II SA/Bk 149/12

WyrokWSA w Białymstoku2012-04-19

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, jeśli opłata została uiszczona na podstawie rozporządzenia uznanego później za niezgodne z Konstytucją RP, a wniosek o zwrot złożono po wejściu w życie ustawy o finansach publicznych?
Ratio decidendi
Zaskarżona czynność odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu jest niezgodna z prawem. Niezależnie od tego, że rozporządzenie określające wysokość opłaty utraciło moc obowiązującą po dacie uiszczenia opłaty, sąd, kontrolując legalność odmowy zwrotu, jest uprawniony do oceny zgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją RP i ustawami. Opłata, która nie pozostawała w związku z kosztami usługi administracyjnej, stanowiła daninę publiczną, która mogła być wprowadzona jedynie ustawą, a nie rozporządzeniem. Ponadto, nawet przy zastosowaniu przepisów ustawy o finansach publicznych, termin przedawnienia do złożenia wniosku o zwrot opłaty należałoby liczyć najwcześniej od dnia wejścia w życie tej ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. zwrócił się do Starosty Powiatu w Z. o zwrot części opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej w 2005 r. na podstawie rozporządzenia, które później zostało uznane za niezgodne z Konstytucją RP. Starosta odmówił zwrotu, argumentując, że opłata została naliczona zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, a wniosek o zwrot jest przedawniony. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, a po jego bezskuteczności wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności i stwierdzono, że skarżącemu M. K. przysługuje uprawnienie do zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 425,00 zł. 2. Zasądzono od Starosty Powiatu w Z. na rzecz skarżącego M. K. kwotę 230,40 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na czynność Starosty Powiatu w Z. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części kwoty z tytułu opłaty za wydanie karty pojazdu 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności i stwierdza, że skarżącemu M. K. przysługuje uprawnienie do zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 425,00 (słownie: czterystu dwudziestu pięciu) złotych, 2. zasądza od Starosty Powiatu w Z. na rzecz skarżącego M. K. kwotę 230,40 (słownie: dwieście trzydzieści złotych czterdzieści groszy) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] listopada 2011 r. (data wpływu pisma do organu) M. K. zwrócił się do Starosty Z. o zwrot kwoty [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 5 listopada 2005 r., wynikającej z nadpłaty za wydanie karty pojazdu nr [...] dla sprowadzonego z zagranicy pojazdu marki [...] zarejestrowanego po raz pierwszy w Polsce w dniu [...] września 2005 r. W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta Z. pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. ([...]) odmówił zwrotu wnioskowanej opłaty wskazując, że ta została naliczona na podstawie obowiązującego w dacie uiszczania Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. uznający wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu za niezgodną z art. 92 i 217 Konstytucji RP oraz art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, utrzymał w mocy przepisy powołanego wyżej rozporządzenia, do momentu wydania nowych przepisów przez Ministra Transportu, tj. do dnia 30 kwietnia 2006 r. Zatem w dacie uiszczenia opłaty w wysokości [...] zł ([...] listopada 2005 r.) – jej wysokość była zgodna z obowiązującymi wówczas przepisami prawa. Stąd, zdaniem organu, brak jest podstaw do zwrotu kwoty [...] zł tytułem części opłaty za wydanie karty pojazdu. Skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, wskazując, że niezależnie od tego, że sporne rozporządzenie utraciło moc dopiero z dniem 15 kwietnia 2006 r., to powołany przepis nie był zgodny z Konstytucją RP również w dacie jego obowiązywania i w związku z tym należy się zwrot różnicy kwoty faktycznie uiszczonej i kwoty opłaty obowiązującej obecnie, przy uwzględnieniu rzeczywistych kosztów wydania karty. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. organ podtrzymał wcześniejsze stanowisko. W tych okolicznościach, skarżący w dniu 19 stycznia 2012 r. wywiódł skargę do sądu administracyjnego na czynność odmowną Starosty Z. Skarżący powołał się na wcześniejszą argumentację prezentowaną w tej sprawie przed organem administracyjnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Starosta wskazał, że organy administracji publicznej działają na podstawie obowiązującego prawa i związane są przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 lipca 2003 r. Wyraził pogląd o niedopuszczalności niestosowania przepisu uznanego wprawdzie za niekonstytucyjny, utrata którego mocy obowiązującej została jednak odroczona. Ponadto podniósł, że przedmiotowa opłata jest niepodatkową należnością budżetową o charakterze publicznoprawnym - dochodem pobieranym przez samorządową jednostkę budżetową na podstawie odrębnych ustaw, w rozumieniu art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 240 ze zm.), do której stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu, wniosek skarżącego należy traktować jak wniosek o zwrot nadpłaty w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej o.p.). Z mocy art. 79 § 2 o.p. prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Ponieważ w niniejszej sprawie płatność za kartę pojazdu upłynęła w 2005 r., okres przedawnienia zobowiązania do zapłaty za kartę pojazdu upłynął 31 grudnia 2010 r. Wnosząc o zwrot nadpłaconej opłaty [...] listopada 2011 r. Skarżący uczynił to, zdaniem organu, z przekroczeniem 5-letniego okresu przedawnienia. Tym samym prawo do złożenia wniosku wygasło. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, bowiem zaskarżona czynność była niezgodna z prawem. Przedmiotem sprawy jest kwestia odmowy zwrotu skarżącemu kwoty [...] zł tytułem części opłaty za kartę pojazdu uiszczonej przez niego w dniu [...] listopada 2005 r. w wysokości [...] zł. W sprawie o tak zakreślonym przedmiocie dopuszczalna jest zarówno droga sądowa przed sądem powszechnym, jak i przed sądem administracyjnym. Kwestię dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej przesądził w sposób wiążący NSA uchwałą 7 sędziów z dnia 4 lutego 2008 r. w sprawie sygn. akt I OPS 3/07 (ONSAiWSA 2008/2/21), w której wyrażono pogląd, iż skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu – jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Z kolei o dopuszczalności dochodzenia przedmiotowych roszczeń przed sądem powszechnym przesądził SN uchwałą z 16 maja 2007 r., III CZP 35/07 (OSNC 2008/7-8/72). Strona może zatem skierować żądanie albo na drogę procesu cywilnego, albo na drogę administracyjną, bowiem, jak ocenił NSA, stwierdzenie w postępowaniu administracyjnym, że administracyjny obowiązek organu wobec strony istnieje lub nie istnieje w określonym zakresie, nie wyklucza dochodzenia przez stronę w postępowaniu cywilnym realizacji tego obowiązku (w powyższym zakresie), jeżeli organ nie wykona świadczenia. Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego o istnieniu lub nieistnieniu takiego obowiązku może mieć zasadnicze znaczenie w toku rozpoznawania sprawy cywilnej o zapłatę. Wybór sposobu dochodzenia zwrotu opłaty zależy zatem od strony, która w sprawie niniejszej zdecydowała się na drogę administracyjną. Przesądzenie przez NSA w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., że czynność w przedmiocie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu ma charakter czynności materialno – technicznej, dotyczącej uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa oznacza, że strona zamierzająca poddać taką czynność kontroli sądu powinna wyczerpać, przed wniesieniem skargi, drogę postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej skarżący dopełnił tego formalnego wymogu, bowiem pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. wezwał Starostę Z. do usunięcia naruszenia prawa, którego dopuścił się odmawiając mu zwrotu części opłaty. Pierwszym zagadnieniem wymagającym rozpatrzenia była podnoszona w odpowiedzi na skargę kwestia, czy w realiach przedmiotowej sprawy doszło do wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Należy zauważyć, że od dnia 1 stycznia 2010 r. obowiązuje ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.). W ustawie tej zawarto zapis, że środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są m.in. dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (art. 60 ust. 1 pkt 7) oraz wskazano, że do spraw dotyczących takich należności stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej (art. 67). W przepisie art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1241 ze zm.) zawarto normę intertemporalną, zgodnie z którą do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Norma ta, zdaniem Sadu, nie odnosi się do stanu faktycznego zaistniałego w rozpoznawanej sprawie, gdyż dotyczy wyłącznie spraw "w toku", a nie spraw już zakończonych, dla których ustawodawca nie przewidywał decyzyjnego trybu załatwienia. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, powołane przepisy ustawy o finansach publicznych nie mogą znaleźć tutaj zastosowania. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Op 669/11, że gdyby do zwrotu należności pobranej pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów z zakresu prawa administracyjnego, które nie przewidywały przedawnienia roszczeń w tym zakresie, stosować wprost przepisy nowej ustawy o finansach publicznych, wówczas postępowanie zostałoby poddane reżimowi określonemu w art. 61 i nast. ustawy o finansach publicznych, przewidującemu decyzyjny tryb rozstrzygania spraw. Oznaczałoby to również, że z mocy art. 67 in fine tej ustawy, odpowiednie zastosowanie miałyby przepisy Działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), i - co istotne - skutkowałoby to koniecznością zastosowania terminów przedawnienia wynikających z tej ustawy. Byłoby to jednak sprzeczne z treścią przepisów obowiązujących w dacie pobrania opłaty, które - jak wskazano już wyżej - nie obwarowywały czynności zwrotu opłaty jakimkolwiek terminem przedawnienia". W konsekwencji w sprawie tej powinien mieć zastosowanie dotychczasowy tryb rozstrzygania przez organ tego typu kwestii (dotyczących zwrotu nadpłaconej opłaty za kartę pojazdu), tj. w formie czynności, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a nie w drodze decyzji opartej o przepisy art. 61 ustawy o finansach publicznych. W tym miejscu należy bowiem odnotować, że odnośnie omawianego zagadnienia zostały zaprezentowane również odmienne stanowiska. Przykładowo WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 15 grudnia 2011 r. (II SA/Po 980/11)wyraził pogląd, iż "opłaty za wydanie karty pojazdu mieszczą się w art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych i stanowią niepodatkowe należności budżetowe pobierane przez samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw [...]. W konsekwencji zaś stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiedniego stosowania działu III Ordynacji podatkowej, wniosek o zwrot opłaty uiszczonej za wydanie karty pojazdu należało potraktować odpowiednio jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty. W stosunku do tego wniosku znajdzie bezpośrednie zastosowanie ustawa nowa, tym bardziej, że nakaz jej stosowania do wniosków złożonych po 1 stycznia 2010 r. wynika z przepisów przejściowych. Zgodnie z art. 115 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, przepisy dotychczasowe stosuje się tylko do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy (wprowadzającej)". Wyrażono też pogląd, że nowa ustawa znajduje zastosowanie do wniosków złożonych po dniu 1 stycznia 2010, tj. od daty wejścia w życie ustawy o finansach publicznych. Podobnie w wyroku z dnia 15 marca 2012 r. (III SA/Po 86/12) WSA w Poznaniu przyjął, że w kategorii niepodatkowych należności budżetowych stanowiących dochody pobierane przez samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw w rozumieniu art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych, mieszczą się także opłaty za wydanie karty pojazdu, a odpowiednie stosowanie działu III o.p. oznacza, że wniosek o zwrot opłaty uiszczonej za wydanie karty pojazdu (wniesiony pismem po dniu 1 stycznia 2010 r.), należy w aktualnym stanie prawnym potraktować odpowiednio jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty. W powołanym wyroku Sąd uznał jednak, że charakter art. 60 i 67 ustawy o finansach publicznych, a przede wszystkim to, że miały one mieć w założeniu charakter jedynie porządkujący zagadnienia niepodatkowych należności budżetowych od strony proceduralnej, nie uzasadnia wyprowadzania z nich skutków retroaktywnych w odniesieniu do przedawnienia. Dlatego Sąd ten zaprezentował pogląd, że stosując na podstawie art. 67 ustawy o finansach publicznych - przepisy działu III O.p. w sprawach opłat za kartę pojazdu uiszczoną przed 2010 rokiem, termin przedawnienia do złożenia wniosku o zwrot opłaty należy liczyć najwcześniej od dnia wejścia w życie ustawy o finansach publicznych tj. od dnia 1 stycznia 2010 r. Sąd ten podzielił w tym zakresie stanowiska zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II FSK 884/09, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 3 listopada 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 768/11 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Powołanych wyroków Sądu w Poznaniu nie podzielił z kolei WSA w Gliwicach. W wyroku z dnia 26 marca 2012 r. sygn. akt II SA/GL 163/12 stwierdził on, że opłaty pobieranej za wydanie karty pojazdu nie można zaliczyć do niepodatkowej należności o charakterze publiczno-prawnym stanowiącej dochód budżetu jednostki samorządu, o jakiej jest mowa w art. 60 pkt 7 u.f.p. Zdaniem tego Sądu "przepis art. 60 u.f.p. czytać należy bowiem łącznie z art. 61 tej ustawy, który przewiduje pobieranie dochodów wskazanych w art. 60 w trybie decyzji administracyjnych". Zdaniem WSA w Gliwicach, zawarte w tym artykule stwierdzenie "o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej" odnieść należy jedynie do materii związanej z właściwością organów orzekających w tym przedmiocie. Sąd orzekający w tej sprawie podziela przedstawione stanowisko WSA w Gliwicach i Opolu. Zgodzić się bowiem trzeba, że skoro ustawa o finansach publicznych weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 r., to przepisy art. 60, art. 61 i art. 67 tej ustawy odnieść należy do dochodów pobieranych na podstawie obowiązujących przepisów, a nie w oparciu nieobowiązujący już od wielu lat przepis rozporządzenia wydanego w dodatku z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. W kwestii oceny prawidłowości ustalenia i pobrania opłat za wydanie karty pojazdu miarodajny winien być bowiem stan prawny obowiązujący w dacie pobierania tej opłaty, a nie w dacie rozpatrywania wniosku o zwrot takiej nadpłaty. W tej kwestii kierować się należy wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą lex retro non agit, z której wynika zakaz stosowania nowo stanowionych uregulowań prawnych do zdarzeń, które miały miejsce przed ich wejściem w życie. W szczególności dotyczy to zdarzeń, z którymi prawo nie wiązało dotąd skutków prawnych przewidzianych nowymi unormowaniami. Na marginesie jedynie należy wskazać, że nawet gdyby przyjąć, że ustawa o finansach publicznych znajduje zastosowanie do spraw dotyczących opłaty za wydanie karty pojazdu, termin przedawnienia do złożenia wniosku o zwrot opłaty należałoby liczyć najwcześniej od dnia wejścia w życie ustawy o finansach publicznych, tj. od dnia 1 stycznia 2010 r. W tej sytuacji należało rozważyć, czy dopuszczalny jest zwrot kwoty [...] zł tytułem części uiszczonej opłaty za wydanie karty pojazdu w sytuacji, gdy w dacie ponoszenia zawyżonych, zdaniem skarżącego, kosztów wynikały one z obowiązującego aktu prawnego (rozporządzenia), następnie uznanego za niekonstytucyjny i w sytuacji, gdy w chwili żądania zwrotu niekonstytucyjne przepisy już nie obowiązywały. Skarżący uiścił sporną opłatę w wysokości [...] zł w dniu [...] listopada 2005 r. na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.). Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r., U 6/04 (OTK-A 2006/1/3) Trybunał stwierdził niekonstytucyjność tego przepisu – jego niezgodność z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) i art. 92 ust. 1 oraz art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, odraczając utratę jego mocy obowiązującej do dnia 1 maja 2006 r. Wskazał, że niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia z powołanymi przepisami ustawy polega na zawyżeniu wysokości opłaty, co wykracza poza granice delegacji ustawowej. W art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym stwierdzono bowiem, że wysokość opłaty za kartę pojazdu powinna odpowiadać wysokości kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów, powinna być ekwiwalentna w stosunku do usługi administracyjnej. Ustalenie opłaty za wydanie karty pojazdu na kwotę [...] zł, podczas gdy w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu ustalona była ona na wysokość 75 zł, nie pozostaje, jak stwierdził Trybunał, w związku z kosztami usługi, co jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP. Opłata w części podwyższonej jest już daniną publiczną, a taka może być wprowadzona tylko na podstawie ustawy. W związku z tym wyrokiem Minister Transportu i Budownictwa w dniu 28 marca 2006 r. wydał nowe rozporządzenie (Dz. U. Nr 59, poz. 421), w którym określił wysokość opłaty za kartę pojazdu w kwocie 75 zł. Wskazane rozporządzenie weszło w życie z dniem 15 kwietnia 2006 r. (przed datą ustaloną przez Trybunał jako data utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu) i z tym dniem utraciło moc poprzednie rozporządzenie z 28 lipca 2003 r. Mając powyższe na uwadze skład orzekający ocenił czynność Starosty Z., którą odmówiono skarżącej zwrotu części opłaty, za niezgodną z prawem. Rację ma organ, że w dacie pobierania opłat obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. Wskazać jednak trzeba, że przedmiotowy argument w postępowaniu przed sądem nie ma znaczenia. Zgodnie bowiem z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są niezawiśli i podlegają wyłącznie Konstytucji oraz ustawom. Z kolei przepis art. 8 ust. 2 Konstytucji stanowi, że jej przepisy można stosować bezpośrednio. Niezawisłość sędziowska uprawnia zatem sędziów do odmowy zastosowania w konkretnej sprawie przepisu rozporządzenia (aktu podstawowego), który jest niezgodny z Konstytucją lub ustawą (vide: wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2009 r., I OSK 773/09 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 18 lutego 2009 r., II SA/Rz 649/08, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej stwierdzić trzeba, że niezależnie od tego, iż sporne rozporządzenie utraciło moc dopiero z dniem 15 kwietnia 2006 r. – sąd, kontrolując legalność odmowy zwrotu części opłaty jako zawyżonej, uprawniony jest do oceny przepisów rozporządzenia na datę dokonania czynności, która jest powodem żądania zwrotu. Korzystając z tej możliwości skład orzekający stwierdził, że późniejsze przesądzenie przez Trybunał Konstytucyjny kwestii niezgodności § 1 ust. 2 rozporządzenia z Konstytucją i ustawą Prawo o ruchu drogowym uprawnia do oceny, iż powołany przepis (z powodów powołanych przez Trybunał Konstytucyjny), nie był zgodny z w/w ustawą i Konstytucją również w dacie jego obowiązywania. Kwota [...] zł opłaty nie pozostawała bowiem w związku z kosztami świadczonej czynności administracyjnej (wydanie karty pojazdu), a przez to nabierała cech daniny publicznej. Było to sprzeczne z art. 217 Konstytucji, który zastrzega prawo ustanawiania przedmiotowych danin dla materii ustawowej. Zgodnie z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym Minister Infrastruktury był upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłat za kartę pojazdu mając na uwadze znaczenie tych kart dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart. Tymczasem wydając sporny przepis określający wysokość przedmiotowej opłaty na kwotę [...] zł Minister Infrastruktury przekroczył upoważnienie ustawowe i wkroczył w sferę działania prawodawcy, co nie mogło się ostać. Obliguje to skład orzekający w sprawie niniejszej, której przedmiotem jest odmowa zwrotu części opłaty za kartę pojazdu uiszczonej w dacie jego obowiązywania, do niezastosowania § 1 ust. 1 rozporządzenia z 28 lipca 2003 r., a przez to do oceny, że pobrana w dniu [...] listopada 2005 r. opłata w części przewyższającej faktyczne koszty wydania karty, była niezgodna z prawem. Jeżeli zatem opłata za wydanie karty pojazdu w rozporządzeniu z 28 lipca 2003 r. była zawyżona w stosunku do wysokości związanych z jej drukiem i dystrybucją, to skarżącemu należy się zwrot różnicy kwoty faktycznie uiszczonej i kwoty opłaty obowiązującej obecnie, uwzględniającej rzeczywiste koszty wydania karty. Rozpatrując sprawę niniejszą należy mieć również na uwadze sprzeczność kwestionowanej regulacji z art. 90 TWE. W dniu 16 kwietnia 2003 r. Polska podpisała z Państwami Członkowskim Unii Europejskiej Traktat o przystąpieniu do Unii Europejskiej (Dz. U nr 90, poz. 864). Stosownie do art. 2 Aktu o warunkach przystąpienia, stanowiącego część Traktatu od dnia przystąpienia do Unii Polska jest związana postanowieniami Traktów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny. Od dnia 1 maja 2004 r. normy prawa wspólnotowego stały się częścią polskiego porządku prawnego. Zgodnie z powyższymi uregulowaniami pierwszeństwo przed przepisami zawartymi w krajowym systemie prawa ma prawo wspólnotowe w tym art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Z treści tego przepisu wynika, że Państwa członkowskie nie nakładają bezpośrednio lub pośrednio na towary z Państw Członkowskich jakichkolwiek podatków wewnętrznych wyższych od tych, które nakładają bezpośrednio lub pośrednio na podobne towary krajowe (zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku). Europejski Trybunał Sprawiedliwości w postanowieniu z dnia 10 grudnia 2007 r. w trybie prejudycjalnym w sprawie C-134/07 Piotr Kawala v. Gmina Miasta Jaworzna orzekł, że sporna opłata objęta jest zakazem z art. 90 akapit 1 TWE, co należy interpretować w ten sposób, że przepis ten sprzeciwia się opłacie takiej, jak przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r., która to opłata jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeżeli jest on tam już zarejestrowany. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 146 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w sentencji. Stwierdzenie bezskuteczności czynności odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu z jednoczesnym stwierdzeniem uprawnienia skarżącemu do zwrotu przedmiotowej opłaty wywołuje skutek w postaci powstania po stronie organu obowiązku dokonania zwrotu spornej kwoty. Z uwagi na to, że charakter zaskarżonej czynności przesądza, że nie nadaje się ona do wykonania, sąd odstąpił od orzeczenia w przedmiocie jej wykonalności na podstawie art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło