II SA/Kr 176/11

WyrokWSA w Krakowie2011-05-10

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Ewa Rynczak, Mirosław Bator

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie, uznając, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe po uchyleniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, a także czy prawidłowo uznał, że brak jest podstaw do wydania pozwolenia na użytkowanie, gdy pozwolenie na wznowienie robót budowlanych zostało uchylone?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego jest wadliwa, ponieważ błędnie zinterpretowała możliwość umorzenia postępowania po wznowieniu jako niedopuszczalną, podczas gdy umorzenie jest dopuszczalnym rozstrzygnięciem co do istoty sprawy w przypadku stwierdzenia bezprzedmiotowości. Ponadto, sąd uznał za błędne stanowisko organu odwoławczego, że brak jest podstaw do wydania pozwolenia na użytkowanie z powodu uchylenia pozwolenia na wznowienie robót, wskazując, że wyniki kontroli obiektu budowlanego są kluczowe dla wydania pozwolenia na użytkowanie, a nie samo oświadczenie kierownika budowy czy status pozwolenia na wznowienie robót. Sąd wskazał również na wadliwość decyzji organu pierwszej instancji, która nie zawierała uzasadnienia dla stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie dobudowy do lokalu mieszkalnego. Po uchyleniu przez WSA decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót, organ pierwszej instancji uchylił własną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie, kwestionując możliwość umorzenia postępowania i uznając brak podstaw do wydania pozwolenia. Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego, w tym kwestionując utratę przymiotu strony przez właścicieli lokalu oraz sposób prowadzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Ewa Rynczak Mirosław Bator / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 5 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego - Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w N. kwotę 457 / czterysta pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia 6 lipca 2010 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze. zm.), art. 145 § 1 pkt 8 i art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) po wznowieniu postępowania administracyjnego – uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia 7 kwietnia 2006 r. o udzieleniu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " z siedzibą w N. pozwolenia na użytkowanie dobudowy do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na działce nr [...] w obr. [...] przy ul. [...] w N. Jednocześnie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. umorzył postępowanie administracyjne z podania z dnia [...] marca 2006 r. w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wyżej wymienionej dobudowy. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 7 kwietnia 2006 r. udzielono Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " z siedzibą w N. pozwolenia na użytkowania dobudowy do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na działce nr [...] przy ul. [...] w N. Wyrokiem z dnia 17 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 803/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 kwietnia 2005 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia 27 stycznia 2005 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy przedmiotowej dobudowie. Wobec powyższego, postanowieniem z dnia 18 czerwca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " pozwolenia na użytkowanie dobudowy. W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w obiegu prawnym funkcjonuje decyzja z dnia 7 kwietnia 2006 r. o udzieleniu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " pozwolenia na użytkowania przedmiotowej dobudowy. Organ zaznaczył, że przeprowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane nie jest możliwe w stosunku do ukończonego i legalnie użytkowanego obiektu budowlanego. Dalej organ wskazał, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie opierała się na uchylonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Krakowie wyrokiem z dnia 17 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 803 /09 decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy realizacji przedmiotowej inwestycji. W sytuacji zatem wyeliminowania z obiegu prawnego decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego w oparciu o którą wydana została decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, zachodzi podstawa do wznowienia w trybie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie. Z treści art. 150 § 1 k.p.a. wynika natomiast, że organem administracji publicznej właściwym w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Odwołanie od decyzji z dnia 6 lipca 2010 r. wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " w N. podnosząc, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że w tym stanie faktycznym i prawny nie jest możliwe prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane w stosunku do ukończonego i leganie użytkowanego obiektu budowlanego. Zdaniem Spółdzielni postępowanie naprawcze jest możliwe albowiem nie zostało wykazane (i sytuacja taka nie zachodzi), że projekt zamienny nie odpowiada stanowi faktycznemu. Okoliczność, że przedmiotowa dobudowa stała się odrębną własnością J.L. i M.L. i to oni użytkują tą dobudowę powoduje, że to oni powinni być adresatem decyzji administracyjnych związanych z dobudową. Odwołanie od decyzji dnia 6 lipca 2010 r. wnieśli także M.L. i J.L. zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. poprzez automatyczne zastosowanie z naruszeniem zasady trwałości ostatecznych decyzji, bez należytego wyjaśnienia związku przyczynowego pomiędzy decyzją organu administracji, a wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 września 2009 r.; naruszenie art. 50 - 51 ustawy Prawo budowlane poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że nie mogą one znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie; naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wykazania związku pomiędzy uzasadnieniem faktycznym, a uzasadnieniem prawnym decyzji, w szczególności brak wskazania konkretnej podstawy faktycznej dla decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego. Wskazali ponadto na brak uzasadnienia stanowiska, zgodnie z którym w sprawie nie jest możliwe prowadzenie postępowania naprawczego, a także na naruszenie art. 8 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez stworzenie w wyniku wydania zaskarżonych decyzji niedopuszczalnej sytuacji faktycznej i prawnej użytkowników dobudowy. Rozpoznając odwołanie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " w N. , decyzją z dnia 5 listopada 2010 r. znak: [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 art. 151 § 1 pkt 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 55 pkt 2 w związku z art. 59 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) – uchylił decyzję z dnia 6 lipca 2010 r. w całości i na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 art. 151 § 1 pkt 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 55 pkt 2 w związku z art. 59 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) - orzekł o uchyleniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia 7 kwietnia 2006 r. i odmówił Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " z siedzibą w N. wydania decyzji pozwolenia na użytkowanie dobudowy do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na działce nr [...] w obręb [...] przy ul. [...] w N. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w związku z treścią art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. W związku z tym stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie winna być więc tylko Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] ". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego niewłaściwie zatem przyznał status strony M.L. i J.L. zarówno w decyzji z dnia 7 kwietnia 2006 r. jak i w decyzji z dnia 6 lipca 2010 r. Wobec powyższego postanowieniem z dnia 4.11.2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził niedopuszczalność odwołania J.L. od decyzji z dnia 6 lipca 2010 r., a postanowieniem z dnia 5 listopada 2010 r. niedopuszczalność odwołania M.L . Następnie organ powołał treść art. 146 § 1 k.p.a. wskazując, że upływ terminu, jako negatywnej przesłanki do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji, jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały. Jednocześnie organ stwierdził, że w niniejszej sprawie od wydania w dniu 7 kwietnia 2006 r. decyzji nie upłynęło pięć lat, więc możliwe jest uchylenie w/w decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 k.p.a. Z analizy akt sprawy wynika, że podczas prowadzonego z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " postępowania, wymagane było uzyskanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej dobudowy, gdyż obiekt zaliczał się do kategorii XIII, użytkowanie obiektu miało nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót oraz zachodziły okoliczności o których mowa w art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Obiekt był bowiem realizowany na podstawie decyzji organu nadzoru budowlanego z dnia 27 stycznia 2005 r., która to decyzja została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 kwietnia 2005 r. Wyrokiem z dnia 17 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 803/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił obie te decyzje. W związku z powyższym, zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 8 ustawy Prawo budowlane, gdyż decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana w oparciu o uchyloną przez sąd decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Dalej organ wskazał, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, taka bezprzedmiotowość nie istniała. Obowiązkiem organu I instancji było więc wydanie decyzji, rozstrzygającej co do istoty, gdyż organy administracji publicznej wszczynając postępowanie na wniosek, są związane żądaniami stron, czego potwierdzeniem jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2001 r., sygn. akt IV SA 1091/99. Powyższa nieprawidłowość nie stanowi jednak podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji, bowiem możliwe jest jej zreformowanie w tym zakresie. W związku z powyższym organ odwoławczy uchylił w całości zaskarżoną decyzję z dnia 6 lipca 2010 r. i orzekł co do istoty sprawy po rozpatrzeniu złożonego wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " z dnia 17 marca 2006 r. Organ wskazał także, iż ponieważ z art. 57 ust 7 wynika, iż do uzyskania pozwolenia na użytkowanie konieczne jest oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę a pozwolenie na wznowienie robót zostało uchylone – brak podstaw do udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Skargę na tą decyzję złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " w N. , zarzucając naruszenie art. 136, 134, 7, 8, 77 k.p.a. oraz art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 28 k.p.a. i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Strona skarżąca wskazała, że nie można zgodzić się z ze stanowiskiem organu, że M.L. i J.L. utracili przymiot strony. Posiadali oni bowiem przymiot strony w całym procesie budowlanym, co wynika także z treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2009 r. sygn. akt. II SA/Kr 803/09. Ponadto po zmianie stanu prawnego oraz osoby inwestora decyzją z dnia 17 maja 2004 r. zatwierdzono projekt budowlany zamienny i udzielno Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " pozwolenia na wznowie robót przy realizacji rozbudowy. W wyroku z dnia 28 września 2008 r. sąd wskazał ponadto na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 292/08, w którym sąd ten wypowiedział się kto ma przymiot strony w sprawie dotyczącej realizacji przedmiotowej rozbudowy stwierdzając, że we wcześniejszych fazach postępowania w charakterze strony występowała Spółdzielnia, ale również M.L. i J.L. Strona skarżąca wskazała, że poprzez ustanowienie odrębnej własności lokalu nr [...] mają M.L. i J.L. posiadają interes prawny w przedmiotowej sprawie. Wobec tego bezpodstawne są twierdzenia organu odwoławczego, że M.L. i J.L. nie są stroną postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 k.p.a. uzasadniono tym, że zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, natomiast zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowienie postępowaniu stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania przez właściwy organ, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy. W toku rozpoznania sprawy we wznowionym postępowaniu nadal istnieje ostateczna decyzja wydana w postępowaniu, co do której istnieje uzasadniony zarzut dotknięcia wadliwością z art. 145 § 1 k.p.a. Granice w sprawie wznowieniowej wyznacza zakres rozstrzygnięcia decyzją ostateczną sprawy administracyjnej. Grancie postępowania tworzy więc sprawa tożsama z pod względem przedmiotowym, podmiotowym i podstawy prawnej. Tymczasem organ odwoławczy rozpoznając sprawę w postępowaniu wznowieniowym nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy i tym samym naruszył przepisy art. 7, 8, 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. Decyzja organu odwoławczego poza cytowaniem przepisów nie zawiera żadnych merytorycznych rozważań, do czego organ ten był zobowiązany. W istocie treść uzasadnienia organu odwoławczego nie przemawia za przyjęciem, że prowadził on postępowanie wyjaśniające. Organ winien w sposób wszechstronny i szczegółowy dokonać oceny istnienia po stronie skarżącej interesu prawnego i dać temu wyraz w uzasadnieniu zgodnie z wymogami k.p.a. Strona skarżąca wskazała także, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 292/08 dotyczącym przedmiotowej sprawy stanął na stanowisku, że zarzut iż Spółdzielnia nie ma interesu prawnego i faktycznego aby występować w charakterze inwestora nie jest usprawiedliwiony. Spółdzielnia bowiem jest właścicielem nieruchomości, na której usytuowany jest budynek, w którym wykonano roboty budowlane. Wobec ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia ułamkowego udziału we własności gruntu uprawnienia właścicielskie przysługują także M.L. i J.L. , z którymi zawarta została umowa o ustanowienie odrębnej własności lokalu. Strona skarżąca wskazała także, ze zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Spółdzielniach mieszkaniowych, spółdzielnia ustanawia na rzecz członka odrębną własność lokalu na jego żądanie w chwili gdy ze względu na stan realizacji inwestycji możliwe jest przestrzenne oznaczenie lokalu. W przedmiotowej sprawie uprawnienia właścicielskie przysługują M.L. i J.L . Istotne znaczenie ma również to, że wszelkie roboty związane z realizacją dobudowy wykonywali Państwo L. i maja oni obecnie interes prawny w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym zaskarżona decyzja jest zdaniem strony skarżącej bezpodstawna i narusza przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż decyzje organów obu instancji są wadliwe. Naruszają bowiem tak przepisy prawa materialnego jak i postępowania, w sposób wpływający na rozstrzygnięcie sprawy. Zaskarżoną decyzją organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji (którą w konsekwencji umorzono postępowanie) i orzekł o uchyleniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta N. z dnia 7 kwietnia 2006 r. udzielającej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " pozwolenia na użytkowanie "dobudowy" do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na działce nr [...] w obręb. [...] i odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Krakowie z dnia 17 września 2009 r. (który uchylił decyzję 27 stycznia 2005 r., którą z kolei na podstawie art. 51 ust. 4 prawa budowlanego, postanowiono zatwierdzić projekt budowlany zamienny rozbudowy budynku oraz udzielono Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy realizacji rozbudowy lokalu a także nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie rozbudowy lokalu) oraz wskazał, iż w sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość. Zdaniem organu odwoławczego obowiązkiem organu było orzec co do istoty. Organ wskazał także, iż ponieważ z art. 57 ust 7 wynika, iż do uzyskania pozwolenia na użytkowanie konieczne jest oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę a pozwolenie na wznowienie robót zostało uchylone – brak podstaw do udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Pogląd prawny wyrażony przez organ II instancji jest błędny. Stwierdzić przede wszystkim należy, iż po wznowieniu postępowania organ wydając decyzję w oparciu o przepis art. 151 §1 pkt 2 k.p.a. w której uchylona zostaje decyzja dotychczasową (w razie stwierdzenia istnienia przesłanek wznowieniowych) i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, rozstrzygnięciem dopuszczalnym jest umorzenie postępowania. Decyzja rozstrzygająca co do istoty nie musi być bowiem decyzją rozstrzygającą merytorycznie sprawę. W sytuacji wystąpienia bezprzedmiotowości postępowania obowiązkiem organu jest umorzyć postępowania także na tym etapie. Pogląd, iż rozstrzygnięcie co do istoty może polegać na umorzeniu postępowania jest prezentowany tak w doktrynie jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Przytoczyć tu można stanowisko wyrażone przez Barbarę Adamiak i Janusza Borkowskiego w Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz Wydawnictwa C.H.BECK Warszawa 2011 r. (str. 583) oraz przez Roberta Kędziora w Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz Wydawnictwa C.H.BECK Warszawa 2008 r. (str. 795) oraz przywołane tak orzecznictwo tj. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w 6 marca 1983 r r. w sprawie SA/Kr 95/84 oraz w wyroku z 16 września 1993 r. w sprawie SA/Gd 806/93 a także w wyroku z 10 luty 2006 r. w sprawie II OSK 503/05. Orzeczenie takie – umorzenie postępowania po uchyleniu decyzji dotychczasowej było prawnie dopuszczalne. Wobec umorzenia postępowania przez organ I instancji, uchylając tą decyzję i orzekając reformacyjnie, organ II instancji, nie przeprowadził żadnej analizy w kierunku bezprzedmiotowości czy też braku podstaw do przyjęcia, iż bezprzedmiotowość zachodzi. Samo zaś przyjęcie z góry, iż rozstrzygnięcie takie jest niedopuszczalne, jak mowa o tym wyżej, jest błędne. Orzeczenie organu odwoławczego, w tym zakresie nie poddaje się kontroli. Także nie jest prawidłowe stanowisko organu odwoławczego, iż z uwagi na to, że do uzyskania pozwolenia na użytkowanie konieczne jest oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę a pozwolenie na wznowienie robót zostało uchylone – brak podstaw do udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Oświadczenie kierownika budowy o którym mowa wyżej, jest warunkiem formalnym prawidłowego wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie a nie przesłanką udzielenia bądź odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Zgodnie z dyspozycją art. 59 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. tj. kontroli mającej na celu stwierdzenie prowadzenia budowy zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Wyniki tej właśnie kontroli przesądzają o udzieleniu bądź nieudzieleniu pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Decyzja organu I instancji była także wadliwa. Organ ten uchylił własną decyzję z dnia 7 kwietnia 2006r. i na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie - to jest przyjął, iż postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Uzasadnianie tej decyzji nie zawiera jednak jakiejkolwiek argumentacji mającej wykazać bezprzedmiotowość postępowania, co więcej organ nawet jednym zdaniem kwestią tą się nie zajmuje. Tym samym, decyzja ta nie poddaje się kontroli. Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. uzasadnienie decyzji stanowi integralną część decyzji. Z uzasadnienia wynikać ma ocena faktów, prawa, motywów podjętego rozstrzygnięcia. Brak wskazania jakichkolwiek motywów którymi kierował się organ wydając dane rozstrzygnięcie, jest rażącym uchybieniem które zawsze musi skutkować jego eliminacją z obrotu prawnego z uwagi na brak możliwości weryfikacji prawidłowości działania tego organu przy wydawaniu rozstrzygnięcia tj. motywów jakimi się kierował organ wydając orzeczenie o takiej a nie innej treści i jego argumentacji prawnej. Organ I instancji wyraził natomiast jednym zdaniem pogląd, iż , iż prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane nie jest możliwe w stosunku do ukończonego i legalnie użytkowanego obiekty budowlanego. O ile jest to niewyrażony wprost powód przyjęcia przez organ, iż postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie stało się bezprzedmiotowe (aczkolwiek nie daje temu podstaw treść uzasadnienia decyzji), jest to pogląd także błędny. Zwrócić należy tu uwagę, iż nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r.) dodany został ust 7 o treści - przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Prowadzenie lub kontynuowane postępowania naprawczego jest zatem możliwe nie tylko do obiektów będących w realizacji (po wydaniu wcześniej postanowienia o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych w oparciu o art. 50 ustawy Prawo budowlane) ale także tych już zrealizowanych. Konstrukcja tego przepisu jest natomiast taka, iż w postępowaniu takim stosuje się tylko przepisy art. 51 ust 1 pkt 1 i 2 tj. nie ma zastosowania pkt 3 który stanowi między innymi o tym, iż w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – organ nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, a także nie stosuje się przepisów art. 51 ust 4 do 6. Tak więc w postępowaniu tym nie można na inwestora nałożyć obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego ani też obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Przy tym przepis wskazuje wyraźnie, iż znajduje on zastosowanie zawsze wtedy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. tj. we wszystkich przypadkach o których mowa w tym przepisie - a więc także wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Oznacza to zdaniem sądu, iż w przypadkach takich tj. prowadzenia postępowania w stosunku do obiektu już wybudowanego (i to nie w ramach samowoli budowlanej bo wtedy zastosowanie miałby art. 48 ustawy Prawo budowlane) ale zrealizowanego ze znacznymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, organ nie może wprawdzie nałożyć już obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego ani też obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, ale powinien kierując się przepisem art. 51 ust 1 pkt 1 lub 2 ustawy Prawo budowlane bądź nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W przypadku nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, postępowanie takie kończy się stosownie do wskazań zawartych w art. 50 ust 3 ustawy Prawo budowlane. Tak więc po sprawdzeniu przez organ wykonania obowiązku przez zobowiązanego, organ wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo - w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na zasadzie przepisu art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło