I OSK 77/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1140/11 w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1140/11 oddalił skargę D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał następujący stan faktyczny i prawny: D.S. wystąpiła w dniu 29 kwietnia 2011 r. z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej w postaci zwrotnej pożyczki w kwocie 1.000 zł. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego zwrotnego w kwocie 1.000 zł. Organ podniósł, że obowiązująca ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) nie przewiduje takiej formy pomocy o jaką wystąpiła skarżąca, stąd podanie jej rozstrzygnął w oparciu o przepis art. 41 pkt 2 tej ustawy, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach może być przyznana pomoc pod warunkiem jej zwrotu. W przeprowadzonym postępowaniu ustalono, że w marcu 2011 r. dochodem skarżącej była renta inwalidzka w wysokości 498,72 zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości 125,68 zł oraz pomoc rodziny w wysokości 300 zł, co łącznie dało kwotę 924,40 zł. Dochód ten przewyższa zatem kryterium dochodowe, od którego uzależniona jest pomoc społeczna, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł miesięcznie. Ustalono ponadto, że na wydatki skarżącej składają się opłaty czynszowe w kwocie 262,15 zł oraz opłaty za prąd ok. 50 zł, wobec czego na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych pozostaje jej kwota 612,25 zł. Mając na uwadze trudną sytuację skarżącej, przyznano jej specjalny zasiłek celowy: na opłatę zaświadczeń w Urzędzie Skarbowym w wysokości 70 zł i na uregulowanie opłat za gaz w wysokości 190 zł z realizacją w miesiącu maju 2011 r. Organ wskazał, że podczas wywiadu środowiskowego skarżąca poinformowała, iż jej świadczenie z ZUS do kwietnia 2011 r. było obciążone potrąceniami komorniczymi z tytułu zaległości w opłacie za gaz 191,87 zł (co spowodowało zaprzestanie dostaw gazu dla skarżącej). W dniu 28 marca 2011 r. skarżąca podpisała ugodę z zakładem gazowym zobowiązując się do spłaty zadłużenia w 6 ratach począwszy od 30 marca 2011 r., jednakże do dnia wywiadu tj. 6 maja 2011 r., nie wywiązała się z tych zobowiązań. Skarżąca posiadała również zaległości w spółdzielni mieszkaniowej z tytułu opłaty za docieplenie budynku na kwotę ok. 600 zł i za ciepłą wodę ok. 300 zł, a także z tytułu pożyczek z: [...] - 300 zł, [...] - 700 zł oraz z [...] ok. 1.000 zł, a także z tytułu zaświadczenia z Urzędu Skarbowego - 70 zł. Organ wyjaśnił, powołując się na treść art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, że uzyskanie środków, nawet w formie zasiłku celowego zwrotnego, na pokrycie zadłużenia w instytucjach finansowych, które skarżąca zaciągnęła, nie mieści się w ramach pomocy ośrodków pomocy społecznej skierowanej na wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb. Zadłużenie takie, w ocenie organu, nie może zostać uznane za szczególnie uzasadnioną potrzebę niezbędną do przyznania świadczenia pod warunkiem zwrotu. Decyzje o zadłużeniu w instytucjach finansowych skarżąca podjęła samodzielnie, w związku z tym winna w taki sposób gospodarować posiadanymi środkami pieniężnymi, aby zaciągnięte zobowiązania były adekwatne do jej dochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, utrzymało ww. decyzję w mocy, podzielając stanowisko, że zadłużenie w instytucjach finansowych nie może zostać uznane za szczególnie uzasadnioną przyczynę niezbędną do przyznania wnioskowanego przez skarżącą świadczenia. Ośrodek pomocy społecznej musi ponadto gospodarować swoimi środkami w taki sposób, by pomóc wszystkim potrzebującym, zwłaszcza tym, których dochody nie przekraczają kryterium dochodowego. Organ pierwszej instancji decyzjami z dnia [...] maja 2011 r. przyznał natomiast skarżącej zasiłek celowy specjalny w kwocie 190 zł na uregulowanie opłat za gaz oraz zasiłek celowy specjalny w kwocie 70 zł na spłatę zaświadczeń w Urzędzie Skarbowym, mimo przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego. W skardze na powyższą decyzję skarżąca podniosła, że przy ustalaniu jej dochodu nie uwzględniono opłat za telefon w kwocie 25 zł, internet – w kwocie 30 zł, spłaty zadłużenia na rzecz [...] w kwocie 30 zł oraz że ma na utrzymaniu 4 koty. Wskazała również, że kredyty i pożyczki, które są obecnie łatwo dostępne dla wszystkich, bez uwzględnienia możliwości ich spłaty przez osoby o bardzo niskich dochodach, pogarszają ich trudną sytuację życiową, wobec czego pomoc społeczna powinna oferować swą pomoc również w takich sytuacjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając powyższą skargę wskazał, że wysokość uzyskiwanych miesięcznie przez skarżącą dochodów, w dacie orzekania przez organy, bezspornie przekraczała, określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ustawy o pomocy społecznej, kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, wynoszące 477 zł miesięcznie. W konsekwencji skarżąca nie spełniała przesłanek warunkujących, na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, uzyskanie zasiłku celowego, stąd organy zastosowały w niniejszej sprawie przepis art. 41 pkt 2 tej ustawy. Mając na uwadze ciężką sytuację materialną skarżącej, przyznano jej zasiłek celowy specjalny w kwocie 70 zł na opłatę zaświadczeń w Urzędzie Skarbowym oraz zasiłek celowy specjalny na uregulowanie opłat za gaz. Sąd podał, że rozstrzygnięcie oparte o treść art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej wydawane jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, wobec czego należy zbadać, czy zakres tego uznania nie został przez organy przekroczony, jak również, czy w sposób należyty uzasadniono orzeczenie o odmowie przyznania skarżącej zasiłku celowego zwrotnego w kwocie 1.000 zł. Uznaniowość nie oznacza bowiem dowolności, a organ związany jest przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", jak również ustawy o pomocy społecznej. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, zgodnie z art. 7 k.p.a., załatwienie sprawy, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Doprecyzowaniem tej zasady jest przepis art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Sąd podzielił stanowisko organów, że skoro decyzję o wzięciu pożyczek skarżąca podjęła samodzielnie, to powinna w taki sposób gospodarować posiadanymi środkami pieniężnymi, aby zaciągnięte zobowiązania były adekwatne do jej dochodu, a przede wszystkim powinna liczyć się z obowiązkiem ich spłaty. Zaległości w spłatach pożyczek bankowych mogą narazić kredytobiorców na wysokie koszty związane z ich egzekwowaniem, natomiast ośrodek pomocy społecznej nie jest instytucją kredytową udzielająca korzystniejszych niż banki pożyczek, a to oznacza, że żądanie skarżącej przyznania zasiłku celowego zwrotnego na spłatę zobowiązań kredytowych należy uznać za nieuprawnione. Sąd podał ponadto, że skarżąca ubiegając się o przyznanie jej zasiłków celowych, musi liczyć się z tym, iż nie każdy jej wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie uwzględniony, gdyż rodzaj, forma i rozmiar świadczeń muszą być dostosowane nie tylko do okoliczności uwzględniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy oraz celów tej pomocy nakierowanych na zaspakajanie podstawowych potrzeb życiowych, do których nie można zaliczyć zasiłku celowego zwrotnego przeznaczonego na spłatę kredytów w instytucjach finansowych. Sąd uznał, że postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie stanu faktycznego w sprawy, przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami i organy dokonały prawidłowej jego oceny uznając, że zasiłek celowy zwrotny skarżącej nie przysługuje. O tym, czy zasiłek celowy powinien być przyznany, decydują bowiem czynniki takie jak sytuacja rodzinna, zdrowotna, majątkowa wnioskodawcy (ewentualnie członków jego rodziny), postawa osoby wnioskującej o przyznanie pomocy, obiektywne możliwości samodzielnego wyjścia z kryzysu oraz elementy subiektywne – chęć i aktywność w rozwiązywaniu swej trudnej sytuacji życiowej. Pomoc społeczna skierowana jest zatem do osób znajdujących się w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Wnioskowana natomiast przez skarżącą pożyczka nie należy do kategorii "przypadku szczególnie uzasadnionego". Ustawodawca nie wyjaśnił wprawdzie, co należy uznać za szczególnie uzasadnione przypadki, jednak w ocenie Sądu, muszą one nawiązywać do zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych człowieka, tj. żywność, lekarstwa, czy zakup opału, odzieży, itp. Spłata pożyczki, czy kredytu nie mieści się w katalogu potrzeb bytowych, na które może być przyznana pomoc celowa ze środków pomocy społecznej. Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 17 maja 2012 r. wniosła D.S., reprezentowana przez r.pr. S. K., zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że spłata pożyczki lub kredytu nie mieści się w katalogu potrzeb bytowych, na które może być przyznana pomoc celowa ze środków pomocy społecznej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna uwzględniać możliwość przyznania w pewnych sytuacjach pomocy celowej na powyższy cel, gdyż może ona mieścić się w katalogu potrzeb bytowych; 2) przepisów postępowania, tj. - art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", poprzez brak wystarczającego uzasadnienia Sądu w zakresie motywów uzasadniających oddalenie skargi; - art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 41 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędne oddalenie skargi pomimo istnienia podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd błędnie uznał, iż spłata pożyczki lub kredytu w każdym przypadku nie mieści się w katalogu potrzeb bytowych, na które może być przyznana pomoc celowa ze środków pomocy społecznej. Zdaniem skarżącej kasacyjnie istotny jest cel, na który taka pożyczka, czy kredyt, zostały zaciągnięte. Jeżeli bowiem zobowiązanie zaciągnięto na potrzeby zaspokojenia podstawowych potrzeby bytowych człowieka, tj. żywność, lekarstwa, czy też zakup opału lub odzieży, to brak jest podstaw do zakwestionowania z góry takiego zobowiązania. Taka natomiast sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, wobec czego zaistniał szczególny przypadek, o jakim mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Skarżąca wskazała także, że przed złożeniem wniosku o pomoc celową, podejmowała samodzielne działania zmierzające do przezwyciężenia we własnym zakresie problemów, a o pomocy wystąpiła, gdy okazało się, że nie jest w stanie tego dokonać. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, powyższe skutkowało również naruszeniem przepisu art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 41 ustawy o pomocy społecznej, bowiem w sprawie zachodziły podstawy do przyznania wnioskowanego świadczenia, a organy nie ustaliły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego, w szczególności w zakresie przeznaczenia środków pieniężnych uzyskanych przez wnioskodawczynię. Sąd naruszył ponadto przepis art. 141 § 4 P.p.s.a., nie wyjaśniając w wystarczający sposób, dlaczego spłata pożyczki lub kredytu, w jego ocenie, nie mieści się w katalogu potrzeb bytowych, na które można przyznać pomoc celową, jak również nie ustalając, na jaki cel powyższe zobowiązania zostały zaciągnięte. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem. Dokonując takiej oceny Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawione w podstawach kasacyjnych zarzuty dotyczą zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, jednak zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a., ściśle powiązane zostały z przepisem materialnoprawnym, tj. art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem bowiem skarżącej kasacyjnie, błędna wykładnia tego przepisu, polegająca na przyjęciu, że spłata pożyczki lub kredytu nie mieści się w katalogu potrzeb bytowych, na które może być przyznana pomoc celowa ze środków pomocy społecznej, spowodowała oddalenie przez sąd skargi, w sytuacji gdy w sprawie zachodziły podstawy do przyznania wnioskowanego świadczenia, a organy nie ustaliły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego, w szczególności w zakresie przeznaczenia środków pieniężnych uzyskanych przez wnioskodawczynię. Wobec powyższego, w pierwszej kolejności rozważyć należało, jako najdalej idący, zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego. Przechodząc do oceny zasadności zarzutu naruszenia przepisu art. 41 ustawy o pomocy społecznej, zauważyć należy, że autor skargi kasacyjnej nie określił dokładnie jednostki redakcyjnej, której zarzut ten dotyczy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, uznał jednak za stosowne odnieść się do tak postawionego zarzutu. Powołany przepis stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: 1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi, 2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Sformułowanie "szczególnie uzasadnione przypadki" jest pojęciem niedookreślonym, którego stosowanie ma charakter ocenny. Wykładnia językowa tego przepisu oraz ratio legis zasiłku w nim określonego wskazują jednak, że ma on charakter wyjątkowy, gdyż o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód wnioskodawcy, a sytuacja życiowa w której się znalazł, a która wyraźnie odbiega od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. W judykaturze i doktrynie przyjmuje się, że szczególnie uzasadniony przypadek to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia, nie należą do zdarzeń codziennych, ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1416/07; z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1496/10; z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 164/11, z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 1622/11 i I OSK 1623/11; z dnia 2 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 336/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Należy więc przyjąć, że omawiany zasiłek celowy, winien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Z pisemnych motywów zaskarżonego wyroku wynika jednoznacznie, że w taki właśnie sposób Sąd pierwszej instancji rozumie instytucję zasiłku celowego, o którym mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej, a którego przyznanie uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę cele i zadania pomocy społecznej (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Taką więc prawidłową wykładnię wskazanego wyżej przepisu przedstawiono w zaskarżonym wyroku i wykładnia ta jest w pełni akceptowana przez skład orzekający w niniejszej sprawie. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, w niniejszej sprawie prawidłowo, w kontekście żądanej pomocy, oceniono sytuację majątkową i rodzinną skarżącej, trafnie przyjmując, że wnioskowany zasiłek nie może zostać jej przyznany. Brak było uzasadnionych podstaw do wydania decyzji pozytywnej w sprawie, a w konsekwencji uwzględnienia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na spłatę zaciągniętych pożyczek. Trudno bowiem przyjąć, że spłata pożyczki, czy kredytu (a zatem dobrowolnie zaciągniętego zobowiązania) mieści się w katalogu niezbędnych potrzeb bytowych, na które może być przyznana pomoc celowa ze środków pomocy społecznej. Zdaniem Sądu, udzielenie pomocy na spłatę zaciągniętych zobowiązań finansowych, godziłoby w cele pomocy społecznej i podważałoby wiarygodność organu w świetle zasady sprawiedliwości społecznej. Stąd też uznać należy, że Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, trafnie wnioskując, iż w niniejszej sprawie nie zachodził szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Za taki szczególny przypadek nie może bowiem zostać uznany stan rzeczy powstały wskutek dobrowolnych działań skarżącej (zaciągania pożyczek). W tej sytuacji niezasadny jest także zarzut naruszenia przez Sąd przepisów art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 41 ustawy o pomocy społecznej, albowiem Sąd w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, dlaczego jego rozstrzygnięcie oparte zostało na art. 151 P.p.s.a., wywodząc, że nie dopatrzył się jakichkolwiek nieprawidłowości w przeprowadzonym przez organy administracyjne postępowaniu, które to nieprawidłowości miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji ustalenia dokonane przez Prezydenta Miasta [...] i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. co do stanu faktycznego sprawy są prawidłowe i oparte zostały na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który został oceniony bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów. Wbrew przy tym twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, organy ustaliły przeznaczenie pożyczek zaciągniętych przez D. S., o którym to przeznaczeniu napisała sama skarżąca w treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Zaciągnięte zobowiązania finansowe miały pokryć wydatki na żywność, ubrania, jak również wydatki związane ze Świętami Bożego Narodzenia i Wielkanocy, a zatem miały one w istocie podnieść standard życia skarżącej, a nie wynikały ze zdarzeń, które są nadzwyczajne i które wykraczały poza granice możliwości ludzkiej zapobiegliwości, a które to w konsekwencji należałoby uznać za "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w przepisie art. 41 ustawy o pomocy społecznej. W sytuacji zatem, gdy organ, dokonując oceny wszystkich okoliczności sprawy, do czego zobowiązuje go art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., uznał, że uzyskiwany przez skarżącą dochód przewyższa kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej, a zobowiązania, które skarżąca zamierza pokryć z uzyskanego świadczenia powstały wyłącznie wskutek działań samej skarżącej (dobrowolnie zaciągnięte pożyczki), to nie można w takiej sytuacji stwierdzić, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia naruszają prawo. Tym samym zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 151 P.p.s.a. było prawidłowe. Wobec powyższego za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że pisemne motywy wyroku powinny zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie powyższe elementy. Został w nim przedstawiony stan faktyczny sprawy wraz ze stanowiskiem zajmowanym przez strony oraz wskazano podstawę prawną oddalenia skargi. Wyjaśniono również motywy podjętego rozstrzygnięcia, odnosząc się do kwestii istotnych dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. To, że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z oceną dokonaną przez Sąd, w żaden sposób nie uzasadnia powyższego zarzutu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.