II SA/Sz 1045/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-12-15
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zezwolenie na lokalizację obiektu niezwiązanego z potrzebami ruchu drogowego w pasie drogowym może zostać wydane w szczególnie uzasadnionym przypadku, a jeśli tak, to jakie przesłanki muszą zostać spełnione?Ratio decidendi
Zasadą jest zakaz lokalizowania w pasie drogowym obiektów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub ruchu drogowego. Wyjątek stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek", który wymaga indywidualnej oceny przez zarządcę drogi. Ciężar udowodnienia wystąpienia takiego przypadku spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku braku wykazania takich okoliczności lub gdy lokalizacja obiektu zagraża bezpieczeństwu ruchu, zezwolenie nie może zostać wydane.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. H.L. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą zezwolenia na umieszczenie nośnika reklamowego "A0" na słupie oświetlenia ulicznego w pasie drogowym drogi powiatowej. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania i brak indywidualnej oceny wniosku. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, a skarżący nie wykazał szczególnie uzasadnionego przypadku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zgody na lokalizację obiektu w pasie drogowym oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [..] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 39 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 marca
1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) w wyniku rozpoznania odwołania A. H.L. A. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. nie wyrażającej zgody A. H.L. A. prowadzącemu działalność "A0" na umieszczenie obiektu niezwiązanego z potrzebami ruchu drogowego w pasie drogowym drogi powiatowej Al. [...] w [...] , działka nr [...] , obręb [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Opisane rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
A. H.L. A. wniósł o wydanie zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację obiektu niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, tj. nośnika reklamowego w formacie "A0"umieszczonego na słupie oświetlenia ulicznego w pasie drogowym drogi powiatowej Al. [...]
w [...] , działka nr [...] , obręb [...] .
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta [...] nie wyraził zgody na umieszczenie wnioskowanego nośnika reklamy.
Powołując się na przepis art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych organ podał, że zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego a w szczególności zabrania się lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Wyjątek stanowi zapis ust. 3 cyt. przepisu, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym urządzeń lub obiektów niezwiązanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi.
Z przywołanych przepisów wynika jednoznacznie, iż ustawodawca w celu ochrony pasa drogowego przeznaczonego do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych wprowadził zakaz lokalizowania w nim ww. urządzeń i obiektów. Warunkiem odstępstwa od tego zakazu jest wystąpienie w konkretnej sprawie szczególnie uzasadnionego przypadku. Udzielenie zatem zezwolenia winno mieć charakter wyjątkowy. O tym co może znajdować się w pasie drogowym, decyduje zarządca drogi, który przy wydawaniu zezwoleń musi jednak kierować się przede wszystkim obowiązującymi przepisami oraz wykonywaniem nałożonych na niego obowiązków, do których między innymi zalicza się bezpieczeństwo ruchu i pieszych, a także utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich oraz urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą.
Po dokładnej analizie dokumentów załączonych do wniosku, m.in. mapki sytuacyjno -wysokościowej w skali 1:500, jak również po przeprowadzeniu oględzin ustalono, że na rozpatrywanym odcinku al. [...] jest drogą o przekroju dwujezdniowym ze środkowym pasem dzielącym (z torowiskiem), a pasy dzielące tworzy się w obrębie dróg klasy GP, A, S, G pełniących istotną rolę w układzie komunikacyjnym. Z uwagi na duże natężenie ruchu i dopuszczalne prędkości dla poszczególnych klas ich zadaniem jest segregacja ruchu w przeciwnych kierunkach,
w celu eliminacji potencjalnych zagrożeń oraz minimalizowania ich konsekwencji.
Pas dzielący jest elementem budowanym w celu poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W związku z powyższym funkcjonowanie w ciągu al. [...] pasa dzielącego potwierdza, iż omawiana ulica charakteryzuje się dużym natężeniem ruchu, a także należy do kluczowych odcinków w układzie komunikacyjnym miasta. Ponadto ustalono, że reklama umieszczona byłaby na słupie oświetlenia ulicznego usytuowanym w rejonie skrzyżowania wraz z sygnalizacją świetlną (skrzyżowanie
z ul. [...] ). Usytuowanie reklamy na odcinku drogi, na którym krzyżują się kierunki ruchu, tzn. bezpośrednio w obszarze skrzyżowania jest szczególnie niebezpieczne biorąc pod uwagę kwestie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zgodnie
z przepisami Kodeksu ruchu drogowego kierujący pojazdem zobowiązany jest do zachowania szczególnej ostrożności w sytuacji zmiany kierunku jazdy lub pasa ruchu (art. 22 ust. 1), zbliżania się do skrzyżowania (art. 25 ust 1) oraz zbliżania się do przejścia dla pieszych (art. 26 ust. 1), co ma miejsce w przedmiotowym rejonie. Warto również zauważyć, że na odcinku, na którym wnioskodawca planuje umieścić reklamę funkcjonują znaki poziome P-8 "Strzałki", które stosuje się w celu lepszego zorientowania kierujących pojazdami o zasadach korzystania z pasów ruchu, na których się znajdują, a przez to usprawnienia ruchu i podniesienia jego bezpieczeństwa.
Usytuowanie w tym rejonie nośników reklamowych, zdaniem zarządcy drogi, może doprowadzić do odwrócenia uwagi kierowcy oraz wpłynie negatywnie na czytelność organizacji ruchu, zwiększając prawdopodobieństwo niezauważenia przez kierowcę znaku drogowego lub sygnału świetlnego wysyłanego przez sygnalizator.
Dalej organ podał, że na terenie miasta [...] a funkcjonuje duża ilość reklam w pasie drogowym, a także z uwagi na coraz większą liczbę wpływających do tutejszego zarządu wniosków dotyczących lokalizacji reklam, zarządca drogi zgodnie
z nałożonymi na niego obowiązkami, do których zalicza się między innymi panowanie nad zjawiskiem nadmiernego nagromadzenia reklam w pasach drogowych, prowadzi politykę polegającą na ograniczaniu ilości reklam na terenie miasta, a w szczególności reklam w miejscach, które jednoznacznie sugerują, iż jest to reklama skierowana wyłącznie do kierujących pojazdami, tj. reklam umieszczonych na słupach oświetlenia ulicznego czy też słupach trakcyjnych.
Istota reklamy polega na rozpowszechnianiu informacji o konkretnych wyrobach
i usługach, a jej funkcja - na oddziaływaniu na potencjalnych nabywców wyrobów i usług. Aby spełnić te cele wyróżnia się ona zamocowaniem, wyglądem, powierzchnią, kolorystyką itp. Przyciągając uwagę uczestników ruchu drogowego, ma w konsekwencji wpływ na ich bezpieczeństwo. Zjawisko chwilowego zatrzymania wzroku przez kierującego pojazdem w jednym punkcie (np. na reklamie) niewątpliwie powoduje dekoncentrację kierowcy, natomiast podzielność uwagi kierujących pojazdami oraz ich doświadczenie w prowadzeniu jest bardzo różna. Z tych względów zarządca drogi jest obowiązany tak skonfigurować drogę i pas drogowy, w tym obiekty znajdujące się
w nim, by kierowcy nie byli zbyt angażowani elementami niesłużącymi do obsługi ruchu drogowego. W związku z powyższym nie budzi wątpliwości fakt, iż usytuowanie na krótkim odcinku drogi kilkudziesięciu nośników reklamowych w dużym mieście o dużym natężeniu ruchu drogowego, wpłynie negatywnie na koncentrację kierowców oraz czytelność organizacji ruchu, a w konsekwencji jej egzekwowanie, wprowadzając tym samym chaos na drogach.
Nie zgadzając się z opisanym rozstrzygnięciem A. H.L. A. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W ocenie odwołującego się organ I instancji naruszył w przedmiotowym postępowaniu szereg przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia. Zarzuty te dotyczą m.in. czasu rozpoznania niniejszej sprawy, nieinformowania stron o przewidywanym terminie jej zakończenia. Nadto organ I instancji w znacznej mierze poprzestał na materiale dowodowym przedstawionym przez stronę. Organ uchybił również obowiązkom wynikającym z art. 77 § 1K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a., trudno bowiem uznać za spełnienie powyższego obowiązku, suche przytoczenie przez organ I instancji opinii Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska oraz Komendy Miejskiej Policji w [...] .
Dodatkowo organ I instancji dokonał przywołania powyższych opinii bez przeniesienia wytycznych tych instytucji na konkretne miejsce, w którym ma być umiejscowiona reklama. Z opinii tych natomiast jednoznacznie wynika, że każdy wniosek o udzielenie zgody na umieszczenie nośnika reklamowego należy rozpatrywać indywidualnie. W kontekście rozpoznawanej sprawy zdaniem strony postępowanie organu było generalne, pomijające w ogóle ocenę wpływu nośnika reklamowego umieszczonego w danym miejscu, na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Poza przywołaniem potrzeby zabezpieczenia ruchu drogowego organ nie zbadał funkcji, otoczenia, dopuszczalnej prędkości, widoczności, natężenia ruchu, lokalizacji znaków i wielu innych czynników w konkretnym miejscu. Poza sferą zainteresowania organu pozostała także treść, rodzaj, kolorystyka nośników reklamowych oraz zbadanie, czy zamieszczenie konkretnej reklamy w danym miejscu przy uwzględnieniu powyższych czynników w jakikolwiek sposób wpłynie na bezpieczeństwo ruchu drogowego.
Dodatkowo odwołujący się podniósł, iż rozstrzygnięcie organu I instancji winno wynikać z badania wyżej wymienionych czynników i obiektywnej oceny, mając
w szczególności na uwadze fakt, że żadna inna instytucja nie jest przeciwna zamieszczeniu wnioskowanego nośnika reklamowego. W tej sytuacji organ winien przeprowadzić obiektywny dowód z opinii specjalisty od ruchu drogowego, który oceniłby rzeczywisty wpływ nośnika reklamowego na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.
Możliwe jest, zdaniem odwołującego się, umieszczenie nośników reklamowych np. pomiędzy skrzyżowaniami dając wytyczne organowi I instancji, iż przy każdej sprawie winien rozstrzygać indywidualnie. A. H.L. A. zmodyfikował swój wniosek w odwołaniu w ten sposób, że wniósł o udzielenie zgody na umiejscowienie nośnika na wysokości 3,5 m.
Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium stwierdziło,
że istotnie organ I instancji dopuścił się przewlekłości postępowania, jednakże należy mieć na uwadze, że w tym czasie skarżący zainicjował ok. [...] postępowań administracyjnych, składając w jednym czasie taką ilość wniosków.
Ustosunkowywując się do zarzutu prowadzenia postępowania i przywołania opinii Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Urzędu Miasta [...]
i Komendanta Miejskiego Policji w [...] w sposób generalny, Kolegium podniosło, że organ I instancji każdą sprawę rozpatrywał indywidualnie, mając na uwadze przede wszystkim bezpieczeństwo ruchu oraz fakt, iż lokalizacja w pasie drogowym obiektów niezwiązanych z gospodarką drogą ma charakter wyjątkowy i tymczasowy.
Dodatkowo Kolegium stwierdziło, że należy mieć na uwadze specyfikę postępowania w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, w którym
z wnioskiem o wydanie zezwolenia do zarządcy drogi zwraca się podmiot mający zamiar dokonania zajęcia. Odwołujący się złożył ponad [...] takich wniosków, zatem trudno wnioskować aby jego celem nie było uzyskanie takiej ilości zezwoleń na lokalizację, skoro tyle postępowań zostało przez niego zainicjowanych. Przy czym mając na uwadze, że przedmiotem działalności strony jest pośrednictwo w sprzedaży miejsca na cele reklamowe, na pewno mu zależy aby mieć ich jak najwięcej. Nie powinno budzić wątpliwości, że usytuowanie kilkunastu bądź kilkudziesięciu nośników reklamowych w dużym mieście, o dużym natężeniu ruchu drogowego, na krótkim odcinku drogi, wpłynie negatywnie na koncentrację uczestników ruchu drogowego oraz czytelność organizacji ruchu, wprowadzając chaos na drogach.
W przepisie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych ustawodawca wprowadził generalny zakaz dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego, w tym lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.
Co do zasady umieszczanie w pasie drogowym obiektów jest niedopuszczalne. Przepis ten nie wskazuje w jakich szczególnie uzasadnionych przypadkach może nastąpić odstąpienie tej zasady. Niewątpliwie jednak ocena tych przypadków należy do zarządcy drogi, bowiem jest on odpowiedzialny zarówno za ochronę drogi jak i bezpieczeństwo ruchu drogowego. To zarządca drogi decyduje o wydaniu zezwolenia na umieszczenie określonych obiektów w pasie drogowym. Może przy tym zasięgać opinii innych organów, lecz nie jest nimi związany i nie stanowią one dla niego wytycznych. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" pozwalający na wydanie zezwolenia. Postępowanie wyjaśniające w tym zakresie winno być prowadzone z uwzględnieniem zasad zawartych w art. 7 i 77 § 1 K.p.a.
W toku prowadzonego postępowania A. H.L. A. nie wykazał szczególnych okoliczności uzasadniających udzielenie mu zezwolenia. Wymiary takiej reklamy to 841mm x 1189mm, a minimalna wysokość umieszczenia to 2,5m bądź jak skorygował skarżący w odwołaniu 3,5 m. Kolegium nie ma wątpliwości, iż rozmiar i umieszczenie wnioskowanej reklamy na słupie oświetleniowym będzie stwarzać zagrożenie w ruchu drogowym, odwracając uwagę kierujących od okoliczności związanych bezpośrednio z ruchem drogowym. Zarządca drogi powinien realizować określoną politykę, co do umieszczania reklam w pasie drogowym. Może ograniczyć ich liczbę jak też zmienić swoją dotychczasową politykę co do zagospodarowania pasa drogowego i nie ocenia możliwości lokalizacji reklamy przez pryzmat usytuowania innych reklam, na podstawie udzielonych wcześniej zezwoleń. Organ I instancji wyjaśnił, iż ze z uwagi na dużą ilość reklam funkcjonujących już w pasie drogowym i coraz większa liczbę wniosków w tym zakresie, realizując nałożone obowiązki, prowadzi politykę ograniczania ilości reklam na terenie miasta, zwłaszcza reklam umieszczanych na słupach oświetlenia ulicznego.
Błędne jest również twierdzenie odwołującego się, że podstawą prawną rozstrzygnięcia powinien być art. 39 ust. 3 w związku z art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy
o drogach publicznych. Zajęcie pasa drogowego pod niedozwolony – co do zasady – obiekt, także reklamę wymaga bowiem uzyskania dwóch związanych ze sobą rozstrzygnięć: decyzji na lokalizację (art. 39 ust. 3 udp) oraz decyzji na zajęcie pasa drogowego (art. 40 ust. 1 i 2 udp). Decyzje te nie są tożsame, jednak decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego wydana na podstawie art. 40 ust. 1 i 2 udp wynika niejako z uprzedniej decyzji zezwalającej na lokalizację i jest zależna od istnienia przesłanek niezbędnych do jej wydania określonych w art. 39 ust. 3 udp jako "szczególnie uzasadnione przypadki" Decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego może być wydana na różne okresy, jednak każdorazowo, przed upływem terminu, na który zostało wydane zezwolenie, podmiot zainteresowany dalszym bytem obiektu w pasie drogowym zmuszony jest do uzyskania kolejnego zezwolenia i organ każdorazowo bada, czy w dalszym ciągu istnieją przesłanki dla możliwości dalszego trwania obiektu w danym miejscu pasa drogowego.
Kolegium podkreśliło nadto, że [...] , na której wnioskodawca planował umieścić reklamę jest drogą wojewódzką, dwujezdniową, ze środkowym pasem dzielącym z torowiskiem tramwajowym. Ulica ta pełni ważną rolę w układzie drogowym miasta, a także charakteryzuje się dużym natężeniem ruchu kołowego. Nośnik reklamowy umieszczony byłby w rejonie skrzyżowania z sygnalizacją świetlną i funkcjonowania znaków poziomych co wpłynie negatywnie na czytelność organizacji ruchu oraz wymusza na uczestnikach ruchu drogowego zachowanie szczególnej ostrożności. Organ wyjaśnił, że słupy oświetlenia ulicznego stanowią nieodzowny element infrastruktury technicznej drogi, wykorzystywane często są jako alternatywa dla konstrukcji wsporczych przy lokalizowaniu pionowych znaków drogowych, w związku z czym tworzą swoistą rezerwę dla ich umieszczania. Tym samym każde dodatkowe elementy w postaci trwałych nośników reklamowych prowadzą do ograniczenia ilości miejsc dla potencjalnych znaków drogowych wprowadzając chaos oraz nieczytelność organizacji ruchu.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skardze A. H.L. A. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. w całości.
Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i argumenty zawarte
w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie znajdując podstaw do zmiany wydanej decyzji, podtrzymało wydane rozstrzygnięcie w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia [...] r. A. H.L. A. zarzucił naruszenie art. 10 § 1 K.p.a., w szczególności przez sposób gromadzenia przez organy materiału dowodowego w sprawie oraz uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów. Ponadto dla organu I instancji wydanie decyzji nie oznaczało zakończenia postępowania dowodowego w sprawie. Świadczy o tym pismo z prośbą do Prezesa Sądu Okręgowego w [...] o przesłanie listy biegłych z zakresu techniki samochodowej oraz opinia sporządzona przez mgr inż. D. K. z dnia
[...] r. o treści, której skarżący dowiedział się po zapoznaniu z aktami postępowania sądowego.
Odnośnie samej treści przytoczonej opinii w ocenie skarżącego, nie udziela
na odpowiedzi na pytanie, czy umieszczenie nośnika reklamowego w konkretnej lokalizacji w jakkolwiek sposób wpłynie na uczestników ruchu drogowego.
W świetle powyższego skarżący był zmuszony zlecić wykonanie opinii w celu określenia wpływu nośnika reklamowego zamieszczonego na słupie oświetleniowym na . [...] na ruch kołowy. Równocześnie wniósł o przeprowadzenie dowodu z ww. kontropinii M. M..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl przepisu art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
(art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 135, poz. 1269 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Organy orzekające w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny i prawny,
w zgodzie z przepisami procedury administracyjnej.
W ocenie Sądu, prawidłowe jest stwierdzenie organu odwoławczego, że udzielenie zezwolenia na lokalizację reklamy, jest wyjątkiem od reguły zakazu sytuowania w pasie drogowym obiektów i urządzeń niezwiązanych z drogą. Jak stanowi art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r., Nr 19, poz. 115 ze zm.) – dalej "udp", pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane
i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.
Konsekwencją takiego zdefiniowania pasa drogowego jest przyjęcie w art. 39
ust. 1 udp zasady – zakazu dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować uiszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zgodnie z tym przepisem zabrania się w szczególności lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczenia urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.
Powyższa norma, poza tym, że dookreśla sam zakaz, służyć ma realizacji obowiązku zarządcy drogi sprawowania jej ochrony. Zgodnie z art. 4 pkt 21 udp, ochrona ta realizuje się w działaniach zarządcy drogi mających na celu niedopuszczenie do przedwczesnego zniszczenia drogi, obniżenia jej klasy, ograniczenia funkcji, niewłaściwego użytkowania oraz pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu.
Ustawodawca dopuścił jednak, na zasadzie wyjątku, możliwość lokalizacji w pasie drogowym obiektów budowlanych, urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami drogi lub potrzebami ruchu drogowego – jak określił w art. 39 ust. 3 udp. "w szczególnie uzasadnionych przypadkach i wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi w wydanym w drodze decyzji administracyjnej".
Decyzja ta, poza określeniem rodzaju inwestycji, sposobu, miejsca i warunków jej umieszczenia w pasie drogowym, zobowiązywać ma inwestora do m.in. uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w nim obiektu lub urządzenia.
Obowiązek uzyskania zezwolenia na lokalizację w pasie drogowym obiektów niezwiązanych z drogą łączy się z obowiązkiem uzyskania kolejnego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na podstawie art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3 udp.
Z powyższych uregulowań wynika zatem, że zasadą jest odmowa zgody na umieszczenie w pasie drogowym przedmiotów niezwiązanych z drogą, zaś zgoda na ich umieszczenie jest wyjątkiem od tej zasady. Wyrażenie zgody jest decyzją uznaniową i jest uwarunkowane ustaleniem przez zarządcę drogi, że z jednej strony umieszczenie w pasie drogowym przedmiotów niezwiązanych z drogą (w niniejszej sprawie reklamy) nie zagrozi bezpieczeństwu ruchu, zaś z drugiej strony, że jest ono szczególnie uzasadnione (por. wyrok. NSA z dnia 13 stycznia 2010r., II GSK 293/09).
W rozpoznawanej sprawie nośnik reklamowy w formacie "A0" miał być umieszczony na słupie oświetleniowym znajdującym się na Al. [...]
w [...] ie. Organy ustaliły, a skarżący tych ustaleń nie kwestionuje, że. [...] pełni ważną rolę w układzie drogowym miasta. Nośnik reklamowy byłby umieszczony w rejonie skrzyżowania z sygnalizacją świetlną i funkcjonowania znaków drogowych poziomych, co ma negatywny wpływ na czytelność organizacji ruchu. Skrzyżowanie wymusza na uczestnikach ruchu drogowego obowiązek zachowania szczególnej ostrożności.
W świetle powyższych okoliczności faktycznych, w ocenie Sądu, skarżący nie przedstawił takich racji, które z jednej strony przemawiałyby za tym, że uznać należałoby, iż wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek za udzieleniem zezwolenia, a z drugiej strony pozwoliłyby na przyjęcie, że dokonana przez organy orzekające ocena tych okoliczności z punktu widzenia przesłanek warunkujących udzielenie zezwolenia na lokalizację reklamy w pasie drogowym razi dowolnością, a zatem, że wykracza poza granice uznania administracyjnego.
Należy wyjaśnić, że wbrew przekonaniu skarżącego ciężar udowodnienia wystąpienia szczególnych okoliczności przemawiających za udzieleniem zgody na lokalizację reklamy w pasie drogowym ciąży na tym, kto o takie zezwolenie ubiega się, a więc ciąży na wnioskodawcy a nie na organie, skoro zasadą jest ustawowy zakaz lokalizowania w pasie drogowym obiektów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.
W kwestii tej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny między innymi
w wyrokach: z dnia 23.11.2010r., sygn. akt II GSK 994/09, z dnia 20.11.2008r.,
sygn. akt II GSK 499/08, z dnia 03.12.2008r. sygn. akt II GSK 542/08, które skład orzekający w niniejszej sprawie w całej rozciągłości podziela.
W tym stanie sprawy, Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa materialnego.
Odnosząc się do naruszenia zarzutów przepisów postępowania mieć należy na względzie, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. zarzut naruszenia przepisów postępowania jest skuteczny tylko wówczas, gdy naruszenie takie wystąpi i gdy jednocześnie ma ono istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie, tak rozumianego naruszenia prawa procesowego Sąd się nie dopatrzył. Po pierwsze, lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji dowodzi, że organ odwoławczy nie naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wbrew bowiem zarzutowi skargi w uzasadnieniu tym znajdują się zarówno ustalenia faktyczne dokonane przez organ, jak i ich ocena prawna. Okoliczność, że organ odwoławczy dokonał tych ustaleń i ocen w sposób zbieżny z ustaleniami i oceną organu I instancji nie narusza zasady wyrażonej w art. 15 K.p.a., jak również nie narusza art. 107 § 3 K.p.a. i art.138 §1 pkt 1 K.p.a. Wskazać też trzeba, że z zasady indywidualnego rozstrzygania spraw przez organy administracji publicznej płynie dyrektywa, obligująca organy do indywidualnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia każdej sprawy, nawet w przypadku tożsamości wniosku i tożsamości przedmiotu rozstrzygnięcia z punktu widzenia prawa materialnego.
Z dyrektywy tej wynika też jednocześnie, że nieskuteczne jest powoływanie się na rozstrzygnięcie w innej sprawie, w sytuacji braku zbieżności stanów faktycznych.
W ocenie Sądu, pozbawione są zatem siły przekonywania argumenty skarżącego, że "w analogicznej sprawie WSA w [...] wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2011r. – sygn. akt SA/Sz 515/11 uchylił zaskarżoną decyzję". Wbrew tym twierdzeniom, sprawa rozpatrzona wyrokiem WSA w [...] z dnia [...] r., dotyczyła innego stanu faktycznego, ponieważ organy rozpatrywały wniosek o lokalizację reklamy w pasie drogowym al. [..] w [...] , a nie w obrębie skrzyżowania. [...] z ul. [...] .
Nie można zatem mówić o tożsamości stanu faktycznego i powieleniu w obecnie rozpatrywanej sprawie naruszeń prawa, które legły u podstaw wyroku WSA
w [...] z dnia [...] .
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organ I instancji art. 10 § 1 K.p.a., zauważyć należy, że uchybienie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, skoro pismem z dnia[..] . zawiadomienia w trybie powołanego przepisu dokonał organ odwoławczy.
W ocenie Sądu, wydanie decyzji zgodnej z prawem w sprawie wniosku
o lokalizację reklamy bezpośrednio przed skrzyżowaniem, nie wymaga wiadomości specjalnych a w szczególności posiłkowania się opinią biegłego, ponieważ rozpatrywanie tego rodzaju wniosku wymaga jedynie prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego w odniesieniu do ustalonego prawidłowo stanu faktycznego.
Z tego powodu chybiony jest zarzut skargi podnoszący naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie przez organy orzekające w sprawie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.
Sąd wprawdzie dopuścił na rozprawie dowód z opinii M. M., jednakże analiza treści tego dokumentu oraz przedstawione w nim racje pozostały bez wpływu na stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym wyroku.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło