzja Wójta Gminy z dnia 26 lutego 2003r. znak: 4/2003 dotyczyła określenia Gminnej Spółdzielni ,,S" w G. wysokość zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata 1998 i 1999 w kwocie 50.008,76 zł. Analiza stanu faktycznego wskazuje jednoznacznie, że decyzja ta nie znajduje się w katalogu decyzji podatkowych z art. 77 §1 o.p. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Gminna Spółdzielnia "S" w G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wyrokiem z 7 grudnia 2009 roku, sygn. akt I SA/Kr 1191/09 sąd ten uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i orzekł o kosztach postępowania. Sąd stwierdził przede wszystkim, iż organ odwoławczy naruszył w swoim orzeczeniu zasadę dwuinstancyjności postępowania, w szczególności zaś nie odniósł się do argumentów, podniesionych przez podatnika w odwołaniu. Wytknięto również, iż Kolegium dokonało uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, co jednak nie znalazło odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydało 25 sierpnia 2010 roku decyzję znak [...], którą na podstawie art. 77 § 4 w zw. z art. 77 § 1 i § 3 oraz art. 233 § 1 pkt 1 o.p. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z 16 października 2008 roku, znak: [...]. W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Wskazało, iż wnioskodawca, żądając zwrotu nadpłaty twierdził, że sporna kwota została nienależnie wyegzekwowana na poczet należności, wynikających z tytułów wykonawczych wystawionych na podstawie decyzji nr 4/2003. Zdaniem podatnika uchylenie tej decyzji przez sąd tworzyło obowiązek wydania nowej decyzji w tej samej sprawie, a wobec braku jej wydania- organ miał obowiązek zwrócić wpłaconą kwotę bez zbędnej zwłoki w trybie art. 77 § 4 o.p., ponieważ upadła podstawa prawna do prowadzenia egzekucji, a wpłacona przez podatnika kwota stała się nadpłatą. Dalej organ omówił deklaracje, złożone przez Gminną Spółdzielnię "S" w G., przedstawił wysokość podatku, który była zobowiązana zapłacić, opisał również tytuły wykonawcze i wpłaty dokonane przez podatnika. Kolegium wskazało również, w jaki sposób wpłaty dokonane przez Spółdzielnię zostały rozliczone. Odnosząc się do treści żądania strony skarżącej, organ odwoławczy ponownie stwierdził, że niezbędne jest całościowe interpretowanie regulacji dotyczących nadpłaty podatku. Przytoczył treść art. 72 o.p., wskazując że terminy zwrotu nadpłaty wynikającej z uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji są określone w art. 77 o.p. W tym też przepisie zamieszczony został katalog decyzji, których wyeliminowanie z obrotu prawnego powoduje powstanie nadpłaty. Decyzja o określeniu zaległości podatkowej, uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie mieści się w tym katalogu. Zdaniem Kolegium, nie można też utożsamiać decyzji o zaległości podatkowej z decyzją o określeniu zobowiązania podatkowego, ponieważ pojęcia te nie są tożsame. Organ odwoławczy stwierdził również, iż na dzień 31 grudnia 2000 roku w zakresie podatku od nieruchomości za rok 2000 Spółdzielnia miała nadpłatę w kwocie 9,03 zł; nie oznacza to jednak, że nie miała zobowiązań wobec gminy. Kolegium uznało też, iż z akt wynika jednoznacznie, że tytuły wykonawcze wystawiono na podstawie złożonych przez Spółdzielnię deklaracji podatkowych, a nie decyzji nr [...]. Chybiony jest również zarzut przedawnienia, ponieważ przed upływem terminu z art. 70 § 1 o.p. zastosowano środek egzekucyjny, o którym podatnik został powiadomiony. Na powyższą decyzję Gminna Spółdzielnia "S" w G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, żądając jej uchylenia w całości, uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Strona skarżąca podniosła, że od początku negowała nie tylko decyzję o określeniu zaległości podatkowej, ale także wszczęte postępowanie egzekucyjne, wskazując że należności podatkowe za lata 1996 – 1999 zostały uregulowane w 1999 roku. W toku postępowania wielokrotnie podkreślała, że zaległości podatkowe uregulowała najpóźniej w chwili przekazania wierzytelności z tytułu sprzedaży piekarni na rachunek Gminy. Wpłacona wówczas kwota 125000 zł zaspokajała należność główną oraz odsetki. Organ nigdy nie rozliczył tej wpłaty, wbrew obowiązującemu wówczas art. 273 o.p. Spółdzielnia zarzuciła też, że organy rozliczały wpłaty w sposób nieprawidłowy, między innymi wbrew przepisom o.p. zaliczając je w całości na odsetki. Nie wyjaśniono też rozbieżności poszczególnych rozliczeń – strona skarżąca wskazała na różny sposób rozliczania tej samej wpłaty na różnych etapach postępowania. Nadto odsetki wbrew prawu były doliczane do należności głównej, zastosowano zatem niedopuszczalny anatocyzm. W skardze zarzucono również, ze Kolegium oparło rozstrzygnięcie wyłącznie na kwestii zwrotu nadpłaty w oparciu o art. 77 § 4 o.p., pomijając późniejsze wnioski spółdzielni i zebrany materiał dowodowy. Zdaniem strony skarżącej organ podatkowy nie jest związany podstawa prawną żądania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.- dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji jest między innymi – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 152 p.p.s.a., uchylając decyzję, sąd określa, czy i w jakiej części może ona być wykonywana. Na wstępie trzeba przypomnieć, że stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W niniejszej sprawie zarówno dla organów podatkowych, jak i dla składu Sądu obecnie ją rozpoznającego były zatem wiążące wskazania, zawarte w przytoczonych wyżej wyrokach z 21 kwietnia 2006 roku, sygn. akt I SA/Kr 1594/03 oraz z 7 grudnia 2009 roku, sygn. akt I SA/Kr 1191/09. W szczególności zaś trzeba zwrócić uwagę na zawarte w pierwszym z powołanych orzeczeń wyraźne stwierdzenie, że zaniechanie wydania postanowienia o zaliczeniu dokonanej przez podatnika wpłaty, do czego zobowiązywał obowiązujący przed 1 stycznia 2003 roku przepis art. 273 o.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, iż konsekwencje tych działań nie mogą obciążać podatnika. Przepis art. 273 § 1 o.p. – w czasie, kiedy strona skarżąca dokonywała wpłat należności podatkowych – obligował organ podatkowy do wydania postanowienia w sprawach potrącenia zobowiązania podatkowego z bezspornej, wzajemnej i wymagalnej wierzytelności wobec Skarbu Państwa, państwowej jednostki budżetowej, województwa, powiatu lub gminy, zaliczenia na poczet zaległości podatkowych wpłaty dokonanej przez podatnika, nadpłaty oraz zwrotu podatku. Na postanowienie takie, w myśl art. 273 § 2 o.p., przysługiwało zażalenie. Gdyby zatem organ podatkowy uczynił zadość wymogom art. 273 § 1 o.p. po dokonaniu wpłat przez stronę skarżącą, postanowienie o zaliczeniu wpłat na należności podatkowe miałoby walor orzeczenia ostatecznego i rozstrzygałoby w sposób jednoznaczny, w jaki sposób wpłaty podatnika zostały zaliczone na należność główną oraz odsetki, a także pozwalałoby na ustalenie, czy i w jakim okresie część zobowiązań podatkowych pozostała nieuiszczona. Pogląd, wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 21 kwietnia 2006 roku, sygn. akt I SA/Kr 1594/03 należy odczytywać w ten sposób, że jeżeli organ podatkowy, wbrew ciążącemu na nim z mocy prawa obowiązkowi, postanowienia takiego nie wydał, wszystkie okoliczności związane ze zobowiązaniami podatkowymi strony skarżącej, jej wpłatami i zaliczeniami tychże wpłat powinny być szczególnie wnikliwie ustalone przez organy podatkowe w kolejnych postępowaniach, dla których rozstrzygnięcia takie mają istotne znaczenie. W szczególności – skoro skutki zaniechania organu podatkowego nie mogą obciążać podatnika – ustalenia takie niezbędne były w sprawie, wszczętej wskutek wniosku Gminnej Spółdzielni "S" w G. o zwrot nadpłaty podatku. W odniesieniu do tych ustaleń znajduje zastosowanie ogólna zasada postępowania podatkowego, wynikająca z art. 122 o.p., w myśl którego organy podatkowe mają podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Postępowanie powinno być przy tym prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.), a organy winny wyjaśnić stronie wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy (art. 124 o.p.). Konieczne jest także – zgodnie z art. 187 § 1 o.p. – zebranie i rozpatrzenie w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego. Na podstawie całokształtu tak zebranego materiału organ ma ocenić, czy dana okoliczność jest udowodniona (art. 191 o.p.). Gwarancją realizacji powyższych wymogów jest przepis art. 210 § 1 pkt 6 o.p., wymagający aby decyzja podatkowa zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne; stosownie do art. 210 § 4 o.p. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Prawidłowe uzasadnienie decyzji musi również zawierać odniesienie się do wszystkich istotnych wniosków, twierdzeń co do faktów oraz prawnych zapatrywań strony postępowania. Taki obowiązek ciąży nie tylko na organie pierwszej instancji, ale także na organie odwoławczym, którego rzeczą jest nie tylko przeprowadzenie ponownie postępowania w sprawie, ale także ustosunkowanie się do stanowiska strony tego postępowania, ponieważ art. 210 § 4 znajduje odpowiednie zastosowanie w sprawie przed organem drugiej instancji na mocy art. 235 o.p. W ocenie Sądu organy podatkowe, rozpatrujące wniosek strony skarżącej o zwrot nadpłaty podatku, winny były zatem poczynić wnikliwe i jednoznaczne ustalenia, które pozwoliłyby ustalić, czy taka nadpłata rzeczywiście zaistniała. Należało zatem ustalić w oparciu o wszelkie dostępne dowody, jaka była wysokość zaległości w podatku od nieruchomości, z uwzględnieniem terminów płatności, w jakiej wysokości wpłaty podatnika zaległość tę pokrywały, od kiedy powstała zwłoka w zapłacie podatku i jaką miała wysokość. Dla załatwienia sprawy w sposób zgodny z przepisami niezbędne było też określenie jakiej wysokości były należne odsetki, w tym należało ustalić i przedstawić wyliczenie od jakich kwot i w jakich terminach odsetki te naliczono. Organy podatkowe nie poczyniły aż tak dokładnych wyliczeń, a nadto ich ustalenia dokonywane w toku postępowania są rozbieżne. Z uwagi na zasadę wyjaśniania, budzenia zaufania oraz wymóg uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji należało odnieść się do dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz twierdzeń i wniosków podatnika. Trzeba wskazać w szczególności, że strona skarżąca przedstawiła w toku postępowania wyliczenie z którego jej zdaniem miało wynikać, iż cała zaległość podatkowa została uregulowana w kwietniu 1999 roku. Jeżeli organ podatkowy doszedł do odmiennych wniosków, winien był dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, wskazując w jaki sposób zmieniła się wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej spółdzielni z chwilą dokonania kolejnych wpłat i jaka część należności nie została nadal uregulowana, tym bardziej że zawiadomienie o rozliczeniu wpłaty kwoty 125 000 zł oraz przedstawienie salda na dzień 31 grudnia 2000 roku (k. 107, k. 106) mogły sugerować, że należność z tytułu podatku od nieruchomości została już w całości uregulowana. Wszystkie wskazane wyżej czynności wyjaśniające nie byłyby konieczne, gdyby organ wydał postanowienie w trybie art. 273 § 1 o.p. Jednakże w jego braku, którego skutki – co trzeba jeszcze raz podkreślić – w żadnym wypadku nie mogą obciążać podatnika, jedynym sposobem na wydanie decyzji odpowiadającej art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 191 i art. 210 § 1 oraz § 4 o.p. jest skrupulatne wyliczenie wysokości zobowiązania podatkowego od momentu jego powstania, zmian tej wysokości spowodowanych wpłatami, odsetek z uwzględnieniem ich stawek, wysokości a także rozliczenie wpłat. Bez takich ustaleń niemożliwe jest stwierdzenie, czy i w którym momencie wpłaty spowodowały wygaśnięcie zobowiązania podatkowego i w jakiej części, oraz czy ewentualnie powstała jakaś nadpłata. Wszystko to powinno zostać przedstawione w decyzji, rozstrzygającej sprawę w taki sposób, aby możliwe było dokonanie kontroli tych ustaleń przez organ odwoławczy oraz sąd administracyjny. Zarówno brak takich wyliczeń poczynionych przez organ, jak i nie odniesienie się do wyliczeń strony skarżącej stanowi naruszenie wyżej wymienionych przepisów Ordynacji podatkowej, mające wpływ na wynik sprawy. Z tego też względu należało wyeliminować z obrotu prawnego zarówno zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się do pozostałych kwestii, podniesionych przez stronę skarżącą trzeba wskazać, że pierwszym i podstawowym warunkiem prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego jest przeprowadzenie przez organ podatkowy postępowania, odpowiadającego wszystkim wymogom przepisów procesowych. Skoro w niniejszej sprawie postępowanie, przeprowadzone przez organy podatkowe naruszało szereg przepisów proceduralnych, kontrola zastosowania przez nie przepisów prawa materialnego, a mianowicie dotyczących nadpłaty art. 72 i n. o.p., byłaby przedwczesna. Podobnie bez poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych co do wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności trudno obecnie odnosić się do zgłaszanego przez stronę skarżącą w toku postępowania podatkowego zarzutu przedawnienia, aczkolwiek skoro podejmowane były czynności egzekucyjne i pozostają w mocy, można domniemywać, że do przerwania biegu przedawnienia istotnie doszło. Z powyższego wynikają wskazania dla organów podatkowych, które będą zobligowane do ponownego rozpatrzenia sprawy. Winny one przede wszystkim poczynić wnikliwe ustalenia faktyczne we wszystkich kwestiach, pozwalających rozstrzygnąć, czy rzeczywiście zaistniała nadpłata w podatku od nieruchomości. Rzeczą organów będzie ponadto – oprócz przedstawienia własnych ustaleń i wyliczeń – odniesienie się do twierdzeń, przedstawionych przez stronę skarżącą. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku, za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. W punkcie II. orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., a rozstrzygnięcie o kosztach w punkcie III. wyroku oparte zostało na art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło