I SA/Po 93/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-05-19

Skład orzekający: Karol Pawlicki, Maria Skwierzyńska, Małgorzata Bejgerowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, który dokonał zajęcia wierzytelności od dłużnika zajętej wierzytelności, jest właściwy miejscowo do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec tego dłużnika na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego, czy też właściwość tę należy ustalać według miejsca zamieszkania dłużnika zajętej wierzytelności?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, który dokonał zajęcia wierzytelności, jest właściwy miejscowo do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec dłużnika zajętej wierzytelności na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego. Właściwość tę ustala się według siedziby zobowiązanego (dłużnika zajętej wierzytelności), zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a., a nie według miejsca pobytu głównego zobowiązanego, od którego wierzytelność została zajęta. Wszczęcie egzekucji wobec dłużnika zajętej wierzytelności na podstawie odrębnego tytułu wykonawczego stanowi nową egzekucję administracyjną, a nie postępowanie wpadkowe.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął egzekucję administracyjną wobec B. B. jako dłużnika zajętej wierzytelności, po tym jak główny zobowiązany (W. B.) nie przekazał zajętej kwoty. B. B. wniósł zarzuty niedopuszczalności egzekucji i prowadzenia jej przez niewłaściwy organ, argumentując, że właściwość miejscową organu egzekucyjnego należy ustalać według miejsca pobytu głównego zobowiązanego. Organy administracyjne obu instancji uznały zarzuty za niezasadne, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. B. B. zaskarżył postanowienie do WSA, podtrzymując swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nieuznania zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego P., działając jako organ egzekucyjny skierował egzekucję administracyjną wobec B. B., na podstawie tytułu wykonawczego, o numerze [...], obejmującego zaległości z tytułu nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności w kwocie należności głównej [...] zł. W następstwie powyższego strona, działając na podstawie art. 33 pkt 6 i 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. - dalej w skrócie: u.p.e.a.), wniosła zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, podnosząc zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz prowadzenia jej przez niewłaściwy organ. Powołując się na przepisy określające właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych, skarżący podniósł, że istnieją wątpliwości co do właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu Skarbowego P., jako organu egzekucyjnego prowadzącego egzekucję administracyjną wobec W. B. (brata skarżącego). W tej sytuacji wątpliwa staje się właściwość tego organu dla egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec strony, a zatem dłużnika zajętej wierzytelności, w stosunku do którego wydane zostało postanowienie o nieprzekazaniu kwoty zajętej wierzytelności i w stosunku do którego Naczelnik Urzędu Skarbowego P. wystawił przedmiotowy tytuł wykonawczy. Zatem zarzut prowadzenia egzekucji administracyjnej przez niewłaściwy organ egzekucyjny i w konsekwencji zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego, o numerze [...], B. B. powiązał z brakiem właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu Skarbowego P., jako organu egzekucyjnego prowadzącego egzekucję administracyjną wobec W. B. Mając na uwadze treść powyższego środka zaskarżenia, Naczelnik Urzędu Skarbowego P. uznał, że podniesiony przez stronę zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej był już przedmiotem rozpatrzenia w innym postępowaniu administracyjnym, wszczętym w następstwie zażalenia skarżącego na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], w przedmiocie określenia nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności. Wówczas postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., nr [..], organ stwierdził, w oparciu o przepis art. 34 § 1a u.p.e.a., niedopuszczalność tego zarzutu. Natomiast po merytorycznym rozpatrzeniu zarzutu skarżącego dotyczącego prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, uznano go za niezasadny. Kwestionując to rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. strona wniosła zażalenie. W wyniku jego rozpatrzenia Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] września 2010 r., nr [...], uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu. Podejmując takie rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, iż wobec braku ziszczenia się przesłanki określonej w art. 34 § 1a u.p.e.a., Naczelnik Urzędu Skarbowego P., czyniąc zadość zasadzie dwuinstancyjności, zobligowany jest przed wydaniem ponownego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie merytorycznie rozpatrzyć wniesione przez skarżącego zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. Mając zatem na uwadze powyższe, Naczelnik Urzędu Skarbowego P., po merytorycznym rozpatrzeniu wniesionych przez skarżącego zarzutów, postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., nr [...], uznał za nieuzasadniony zarówno zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ, jak i niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, skarżący pismem z dnia [...] października 2010 r. wniósł zażalenie. Strona zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów art. 29 w zw. z art. 22 § 2 i art. 71b u.p.e.a. oraz przepisu art. 21 § 1 pkt 3 Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: KPA), wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W treści wniesionego zażalenia skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe zarzuty w sprawie. W toku instancji odwoławczej Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, podzielając stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego P. w przedmiocie nieuznania zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego, postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] października 2010 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. B., reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, zarzucając zaskarżonemu aktowi naruszenie następujących przepisów: - art. 71b u.p.e.a. w zw. z art. 19 KPA poprzez uznanie, że właściwość miejscową w przypadku prowadzenia egzekucji w stosunku do dłużnika zajętej wierzytelności na podstawie przepisu art. 91 w zw. z art. 71b u.p.e.a., wyznacza jego miejsce zamieszkania; - błędną wykładnię art. 33 pkt 1 u.p.e.a. przez przyjęcie, że dłużnik zajętej wierzytelności nie jest uprawniony do podniesienia zarzutu przedawnienia obowiązku zobowiązanego, na poczet egzekucji którego nastąpiło zajęcie wierzytelności u dłużnika; - ruszenie zasady prawdy materialnej poprzez nieustalenie podstawowych faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co skutkowało naruszeniem zasady określonej w art. 7 w związku z art. 77 § 1 KPA; - art. 29 § 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 3 KPA w zw. z przepisem art. 18 u.p.e.a. poprzez wystawienie przedmiotowego tytułu wykonawczego przez niewłaściwy organ egzekucyjny. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ egzekucyjny błędnie przyjął, że jest organem właściwym do prowadzenia egzekucji w stosunku do B. B., ze względu na jego miejsce zamieszkania w P. przy ul. K.. Powołując się na wyrok NSA z dnia 8 października 2008 r., sygn. akt II FSK 928/07, stwierdził on, że organem właściwym do prowadzenia egzekucji z majątku dłużnika zajętej wierzytelności jest organ egzekucyjny, który dokonał zajęcia wierzytelności. Ponadto podtrzymał swoją dotychczasową argumentację dotyczącą tego, iż właściwość miejscowa organu egzekucyjnego dla W. B. winna zostać ustalona według miejsca pobytu głównego zobowiązanego, który często przebywa w T., ul. S. Ta ostatnia okoliczność, w ocenie strony, ma wpływ na właściwość organu egzekucyjnego do wystawienia tytułu wykonawczego wobec skarżącego, jako dłużnika zajętej wierzytelności. Jak wskazał pełnomocnik skarżącego, W. B. na etapie postępowania odwoławczego wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność swojego przebywania w T., ul. S., co z kolei ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Ponadto, zdaniem strony, dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w powyższym zakresie ma zasadnicze znaczenie dla zastosowania w sprawie przepisu art. 21 § 1 pkt 3 KPA. Według autora skargi jeśli ustalone zostanie ostatnie miejsce pobytu W. B., które będzie późniejsze, niż ostatnie znane miejsce zameldowania, to fakt ten będzie istotny dla ustalenia właściwości miejscowej organu egzekucyjnego, co zaś w konsekwencji ma wpływ na właściwość organu egzekucyjnego do wystawienia tytułu wykonawczego wobec skarżącego, jako dłużnika zajętej wierzytelności. Ponadto, w ocenie pełnomocnika skarżącego, w materiale dowodowym brak jest również jakichkolwiek ustaleń, które prowadziłyby do uznania, że ostatnie miejsce zameldowania W. B. było jego faktycznym miejscem zamieszkania. Z uwagi zatem na to, że nie ustalono w sposób właściwy stanu faktycznego związanego z ustaleniem organu właściwego miejscowo do prowadzenia egzekucji wobec W. B., naruszono przepis art. 7 w zw. z art. 77 § 1 KPA i w konsekwencji również przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 21 § 1 pkt 3 KPA w związku z art. 18 u.p.e.a. i Tym samym prowadzoną egzekucję, ze względu na wystawienie tytułu wykonawczego przez niewłaściwy organ egzekucyjny, uznać należy na niedopuszczalną. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. W ocenie organu odwoławczego, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, czym innym jest właściwość miejscowa organu egzekucyjnego do prowadzenia egzekucji należności pieniężnych, którą ustala się zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a., czym innym zaś jest właściwość organu egzekucyjnego do wystawienia tytułu wykonawczego wobec dłużnika zajętej wierzytelności w trybie art. 71b u.p.e.a. W niniejszej sprawie, jak wynika z tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2010 r., o numerze [...], skarżący mieszka w P. przy ul. K. Adres ten zaś pozostaje we właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu Skarbowego P., co oznacza, że podniesiony przez skarżącego zarzut prowadzenia egzekucji na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego przez niewłaściwy organ egzekucyjny uznać należy za nieuzasadniony. W świetle powyższego, Naczelnik Urzędu Skarbowego P. jest organem właściwym miejscowo do prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec skarżącego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nie podziela tym samym stanowiska pełnomocnika skarżącego, że właściwość miejscowa organu egzekucyjnego w egzekucji prowadzonej wobec dłużnika zajętej wierzytelności winna zostać ustalona w oparciu o przepis art. 71b u.p.e.a., a nie zgodnie z zasadą określoną przez ustawodawcę w art. 22 § 2 u.p.e.a. Organ odwoławczy wskazał, że z żadnego z przepisów ustawy egzekucyjnej nie wynika, aby ustawodawca wskazywał na właściwość miejscową organu egzekucyjnego do prowadzenia egzekucji wobec majątku dłużnika zajętej wierzytelności. Treść art. 71b u.p.e.a. nie stwarza żadnych podstaw do przyjęcia, że prowadzone w trybie egzekucji administracyjnej wobec dłużnika zajętej wierzytelności postępowanie ma jedynie charakter incydentalny (wpadkowy) w stosunku do postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec głównego zobowiązanego i tym samym postępowanie to winno być zawsze prowadzone przez ten sam organ egzekucyjny. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, jeżeli zgodnie z treścią art. 71b u.p.e.a. organ egzekucyjny wystawia tytuł wykonawczy wobec dłużnika zajętej wierzytelności, to tytuł ten zawsze będzie stanowił podstawę do wszczęcia nowej egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny nie będzie mógł bowiem przystąpić do czynności egzekucyjnych, nie stosując m.in. przepisów art. 26 § 5, czy art. 32 u.p.e.a. Z kolei, jeżeli dochodzi do wszczęcia nowej egzekucji administracyjnej, zgodnie z dyspozycją art. 26 § 5 u.p.e.a., to właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnej prowadzonej wobec dłużnika zajętej wierzytelności, który staje się zobowiązanym w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a., ustalić należy zgodnie z regułą określoną w art. 22 § 2 u.p.e.a. Dodatkowo, w ocenie organu, za słusznością zaprezentowanego stanowiska co do konieczności wszczęcia odrębnej egzekucji, w której dłużnik zajętej wierzytelności staje się zobowiązanym w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a., przemawia m.in. uprawnienie do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej w trybie art. 33 u.p.e.a., z którego to uprawnienia skarżący w niniejszej sprawie skorzystał. W toku postępowania sądowego Sąd przeprowadził poza rozprawą dowód z akt I SA/Po 36/11, z których wynika, że skarżący mieszka w P. przy ul. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.). W następstwie kontroli zaskarżonego aktu Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób, który uzasadniałby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie niekwestionowane jest, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P. do majątku W. B., organ, działając w trybie art. 89 § 1 u.p.e.a., dokonał zajęć wierzytelności przysługującej mu od B. B. – działającego pod firmą "O." z siedzibą w P. przy ul. K. Bezspornym jest również, że w toku kontroli realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego organ ustalił, że dłużnik zajętej wierzytelności nie przekazał organowi egzekucyjnemu z zajętych wierzytelności kwot na pokrycie dochodzonych należności. W tej sytuacji, na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a., ostatecznym postanowieniem z dnia 28 listopada 2008 r., nr [...], organ ten określił wysokość nieprzekazanej należności z tytułu zajętych wierzytelności na kwotę [...] zł (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1933/09, publ. http.:orzeczenia.nsa.gov.pl). Następnie, stosownie do treści art. 71b zdanie 2 i 3 u.p.e.a., organ egzekucyjny, który dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności jej zajęcia i wystawił tytuł wykonawczy o numerze [...]. Skarżący kwestionuje właściwość miejscową organu egzekucyjnego, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego P. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2008 r. o sygn. akt II FSK 928/07, B. B. stoi na stanowisku, że właściwym organem egzekucyjnym jest organ, który prowadzi egzekucję wobec "głównego" zobowiązanego, który w realiach niniejszej sprawy zmienił miejsce pobytu i "(...) często przebywa w T. przy ul. S." (vide: s. 4 skargi). W ocenie skarżącego, powyższa okoliczność powoduje, że prowadzona wobec niego egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna. Odnosząc się do stawianych zarzutów Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska skarżącego co do błędnych ustaleń faktycznych organu egzekucyjnego i wadliwego zastosowania art. 71b u.p.e.a. w zw. z art. 19 KPA, a w konsekwencji niedopuszczalności prowadzenia względem skarżącego przedmiotowej egzekucji. W tej perspektywie w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 91 u.p.e.a., jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, mimo że wierzytelność została przez niego uznana i jest wymagalna, stosuje się odpowiednio przepisy art. 71b tej samej ustawy. Przepis art. 71b u.p.e.a. stanowi zaś, że jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest w tym wyjątkowym wypadku postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy wystawia organ egzekucyjny, który dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności zajęcia wierzytelności. Z kolei, w myśl wskazanego art. 71a § 9 u.p.e.a., jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje zaskarżalne postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Jak zasadnie uznał Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w zaskarżonym postanowieniu, z żadnego z powołanych powyżej przepisów nie wynika, by ustawodawca odmiennie uregulował właściwość miejscową organu egzekucyjnego do prowadzenia egzekucji wobec majątku dłużnika zajętej wierzytelności. Przepisy te odnoszą się bowiem do kwestii przeprowadzenia kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności oraz następstw stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że dłużnik ten uchyla się od przekazania zajętej kwoty, tj. wydania przez organ egzekucyjny postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty, a na jego podstawie – tytułu wykonawczego. Z treści przepisu art. 71b zdanie 1 u.p.e.a. wynika, iż zajęta wierzytelność w w.w. sytuacji może być dochodzona od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. W ocenie Sądu, taka regulacja ustawowa oznacza zaś, że dochodzenie tej należności odbywa się w trybie przewidzianym przez przepisy cytowanej wyżej ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i – co słusznie zaakcentował organ drugiej instancji - nie daje podstaw do przyjęcia, że tak prowadzone postępowanie ma jedynie charakter "wpadkowy" w stosunku do postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec "głównego" zobowiązanego. Wręcz przeciwnie skoro organ egzekucyjny wystawia tytuł wykonawczy względem dłużnika zajętej wierzytelności, na podstawie art. 71b u.p.e.a., to tytuł ten jest podstawą do wszczęcia nowej egzekucji administracyjnej, prowadzonej wobec zobowiązanego, a zatem dłużnika zajętej wierzytelności (art. 1a pkt 20 u.p.e.a., zob. M. Masternak, Dłużnik zajętej wierzytelności w egzekucji administracyjnej, [w:] System egzekucji administracyjnej, red. J. Niczyporuk, S. Fundowicz, J. Radwanowicz, Warszawa 2004, s. 187). Sąd nie dostrzegł, by na podstawie tego tytułu wykonawczego właściwy organ egzekucyjny przystępował do czynności, nie przestrzegając przepisów art. 32, art. 26 § 5 i innych u.p.e.a. Z kolei, skoro dochodzi do wszczęcia nowej egzekucji administracyjnej, to niezbędne jest ustalenie właściwości miejscowej organu egzekucyjnego, a właściwość miejscową i rzeczową organu egzekucyjnego uprawnionego do prowadzenia egzekucji administracyjnej należy ustalać zgodnie z ogólnymi regułami określonymi w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do treści art. 22 § 2 u.p.e.a., właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnej z praw majątkowych lub ruchomości ustała się według siedziby zobowiązanego. Zaznaczyć przy tym trzeba, że na gruncie okoliczności niniejszej sprawy tezę tę potwierdził WSA w Poznaniu w prawomocnym wyroku z dnia 22 lipca 2009 r. (sygn. akt I SA/Po 512/09, publ. http.:orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazując, że o właściwości miejscowej organu egzekucyjnego prowadzącego egzekucję należności pieniężnych wobec zobowiązanego będącego przedsiębiorcą – osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą przesądza miejsce położenia siedziby, w której prowadzona jest ta działalność. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy siedziba ta znajduje się w P. przy ul. K.. Wobec powyższego ustalenie właściwości miejscowej i rzeczowej organu egzekucyjnego nastąpiło prawidłowo, albowiem uprawnionym do wszczęcia egzekucji administracyjnej wobec B. B. był Naczelnik Urzędu Skarbowego P. Na aprobatę zasługuje również, wyrażone w odpowiedzi na skargę, stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w przedmiocie wszczęcia odrębnej egzekucji, w której zobowiązanym jest dłużnik zajętej wierzytelności. W niniejszej sprawie został bowiem wydany odrębny tytuł wykonawczy inicjujący nowe postępowanie egzekucyjne, pośrednio tylko powiązane z egzekucją wobec W. B. Za słusznością powyższego poglądu przemawia m.in. prawo do wniesienia przez nowego zobowiązanego zarzutów, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. - w zakresie obowiązku określonego w nowym tytule wykonawczym, wystawionym w oparciu o postanowienie wydane w trybie art. 71a § 9 u.p.e.a. Godzi się zauważyć, że przyjęcie interpretacji zaprezentowanej przez B. B., której wynikiem jest uznanie, iż nie wszczęto nowej egzekucji w trybie przepisów u.p.e.a. do majątku dłużnika zajętej wierzytelności – prowadziłoby do wniosku, że nie przysługiwałaby mu jako zobowiązanemu ochrona prawna w postaci prawa do wniesienia zarzutów. Kontrolowane postępowanie należałoby wówczas umorzyć jako bezprzedmiotowe. Taka wykładnia wywołałaby w istocie skutki na niekorzyść skarżącego, co z kolei w warunkach demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), nakazuje uznać ją za niedopuszczalną. W konsekwencji powyższych założeń konstrukcyjnych dotyczących wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej względem dłużnika zajętej wierzytelności, należy dojść do konkluzji, że nieprawidłowość twierdzenia skarżącego w niniejszej sprawie wynika również z tego, że przyjął on błędną supozycję. Mianowicie założył, że organ egzekucyjny powinien w toku postępowania dokonać badania aktualnego miejsca pobytu "głównego" zobowiązanego, W. B. W świetle poczynionych wyżej wyjaśnień co do odrębności egzekucji wobec obu zobowiązanym, Sąd zważył, że okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Niezależnie zaś od powyższego, warto przypomnieć, że kwestia ta została już zbadana prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 22 lipca 2009 r. (sygn. akt I SA/Po 512/09). Ponadto stwierdzić należy, że skarżący uznał, w istocie na swoją niekorzyść, iż nie posiadał w toku prowadzonej wobec niego egzekucji statusu zobowiązanego (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.), dającego mu szereg gwarancji natury procesowej. Jednocześnie wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, które zainicjowały tok kontrolowanego postępowania, korzystając tym samym z podstawowego środka ochrony zobowiązanego w egzekucji administracyjnej. Sprzeczność ta wynika niewątpliwie z niezrozumienia przez stronę skarżącą istoty rozpoznawanego problemu. W powyższych względów podniesiony przez skarżącego zarzut dotyczący naruszenia przez organ art. 71b u.p.e.a. w zw. z art. 19 KPA, trafnie został uznany przez organy obu instancji za bezzasadny. Jednocześnie nie znajduje podstaw zarzut co do uchybień procesowych w zakresie wyznaczonym treścią art. 7 w zw. z art. 77 § 1 KPA, gdyż ustalenia poczynione przez organ w niniejszej sprawie były wystarczające dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego względem B. B. Jako całkowicie chybiony Sąd uznał zarzut skarżącego w zakresie niedopuszczalności egzekucji administracyjnej wobec jego majątku (art. 29 § 1 w zw. z art. 21 §1 pkt 3 KPA w zw. z art. 18 u.p.e.a.). W tym względzie podnoszone argumenty strony wypływają z braku właściwego rozumienia istoty problemu. Kwestia dopuszczalności egzekucji nie wynika bowiem w żadnym stopniu z właściwości organu egzekucyjnego, lecz odnosi się wyłącznie do przedmiotu oraz podmiotu postępowania egzekucyjnego w administracji. Stąd twierdzenia B. B. dotyczące tej kwestii uznać należy za całkowicie niezasadne. Zaznaczyć przy tym trzeba, iż w odniesieniu do problematyki badania dopuszczalności egzekucji na obecnym etapie wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2011 r. (sygn. akt II FSK 1933/09, publ. http.:orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie sprawy, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło