III SA/Łd 83/11
WyrokWSA w Łodzi2011-05-10
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Teresa Rutkowska, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego jest prawidłowa, gdy osoba ta opuściła lokal bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, a jej centrum życiowe znajduje się w innym miejscu?Ratio decidendi
Decyzja o wymeldowaniu jest prawidłowa, jeśli organ ustali, że osoba faktycznie i dobrowolnie opuściła miejsce pobytu stałego, nie dopełniając obowiązku wymeldowania się, a jej centrum życiowe skoncentrowane jest w innym lokalu. Brak podjęcia przez osobę środków prawnych do przywrócenia posiadania lokalu jest równoznaczny z dobrowolnym opuszczeniem lokalu i uzasadnia wymeldowanie na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.Stan faktyczny
T. P. został wymeldowany z miejsca pobytu stałego w miejscowości B. na podstawie decyzji Wójta Gminy B., która została utrzymana w mocy przez Wojewodę Łódzkiego. Organ ustalił, że T. P. opuścił lokal w kwietniu 2010 r., co potwierdziły zeznania świadków oraz oględziny lokalu, podczas których stwierdzono brak rzeczy osobistych T. P. Skarżący twierdził, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i że nadal przebywa w lokalu sporadycznie, jednak nie podjął środków prawnych do przywrócenia posiadania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 w związku z art. 47 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej k.p.a., Wójt Gminy B. orzekł o wymeldowaniu T. P. z pobytu stałego pod adresem [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] r. E. D. i A.D.złożyli wniosek o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego w miejscowości B. T. P.
Wójt Gminy B. wskazał, że w sprawie nie budzi wątpliwości, iż T. P.opuścił miejsce pobytu stałego w kwietniu 2010 r. Potwierdzają to zeznania stron: E. D., A. D. oraz świadka M. K., a także pismo Komisariatu Policji w B. nr [...]r. Fakt ten potwierdził również T. P., który oświadczył, że opuścił miejsce pobytu stałego po Świętach Wielkanocnych 2010 r. Podał jednak, że nadal przebywa we wcześniej zajmowanych pomieszczeniach, lecz nie w sposób ciągły. Zdaniem organu o trwałości opuszczenia przez T. P. lokalu świadczy jednak fakt zabrania swoich rzeczy osobistych. Powyższe potwierdzają zeznania E. D., A. D. oraz M. K. Potwierdza to także pismo Komisariatu Policji w B. z dnia [...]., z którego wynika, że 16 sierpnia 2010 r. T.P. w obecności funkcjonariuszy Policji KP w B. oświadczył, iż w miejscowości B. nie posiada już rzeczy osobistych. W zeznaniach złożonych w Urzędzie Gminy B.w dniu [...] r. T.P. oświadczył jednak, że w miejscu zameldowania nadal znajdują się jego rzeczy, tj. lodówka i telewizor, a podczas oględzin w dniu 8 września 2010 r. dodał, że w domu w miejscowości B.znajdują się również meble, które zostały zakupione z pieniędzy spółki. Obecna podczas oględzin E. D. zaprzeczyła temu i podała, że meble zostały zakupione z kredytu hipotecznego. T. P.podczas oględzin oświadczył także, że oprócz telewizora i lodówki innych rzeczy osobistych w domu w miejscowości B.nie posiada.
Organ I instancji stwierdził, że sporadyczne przebywanie T. P. w domu, w którym jest zameldowany na pobyt stały nie może być podstawą do uznania, iż przebywa on tam z zamiarem stałego pobytu. Również okoliczność, że w domu tym mogą znajdować się rzeczy należące do niego nie może stanowić dowodu, iż stale tam zamieszkuje. Fakt pozostawienia w lokalu rzeczy stanowiących własność T. P.nie może świadczyć o tym, że nie opuścił on tego lokalu, ponieważ opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem z rzeczy należących do opuszczającego lokal, pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu.
Odnośnie kwestii, czy opuszczenie przez T. P. miejsca pobytu stałego było dobrowolne, organ wskazał, że stanowiska stron są skrajnie odmienne. E. D. oraz A. D. twierdzą, że T. P. opuścił miejsce pobytu stałego dobrowolnie, w żaden sposób nie został do tego zmuszony. Zdaniem T.P. to małżonkowie E. i A. D. zmusili go do opuszczenia zajmowanego lokalu swoim niewłaściwym zachowaniem, każąc mu płacić wysoki czynsz za możliwość przebywania w domu oraz podejmowali inne kroki mające zmusić go do opuszczenia miejsca zameldowania, takie jak: odłączenie internetu uniemożliwiające mu normalne prowadzenie działalności gospodarczej, znęcanie psychiczne ze strony A. D., złośliwe aluzje i odzywki.
Organ stwierdził, że T.P. nie podjął we właściwym czasie środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania. Za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. T. P. kroków takich nie podjął tłumacząc, że nie zrobił tego, gdyż do tej pory nie został wymeldowany. Wymeldowanie nie jest jednak przesłanką konieczną do podjęcia kroków prawnych zmierzających do zaprzestania naruszeń i przywrócenia poprzedniego stanu posiadania. O dobrowolności opuszczenia przez T. P. miejsca pobytu stałego w miejscowości B.świadczą także pisma z dnia 2 sierpnia 2010 r. i 11 sierpnia 2010 r., w których podał, że w chwili obecnej przebywa we Wrocławiu z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad matką ze względu na jej stan zdrowia. Fakt ten potwierdził również w swoich zeznaniach złożonych w Urzędzie Gminy B., w których podał, że Święta Wielkanocne 2010 r. spędził we W. u swojej matki, ze względu na jej stan zdrowia postanowił się nią zaopiekować, co wymagało tam dłuższego pobytu.
Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że zameldowanie nie przesądza o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim, nie rozstrzyga również spraw rozliczeń majątkowych pomiędzy stronami (z analizy materiału dowodowego wynika, że jest to jeden z głównych powodów, dla którego T. P. nie zgadza się na wymeldowanie). Kwestie te należą do właściwości sądu cywilnego.
Od powyższej decyzji odwołał się T. P.. Odwołujący wniósł o zmianę decyzji Wójta Gminy B. i oddalenie wniosku o jego wymeldowanie z miejsca pobytu stałego, ewentualnie o uchylenie powyższej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zdaniem odwołującego decyzja została wydana w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Ponadto zebrany w sprawie materiał został błędnie zinterpretowany. Decyzja została wydana w głównej mierze w oparciu o zeznania małżonków D. oraz M. K. Są to osoby bezpośrednio zainteresowane wydaniem pozytywnej dla nich decyzji. Nie wzięto natomiast pod uwagę jego twierdzeń i wyjaśnień, że opuszczenie mieszkania nie miało charakteru dobrowolności. Nie sprawdzono (chociażby w Prokuraturze Rejonowej w W.), czy podejmował działania zmierzające do uregulowania stosunków prawnych w przedmiotowym lokalu. Zgłaszał bowiem fakt nagannego działania A. D. w stosunku do jego osoby. Zdaniem T. P. doszło więc do naruszenia art. 7 k.p.a., tzn. zasada prawdy obiektywnej. Odwołujący podał, że zawarte we wniosku twierdzenia, wyjaśnienia i zeznania wnioskodawców oraz M. K. nie odpowiadają prawdzie i nie dają żadnych podstaw do wymeldowania go z pobytu stałego pod wskazanym adresem. Uzasadnienie wniosku jest celową manipulacją zmierzającą do tego, aby wymeldować go z dotychczas zajmowanego lokalu. Jest to próba zemsty i odwetu z uwagi na nieporozumienia jakie wyniknęły między nim a A.D. na tle rozliczeń finansowych w związku z prowadzoną do 31 stycznia 2010 r. wspólną działalnością gospodarczą. Ponadto T.P. podał, że faktem jest, iż w chwili obecnej przebywa we W. Pobyt ten wynika z konieczności sprawowania opieki nad 87 - letnią matką, która z uwagi na stan zdrowia wymaga takiej opieki (porusza się przy pomocy balkonika). Nie jest tam zameldowany na pobyt czasowy, albowiem jego centrum życiowym pozostaje w dalszym ciągu miejscowość B. Tu bowiem ma zarejestrowaną i na tym terenie przede wszystkim prowadzi działalność gospodarczą, a prowadzenie działalności gospodarczej po adresem, z którego został wymeldowany świadczy jednoznacznie o tym, że właśnie pod tym adresem znajduje się jego centrum życiowe i z tym miejscem wiążę swoją dalszą przyszłość. Odwołujący podniósł, że budynek mieszkalny, w którym jest zameldowany został wybudowany z osiągniętych przez niego zysków w prowadzonej spółce "P", a jego wyposażenie zakupiono z jego wynagrodzenia osiąganego w trakcie pracy na terenie Francji, które odbierała E. D. Do czasu rozstrzygnięcia kwestii rozliczeń między stronami i ewentualnego odzyskania należnych mu kwot przysługuje mu, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, tzw. prawo zatrzymania nieruchomości. Ponadto T. P. podniósł, że wyjeżdżając do W. celem sprawowania opieki nad chorą matką zabrał ze sobą tylko niezbędne rzeczy osobiste. Twierdzenie więc, że zabrał swoje wszystkie rzeczy osobiste mija się z prawdą, a pozostawienie części rzeczy świadczy o jego zamiarze dalszego pobytu na tym terenie, co można zweryfikować przeprowadzając oględziny dotychczasowego miejsca zamieszkania. Odwołujący podał, że małżonkowie D. niejako zmusili go do ewentualnego całkowitego opuszczenia zajmowanego lokalu, bowiem A. D. od miesiąca stycznia 2010 r. kazał mu płacić czynsz w wysokości 1530,00 zł miesięcznie.
Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Wojewoda Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że organ I instancji przeprowadzając postępowanie w sprawie o wymeldowanie T. P. podjął właściwe kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że zaistniały przesłanki do wymeldowania T. P.z pobytu stałego w miejscowości B.Fakt nieprzebywania T.P. w przedmiotowej nieruchomości od kwietnia 2010 r. potwierdziły obie strony w zeznaniach do protokołu w dniu 16 sierpnia 2010 r. i w dniu 25 sierpnia 2010 r. Odwołujący się nie podał żadnych informacji o czynionych przez siebie próbach powrotu do przedmiotowej nieruchomości, bądź występujących utrudnieniach w tych próbach. T. P. nie dochodził swoich praw do lokalu na drodze sądowej. W dniu 8 września 2010 r. w trakcie oględzin podał, że "nie podjął żadnych kroków prawnych mających mu przywrócić możliwość mieszkania, gdyż nie został jeszcze wymeldowany". O trwałości opuszczenia lokalu świadczy brak rzeczy osobistych T. P. w miejscu pobytu, co potwierdziły obie strony podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 8 września 2010 r. w przedmiotowym domu. W dniu 16 sierpnia 2010 r. T.P. w obecności funkcjonariuszy Policji KP B.oświadczył, że w domu pod ww. adresem nie posiada już rzeczy osobistych. Znaczny upływ czasu potwierdza element trwałości - odwołujący się opuścił B.pół roku temu. W świetle zgromadzonych dokumentów należy stwierdzić spełnienie obu przesłanek niezbędnych do wymeldowania. W nawiązaniu do treści odwołania należy stwierdzić, że podnoszony brak dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonej dokumentacji. Kwestionowanie w odwołaniu zabrania wszystkich rzeczy osobistych i wnoszenie o przeprowadzenie oględzin jest bezpodstawne wobec złożonych oświadczeń i uczestniczenia T. P. w oględzinach w dniu 8 września 2010 r. Natomiast zarzut niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczy zapewne działania odwołującego się podjętego na użytek postępowania administracyjnego - w dniu 17 sierpnia 2010 r., a więc blisko miesiąc po wszczęciu postępowania, T. P. złożył doniesienie do prokuratury w sprawie włamania do zajmowanego przez siebie pomieszczenia i usunięcia z niego istniejących tam przedmiotów będących jego własnością. Po tym fakcie miały miejsce oględziny tego pomieszczenia, w trakcie których ta sprawa nie była podnoszona, a przecież odwołujący się wziął w nich udział. Organ I instancji nie podjął tego tematu umieszczając go w kategorii spraw majątkowych między stronami. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że Wójt Gminy B. prawidłowo dokonał oceny przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i stwierdził, że zaistniały podstawy do wymeldowania T. P. z miejsca pobytu stałego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o zmianę wydanych w sprawie decyzji i oddalenie wniosku o jego wymeldowanie z pobytu stałego. Podniósł, że w jego przekonaniu obie decyzje zostały wydane w oparciu o niepełny materiał dowodowy, który został błędnie zinterpretowany. Skarżący podał argumenty takie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto podał, że w kwestii podjęcia ewentualnych działań na drodze prawnej decyduje jego wola kiedy to nastąpi oraz limitują go ewentualne terminy przedawnienia roszczeń. Nadto wchodziły jeszcze inne względy, np. natury moralnej, chęć uregulowania tych stosunków na drodze polubownej. Nad tymi kwestiami organy I i II instancji w ogóle nie zastanawiały się. Skarżący podał, że przebywa w zajmowanych do tej pory pomieszczeniach. Nie ma to charakteru ciągłego, ale świadczy jednoznacznie o tym, że nie miał i nie ma zamiaru opuszczać lokalu i wyprowadzić się.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. T. P. oświadczył, że nadal przebywa u matki, zakończył prowadzenie działalności gospodarczej z końcem roku 2010, a od 1 stycznia 2011 r. zatrudniony jest w firmie rachunkowej we W.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego uzasadniającego jej uchylenie.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.).
Zgodnie z treścią powołanej normy prawnej organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, iż z sytuacją faktycznego opuszczenia lokalu mamy do czynienia wtedy, gdy osoba dobrowolnie rezygnuje z zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, zatem zrywa wszelkie z nim więzi, koncentrując swe centrum życiowe w innym lokalu. Warunkiem decydującym o wymeldowaniu danej osoby jest więc ustalenie przez organ administracji, czy dana osoba faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego i czy opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny. Za miejsce stałego pobytu danej osoby uważa się miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, między innymi takie jak: mieszkanie, nocowanie, spożywanie posiłku, czy też przyjmowanie wizyt rodziny lub znajomych.
W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organy administracji miały podstawę do oceny, dokonanej w granicach określonych przepisem art. 80 k.p.a., że T. P. opuścił przedmiotowy lokal.
Decydujące znaczenie mają okoliczności dotyczące faktycznego opuszczenia lokalu przez skarżącego. Jak wynika z pisma Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji w B.z dnia [...] r. skarżący pod adresem B.nie przebywa, a przebywa we W. przy ul. [...]. Natomiast z pisma Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji w B. z dnia [...] r. wynika, że T.P. w obecności funkcjonariuszy Policji Komendy Powiatowej w B. oświadczył, że w domu położonym w miejscowości B. nie posiada już rzeczy osobistych. W dniu 8 września 2010 r. dokonano oględzin domu położonego w miejscowości B., z których został sporządzony protokół. W oględzinach brali udział wnioskodawcy oraz skarżący. Podczas oględzin stwierdzono, że w pomieszczeniu znajdującym się poza budynkiem mieszkalnym znajdują się buty należące do skarżącego oraz dokumenty dotyczące prowadzenia zakładu. W domu mieszkalnym stwierdzono brak rzeczy osobistych T.P. Skarżący oświadczył, że meble znajdujące się w domu zostały zakupione z jego pieniędzy, natomiast E. D. oświadczyła, że meble zostały zakupione przez nią z pieniędzy otrzymanych na podstawie umowy kredytu hipotetycznego.
Zdaniem Sądu, w świetle powyższych ustaleń, twierdzenie skarżącego, że z domu w B. nie wyprowadził się, a jego nieobecność w nim związana jest z koniecznością sprawowania opieki nad matką, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zachowanie skarżącego po opuszczeniu miejsca pobytu stałego świadczy o zamiarze utrzymania zameldowania w celu dokonania rozliczeń majątkowych z wnioskodawcami. W ocenie Sądu, z faktu poczynienia nakładów na dom skarżący nie może wywodzić dla siebie pozytywnych skutków w sprawie o wymeldowanie go z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. A zatem prawidłowo organy administracji uznały, że kwestie rozliczeń finansowych między stronami związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz poczynionych nakładów finansowych przez skarżącego na dom regulowane są przepisami prawa cywilnego, a wszelkie spory w tym zakresie podlegają kognicji sądów powszechnych.
Zeznania przesłuchanych osób na okoliczność zamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu potwierdzają, że opuścił on przedmiotowy lokal. Potwierdza to również sam skarżący. Podnoszona przez T. P. okoliczność, że został zmuszony do opuszczenia miejsca pobytu stałego nagannym zachowaniem A. D. nie została potwierdzona żadnymi dowodami. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa zaś na osobie wywodzącej z niego korzystny skutek prawny (por. wyrok NSA W-wa z 1 kwietnia 2005 r. OSK 1730/04 lex nr 169356). Tymczasem o braku opuszczenia lokalu mówi jedynie skarżący, przeczą temu natomiast wszystkie dowody zgromadzone w sprawie, przeczy temu również sam skarżący podając, że zamieszkał we W. celem sprawowania opieki nad matką. Co prawda skarżący powołał się na okoliczności opuszczenia miejsca stałego zameldowania, tj. naganne zachowanie wnioskodawcy, żądanie wysokiego czynszu za zajmowany lokal. Niemniej ze zgromadzonego materiału dowodowego (w tym z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. ) wynika, że dotychczas nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i nie starał się o przywrócenie jego posiadania. Trafnie więc organy administracji uznały, że powyższe okoliczności świadczą o opuszczeniu przez T. P. dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Utrzymujący się ponad roczny stan faktyczny, w którym osoba zameldowania na pobyt stały w danym lokalu rzeczywiście w nim nie mieszka nosi znamiona trwałości. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt. II OSK 140/07 (publ. LexPolonica 2082615) stwierdził, iż sam fakt istnienia konfliktu między stronami postępowania nie powoduje podważenia oceny, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Nie traci bowiem co do zasady dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem.
W tym miejscu zauważyć należy, że na rozprawie przed WSA w Łodzi w dniu 10 maja 2011 r. T. P. oświadczył, iż nadal przebywa u matki, zakończył prowadzenie działalności gospodarczej z końcem roku 2010, a od 1 stycznia 2011 r. zatrudniony jest w firmie rachunkowej we W.
W ocenie Sądu, za dobrowolnością, jak i za zamiarem opuszczenia przez skarżącego dotychczasowego miejsca zameldowania przemawia więc fakt skoncentrowania centrum życiowego w innym miejscu, to jest pod adresem W., ul. [..]. Również nieskorzystanie przez skarżącego ze środka prawnego, tj. niewystąpienie z powództwem posesoryjnym w trybie art. 344 § 1 k.c., mającego na celu przywrócenie mu naruszonego posiadania, uznać należy za przejaw woli opuszczenia przedmiotowego lokalu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., V SA 3078/00, LEX nr 78937). Podkreślenia wymaga, że ochrona posiadania jako stanu faktycznego jest krótkotrwała, gdyż roszczenie posesoryjne ograniczone jest terminem zawitym i wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili dokonania naruszenia (art. 344 § 2 k.c.).
A zatem jedynie skuteczne wykorzystanie przez skarżącego przysługujących mu środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego władztwa w stosunku do lokalu mogłoby skutkować uznaniem, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i co za tym idzie brak byłoby podstaw do wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zasadniczym zatem środkiem prawnym, z którego mógł skarżący skorzystać było stosowne żądanie co do przywrócenia mu posiadania lokalu, z którego jednak nie skorzystał. Zawiadomienie przez skarżącego pismem z dnia [...] r. Prokuratury Rejonowej w W. o popełnieniu przez A. D. przestępstwa polegającego na włamaniu się do zajmowanego przez niego pomieszczenia i usunięcie znajdujących się tam przedmiotów nie można uznać za skorzystanie ze środka prawnego umożliwiającego stronie powrót do lokalu.
Odnosząc się do podniesionej przez skarżącego okoliczności prowadzenia działalności gospodarczej w miejscowości B., która to okoliczność ma przeczyć stanowisku jakoby opuścił miejsce stałego zameldowania, należy wskazać, że za miejsce stałego pobytu danej osoby uważa się miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, między innymi takie jak: mieszkanie, nocowanie, spożywanie posiłku, czy też przyjmowanie wizyt rodziny lub znajomych. Fakt zarejestrowania działalności gospodarczej w przedmiotowym lokalu w miejscowości B., bywania w tym lokalu nie świadczy, że skarżący nadal koncentruje w nim swoje centrum życiowe.
Obowiązkiem organu jest bezsporne wykazanie, że dana osoba w sposób dobrowolny i trwały opuściła miejsce stałego pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dla prawidłowości tych ustaleń nie jest natomiast konieczne wykazanie nowego adresu pobytu osoby. Ustalenie miejsca tego pobytu może natomiast niewątpliwie stanowić jedną z okoliczności potwierdzającej zasadność wydanego na podstawie wyżej wymienionego przepisu orzeczenia. Z akt sprawy wynika, że skarżący mieszka od kwietnia 2010 r. do dnia dzisiejszego we W., co potwierdza prawidłowość podjętego przez organy administracji rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu, organy administracji prawidłowo zatem uznały, że dokonane ustalenia świadczą o opuszczeniu przez T. P. dotychczasowego miejsca pobytu stałego.
Wskazać również należy, że ewidencja ludności ma jedynie charakter rejestracyjny, której celem jest odzwierciedlenie stanu faktycznego - miejsca pobytu osoby. Jej ewidencyjno - rejestrowy charakter służy zbieraniu informacji w zakresie miejsca zamieszkania i pobytu osób. Skoro skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, konieczne było doprowadzenie stanu, w którym zapis ewidencji będzie odpowiadał stanowi faktycznemu. Organy administracji trafnie uznały, że wszystkie przesłanki wymeldowania określone w art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zostały spełnione, a wydana w sprawie przez organ odwoławczy decyzja jest prawidłowa.
Podniesione przez skarżącego kwestie dotyczące nakładów poniesionych na budowę domu oraz na jego wyposażenie regulowane są przepisami prawa cywilnego, a wszelkie spory w tym zakresie podlegają kognicji sądów powszechnych.
Reasumując, w ocenie Sądu organy administracji publicznej w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy i dokonały jego prawidłowej oceny w granicach określonych przepisem art. 80 k.p.a. A zatem zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji zapewniły skarżącemu czynny udział w postępowaniu zapoznając go ze zgromadzonym materiałem dowodowym, umożliwiając tym samym ustosunkowanie się do zgromadzonych dowodów w sprawie. W wyniku zaś prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji zasadnie uznały, iż w sprawie wystąpiły przesłanki, określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, do wymeldowania skarżącego z przedmiotowego lokalu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
t.p.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło