VII SA/Wa 646/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2011 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Przyrodników w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 24 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2003r. nr 80. poz. 721 z późniejszymi zmianami), w związku z art. 6. ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw oraz na podstawie art. 28, art. 32, art. 33, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 tekst jednolity, z późniejszymi zmianami), art. 104 i art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami) po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez K.R. - Dyrektora Oddziału w K. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad o pozwolenie na budowę zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestycji pn.: "Budowa autostrady [...] na odcinku P. (bez węzła) – P. (z węzłem) od km 475+909 do 490+427". Decyzji organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie Przyrodników w K. podnosząc, iż jako strona niniejszego postępowania administracyjnego, złożyło szereg uwag do drugiego raportu oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji, które nadal podtrzymuje pomimo ich odrzucenia przez [...] Dyrekcję Ochrony Środowiska w K. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia Przyrodników decyzją z dnia [...] znak : [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. uchylił decyzję w części dotyczącej nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji, w pozostałej zaś części utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] została wydana w trybie określonym w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 721 z późn. zm.). Inwestor spełnił wymagania określone ustawą – Prawo budowlane przedstawiając kompletny projekt budowlany sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i sprawdzeniami, informacje dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b ustawy - Prawo budowlane oraz zaświadczenia o których mowa w art. 12 ust. 7 cyt. powyżej ustawy. Organ wskazał, iż projekt budowlany przedmiotowej inwestycji jest zgodny z wymaganiami zaopatrzonej w rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] ustalającej lokalizację autostrady płatnej [...]. Ponadto, spełnia warunki zawarte w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] znak:[...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, oraz postanowienia [...] Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] znak: [...] uzgadniającego warunki dla realizacji przedsięwzięcia. Organ podkreślił, że wobec spełnienia, przez inwestora, wymagań określonych w art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, obowiązkiem organu I instancji było wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o pozwoleniu na budowę rażąco narusza art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji w tej części w postępowaniu odwoławczym. Zdaniem organu przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie wprowadzają w tym względzie żadnych zmian. Odnosząc się do zarzutu podnoszonego w odwołaniu organ wyjaśnił, że uwagi dotyczące "Raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko", nie mogą być przedmiotem postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Zgłoszone wnioski i uwagi Stowarzyszenia Przyrodników, odnośnie w/w Raportu były bowiem przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu zakończonym postanowieniem [...] Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] znak: [...]. Z kolei zarzut, co do sposobu doręczenia skarżącemu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] znak: [...] nie zasługuje także na uwzględnienie. Zgodnie z art. 49 Kpa w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji z zakresu dróg publicznych, strony postępowania mogą być zawiadamiane o wydaniu decyzji o pozwolenie na budowę, przez obwieszczenie w urzędach gmin oraz w prasie lokalnej. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Stowarzyszenie Przyrodników w K. twierdząc, że jest stroną w postępowaniu administracyjnym w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla autostrady [...] odcinka M. Wskazało, że złożyło do [...] Dyrekcji Ochrony Środowiska w K. jak również do Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska szereg uwag do drugiego raportu w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko niniejszej inwestycji. Zdaniem strony skarżącej w ramach przedmiotowej inwestycji powinny zostać wykonane dodatkowe, nieprzewidziane w projekcie działania minimalizujące i kompensujące oddziaływania na płazy. Oddziaływanie na świat zwierząt nie zostało określone z uwagi na brak pełnej inwentaryzacji przyrodniczej w raporcie środowiskowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 czerwca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1995/09 oddalił skargę. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd stwierdził, że organy budowlane orzekające w sprawie, prawidłowo uznały, iż inwestor spełnił wymogi zawarte w przepisach z art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, a zatem Wojewoda [...] nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Dyspozycja przepisu art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane jednoznacznie stanowi, że właściwy organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, jeżeli inwestor spełnił nałożone na niego prawem budowlanym obowiązki. Omawiany przepis nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, jak też możliwości wprowadzenia dalszych warunków, od których zależałoby wydanie tego pozwolenia. (por. też wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z 1998 września 2002 r., IV SA 2311/96, LEX Nr 43803). Sąd wskazał, że skarżące Stowarzyszenie nie kwestionuje ww. ustaleń zawartych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Podniosło natomiast, że jego uwagi do raportu oddziaływania, nie zostały uwzględnione przez [...] Dyrektora Ochrony Środowiska w K. Zdaniem Stowarzyszenia w ramach inwestycji powinny zostać wykonane dodatkowe, nie przewidziane w projekcie, działania minimalizujące i kompensujące oddziaływanie na płazy. W ocenie Sądu, ten zarzut jest bezprzedmiotowy w niniejszym postępowaniu. W toku postępowania o pozwolenie na budowę zarzuty, co do raportu oddziaływania na środowisko nie mogą być skutecznie podnoszone. Zarzuty te mogły być zgłaszane i rozważane w postępowaniu zakończonym postanowieniem [...] Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...], które zapadło w trybie przepisu art. 106 kpa. Stosownie do § 5 art. 106 kpa. – zajęcie stanowiska przez organ następuje w formie postanowienia, na które stronie służy zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez Stowarzyszenie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 2365/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek przyjęcia wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego, która wprawdzie nie ma charakteru bezwzględnego, gdyż orzecznictwo i doktryna dopuszczają od niego odstępstwa, ale w bardzo ograniczonym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania ulegnie tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować inne przepisy prawa, niż te, których interpretacji dokonał Naczelny Sąd Administracyjny; lub gdy przy niezmienionym stanie faktycznym zmieni się stan prawny (wyrok NSA z dnia 28 listopada 2005 r., I FSK 294/05 LEX Nr 187537, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 czerwca 2005 r., VI SA/Wa 2065/04, LEX Nr 167124). W sprawie będącej obecnie przedmiotem rozpoznania Sądu nie wystąpiła żadna z okoliczności uzasadniających wyłączenie stosowania art. 190 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż zgodnie z art. 90 ust 8 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, do postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia wydanego po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro ustawodawca, regulując procedurę ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą współdziałanie organów administracji publicznej, o którym mowa w art. 106 § 1 k.p.a. wyłączył możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w tym trybie, to oznacza, że zgodnie z art. 142 k.p.a. postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia może zostać zaskarżone w odwołaniu od decyzji. Skarżące Stowarzyszenie miało prawo kwestionować postanowienie [...] Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] uzgadniające warunki dla realizacji przedsięwzięcia pod nazwą budowa autostrady [...] w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę niniejszej autostrady. Ponownie rozpatrując odwołanie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien ustosunkować się do zgłoszonych przez Stowarzyszenie Przyrodników wniosków i uwag kwestionujących prawidłowość ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Uchylając decyzję organu odwoławczego sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 31 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2003r. nr 80. poz. 721 z późniejszymi zmianami). Wskazany przepis dotyczy bowiem decyzji o pozwoleniu na budowę drogi, której nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. W niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję pierwszoinstancyjną w części dotyczącej nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji. Kontrolowana przez sąd decyzja pozbawiona została rygoru natychmiastowej wykonalności i z tych względów nie znajduje zastosowania art. 31 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. W ocenie sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 90 ust 8 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.) jak również z naruszeniem art. 10 a Dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz.U.UE.L.85.175.40 ze zm.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do wskazanego art. 10 a Dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. Państwa Członkowskie mają obowiązek zapewnić, aby członkowie zainteresowanej społeczności mieli dostęp do procedury odwoławczej (...) ustalają na jakim etapie mogą być kwestionowane decyzje, akty lub zaniechania. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.) orzekł jak w sentencji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy.