VII SA/Wa 584/11
WyrokWSA w Warszawie2011-05-27
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Bożena Więch – Baranowska, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania sprawy i odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, czy też jego rola ogranicza się do kontroli zasadności tych zarzutów?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, a nie jedynie do kontroli zasadności zarzutów. Uzasadnienie decyzji musi spełniać wymogi art. 107 k.p.a., wykazując proces myślowy prowadzący do rozstrzygnięcia i odnosząc się do wszystkich argumentów strony. Niewywiązanie się z tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
J. B. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności, uznając brak podstaw prawnych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody. J. B. złożył skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wyjaśnienia kluczowych pojęć, niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko oraz naruszenie prawa własności. Skarżący domagał się uchylenia decyzji GINB.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. B. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. J. B. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. Sp. z o. o. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...] [...], na terenie działki nr ewid. [...] w [...].
Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. znak: [...], Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia, nieważności w/w decyzji.
W uzasadneniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem o charakterze nadzwyczajnym, niezależnym od innych postępowań, mającym na celu wyłącznie kontrolę samej decyzji, w dniu jej wydania, w aspekcie przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Na gruncie przedmiotowej sprawy brak było podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Strarosty [...].
Wojewoda [...] ustalił, że skarżący jest współużytkownikiem wieczystym działki nr [...] i był stroną postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...]. Działka nr [...] znajduje się w obszarze poziomego oddziaływania inwestycji, a zatem J. B. posiada przymiot strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. We wniosku z dnia [...] sierpnia 2010r. zawarł żądanie stwierdzenia nieważności w/w decyzji z powodu: rażącego naruszenia art. 7. 8. 9. 11, 77, 81 i 107 § 3 K.p.a. (art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a.), dokonania przez organ niewłaściwy oceny, czy inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (co w opinii skarżącego mieści się w kategorii art. 156 § 1 pkt. 1 Kpa), naruszenie własności bez zgody jej właściciela (art. 5 ust. 1 pkt. 9 Prawa budowlanego), nie dokonania analizy w projekcie budowlanym pod kątem oddziaływania inwestycji (art. 34 ust. 3 pkt. 2 Prawa budowlanego) oraz błędnego zakwalifikowania masztu do kategorii VIII zamiast do XXIX obiektów budowlanych.
Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku Wojewoda [...] wskazał, iż wzór decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi załącznik nr 2 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 03 listopada 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz.U. Nr 242, poz. 2421). W sentencji decyzji o pozwoleniu na budowę uściśla się jedynie (w odniesieniu do samego zamierzenia) nazwę, adres i rodzaj zamierzenia oraz rodzaj i kategorię obiektu. Szczegółowe dane techniczne powinny być zawarte w projekcie budowlanym, który stosownie do przepisu art. 34 ust. 4 ustawy Prawo budowlane podlega zatwierdzeniu w takiej decyzji. Parametry pracy poszczególnych anten (sektorowych i radiolinii) zostały szczegółowo przedstawione w projekcie budowlanym (str. 5) oraz w Opracowaniu kwalifikacyjnym stacji bazowej [...] - wykonanym (na potrzeby operatora) przez [...]. Projekt budowlany został zatwierdzony w badanej decyzji o pozwoleniu na budowę i odpowiednio opieczętowany przez Starostę [...]. Maszt antenowy został zakwalifikowany do VIII kategorii obiektów budowlanych (inne budowle) i słusznie, bo jako instalowany, czyli montowany na dachu istniejącego budynku nie jest masztem wolno stojącym (kategoria XXIX).
Przepisy art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego oraz art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 03 październiaka 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199. poz. 1227) nakładają obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z wymaganiami określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, o której mowa w art. 71 ust. 1 tej ww. ustawy, w stosunku do zamierzenia inwestycyjnego wówczas, gdy dla danego przedsięwzięcia przepisy prawa przewidują konieczność przeprowadzenia postępowania środowiskowego i zakończenia takiego postępowania decyzją środowiskową.
Kwalifikacji przedsięwzięcia do wykonania raportu oddziaływania dokonuje się na podstawie: równoważnej mocy promieniowania izotropowo (EIRP) wyznaczonej dla pojedynczej anteny oraz odległości miejsc dostępnych dla ludzi od środka elektrycznego wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny. Jako miejsca dostępne dla ludności rozumie się miejsca, w których może znaleźć się człowiek w ramach zwykłego, codziennego korzystania z danego terenu (bez konieczności używania specjalnego sprzętu).
Obowiązek uzyskania decyzji środowiskowej wynika z przepisu art. 71 ust. 2 ww. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, który stanowi, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt. 1) oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (pkt. 2). Przez przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko należy rozumieć przedsięwzięcia, o których mowa w art. 59 ostatnio powołanej ustawy. Z kolei zgodnie z art. 173 ust. 2 tej ustawy do czasu wydania przepisów wykonawczych za przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy, uważa się określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, wymagające sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Z kolei za przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy, uważa się określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być stwierdzony. Tymi dotychczasowymi przepisami są przepisy powołanego w części wstępnej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Z zawartych we wniosku inicjującym postępowanie informacji, jak również z dołączonych do tego wniosku dokumentów nie wynika, aby planowana inwestycja zaliczała się do przedsięwzięć, mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Starosta [...] zbadał, czy przedmiotowa inwestycja zalicza się do któregokolwiek z przedsięwzięć określonych w § 2 lub 3 rozporządzenia. Brak było podstaw do przyjęcia, że wnioskowane zamierzenie inwestycyjne jest objęte obowiązkiem uzyskania decyzji środowiskowej, jak również przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Szczegółowy zasięg średniej gęstości mocy pól elektromagnetycznych o wartości większej lub równej 0.1 W/m² emitowanych przez anteny sektorowe w trzech kierunkach (azymuty: 40°, 160° i 310°) przedstawiony został na rysunku nr 1 pn. "Projekt zagospodarowania terenu - pola PEM" stanowiącym część zatwierdzonego projektu budowlanego. Opracowanie kwalifikacyjne stacji bazowej nr [...], dołączone do wniosku o pozwolenie na budowę, zawiera informacje, pozwalające określić obszar ponadnormatywnego oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Z Opracowania wynika, że działka nr [...] (której współużytkownikiem jest skarzący) położona jest na linii oznaczonej jako azymut 160° (linia przebiegająca nad budynkiem o wysokości 3m), przy czym wysokość wypadkowej oddziaływania anten w płaszczyźnie pionowej wvnosi 16,8m n.p.t.. Wysokość budynków istniejących na w/w działce to 11m i 3m (rys. nr 3A w Projekcie budowlanym). Skoro obszar gęstości mocy pola elektromagnetycznego o wartości większej lub równej 0,1 W/m² występuje na azymucie 160° na wysokości 16.8m n.p.t., to dopiero tam jest obszar ograniczonego użytkowania (Rozporządzenie z dnia 30 marca 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sprawdzania dotrzymania tych poziomów - Dz. U. z 2003r. nr 192, poz. 1883 zał. nr 1 tabela nr 2).
W badanej decyzji o pozwoleniu na budowę organ orzekający stwierdził, że m.in. na terenie działki nr [...] wprowadzono ograniczenia w jej zagospodarowaniu. Z tym, że chodzi wyłącznie o ograniczenia uniemożliwiające wykonanie miejsc dostępnych dla ludzi na poziomie oraz w zasięgu oddziaływania pól elektromagnetycznych o wartości przekraczającej 0,1 W/m2. Realizacja przedmiotowej stacji bazowej nie pozbawia skarżącego możliwości zagospodarowania swojej działki, gdyż leży ona w terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem 14MU, a stosownie do Uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] czerwca 1997r. rozdział III ust. 3.1b symbol MU -oznacza strefę mieszkaniowo-usługowa, dla której maksymalną wysokość zabudowy określono na 1,5 kondygnacji + poddasze użytkowe.
Wobec powyższego organ I instancji prawidłowo przyjął, że przedmiotowej budowy nie można zaliczyć ani do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które wymagają sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (według aktualnej nomenklatury przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko), ani do przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko mogącego wymagać sporządzenia raportu (aktualnie - przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko).
Zarzut skarżącego zawarty we wniosku, a dotyczący nie wykonania przez inwestora obowiązku badania poziomów promieniowania wokół stacji ze względu na sumowanie wpływów promieniowania w środowisku, nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Według przepisu § 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania badanej decyzji, sumuje się parametry tego samego rodzaju odnoszące się do przedsięwzięć położonych na terenie jednego zakładu lub obiektu. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, na działce nr [...], objętej inwestycją, nie było przedsięwzięć tego samego rodzaju, emitujących promieniowanie elektromagnetyczne.
Podsumowując rozważnia Wojewoda [...] orzekł, iż decyzja Starosty [...] nie jest obarczona żadną z wad wskazanych w art. 156 k.pa..
Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika wniósł odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 pkt. 1 i 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Przedmiotowa inwestycja obejmuje swym zakresem zainstalowanie stacji bazowej PTC [...] na dachu istniejącego budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w [...]. Budowa polegać będzie na montażu masztu stalowego H=8 m wraz z systemem antenowym na dachu, dróg kablowych oraz urządzeń technicznych umieszczonych w pomieszczeniu technicznym na piętrze budynku
Jak wynika z materiału dowodowego decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2010 r. nie narusza w sposób rażący treści art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Inwestor wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę złożył prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestycja, nie wymagała uzyskania i przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy, gdyż teren na którym jest zlokalizowana objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2010 r., została również wydana po spełnieniu przez inwestora warunków określonych przepisem art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. Przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej [...] z dnia [...] czerwca 1997 r. Nr [...].
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r., w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania kwestionowanej decyzji organu powiatowego, sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 Ml Iz do 300.000 MI Iz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi: a) nie mniej niż 2.000 W. a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, b) nie mniej niż 5.000 W. a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) nie mniej niż 10.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, d) nie mniej niż 20.000 W.
Natomiast zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia z dnia 09 listopada 2004 r., sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0.03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi: a) nie mniej niż 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, b) nie mniej niż 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, c) nie mniej niż 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, d) nie mniej niż 1.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, e) nie mniej niż 2.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, f) nie mniej niż 5.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, g) nic mniej niż 10.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.
Instalacje radioliniowe (anteny radiolinii) nie są zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Także anteny sektorowe nie są zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, bowiem zgodnie z informacjami zawartymi w dokumentacji technicznej, równoważna moc promieniowania izotropowego wnioskowanych do montażu anten sektorowych (anteny typu K742270), mieści się w przedziale od 1000W do 2000W. W odległości do 70 m wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania ww. anten nie występują miejsca, w których mogą przebywać ludzie. Tym samym przedmiotowa inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko przez co nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Omawiane przedsięwzięcie nie znajduje się także na terenie objętym obszarem Natura 2000.
Zgodnie z unormowaniami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r., w sprawie dopuszczalnych pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883), załącznik Nr 1 (tabela nr 2), w przypadkach częstotliwości pola elektromagnetycznego mieszczącej się w przedziale od 300 MHz do 300 GHz, gęstość pola w miejscu dostępnym dla ludności jest dopuszczalna na poziomie nieprzekraczającym 0,1 W/m2. W przedmiotowej sprawie przewidywany obszar występowania pól elektromagnetycznych o wartości przekraczającej 0,1 W/nr znajduje się w wolnej, niedostępnej dla ludzi przestrzeni. Wysokość zainstalowanych anten nadawczych rozpatrywanej stacji i niewielki zasięg promieniowania mogącego stanowić zagrożenia, wyklucza możliwość jego istotnego oddziaływania na zdrowie ludzi, brak również występowania innych czynników fizycznych i chemicznych przy eksploatacji stacji, które mogłyby mieć negatywny wpływ na środowisko.
W konkluzaji rozważań GINB wskazał, iż przedmiotowe postępowanie prowadzone było w trybie nadzwyczajnym — nieważnościowym. Zgodnie z poglądem utrwalonym zarówno w judykaturze, jak i literaturze przedmiotu, stwierdzenie nieważności z uwagi na rażące naruszenie prawa dopuszczalne jest tylko w sytuacji, gdy ewentualnie naruszony przepis jest unormowaniem jednoznacznym, niebudzącym jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych. Rażąco naruszony może być wyłącznie przepis mogący być stosowany wprost, a więc nie wymagający wykładni. Mając na uwadze charakter niniejszego postępowania, na uwzględnienie nie zasługuje argumentacja strony skarżącej dotycząca rozumienia pojęć: "wzdłuż głównej wiązki promieniowania" i “miejsca dostępne". Argumenatacja opiera się w całości na daleko posuniętych rozważaniach interpretacyjnych.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł J. B., dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 7, 8, 9, 11, 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie sposobu ustalania i kwalifikowania inwestycji z uwagi na brak wytłumaczenia poszczególnych pojęć takich jak "wzdłuż głównej wiązki promieniowania", "miejsca dostępne", brak objaśnienia sposobu ustalenia odległości od środka elektrycznego anteny, brak udowodnienia, iż organ samodzielnie dokonywał tych ustaleń, czy też dokonał tego na podstawie dokumentu pozaadministracyjnego przedłożonego przez inwestora,
2. art. 2 oraz art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 6 w związku z art. 107 § 1 k.p.a. w związku z § 2 oraz § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko poprzez zastosowanie w decyzji przepisów, których nie można stosować w ich brzmieniu tym bardziej, iż organ wydający pozwolenie na budowę cytował cały normatyw bez konkretnej jednostki rozporządzenia.
3. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez niewskazanie przepisów, z których wynika, jakie wymogi musi spełniać wniosek inwestora, oraz naruszenia art. 63 ust 1 oraz 63 ust 2 poprzez niewydanie postanowienia o braku konieczności sporządzenia raportu.
4. art. 5 ust 1 pkt. 9, 28 ust 2 oraz 3 pkt. 20 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 140, 143, 144 Kodeksu Cywilnego w związku z art. 21 Konstytucji RP w związku z art. 1 protokółu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) poprzez nie ustalenie czy planowana inwestycja wprowadzi ograniczenia wysokościowe poza terenem, co, do którego inwestor posiada tytuł prawny w sytuacji uznania, iż w niniejszej sprawie są strony postępowania zgodnie z art. 28 ust 2 w związku z art. 3 pkt. 20 ustawy Prawo budowlane.
5. art. 7, 8, 9, 11, 107 § 3 k.p.a poprzez nie ustosunkowanie się do zarzutów odwołania.
6. § 5 pkt. 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. poprzez odstąpienie od zbadania zjawiska kumulacji pól elektromagnetycznych (PEM).
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153,poz. 1269 ze zm.) kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia wystąpiły, wobec czego należy uznać, iż skarga jest zasadna.
Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania to jest postępowaniu nieważnościowym, który - stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 kpa.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że - postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 kpa.
Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest zatem ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, m.in. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156§1 kpa. Postępowanie takie ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Jednocześnie organy również w postępowaniu nieważnościowym winny przestrzegać zasad postępowania określonych przez ustawodawcę w kodeksie postępowania administracyjnego. I tak - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ administracji, do którego wpływa odwołanie zobowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. Takie stanowisko wyrażone zostało zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym. m.in. w wyroku z dnia 19 lipca 2001 r. w sprawie V SA 3872/00 (LEX nr 78936) NSA stwierdził, że istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, nie zaś jedynie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu od orzeczenia pierwszoinstancyjnego (art. 138 w zw. z art. 140 kpa). Organ odwoławczy ponownie merytorycznie rozpatruje sprawę w jej całokształcie, także uwzględnia zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Bowiem decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym równoważnym działaniu organu I instancji ( wyrok WSA w Warszawie VII SA/Wa 610/09 z dnia 4 marca 2010r.).
Biorąc pod uwagę powyższe , w ocenie Sądu organ odwoławczy nie wyjaśnił sprawy zgodnie z zasadami postępowania określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, a uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 kpa.
W rozpoznawanej sprawie odwołujący się od decyzji organu I instancji J. B. zarzucił organowi rażące naruszenie przepisów art. 63 ustawy z 3 października 2008r., o udostępnieniu informacji o środowisku i jego odnowie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 kpa. w zw. z art. 140,143 Kodeksu cywilnego i w zw. z art. 1 protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 4 listopada 1950r.
A zatem obowiązkiem organu odwoławczego było odniesienie się do powyższych zarzutów odwołania w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia.
W tej sytuacji Sąd uznał za zasadny zawarty w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania: art. 7,8,9,11,77 i 107§3 kpa przyjmując, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie wskazać należy, że dopiero odniesienie się do wszystkich argumentów skarżącego zawartych w odwołaniu pozwoli Sądowi na odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi, skoro są one powieleniem argumentów zawartych w tym wniosku i dokonanie prawidłowej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia. Takie stanowisko prezentowane jest także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w którym podkreśla się, że możliwość dokonania oceny legalności decyzji warunkowana jest spełnieniem wymogów formalnych określonych w art. 107 § 1 k.p.a. Uzasadnienie decyzji ma bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia (tak m. in. WSA w Warszawie w sprawie VI SA/Wa 1989/08 w wyroku z dnia 10 grudnia 2008r., lex. 531533 oraz WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 4 czerwca 2009r. w sprawie II SA/Wr 154/09, lex. 563859).
Powyższe uwagi Sądu organ odwoławczy będzie obowiązany uwzględnić organ odwoławczy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy .
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło