IV SA/Po 185/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-05-26

Skład orzekający: Anna Jarosz, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Tomasz Grossmann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Wielkopolski prawidłowo orzekł o nieważności uchwały Rady Miasta Poznania dotyczącej zwolnień i ulg w opłatach za przejazdy lokalnym transportem zbiorowym, uznając, że podjęto ją z istotnym naruszeniem prawa, w szczególności poprzez oparcie jej na niewłaściwej podstawie prawnej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, uznając, że uchwała Rady Miasta Poznania dotycząca zwolnień i ulg w opłatach za przejazdy lokalnym transportem zbiorowym została podjęta prawidłowo. Podstawą prawną dla takiej uchwały jest art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej, a nie art. 8 ust. 1 ustawy o cenach. Uchwała ta nie jest aktem prawa miejscowego, lecz aktem kierownictwa wewnętrznego organu gminy. Ponadto, Wojewoda naruszył zasady postępowania administracyjnego, doręczając zawiadomienie o wszczęciu postępowania nadzorczego po wydaniu rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Wojewoda Wielkopolski orzekł o nieważności uchwały Rady Miasta Poznania z dnia 9 listopada 2010 r., zmieniającej uchwałę z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie ustanowienia zwolnień i ulg w opłatach za przejazdy lokalnym transportem zbiorowym. Wojewoda uznał, że uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, opierając się na przepisach ustawy o gospodarce komunalnej zamiast ustawy o cenach. Rada Miasta Poznań wniosła skargę do WSA, zarzucając Wojewodzie błędną wykładnię przepisów, naruszenie procedury nadzorczej oraz brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego i określił, że nie może być wykonane. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r. sprawy ze skargi Miasta Poznań – Rady Miasta Poznania na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z dnia 10 grudnia 2010 r. nr KN.I-8.0911-396/10 w przedmiocie nieważności uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie ustanowienia zwolnień i ulg w opłatach za przejazdy lokalnym transportem zbiorowym 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego 2. określa, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie może być wykonane 3. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącego Miasta Poznania kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego WSA/wyr.1-sentencja wyroku Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 10 grudnia 2010 r. nr KN.I-8.0911-396/10 Wojewoda Wielkopolski, działając na podstawie art. 91 ust.1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm., dalej ustawa o samorządzie gminnym) orzekł nieważność uchwały Nr LXXX/1220/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 09 listopada 2010 r., zmieniającej uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 16 marca 2010 r. nr LXIX/954/V/20410 w sprawie ustanowienia zwolnień i ulg w opłatach za przejazdy lokalnym transportem zbiorowym - ze względu na istotne naruszenie prawa. Uzasadniając wskazał, że zakwestionowaną uchwałę podjęto na podstawie przepisu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 roku o gospodarce komunalnej (t. j. Dz. U. z 1997 r., Nr 9, poz. 43 ze zm., dalej ustawa o gospodarce komunalnej). W myśl tego przepisu jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytirialnego. Analizując przepis Wojewoda przytoczył pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że jeżeli nic innego nie wynika z przepisów szczególnych, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego mają obowiązek wykonać postanowienia zawarte w tym przepisie i to także w zakresie usług przewozów transportu zbiorowego (wyrok NSA z dnia 19 lipca 2005 r., sygn. akt I OSK 130/05, LEX nr 190697). Wojewoda wskazał, że przepis art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 05 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. Nr 97, poz. 1050 ze zm., dalej ustawa o cenach) stwarza radzie gminy możliwość ustalania cen urzędowych za usługi przewozowe transportu zbiorowego. Jeżeli rada gminy skorzysta z przysługującego jej uprawnienia to określi w ten sposób ceny obowiązujące wszystkie podmioty świadczące usługi w zakresie transportu zbiorowego na danym terenie. Zgodnie z przepisami art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o cenach tak ustalane w uchwałach ceny za usługi transportu zbiorowego, są cenami urzędowymi. Wojewoda przyznał, że jeżeli rada gminy posiadała kompetencje do ustalenia cen urzędowych za usługi przewozowe lokalnym transportem zbiorowym, to posiadała również kompetencje do określenia osób uprawnionych do opłaty ulgowej i zwolnionych z odpłatności. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1992 roku o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (t. j. Dz. U. z 2002 r., Nr 175, poz. 1440 ze zm.), przepisów tej ustawy nie stosuje się bowiem do komunikacji miejskiej. Wojewoda zaznaczył, że w całości podziela stanowisko NSA (wyrok z dnia 24 lutego 2010 roku, sygn. akt II GSK 1103/08), iż nie ma innej podstawy prawnej do ustanowienia ulg w opłatach za usługi przewozowe w lokalnym transporcie zbiorowym, które oczywiście należy traktować jako ceny urzędowe, czyli maksymalne, poza ww. przepisem art. 8 ust. 1 ustawy o cenach. Określenie zasad i osób uprawnionych do biletów ulgowych oraz wysokości tych ulg decyduje o ostatecznej cenie biletu po zastosowaniu ulg i zwolnień od opłat. Wojewoda ocenił, że w konsekwencji to przepis art. 8 ust. 1 ustawy o cenach stanowi podstawę prawną zaskarżonej uchwały. Zarazem przepis ten oznacza, że akt wydany na tej podstawie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Przepis art. 94 Konstytucji RP wskazuje, iż organy samorządu, wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie mogą ustanawiać akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. A zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Tylko uchwały organów samorządu terytorialnego, które zawierają normy generalne i abstrakcyjne, powszechnie obowiązujące, mogą być traktowane jako akty prawa miejscowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pełnomocnik Rady Miasta Poznania zarzucił Wojewodzie rażące naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie może być podstawą do wydania przez radę gminy uchwały dotyczącej ulg i zwolnień w opłatach za przejazdy środkami lokalnego transportu zbiorowego i w konsekwencji uznanie, iż nie może stanowić podstawy prawnej zakwestionowanej uchwały oraz brak zastosowania tego przepisu w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu przesłanki. Nadto zarzucił naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy o cenach poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że powyższy przepis stanowi wyłączną podstawę do ustanowienia ulg i zwolnień w opłatach za przejazdy środkami lokalnego transportu zbiorowego oraz jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie wystąpiły ku temu przesłanki. Nadto zarzucił naruszenie art. 91 ust. 1 w związku z art. 8 ust.1 ustawy o cenach poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie tego przepisu oraz pominięcie okoliczności, że uchwały rady miasta, podjęte na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o cenach ustanawiają ceny urzędowe, które są cenami maksymalnymi. Nadto zarzucił naruszenie art. 13 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 17 poz. 95 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy zaskarżana uchwała została wydana na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej, który to akt nie jest aktem prawa miejscowego i nie podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Strona skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania: art. 10 § 2 kpa w związku z art. 91 ust. 5 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm., dalej ustawa o samorządzie gminnym) poprzez brak zapewnienia stronie rzeczywistej możliwości czynnego wzięcia udziału w prowadzonym postępowaniu oraz wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału przed wydaniem rozstrzygnięcia. Uzasadniając skargę wskazano, że zakwestionowana uchwała adresowana była do jednego adresata: jednostki budżetowej Miasta Poznania – Zarządu Transportu Miejskiego (dalej ZTM) w Poznaniu, odpowiedzialnej za organizację lokalnego transportu zbiorowego. Postanowienia uchwały nie obowiązują zatem wszystkich podmiotów. Ceny ustalane na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej nie są cenami urzędowymi rozumianymi jako ceny prawnie wiążące i nie wiążą wszystkich przewoźników na danym obszarze, a jedynie ZTM. To przepis art. 8 ust. 1 ustawy o cenach jest podstawą wydania aktu prawa miejscowego, którego postanowienia obowiązują wszystkie podmioty. Na podstawie tego przepisu rada miasta ustanawia ceny maksymalne. Ustawodawca wprowadza jedynie możliwość ustanawiania cen maksymalnych, nie czyniąc tego obowiązkiem. Pomiędzy przepisem art. 8 ust. 1 ustawy o cenach i art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej nie występuje prosta korelacja przepis ogólny i przepis szczególny. Można wyobrazić sobie sytuację, w której w obrocie prawnym funkcjonują dwa niezależne od siebie akty prawne, w tym akt prawa miejscowego wydany na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o cenach, bowiem ustalanie cen w trybie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej jest aktem kierownictwa wewnętrznego organu gminy (wyrok NSA z dnia 06 stycznia 2010 r. sygn. akt II GSK 273/09) i nie podlega ogłoszeniu. Strona skarżąca zarzuciła nadto, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania nadzorczego, opatrzone datą 08 grudnia 2010 r. zostało doręczone dopiero w dniu 13 grudnia 2010 r., a więc już po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Zawiadomienie miało zatem charakter iluzoryczny, bowiem strona nie miała żadnej możliwości odniesienia się do wszczęcia postępowania w sprawie, została pozbawiona prawa do złożenia wyjaśnień oraz do wzięcia czynnego udziału w postępowaniu. Została zatem naruszona naczelna zasada postępowania jaką jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa). W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Wojewody wskazał, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Uzasadniając podkreślił, że różny jest charakter prawny aktów wydanych na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej oraz art. 8 ust. 1 ustawy o cenach, jak również różny jest zakres podmiotowy i przedmiotowy, do którego one będą się odnosić. Tylko przepis art. 8 ust. 1 ustawy o cenach daje radzie gminy upoważnienie do ustanowienia aktu prawa miejscowego obejmującego ustalenie zwolnień i ulg w opłatach za usługi przewozowe środkami lokalnego transportu zbiorowego, które wiązać będą wszystkie podmioty zajmujące się na terenie gminy świadczeniem wspomnianych usług i przyznawać uprawnienie wszystkim, którzy znajdą się w okolicznościach wskazanych w uchwalonych normach. Z uzasadnienia zakwestionowanej uchwały oraz uchwały zmieniającej wynika, że ich założeniem jest dostosowanie uprawnień do zwolnień i ulg za przejazdy do planowanej integracji transportu zbiorowego aglomeracji poznańskiej. Treść tych uchwał zawiera nakaz zastosowania ustalonych ulg i zwolnień przez wszystkie podmioty, które świadczyć będą tego rodzaju usługi na terenie związku międzygminnego. Na mocy zawartych porozumień międzygminnych to ustalanie wysokości opłat oraz ulg i zwolnień z opłat za przejazdy, określanie przepisów porządkowych oraz sposobu ustalania wysokości opłat dodatkowych należy do Rady Miasta Poznania. Zatem uchwalone normy w zakresie stosowania zwolnień i ulg w opłatach za przejazdy środkami lokalnego transportu zbiorowego obowiązują na terenie kilku gmin i zawierają obowiązki dla wszystkich przewoźników oraz określają uprawnienia dla wszystkich, którzy znajdą się w okolicznościach opisanych uchwałą. Uchwały te zawierają zatem normy generalne i abstrakcyjne, czego konsekwencją jest przyznanie im waloru prawa miejscowego. Organ nadzoru, stosownie do przepisu art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 10 § 1 kpa zawiadomił stronę skarżącą o wszczęciu postępowania i podkreślił, że jedyną i wyłączną przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy jest jej istotna sprzeczność z prawem. Przez sprzeczność należy rozumieć niezgodność uchwały z przepisami zawartymi w aktach normatywnych powszechnie obowiązujących. Zgodnie z art. 90 ustawy o samorządzie gminnym wszelkie uchwały podjęte przez organ samorządu gminnego są przedkładane organowi nadzoru i wszystkie podlegają, z urzędu, badaniu pod względem ich zgodności z prawem. Zatem każda kontrola rozpoczyna się za wiedzą gminy i ze świadomością jakimi uprawnieniami dysponuje organ nadzoru. Brak jest określenia minimalnego terminu jaki musi upłynąć od zawiadomienia samorządu terytorialnego o wszczęciu postępowania a wydaniem rozstrzygnięcia nadzorczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz.1270 dalej ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istotnym zagadnieniem w niniejszej sprawie było stwierdzenie zgodności z prawem przedmiotowej uchwały z dnia 9 listopada 2010r. Rady Miasta Poznania. Każde "istotne naruszenie prawa" uchwałą organu gminy oznacza jej nieważność. Pojęcie istotnego naruszenia prawa nie zostało zdefiniowane, ale w judykaturze przyjmuje się, że tego rodzaju naruszeniami są w szczególności: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Nieistotne naruszenie prawa ma miejsce wówczas, gdy stwierdzone uchybienia nie mają wpływu na zgodność uchwały z prawem. W świetle powyższego należało rozważyć, czy wskazana w rozstrzygnięciu nadzorczym podstawa prawna przedmiotowej uchwały jest właściwa dla tej konkretnej uchwały, to jest, czy jej podstawę winien stanowić przepis art. 8 ustawy z dnia 5 lipca 2001r.o cenach (Dz. U. nr 97, poz. 1050 ze zm.). Ustawa ta, w myśl jej art. 1 ust. 1 pkt 1 stanowi zasady i tryb kształtowania cen towarów i usług. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu postanowień ustawy nie stosuje się do: 1) cen w obrocie pomiędzy osobami fizycznymi, z których żadna nie jest przedsiębiorcą, 2) cen ustalanych na podstawie odrębnych ustaw, w zakresie uregulowanym w tych ustawach. Oznacza to, że jeżeli ceny towarów lub usług są ustalane na podstawie odrębnej od ustawy o cenach ustawy szczególnej, to przepisy o cenach w tym przypadku nie mają zastosowania w zakresie, w jakim ta odrębna ustawa reguluje tryb i zasady ustalania cen. Tylko w sprawach nieuregulowanych tą szczególną ustawą w kwestiach odnoszących się do kształtowania cen, zastosowanie będą miały przepisy w/w ustawy o cenach. W sprawie zakwestionowana rozstrzygnięciem nadzorczym uchwała dotyczyła zmiany uchwały Rady Miasta Poznania z dnia 16 marca 2010r. nr LXIX/954/V/2010 w sprawie ustanowienia zwolnień i ulg w opłatach za przejazdy lokalnym transportem zbiorowym. Zmiana ta obejmowała § 1 ust. 1 pkt 10 uchwały i dotyczyła pracowników Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego Poznań spółka z o. o. Sprawy lokalnego transportu zbiorowego należą, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym do zadań własnych gminy. Zasady i formy gospodarki komunalnej gmin polegające na wykonywaniu przez nie zadań własnych w celu zaspokojenia potrzeb wspólnoty samorządowej, określa ustawa z dnia 20 grudnia 1996r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997r., nr 9, poz. 43 ze zm.). Gospodarka komunalna, jak stanowi art. 1 ust. 2 powołane ustawy – obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, której celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Niewątpliwie mieszczą się w tym pojęciu zadań usługi z zakresu komunikacji miejskiej świadczone przez gminę za pośrednictwem określonej jednostki organizacyjnej (art. 9 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym). Według postanowień art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej, która jest ustawą odrębną w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o cenach, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to, że jeżeli nie wynika co innego z przepisów szczególnych, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego mają obowiązek wykonać postanowienia zawarte w pkt 2 ust. 1 art. 4 ustawy o gospodarce komunalnej; dotyczyć to także będzie usług w zakresie przewozów transportu zbiorowego świadczonych, jak w niniejszej sprawie przez miejskie przedsiębiorstwo komunikacyjne ( tu: Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu, który jest odpowiedzialny za organizację lokalnego transportu zbiorowego i który jest jednostką budżetową Miasta). Skoro zatem uchwała z dnia 16 marca 2010r. i przedmiotowa uchwała zmieniające ją z dnia 9 listopada 2010r. adresowana była do tego komunalnego przedsiębiorstwa, a nie do wszystkich przewoźników działających na terenie gminy – na przeszkodzie w ustaleniu przez Radę Miasta cen za usługi komunikacji miejskiej i tym samym ulg i zwolnień w tym zakresie - nie stoi przepis art. 8 ust. 1 ustawy o cenach. Przepis ten stwarza bowiem radzie gminy możliwość – ale nie obowiązek – ustalenia cen urzędowych za usługi przewozowe transportu zbiorowego oraz za przewozy taksówkami na terenie gminy, a więc w odniesieniu do wszystkich podmiotów świadczących tego rodzaju usługi na terenie gminy. Gdy rada gminy nie podejmie uchwały na podstawie art. 8 ustawy o cenach, to wówczas obowiązana jest ustalić wysokość cen albo określić sposób ustalania cen za usługi komunikacyjne zgodnie z postanowieniami art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej (tak NSA w wyroku z dnia 19.07.2005r., I OSK 130/05 dostępny na stronie cbois.nsa.gov.pl). Ceny tak ustalone obowiązałyby jednak wszystkich przewoźników funkcjonujących na terenie gminy, a nie taka była intencja Rady Miasta Poznania w przedmiotowej uchwale (wynika to zresztą bezpośrednio z uzasadnienia do uchwały z dnia 9 listopada 2010r.). Należy się zgodzić z organem nadzorczym, że przepis art. 8 ust. 1 ustawy o cenach oznacza, że akt wydany na tej podstawie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa skierowanym do wszystkich podmiotów realizujących tego rodzaju usługi, a jego postanowienia powinny znaleźć odzwierciedlenie w ustalanych i stosowanych przez przewoźników taryfach, jeżeli chcą stosować ceny niższe niż urzędowe. Zasadniczo to przepis art. 8 ust. 1 ustawy o cenach nie jest podstawą ustanawiania cen za usługi ( a tym samym ustanawiania ulg i zwolnień od opłat ) komunalnym przewoźnikom, a taką podstawę stanowi przepis art. 4 ust. 1 ustawy o gospodarce komunalnej. Przepis ten odnosi się bowiem jedynie do jednostek samorządu terytorialnego i nie stanowi podstawy prawnej do wydawania aktów prawa miejscowego powszechnie obowiązującego, odnoszących się do wszystkich przewoźników wykonujących lokalny transport zbiorowy na terenie gminy. W świetle powyższego należy przyjąć, że przedmiotowa uchwała nie ma charakteru aktu prawa miejscowego. Zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa RP na obszarze działania organów, które je ustanowiły. W myśl art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, która to ustawa określa też zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. Do cech aktów prawa miejscowego zalicza się: oznaczenie adresata norm prawnych zawartych w takich aktach (w praktyce oznacza to, że adresatami są osoby będące mieszkańcami lub przebywające w danej jednostce samorządu terytorialnego), terytorialny zasięg aktu prawa miejscowego (obowiązują tylko na obszarze działania organów, które je ustanowiły), normatywny charakter (zawierają wypowiedzi wyznaczające adresatom sposób zachowania się – nakazy, zakazy lub uprawnienia), generalny i abstrakcyjny charakter norm prawnych zawartych w takich aktach (generalny charakter mają te normy, które definiują adresata poprzez wskazanie cech, a nie przez wymienienie z nazwy, a abstrakcyjność wyraża się w tym, że nakazywane, zakazywane lub dozwolone zachowanie ma mieć miejsce w pewnych, z reguły powtarzalnych okolicznościach, a nie w jednej konkretnej sytuacji). Skoro zatem uchwała z 9 listopada 2010r. i zmieniana nią uchwała z 16 marca 2010r. Rady Miasta Poznania oparte są na przepisie art.4 ust. 1 ustawy o gospodarce komunalnej, a przepis ten nie zawiera upoważnienia do wydania aktu prawa miejscowego – należało uznać, że prawidłowo w uchwale nie zawarto przepisu o jej wejściu w życie po upływie stosownego terminu od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego tylko datę wejścia w życie z dniem 1 grudnia 2010r. – zgodnie z przepisem art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Akt ten bowiem (uchwała) jest skierowana do jednego tylko adresata, nie jest aktem prawa miejscowego tylko aktem kierownictwa wewnętrznego organu gminy i ogłaszanie go w dzienniku urzędowym, co formalnie nadawałoby jej przymiot prawa miejscowego, należy uznać za niedopuszczalne. Rację ma również skarżąca podnosząc naruszenie przez organ nadzorczy art. 10 § `1 kpa w związku z art. 91 ust.5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Ten ostatni przepis nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego do postępowania nadzorczego, zmierzającego do stwierdzenia nieważności danego aktu. Tym przepisem jest art. 10 § 1 i art. 61 § 4 kpa. Pierwszy z przepisów nakazuje organom administracji publicznej zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań – przed wydaniem decyzji; drugi mówi, iż o wszczęciu postępowania z urzędu lub na wniosek należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Z porównania dat wydania rozstrzygnięcia nadzorczego i otrzymania przez Radę Miasta zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego wnika, że to ostatnie wpłynęło dnia 13 grudnia 2010r. – już po wydaniu rozstrzygnięcia nadzorczego w dniu 10 grudnia 2010r. Strona (Rada Miasta) nie miała więc żadnej możliwości wypowiedzenia się, złożenia wyjaśnień i brania czynnego udziału w postępowaniu. Pozbawienie możliwości brania udziału w postępowaniu stanowi naruszenie prawa uzasadniającego uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego (tak NSA w wyroku z dnia 13.06.2000r., IISA/Łd 204/00, także wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5.09.2007r., IIISA/Po 474/07). Wobec powyższego, biorąc pod uwagę powyższe rozważania należało stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zostało oparte na błędnej ocenie prawnej, a uchwała uznana tym rozstrzygnięciem za nieważną – podjęta została prawidłowo tak pod względem prawnym jak i proceduralnym. Z tego względu Sąd uwzględnił skargę i na podstawie art. 148 ppsa uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze. Orzeczenie w punkcie 2 wyroku podjęto na podstawie art. 152 ppsa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.). MZ

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło