I SA/Kr 2057/11

Sygn. akt I SA/Kr 2057/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 stycznia 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r., sprawy ze skargi "R" Sp. z o.o. w K., na postanowienie Ministra Finansów, z dnia 12 października 2011 r. Nr [...], w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych). Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2011r., znak[...], [...], wydanym na podstawie art. 14g § 1 i § 3 o.p.. Minister Finansów – Dyrektor Izby Skarbowej pozostawił bez rozpatrzenia wniosek R. Sp. z o.o. w K. z dnia 25 maja 2011r.o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o udzielenie interpretacji nie spełniał wymogów formalnych, o których mowa w art. 14b § 3 o.p. Organ wezwał wnioskodawcę o usunięcie tego braku w terminie 7 dni, poprzez wskazanie, czy: - wymienione we wniosku organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi są podmiotami prawa publicznego lub uznanymi za instytucje o charakterze kulturalnym lub wpisane do rejestru instytucji kultury; - podmioty te z tytułu udzielenia zezwolenia na korzystanie z praw autorskich osiągają w sposób systematyczny zyski z tej działalności i czy są one przeznaczane na kontynuację lub doskonalenie świadczonych usług; - usługi świadczone przez te podmioty na rzecz spółki są związane z filmami i nagraniami na wszelkich nośnikach. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca wskazał, że nie posiada informacji na drugie z zadanych pytań, gdyż dotyczy ono działalności organizacji zbiorowego zarządzania, które objęte jest tajemnicą handlową. Wobec tego Minister Finansów uznał, że skoro wnioskodawca nie uzupełnił wskazanych braków, nie jest możliwe wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. R. Sp. z o.o. w K. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia w całości. Zarzuciła naruszenie art. 169 § 1 o.p. przez nieprawidłowe ustalenie, że braki w złożonym wniosku nie zostały usunięte, co wpłynęło następnie na błędną wykładnię przepisów art. 14g § 1 w zw. z art. 14b § 3 o.p. poprzez przyjęcie, że strona we wniosku nie przedstawiła stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w sposób wyczerpujący. Strona skarżąca podniosła, że uzupełniła wniosek, wskazując, iż wymienione w nim organizacje zbiorowego zarządzania działają zgodnie z rozdziałem 12. ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Jej zdaniem nie zachodziła potrzeba uzupełnienia stanu faktycznego sprawy, a jedynie dokonania wykładni przepisów wskazanego rozdziału ustawy. Minister Finansów postanowieniem z dnia 12 października 2011r., znak[...], wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 o.p. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie własne. Organ przedstawił treść wniosku, pytanie zadane przez spółkę oraz poprzednio wydane rozstrzygnięcie. Oprócz dotychczasowych argumentów wskazał, że żądanie interpretacji przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w celu ustalenia statutu kontrahentów spółki jest niczym innym, jak chęcią przerzucenia na organ obowiązku ustalania stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Niedopuszczalna jest też weryfikacja informacji podanych przez wnioskodawcę we wniosku. Zdaniem Ministra, niezależnie od tego, czy kontrahenci spółki działają na podstawie wskazanej ustawy, konieczna byłaby informacja, czy osiągają oni zyski i w jaki sposób je pożytkują, a to z uwagi na art. 43 ust. 18 ustawy o podatku od towarów i usług. We wniesionej w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze R. Sp. z o.o. w K. domagała się uchylenia powyższego postanowienia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarzuciła naruszenie art. 169 § 1 o.p. przez nieprawidłowe ustalenie, że braki w złożonym wniosku nie zostały usunięte, co następnie wpłynęło na błędną wykładnię przepisów art. 14g § 1 w zw. z art. 14b § 3 o.p. poprzez przyjęcie, że strona we wniosku nie przedstawiła stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w sposób wyczerpujący, a zatem spowodowało pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. Strona skarżąca podniosła, że uzupełniła wniosek przez wskazanie konkretnych przepisów ustawy, regulującej zasady działania wszystkich organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi. Odesłanie do przepisów prawa jest zdaniem spółki najdokładniejszym, obiektywnym i wyczerpującym opisem stanu faktycznego i prawnego. Zdaniem spółki, wydanie interpretacji było możliwe po udzieleniu przez nią odpowiedzi na wezwanie. Nie ulega wątpliwości, że z przepisów rozdziału 12. ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wynika, iż organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi nie spełniają żadnej z przesłanek uznania je za jeden z trzech typów instytucji, wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, co uprawniałoby je do stosowania zwolnienia z podatku. Nadto strona skarżąca podniosła, że Minister Finansów wydał dla spółek z nią powiązanych – O. sp. z o.o. oraz M. sp. z o.o. interpretację prawa podatkowego na podstawie identycznych wniosków, nie wzywając do ich uzupełnienia. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. W odpowiedzi na zarzut wydania interpretacji indywidualnych w zbliżonych stanach faktycznych zaznaczył, że odnoszą się one do indywidualnych spraw w oparciu o indywidualnie przedstawiony przez zainteresowane podmioty stan faktyczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę, uchyla interpretację. Zarzuty podniesione w skardze okazały się zasadne. Minister Finansów wezwał R. sp. z o.o. do uzupełnienia braków wniosku, w sposób istotnie różniący się się od wezwań, skierowanych do innych podmiotów, które złożyły identycznej treści wnioski. Nadto wydał rozstrzygnięcie formalne, zamykające drogę do wydania interpretacji indywidualnej, podczas gdy w identycznych sytuacjach faktycznych i prawnych uznał wniosek za pozwalający na wydanie interpretacji. W ocenie Sądu takie działanie stanowiło naruszenie zasady budzenia zaufania do organów podatkowych, którą Minister winien był realizować. W niniejszej sprawie nieuzasadnione było też wydanie postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Wypada zgodzić się ze stanowiskiem organu podatkowego, że interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego ma ograniczoną moc wiążącą, bezpośredni skutek wywiera jedynie wobec podmiotu, który złożył wniosek o jej wydanie (art. 14k o.p.). Nie oznacza to jednak, że organ, wydający interpretacje indywidualne, może w sposób dowolny i nieuzasadniony traktować w odmienny sposób różne podmioty, znajdujące się w identycznej sytuacji prawnej i faktycznej. W przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej prawa podatkowego nie prowadzi się typowego postępowania administracyjnego. Czynności, poprzedzające wydanie interpretacji, regulowane są w pierwszej kolejności przepisami rozdziału 1a działu II. o.p. (art. 14b o.p. i nast.). Niemniej jednak ustawodawca nakazał w sprawach, dotyczących interpretacji indywidualnych stosować odpowiednio enumeratywnie wyliczone przepisy o postępowaniu jurysdykcyjnym przed organami podatkowymi. Na mocy odesłania, zawartego w art. 14h § 1 o.p., w sprawach tych odpowiednio stosuje się m. in. przepis art. 121 § 1 o.p., stosownie do którego postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Oznacza to między, że w sprawach interpretacji podatkowych działania organów winny być prowadzone w sposób rzetelny, bezstronny i nie cechujący się dowolnością, przypadkowością albo arbitralnością. W orzecznictwie wskazuje się, że naruszenie zasady budzenia zaufania ma miejsce w sytuacji przyjęcia przez Ministra Finansów odmiennego stanowiska, aniżeli w poprzednio wydanych w takim samym stanie faktycznym interpretacjach podatkowych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 września 2010r., sygn. akt I SA/Po 515/10, Lex Omega nr 749954). Uwagę tę można odnieść do całokształtu działań organu podatkowego, poprzedzających wydanie interpretacji, a zatem również do etapu formalnej kontroli wniosku. Zgodnie z art. 14b § 3 o.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Z art. 14g § 1 o.p. wynika, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 pozostawia się bez rozpatrzenia. Do skargi zostały dołączone dokumenty – uwierzytelnione kopie wniosków o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, złożone przez O. sp. z o.o. w K. oraz M. sp. z o.o. w K., wezwań do uzupełnienia wniosków oraz interpretacji indywidualnych. Dowodzą one, że treść wniosków tych podmiotów dotyczyła tego samego stanu faktycznego i prawnego. Wezwania o uzupełnienie braków wniosków, skierowane do tych podmiotów, zasadniczo różniły się od wezwania, z którym Minister Finansów zwrócił się do R. sp. z o.o. w K. Do strony skarżącej skierowano wezwanie o odpowiedź na pytanie, czy wymienione w jej wniosku organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi są podmiotami prawa publicznego lub innymi podmiotami uznanymi na podstawie odrębnych przepisów za instytucje o charakterze kulturalnym lub innymi podmiotami uznanymi na podstawie odrębnych przepisów za instytucje o charakterze kulturalnym lub wpisane do rejestru instytucji kultury, prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem tworzącym instytucje kultury, w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. W razie pozytywnej odpowiedzi, Minister oczekiwał także informacji, czy podmioty te z tytułu udzielenia zezwolenia na korzystanie z praw autorskich osiągają w sposób systematyczny zyski z tej działalności, a w przypadku ich osiągnięcia, czy są one przeznaczane w całości na kontynuacje lub doskonalenie usług. Wezwanie obejmowało też udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy usługi świadczone przez te organizacje na rzecz spółki w jakikolwiek sposób są związane z filmami i nagraniami na wszelkich nośnikach, jeżeli tak – wnioskodawca winien był też wskazać, czy dotyczy to wszystkich usług nabytych przez wnioskodawcę, czy też tylko niektórych z nich. W odpowiedzi spółka skarżąca wskazała, że nie posiada wystarczającej wiedzy, aby udzielić odpowiedzi na temat działalności organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, ale zaznaczyła też, że niezależnie od ewentualnego publicznoprawnego ich charakteru, systematyczności osiągania przez nie przychodów oraz przeznaczenia zysków, w celu legalnego prowadzenia działalności radiowej konieczne jest zawieranie umów licencyjnych, a organizacje te z nieznanych przyczyn zmieniły sposób rozliczeń, doliczając 23 % podatku od towarów i usług. R. sp. z o.o. wyjaśniła też, ze organizacje zbiorowego zarządzania działają zgodnie z rozdziałem 12. ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wskazała też, że usługi nie są związane z filmami. Taką odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków wniosku Minister Finansów uznał za niewystarczającą dla wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. W odniesieniu do wniosków O. sp. z o.o. w K. oraz M. sp. z o.o. w K., Minister Finansów wystosował wezwanie do uzupełnienia braków o zupełnie innej treści. Wymieniając z nazwy organizacje zarządzające prawami autorskimi, wezwał do udzielenia odpowiedzi, czy są one czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług, jeżeli tak, to z jakiego tytułu i od kiedy; na jakiej podstawie wykonują one czynności na rzecz wnioskodawcy (przy czym żądanie obejmowało podanie konkretnych przepisów wraz z nazwą aktu prawnego); czy działają jako podmioty pośredniczące w usługach; czy działają jako "zastępcy" na rzecz twórców, czy biorą udział w świadczeniu usług poprzez otrzymywanie ich i świadczenie na rzecz wnioskodawców; czy udzielają licencji, kto jest stroną i co jest przedmiotem umów licencji; kto zleca organizacjom pobór opłat i czy zakupy będą służyły wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych. Jak wynika z uzasadnień interpretacji, wydanych na wniosek O. sp. z o.o. i M. sp. z o.o., spółki te w odpowiedzi na część pytań wskazały, że nie posiadają dostatecznej wiedzy. Wskazały na przepisy, na podstawie których organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi wykonują swoje zadania, nadto przedstawiły treść umów licencyjnych. Takie wyjaśnienia organ podatkowy uznał za wystarczające i udzielił żądanych interpretacji. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów nie zaprzeczył tym okolicznościom, a jedynie wskazał, że interpretacje wydawane są na indywidualne wnioski i dotyczą konkretnych podmiotów, które takie wnioski składają. W niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 14 § 1 o.p. Minister Finansów potraktował stronę skarżącą w sposób ewidentnie odmienny, niż dwa powiązane z nią podmioty. W identycznym stanie faktycznym i prawnym do O. sp. z o.o. i M. sp. z o.o. zostały skierowane zupełnie inne wezwania o uzupełnienie braków formalnych wniosku. W odpowiedzi na wezwanie, podmioty te również nie udzieliły odpowiedzi na niektóre z pytań, zaś w odniesieniu do podstawy prawnej działania organizacji zarządzających – wskazały konkretne przepisy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Mimo to organ podatkowy uznał w tamtych przypadkach, że stan faktyczny, przedstawiony przez wnioskodawców, wystarcza do wydania interpretacji. Strona skarżąca z niewyjaśnionych powodów została potraktowana odmiennie. Skierowano do niej wezwanie o uzupełnienie braków wniosku o całkowicie innej treści, a następnie jej wniosek został pozostawiony bez rozpatrzenia. Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym nie jest rzeczą organu podatkowego uzupełnianie za podatnika przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, którego ma dotyczyć żądana interpretacja. Nie oznacza to jednak, że przy identycznym przedstawieniu stanu faktycznego we wnioskach wezwanie o jego uzupełnienie jest kierowane do różnych podmiotów w istotnie różniącej się formie, a nadto – że w niektórych sprawach zbliżona odpowiedź na wezwanie uznana zostaje za wystarczającą, zaś w innych – organ przyjmuje, że braki wniosku nie pozwalają na jego rozpatrzenie. Takie działanie Ministra Finansów nosi znamiona arbitralności i nie może zostać uznane za prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Naruszenie przepisu art. 121 § 1 w zw. z art. 14h § 1 o.p. miało zatem ewidentny wpływ na wynik sprawy, bezpośrednio powodując wydanie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia, które go poprzedzało. Postanowienia te zostały więc wydane z naruszeniem art. 14g § 1 o.p. Należało zatem oba rozstrzygnięcia wyeliminować z obrotu prawnego. Dodatkowo wypada stwierdzić, że niezależnie od zasady budzenia zaufania, z samej istoty interpretacji indywidualnych prawa podatkowego wynika konieczność dbania przez organy podatkowe o jednolitość wykładni przepisów. Co prawda taki cel nie został wyartykułowany w tak wyraźny sposób, jak w wypadku interpretacji ogólnych (art. 14a § 1 o.p.). Niemniej jednak z całokształtu przepisów rozdziału 1a działu II. o.p. wynika, że również w wypadku interpretacji indywidualnych wynika konieczność podejmowania działań w celu zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego. Wynika to chociażby z art. 14b § 6 o.p., przewidujący dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych uprawnienie do wydania rozporządzenia, upoważniającego podległe organy do wydawania interpretacji indywidualnych z wyraźnym zastrzeżeniem, że celem ma być zapewnienie jednolitości wydawanych interpretacji. Również art. 14e o.p. przewiduje możliwość zmiany z urzędu interpretacji indywidualnej w razie stwierdzenia jej nieprawidłowości. Również to zdaniem Sądu wskazuje, że organ wydający interpretację bądź podejmujący działania wyraźnie odmienne niż w innych, tożsamych co do stanu prawnego i faktycznego sprawach, nie może zasłaniać się argumentem, że każda interpretacja dotyczy indywidualnego wniosku, przedstawionego przez zainteresowany podmiot. Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie I. wyroku uchylił zaskarżoną interpretację, za podstawę przyjmując art. 146 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w punkcie II. wyroku na zasadzie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.