IV SA/Po 1145/11
WyrokWSA w Poznaniu2012-02-09
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Donata Starosta, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić uchylenia decyzji ostatecznej, jeśli od jej wydania upłynęło więcej niż pięć lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia, nawet jeśli została wydana z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Po upływie pięcioletniego terminu od doręczenia lub ogłoszenia decyzji, organ administracji publicznej traci uprawnienia do jej uchylenia w trybie wznowienia postępowania, nawet jeśli decyzja została wydana z naruszeniem prawa. W takiej sytuacji organ powinien jedynie stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa i wskazać okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę kolektorów sanitarnych i deszczowych, wydanego w 2001 r. Skarżący zarzucali, że podczas budowy doszło do uszkodzeń ich budynku i że powinni być stroną postępowania. Organy administracji dwukrotnie odmawiały wznowienia postępowania, a następnie umorzyły postępowanie. Po uchyleniu tych decyzji przez WSA, organy ponownie odmówiły uchylenia ostatecznej decyzji z 2001 r., powołując się na to, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.P.A. i ustawy Prawo budowlane.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P., określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądza od Wojewody na rzecz Skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. S., T. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. [...] czerwca 2011 r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody na rzecz Skarżącego T. S. kwotę 217 zł (dwieście siedemnaście złotych) a na rzecz Skarżącego M. S. 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
IV SA/Po 1145/11
UZASADNIENIE
Po kolejnym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i 104 K.P.A. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej nr [...] z dnia [...]07.2001 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę kolektorów sanitarnych i deszczowych dla obsługi m.in. projektowanego Centrum Handlowego Spółki Akcyjnej D.T. C. w rejonie ul. B. w P. Na skutek odwołania T.S. i M. S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2, 145 § 1 pkt 4 i 104 K.P.A., Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę kolektorów sanitarnych i deszczowych w rejonie ulic J., C.. G., M. D., B. i B. ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Decyzję wydano w następujących okolicznościach sprawy.
Dnia [...].07.2001 nr decyzji [...] Prezydent Miasta P. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę inwestycji obejmującej budowę kolektora sanitarnego i deszczowego oraz przebudowę gazociągu w rejonie ulic wymienionych wyżej w P. Decyzja ta uzyskała przymiot ostatecznej w 2001 i była doręczona inwestorowi [...].07.2001 r. [...].11.2007 r. M. S., T. S. i A. B. złożyli wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.P.A. zarzucając, że podczas budowy kolektora doszło do uszkodzeń ich budynku, a z racji tego iż kolektor przebiegał również ulicą P., na której pod nr [...] usytuowany jest budynek będący współwłasnością wnioskodawców winni być również stroną postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę.
Na skutek wniosku o wznowienie Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 2 i 104 K.P.A. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, a Wojewoda decyzją z dnia [...].09.2008 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 148 § 2 i 104 K.P.A. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W wyniku skargi wniesionej przez A. B., T. S., M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 maja 2009 r. sygn. II SA/Po 947/08 uchylono decyzje organów obu instancji w zakresie w jakim odnosiły się one do skarżących T. S. i M. S. natomiast oddalono skargę A. B. bowiem uznano, że A. B. złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu 1 miesiąca o którym mowa w art. 148 K.P.A.
Na skutek ponownego rozpoznania sprawy Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. znak [...] na podstawie art. 105 § 1 i 104 K.P.A. umorzył wznowione postępowanie uznając, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę kolektora sanitarnego. W wyniku rozpoznania odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 148 § 2, 149 § 3 i 104 K.P.A. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...].
Kolejne poddanie powyższych rozstrzygnięć kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spowodowało, że Sąd wyrokiem z dnia 16.12.2010 r. sygn. akt IV SA/Po 480/10 uchylił decyzje organów obu instancji.
W wyroku Sądu I instancji, który się uprawomocnił przesądzono, że skarżący M. i T. S. mają przymiot strony, złożyli wniosek o wznowienie postępowania w terminie, a organ winien rozpoznać sprawę.
Przy kolejnym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...].06.2011 r. nr [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej nr [...]. z dnia [...]07.2001 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i 104 K.P.A. , a Wojewoda decyzją z [...] września 2011 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta P. z dnia [...].07.2001 r. stosując przepisy art. 138 § 1 pkt 2, 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4, 104 K.P.A.
Organ w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji nie uwzględnia naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 K.P.A. i odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji wyłącznie na podstawie art. 16 K.P.A., natomiast w ustalonym stanie faktycznym i prawnym należało zastosować przepisy art. 151 § 2, w zw. z art. 146 § 2 K.P.A., ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od powyższej decyzji złożyli T. i M.S. zarzucając organom administracji publicznej naruszenie art. 138 § 1 pkt 2, 146 § 2, 77 § 1, 80, 7 K.P.A. i wnosili na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. o uchylenie decyzji obu instancji.
W uzasadnieniu skargi zarzucano, że decyzja z dnia [...] lipca 2001 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa a mianowicie przepisów art. 35 § 1 i 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji, gdyż organ nie dochowując należytej staranności winien skorygować projekt i zabezpieczyć budynek skarżących przed skutkami wstrząsów podczas budowy kolektora. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże nie z powodów w niej podniesionych.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca swoje umocowanie w przepisach art. 134 Ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a. i zgodnie z tą zasadą Sąd Administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Natomiast orzekając po raz kolejny w sprawie Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi we wcześniejszych orzeczeniach Sądu wydanych w sprawie.
Z tych też powodów należy przyjąć za uprzednimi wyrokami wydanymi w rozpoznawanej sprawie – z dnia 27 maja 2009 sygn. II SA/Po 947/08 i 16 grudnia 2010 r. sygn. IV SA/Po 480/10 że:
- A.B.
- M.S.
- T. S.
przysługiwał przymiot strony w postępowaniu przed Prezydentem Miasta P. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę kolektora sanitarnego i deszczowego zakończonego decyzją z dnia [...].07.2001 r. nr [...] co oznacza, że organy uchybiły w przedmiotowym postępowaniu przepisom art. 145 § 1 pkt 4 K.P.A.
- A. B. składając wniosek o wznowienie postępowania uchybiła terminowi z art.148 K.P.A.
- Pozostali skarżący złożyli wniosek o wznowienie z zachowaniem 1 miesięcznego terminu od dowiedzenia się o decyzji (art.148 §2 KPA).
Zgodnie z art.149 §2 K.P.A. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, innymi słowy organ bada, czy rzeczywiście zaistniała przyczyna z art.145 lub 145a K.P.A. jako podstawa wznowienia, a następnie bada istotę sprawy, mając na względzie obowiązujące przepisy w przedmiocie wznowienia postępowania.
Zakres rozpoznania "istoty sprawy" uzależniony jest od tego, czy w sprawie istnieją przeszkody do uchylenia decyzji z art.146 §1 K.P.A., czy też takich przeszkód brak.
W przypadku wystąpienia takiej przeszkody zakres rozpoznania sprawy określa art.151 §2 K.P.A.
Natomiast pełne badanie "istoty sprawy" będzie miało miejsce w przypadku, gdy organ wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art.151 §1 pkt 2 K.P.A.) bądź gdy odmawia uchylenia zaskarżonej decyzji z tego powodu, że jego zdaniem, w wyniku postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art.151 §2 w zw. z art.146 §2 K.P.A.).
W przedmiotowej sprawie "pełne badania istoty sprawy" było niedopuszczalne, gdyż stoją temu na przeszkodzie przepisy art.146 §1 K.P.A., które stanowią, że "uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art.145 §1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art.145 §1 pkt 3-8 oraz w art.145a i art.145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat".
Termin pięcioletni – bo taki należało zastosować w sprawie ma charakter materialny, a jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby wydano ją z naruszeniem prawa.
Toteż po upływie okresu przedawnienia w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia organ administracji publicznej traci uprawnienia nie tylko do uchylenia decyzji ale i do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej z tego powodu, że w wyniku rozpoznania sprawy mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Linia orzeczenia w przedmiotowej materii jest jednolita (vide: wyrok NSA z 18.02.2010 I OSK 561/09, wyrok NSA z 28.09.2010 I OSK 1604/09, wyrok NSA z 3.09.2010r. I OSK 1444/09, wyrok NSA z 30.04.2009 II OSK 124/09) i skład orzekający w sprawie w pełni ją podzieliła.
Skoro więc decyzję odebrano 10.07.2001 r. to po 10.07.2006r. niemożliwym było podjęcie starań przez skarżących mających na celu wzruszenie decyzji w trybie wznowienia, a taką czynność skarżący podjęli 16.11.2007r.
W takiej sytuacji organ po ostatecznym przesądzeniu, że przy wydawaniu decyzji doszło do naruszenia art.145 §1 pkt 4 K.P.A. winien na podstawie art.151 §2 K.P.A. ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z dnia [...]07.2001 r. nr [...] przez Prezydenta Miasta P. z naruszeniem prawa oraz wskazać okoliczności z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Z powyższych względów na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. "a", 152 i 200 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
MZ
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło