VI SA/Wa 2597/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2011 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz postanowienia z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki; 2. stwierdza, że decyzja i postanowienie opisane w pkt 1 nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego P. P. kwotę 456 (czterysta pięćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nałożył na przedsiębiorcę P. P. (skarżący), prowadzącego działalność gospodarczą jako "Z." w Z. karę pieniężną w kwocie 22. 600 zł. Do powyższego rozstrzygnięcia doszło w związku z przeprowadzoną w dniach od [...] marca 20010 r. do [...] marca 2010 r. kontrolą w przedsiębiorstwie skarżącego – obejmującą okres od [...] kwietnia 2009 r. do [...] grudnia 2009 r. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło: wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne, skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego oraz przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego. Strona odwołała się od decyzji organu I instancji w zakresie nałożenia kary pieniężnej co do naruszeń: lp. 1.8 ust. 1, 10.2 lit. a i lit. b oraz lp.10.4 lit. a i lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Zaskarżoną decyzją z [...] października 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego; 1. uchylił zaskarżoną decyzję w całości; 2. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15 200 zł z tytułu: a) wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne; b) skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego; c) przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego. Jako podstawę prawną Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) wskazał przepisy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 39a, art. 39j, art. 39k, art. 39l ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt. 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.- dalej jako u.t.d.) oraz lp. 1.8 ust. 1, lp. 10.2 lit. a i lit. b, oraz lp. 10.4 lit. a i lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 6, art. 8 ust. 1-4 i ust. 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006) § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie Pracy (Dz. U. z 1996 r., nr 69, poz. 332 ze zm.). W sentencji organ przyjął, że decyzja została zaskarżona w części tj. co do kwoty 17.700 zł. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. GITD działając w oparciu o art. 113 § 1 k.p.a. dokonał sprostowania oczywistej omyłki w decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010r. nr [...], w ten sposób, że pkt. 1 sentencji decyzji "uchylam zaskarżoną decyzję w całości", zastąpił treścią: "uchylam zaskarżoną decyzję w kwestionowanym zakresie". Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do sądu administracyjnego, w której wniosła o uchylenie decyzji, umorzenie postępowania i zwrot zapłaconej kary pieniężnej. Skarżący podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wyrażone w odwołaniu podniósł, że wszyscy kierowcy są badani według zasad określonych w u.t.d. oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Badania te wypełniają wymagania określone art.39j ust. 1-3 u.t.d. Skarżący nie zgodził się także z nałożeniem kary w wysokości 1.000 zł w związku z pracą kierowcy D. C., który prowadził pojazd w zespole z kierowcą M. K. Skarżący uważa, że w tym przypadku należało przyjąć 30-godzinny okres rozliczeniowy. Ponadto strona zarzuca dwukrotne ukaranie karą pieniężną za jedno naruszenie przepisów, co w konsekwencji prowadzi do złamania zakazu karania dwukrotnie za ten sam czyn. W wydanych decyzjach dotyczy to przypadków K. T. oraz A. W. Zdaniem strony nie było zasadne karanie dodatkowo za przekroczenie dziennego okresu prowadzenia pojazdu, który wynika wyłącznie ze skrócenia okresu odpoczynku. Kierowcy nieświadomie skrócili czas odpoczynku wyłącznie przez swoją nieuwagę. Zdaniem skarżącego ważna w sprawie pozostaje również jego postawa bowiem skarżący nie uchylał się od odpowiedzialności i po wydaniu pierwszej decyzji uznał część zauważonych uchybień, płacąc w terminie nałożoną karę pieniężną. W powołaniu się na art. 77 Konstytucji RP skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie organ władzy publicznej w sposób oczywisty i rażący naruszył swoim działaniem podstawowe przepisy prawa, a w związku tym interes skarżącego również został naruszony na skutek wydania nieprawidłowych decyzji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę z punktu widzenia wskazanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych. Przede wszystkim należy podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 113 § 1 k.p.a. przez dokonanie przez organ odwoławczy sprostowania decyzji z [...] października 2010 r. Postanowienia z dnia [...]listopada 2010 r. GITD sprostował decyzję z [...] października 2010 r. w ten sposób, że pkt. 1 sentencji decyzji o treści; "uchylam zaskarżoną decyzję w całości", zastąpił treścią: "uchylam zaskarżoną decyzję w kwestionowanym zakresie". Stosownie do art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Z treści cytowanego przepisu wynika, że sprostowaniu podlegają jedynie ; - błędy pisarskie, - błędy rachunkowe, - inne oczywiste omyłki. Wadliwość decyzji polegająca na przyznaniu stronie zbyt małego uprawnienia i nałożenie na stronę zbyt małego obowiązku nie może być korygowana w trybie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. Jest niesporne w doktrynie i orzecznictwie, że merytoryczny błąd rozstrzygnięcia nie może być prostowany jako oczywista omyłka pisarska (por. wyroki NSA z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt IV SA 618/96, Lex 45648, z dnia 26 października 1999 r., sygn. akt II SA 1662/99, Lex 47277), a zmiana merytorycznej treści decyzji poprzez sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej stanowi rażące naruszenie prawa. W rozpoznawanej sprawie został w istocie sprostowany przez GITD merytoryczny błąd decyzji, polegający na korekcie zakresu rozstrzygnięcia organu odwoławczego, który nie uwzględnił w decyzji pierwotnej (w brzmieniu przed sprostowaniem) faktu, iż strona zaskarżyła decyzję organu pierwszej instancji jedynie w części. W złożonym odwołaniu ta zaskarżona część decyzji została określona przez stronę na kwotę 14.800 zł. Podkreślić trzeba, że postanowienie o sprostowaniu decyzji, które nie zostało zaskarżone przez stronę w stosownych terminach, staje się ostateczne i nie jest już dopuszczalne samodzielne zaskarżenie go do sądu administracyjnego (z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia). Takie postanowienie, niezależnie od swej zgodności z prawem, funkcjonuje w obrocie jako element decyzji, którą prostuje. Postanowienie to może podlegać kontroli sądowej tylko wraz z decyzją, którą prostuje, gdyż wraz z upływem terminów do samodzielnego zaskarżenia traci swój samodzielny byt prawny i nie może być przedmiotem samodzielnej kontroli. Sąd administracyjny kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji ocenia ją z uwzględnieniem dokonanego przez organ administracji sprostowania, bez względu na to, czy postanowienie organu w tym przedmiocie było, czy nie było przedmiotem zaskarżenia do Sądu (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1993 r., sygn. akt I SA 1429/92, ONSA 1994, nr 1, poz. 39). W konsekwencji, zdaniem Sądu, sprostowana mocą postanowienia z [...] listopada 2010 r. omyłka wykroczyła poza granicę błędu pisarskiego i rachunkowego czy też innej oczywistej omyłki, zatem nie kwalifikowała się do sprostowania w trybie art. 113 k.p.a. Jednocześnie rażące naruszenie prawa popełnione przez organ przy okazji sprostowania rzutuje na rażącą wadliwość decyzji, która została sprostowana. W orzecznictwie przyjmuje się, że błędnie sprostowana decyzja nie może funkcjonować w obrocie prawnym jako decyzja prawidłowa bowiem stanowi ona - wraz z postanowieniem o sprostowaniu- nierozerwalną całość. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2008 r. , sygn. akt II GSK 498/08 uznał, iż rozdzielenie materii objętej decyzją i odrębne rozstrzygnięcie o treści decyzji niepoprawionej oraz o nieważności postanowienia - prostującego" narusza art. 145 § pkt 2 p.p.s.a., bowiem "w dacie wyrokowania w obrocie prawnym była już decyzja wraz ze sprostowaniem, stanowiąca jedno rozstrzygnięcie i samo postanowienie prostujące "... nie mogło być przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia". Mając powyższe na względzie powstała konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno decyzji z [...] października 2010 r., jak też postanowienia z [...] listopada 2010 r. z uwagi na rażące naruszenie prawa określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Na marginesie należy wskazać, że strona zaskarżyła decyzję organu pierwszej instancji w zakresie kwoty 14.800 zł, zaś organ nie wyjaśnił powodów , dla których przyjął, że wartość zaskarżenia wynosi kwotę 17.700 zł. W tej sytuacji ocena zarzutów skargi pod względem naruszenia prawa materialnego była bezprzedmiotowa. Powyższe okoliczności powodują konieczność stwierdzenia nieważności decyzji oraz postanowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2) w związku z art. 135 p.p.s.a. Na zasadzie art.152 p.p.s.a. decyzja i postanowienie nie podlegają wykonaniu. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.