II SA/Bd 257/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-05-30
Skład orzekający: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak, sędzia NSA Wiesław Czerwiński, sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca gospodarstwo rolne i podlegająca obowiązkowemu ubezpieczeniu w KRUS, która sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką, może być uznana za osobę uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego i podlegania ubezpieczeniu w KRUS sam w sobie nie pozbawia osoby prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli spełnione są pozostałe przesłanki ustawowe. Kluczowe jest ustalenie, czy osoba ta faktycznie nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Organy administracyjne nie przeprowadziły wystarczająco wnikliwie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca I. D., będąca rolnikiem, ubiegała się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ponieważ od 2000 roku nie pracowała, a od 2000 roku jest rolnikiem. Skarżąca argumentowała, że praca w gospodarstwie rolnym nie jest zatrudnieniem, a ona sama nie podejmuje innego zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza S. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia NSA Wiesław Czerwiński sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi I. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza S. z dnia [...] Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz S. po rozpatrzeniu wniosku I. D. odmówił przyznania następujących świadczeń:
świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad matką,
składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad matką,
składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad matką.
W uzasadnieniu decyzji organ wywodził, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje m.in. osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W związku z tym muszą być spełnione dwie przesłanki. Po pierwsze osoba niepełnosprawna musi legitymować się odpowiednim orzeczeniem, co w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości. Po drugie opiekun osoby niepełnosprawnej musi zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i nie podejmować tego zatrudnienia z uwagi na konieczność zapewnienia opieki osobie niepełnosprawnej. Jak wynika z dołączonych dokumentów, ustalony stopień niepełnosprawności E. M. datuje się od dnia 13.10.2010 r. I. D. pracowała do dnia 31.01.2000 r., czyli wynika, iż w ostatnim czasie nie pracowała. Występuje przerwa pomiędzy ostatnim zatrudnieniem, które nastąpiło w roku 2000, a datą złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Wobec powyższego w świetle ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest osobą rezygnującą z zatrudnienia i niepodejmowania tegoż zatrudnienia w związku z koniecznością zapewnienia opieki niepełnosprawnej matce.
Skarżąca I. D. nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i złożyła odwołanie, w którego uzasadnieniu wywodziła, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje temu, kto sprawuje opiekę i nie pozostaje w zatrudnieniu. Zgodnie z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych posiadanie gospodarstwa rolnego ani praca w nim nie jest zatrudnieniem, ani inną pracą zarobkową. Taką też interpretację można znaleźć na stronie internetowej Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Skarżąca nie wnioskowała o świadczenia w formie składek społecznych i zdrowotnych, gdyż w oparciu o ustawowe uregulowania jako rolnik musi płacić składki KRUS, co czyni od 10 lat opiekując się jednocześnie matką.
Skarżąca podała, że prac rolnych nie koliduje z opieką nad chorą od wielu lat matką, która dopiero teraz wnioskowała o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. To, że skarżąca jest rolnikiem, jest faktem znanym organowi wydającemu decyzję i nie wymaga innego dowodu (art. 77 k.p.a.). Krótki termin wydania decyzji (2 dni po złożeniu wniosku) mógł spowodować niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego, co tym bardziej przemawia za uchyleniem krzywdzącej decyzji.
Organ wydający sporną decyzję przed jej wydaniem nie skorzystał z zapisów art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a.
Skarżąca odwołała się również do konstytucyjnej zasady równości i zasad państwa prawnego wyrażonych w art. 2 i art. 32 Konstytucji RP.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wywodził, że za osobę, która zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej osobistej opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny należy w istniejącym stanie prawnym uznać osobę, która będąc zatrudniona zrzekła się zatrudnienia w celu sprawowania opieki. Wykładnia logiczna postanowień art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych skłania do zajęcia stanowiska, iż rezygnacja z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nie może budzić wątpliwości. Musi to być stan trwały, czyli osoba taka musi zrezygnować definitywnie zarówno z aktualnego zatrudnienia, jak i nie podejmować tego zatrudnienia w przyszłości.
Organ orzekając o przyznaniu wnioskowanego przez stronę świadczenia musi mieć pewność, iż wnioskodawca spełnia wskazane wyżej przesłanki. Z załączonych do akt sprawy zaświadczeń Powiatowego Urzędu Pracy w M. z dnia [...] r. wynika, że I. D. nie figuruje w rejestrze osób bezrobotnych, a z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział w B. Placówka Terenowa w I. z dnia 25 listopada 2010 r. wynika, że wnioskodawczyni podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu rolników w okresie od 1 lutego 2000 r. nadal z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik.
Stosownie do treści art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Ustawodawca nie wymienia pracy w rolnictwie jako zatrudnienia.
W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, iż I. D. nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia i niepodejmowania tegoż zatrudnienia w związku z koniecznością zapewnienia opieki niepełnosprawnej matce. W związku z czym organ pierwszej instancji nie miał podstaw prawnych by przyznać wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne.
Skarżąca wniosła od powyższego rozstrzygnięcia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca wywodziła, że niezgodnie z brzmieniem ustawowym jest cytowanie na stronie 2 wiersz 15 od dołu w decyzji organu odwoławczego zapisów art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdzie ustawodawca wskazuje: "Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", a organ w uzasadnieniu podaje "i", co w jej przypadku ma znaczenia z uwagi na podtrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji I instancji.
Istotnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia jest nieścisła interpretacja art. 17 ust. 1 przez organ odwoławczy, gdyż ustawodawca nie określa czasokresu, od ustania zatrudnienia ani też nie wiąże tych warunków ze sobą. Uzyskanie przez matkę skarżącej w dniu 27 października 2010 r. orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności spowodowało spełnienie ustawowych przesłanek upoważniających do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
W dalszej treści ustawowego zapisu, tj. art. 17 ust. 5 ustawodawca wskazał przesłanki, według których świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Brak w tym katalogu zapisów odmawiających skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Nietrafna i rozszerzająca zatem jest interpretacja organów cytowanych wyżej zapisów ustawowych, co jest dowodem, iż przekroczone zostały zasady swobodnej oceny faktów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, iż organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę, co wynika z art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem może być również uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącej SKO orzekające w tej sprawie nie przeprowadziło analizy dowodów i faktów na gruncie obowiązującego w tej materii prawa.
Zarzut dowolności narusza art. 77 § 1 k.p.a., a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunek wydania decyzji o przekonywującej treści (art. 7 k.p.a.).
Skarżąca uważa, że spełnione zostały przez nią ustawowe przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego:
- nie posiada emerytury ani renty,
- jest rolnikiem i wykonywanie prac rolniczych nie koliduje z opieką nad niepełnosprawną matką,
- nie podejmuje zatrudnienia w rozumieniu art. 3 ust. 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych z uwagi na konieczność sprawowania bezpośredniej osobistej opieki nad ciężko chorą matką,
- matka wymaga opieki, od lat choruje na zwyrodnienie stawów,
- matka od 12 lat jest wdową,
matka od 27 października 2010 r. posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Skarżąca pragnie wywiązywać się ze swych obowiązków zarówno prawnych, jak i moralnych wobec chorej matki, co wymaga nie podejmowania zatrudnienia i w związku z tym powinna otrzymać od Państwa odpowiednie wsparcie.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Ponadto organ dodał, że osoba uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego, którą może być rodzic lub inna osoba zobowiązana do alimentacji albo opiekun faktyczny, powinna pozostawać osobą rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i nie podejmującą tego zatrudnienia właśnie z uwagi na konieczność sprawowania opieki, która z założenia jest opieką stałą lub długotrwałą.
Osoba sprawująca długotrwałą opiekę lub niosąca długotrwałą pomoc osobie niepełnosprawnej już przez tę niepełnosprawność jest w życiowej sytuacji zmuszającej do rezygnacji z pracy zarobkowej, pomimo istniejących na rynku pracy miejsc pracy i zdolności oraz gotowości do podjęcia zatrudnienia.
W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia, by opiekować się niepełnosprawną matką. Skarżąca udokumentowała staż pracy wynoszący około 26 lat, a ostatnie zatrudnienie ustało z dniem 31 stycznia 2000 r. i od tego czasu nigdzie nie pracowała. Od 21 lutego 2000 r. jest rolnikiem.
Reasumując, w aktualnym stanie prawnym, powstałym na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt P 27/07, stwierdzającego niezgodność art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, okoliczność, iż skarżący sprawuje opiekę nad rodzicem, a nie własnym dzieckiem, nie stanowi podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o ile zostaną spełnione przesłanki określone cytowaną ustawą o świadczeniach rodzinnych.
Z uzasadnienia zawartego w treści skargi wynika, że skarżąca jest rolnikiem i wykonywanie prac rolniczych nie koliduje z opieką nad niepełnosprawną matką. Zatem skarżąca nie posiada uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt pracy w gospodarstwie rolnym, stąd nie występuje przesłanka rezygnacji z pracy. Zgodnie z definicją zawartą w treści art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Istotne dla rozpatrywanej sprawy jest podkreślenie, że praca w gospodarstwie rolnym nie jest ani zatrudnieniem, ani inną pracą zarobkową w rozumieniu obowiązujących przepisów.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, iż zasadniczym celem świadczenia pielęgnacyjnego jest kompensacja strat materialnych; świadczenie pielęgnacyjne przysługuje bowiem wskutek rezygnacji z zatrudnienia (porzucenia zamiaru zatrudnienia lub rozwiązania dotychczasowego zatrudnienia), co nie ma miejsca w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu zostały naruszone przepisy prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Należy zauważyć, że poza sporem pozostaje ustawowa podstawa materialnoprawna przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego, którym jest ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), a w szczególności przepis art. 17 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje m.in. osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Stan faktyczny sprawy jest w zasadzie niesporny. O przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego stara się właścicielka gospodarstwa rolnego, pracująca w tym gospodarstwie i podlegająca obowiązkowemu ubezpieczeniu w KRUS. Skarżąca opiekuje się matką, której niepełnosprawność stwierdzono od dnia 27 października 2010 r. W kontekście przytoczonego wyżej art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie o świadczenie pielęgnacyjne ubiega się córka, na której wobec matki zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny oraz że matka jest osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności w rozumieniu cyt. przepisu. Poza sporem jest także to, że właściciel gospodarstwa rolnego podlega z mocy prawa obowiązkowemu ubezpieczeniu w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
Istotne rozbieżności w stanowisku stron polegają na tym, że według skarżącej – nie może ona podjąć zatrudnienia w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych z uwagi na wymagający jej opieki stan niepełnosprawności matki, a według organów administracyjnych fakt niepodejmowania przez skarżącą pracy od 2000 r. oraz praca w gospodarstwie rolnym powodują, że należy uznać ją za osobę nieuprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Istotne w niniejszej sprawie jest m.in. ustalenie, czy właściciel gospodarstwa rolnego, prowadzący to gospodarstwo i pracujący w nim jest czy nie jest tylko z powodu tej okoliczności osobą uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem Sądu okoliczność, że starający się o świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest właścicielem gospodarstwa rolnego podlegającym obowiązkowemu ubezpieczeniu rolników w KRUS i prowadzi to gospodarstwo, nie pozbawia samo przez się uprawnienia do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli tylko spełnione będą pozostałe przesłanki określone przepisem art. 17 ustawy.
Powyższy wniosek należy wyprowadzić z treści art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym:
"Świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli:
1) osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego;
2) osoba wymagająca opieki:
a) pozostaje w związku małżeńskim,
b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej z dzieckiem, o której mowa w ust. 2c, albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej;
3) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko;
4) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub na inne dziecko w rodzinie;
5) na osobę wymagającą opieki członek rodziny jest uprawniony za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej".
Należy zwrócić uwagę, iż wśród przytoczonych wyżej przesłanek ustawowych przesądzających o braku uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego nie wymienia się rolnika podlegającego obowiązkowemu ubezpieczeniu z racji prowadzenia gospodarstwa rolnego. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, kiedy osoba posiadająca gospodarstwo rolne oprócz prowadzenia tegoż gospodarstwa zatrudnia się lub wykonuje inną pracę zarobkową. W przedmiotowej sprawie skarżąca podawała, że nie szukała nowego zatrudnienia od 2000 r. z powodu konieczności sprawowania opieki nad matką. Co prawda orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności matki datuje się od 2010 r., jednak nie wyklucza to tego, że od tej daty skarżąca nie szuka pracy właśnie z uwagi na sprawowanie opieki nad matką. Z uzasadnienia orzeczenia organu II instancji wynika, że organ ten powołuje się co prawda na treść art. 17 ust. 1 w części, w której mowa jest, że "świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje (...), jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia". Jednakże wszelkie wywody organu dotyczą jedynie sytuacji, kiedy dana osoba rezygnuje z zatrudnienia, natomiast brak jest jakichkolwiek rozważań dotyczących nie podejmowania zatrudnienia, w szczególności w kontekście tego, iż w niniejszej sprawie skarżąca pracowała do 2000 r., a od tej pory nie pracuje, jak podaje, z uwagi na konieczność opieki nad matką.
Podkreślić w tym miejscu należy, że przecież każda osoba bez pracy, nawet bez faktycznej rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, może deklarować gotowość do jej podjęcia, co jednak nie wyklucza prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyby osoba taka zwróciła się do organu z odpowiednim wnioskiem z uwagi na konieczność sprawowania opieki (...) (vide wyrok NSA z dnia 24 października 2008 r., I OSK 1758/07).
Stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, czego w niniejszej sprawie nie uczynił.
Nadto organ winien odnieść się do twierdzenia skarżącej dotyczącego tego, że wnosiła ona jedynie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, podczas gdy organ odmówił jej również świadczeń w postaci świadczeń na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, w kontekście tego że jest ona ubezpieczona w tym zakresie w KRUS.
Reasumując, dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego koniecznym jest: po pierwsze - sprawowanie rzeczywistej opieki nad osobą wymagającą stałej pielęgnacji, po drugie - niepodejmowanie z tego powodu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o których mowa w art. 3 pkt 22 ustawy (w szczególności organ winien wyjaśnić przyczyny, dla których skarżąca nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu cyt. przepisu). To te elementy winny stanowić przedmiot wyjaśnień, rozważań i ustaleń organów administracyjnych przy ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy..
W oparciu o powyższe Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem obowiązującego prawa, a przeto na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w wyroku z uwagi na naruszenie przez organ art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 i 5 ustawy oświadczeniach rodzinnych.
Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło