II SA/Wa 142/12
WyrokWSA w Warszawie2012-05-18
Skład orzekający: Joanna Kube, Ewa Marcinkowska, Iwona Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy w jednostce wojskowej nie istnieje stanowisko głównego specjalisty, uposażenie radcy prawnego będącego żołnierzem zawodowym powinno być ustalane poprzez porównanie z innymi stanowiskami głównych specjalistów występującymi w całych Siłach Zbrojnych, czy też z innym równorzędnym stanowiskiem występującym w tej konkretnej jednostce wojskowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pojęcie 'jednostki organizacyjnej' w kontekście ustalania uposażenia radcy prawnego będącego żołnierzem zawodowym odnosi się do konkretnej jednostki wojskowej, w której pełni on służbę, a nie do całych Sił Zbrojnych. W przypadku braku stanowiska głównego specjalisty w danej jednostce, uposażenie powinno być ustalane w oparciu o inne równorzędne stanowisko występujące w tej jednostce, a nie poprzez porównanie z wszystkimi stanowiskami głównych specjalistów w Siłach Zbrojnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej utrzymującą w mocy rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr MON, który wyznaczył L. P. na stanowisko radcy prawnego w określonej szkole wojskowej, zaszeregowując je do grupy uposażenia 15C. L. P. kwestionował to zaszeregowanie, domagając się przyznania mu grupy uposażenia 16A. Organ administracji uznał, że porównanie powinno być dokonane z wszystkimi stanowiskami głównych specjalistów w Siłach Zbrojnych, a zaszeregowanie do grupy 15C było zgodne z zasadą gwarancyjną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Iwona Dąbrowska (spr.), , Protokolant Elwira Sipak, specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2012 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska służbowego i wyznaczenia na stanowisko służbowe radcy prawnego, w części dotyczącej określenia grupy uposażenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w sprawie wyznaczenia L. P. na stanowisko służbowe radcy prawnego w [...] Szkole [...] .
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie prawnym i faktycznym.
Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] wyznaczył L. P. na stanowisko służbowe radcy prawnego w [...] Szkole [...] .
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że L. P. na zajmowanym stanowisku służbowym będzie przysługiwało uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 15C.
Od rozkazu tego L. P. złożył odwołanie, w którym zakwestionował zaszeregowanie wyznaczonego stanowiska służbowego do grupy uposażenia 15C i wniósł o przyznanie mu grupy uposażenia 16A.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Obrony Narodowej wydał wskazaną na wstępie decyzję i podniósł, że zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.), wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego jest uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe. W myśl ust. 4 tego artykułu, stanowiska służbowe żołnierzy zawodowych są zaliczane do odpowiednich grup uposażenia w zależności od rangi stanowiska, zakresu wykonywanych zadań służbowych, ponoszonej odpowiedzialności oraz wymaganych kwalifikacji i wskazywane są w wewnętrznym dokumencie organizacyjnym, tj. etacie jednostki wojskowej. Organ wskazał, że zasadę tę należy również zastosować do stanowisk służbowych radców prawnych, z uwzględnieniem szczególnych regulacji wynikających z ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.). W myśl bowiem art. 75 ustawy o radcach prawnych, stosunek służbowy oraz wynikające z niego prawa i obowiązki radców prawnych będących żołnierzami w czynnej służbie wojskowej - w zakresie nieokreślonym w ustawie o radcach prawnych - regulują przepisy pragmatyki wojskowej. Ustawa o radcach prawnych odnosi się m.in. do sprawy wysokości uposażenia, jakie powinni otrzymywać radcowie prawni - żołnierze zawodowi. Ponadto organ podniósł, że zgodnie z treścią art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych - radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub przepisach o wynagradzaniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Przepis ten ma bowiem charakter gwarancyjny, przejawiający się tym, że wynagrodzenie radcy prawnego powinno być określane na odpowiednim poziomie, mając na uwadze samodzielność stanowiska i bezpośrednią podległość kierownikowi zakładu pracy.
Dlatego też organ stwierdził, że L. P. przysługiwało uposażenie na poziomie jakie otrzymywali żołnierze zawodowi zajmujący stanowiska służbowe głównych specjalistów. Organ wyjaśnił, że w strukturze organizacyjnej [...] Szkoły [...] nie występowało stanowisko służbowe głównego specjalisty. Z tego też względu nie było możliwe bezpośrednie porównanie tych uposażeń.
Organ wyjaśnił przy tym, że w przypadku gdy w jednostce wojskowej, w której radca prawny pełni zawodową służbę wojskową, nie występuje stanowisko służbowe głównego specjalisty, porównania stanowiska służbowego radcy prawnego pod względem uposażeniowym należy dokonać w odniesieniu do wszystkich stanowisk służbowych, przeznaczonych dla żołnierzy zawodowych. W związku z tym organ wskazał, że w etatach jednostek wojskowych stanowiska służbowe o nazwie "główny specjalista" występują w:
• komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej, Sztabu Generalnego WP, w dowództwach rodzajów Sił Zbrojnych i są to stanowiska służbowe zaszeregowane do stopnia etatowego pułkownika i grupy uposażenia 16A,
• szefostwach podległych pod Szefa Sztabu Generalnego WP, np. w Szefostwie Geografii Wojskowej i są to stanowiska służbowe zaszeregowane do stopnia etatowego pułkownika oraz do grupy uposażenia 16.
• zakładzie naukowo - badawczym Wojskowego Instytutu Higieny i Epidemiologii i zaszeregowane są do stopnia etatowego podpułkownika i grupy uposażenia 15B,
• jednostkach wojskowych nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej, tj. w Wojskowym Instytucie Technicznym Wojsk Lotniczych, Wojskowym Instytucie Chemii i Radiometrii, Wojskowym Instytucie Łączności, Wojskowym Instytucie Technicznym Uzbrojenia, Wojskowym Instytucie Techniki Inżynieryjnej, Wojskowym Instytucie Techniki Pancernej i Samochodowej. Są to stanowiska służbowe zaszeregowane do stopnia etatowego podpułkownika i grupy uposażenia 15B,
• instytucjach cywilnych, wskazanych w art. 22 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Stanowiska te są ujęte w "wykazie stanowisk służbowych żołnierzy zawodowych w instytucjach cywilnych [...] ", wprowadzonym decyzją Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Stanowiska te występują w Kancelarii Prezydenta RP oraz Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i zaszeregowane są odpowiednio do grupy uposażenia 15C i do grupy uposażenia 15B.
Organ wskazał, że z przedstawionego zarysu występowania stanowisk służbowych głównych specjalistów, przeznaczonych dla żołnierzy zawodowych, wynika, że są to stanowiska służbowe zaszeregowane do grup uposażenia: 15B, 15C, 16 i 16A. Natomiast działania podejmowane przez L. P. zmierzają do tego aby uzyskać uposażenie zasadnicze według stanowiska służbowego w stawce, która jest przewidziana dla grupy uposażenia 16A, co pozwoliłoby mu na uzyskanie uposażenia, w wysokości maksymalnej, przewidzianej dla żołnierzy zawodowych zajmujących stanowiska służbowe głównych specjalistów. Takie żądanie, zdaniem organu, nie może uzyskać aprobaty gdyż, na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, można żądać wyrównania wynagrodzenia radcy prawnego do stawki wynagrodzenia głównego specjalisty przewidzianego w przepisach dotyczących wynagradzania żołnierzy zawodowych, przy czym nie musi to być stawka najwyższa. Przepis ten stwarza możliwość dochodzenia przez oficera uposażenia na poziomie nie niższym niż przewidziane w przepisach płacowych dotyczących żołnierzy zawodowych dla głównych specjalistów.
Organ podniósł, że zaszeregowanie stanowiska służbowego zajmowanego przez L. P. na tle zaszeregowania stanowisk służbowych głównych specjalistów, wskazuje, że otrzymywał on uposażenie na poziomie najniższego stanowiska służbowego głównego specjalisty, występującego w resorcie obrony narodowej.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi L. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz rozkazu personalnego utrzymanego nią w mocy oraz zasądzenia kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w części dotyczącej grupy uposażenia.
W uzasadnieniu skargi przypomniał stan sprawy i zarzucił decyzji błędy formalne oraz obrazę przepisów prawa materialnego poprzez niepoprawną ich wykładnię. Zarzucił też, że stanowisko organu wyrażone w decyzji pozostaje samo z sobą w konflikcie. Z jednej strony organ wskazuje, że wysokość wynagrodzenia żołnierza zawodowego regulowana jest centralnie ustawą o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i przepisami wykonawczymi do tej ustawy, z uwzględnieniem art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, a następnie przedstawia pogląd, że "w przypadku, gdy w jednostce wojskowej, w której radca prawny pełnił zawodową służbę wojskową nie występowało stanowisko służbowe głównego specjalisty – ustalenia wysokości uposażenia radcy prawnego, dokonywano w odniesieniu do stanowisk służbowych, występujących w jednostce wojskowej, w której radca prawny pełni służbę wojskową, która odpowiada cechom stanowiska służbowego specjalisty", a jednocześnie porównywał stanowisko skarżącego do wszystkich stanowisk głównego specjalisty, występujących w Siłach Zbrojnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i ponowił argumenty zawarte w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Podstawową kwestią, która wymaga rozważenia jest kwestia, czy w świetle art. 224 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 oraz art. 8 ust. 5 w zw. z art. 75 ustawy o radcach prawnych oraz w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w sytuacji, gdy w jednostce wojskowej – [...] Szkole [...] , w której L. P. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku radcy prawnego, nie było stanowiska głównego specjalisty, to czy przy ustalaniu jego uposażenia zasadniczego, dla porównania, należało sięgnąć do stanowiska głównego specjalisty występującego w strukturze organizacyjnej Sił Zbrojnych, bez względu na jego usytuowanie w hierarchii organizacyjnej, czy też określić je na poziomie odpowiadającym innemu równorzędnemu stanowisku w tej jednostce. Wskazać należy, że problem ten był rozpatrywany przez Naczelny Sąd Administracyjny, który rozpoznając skargę kasacyjną L. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 2026/10, wyrokiem z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 994/11 uchylił wskazany wyrok.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, dotyczącą kolejnej decyzji Ministra Obrony Narodowej, wydanej w stosunku do L. P. odnośnie zwolnienia go z zajmowanego stanowiska i wyznaczenia na inne stanowisko służbowe w części dotyczącej uposażenia, podziela pogląd wyrażony we wskazanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
We wskazanym wyroku NSA stwierdził, że zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagradzaniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Jeżeli prawo do dodatków uzależnione jest od wymogu kierowania zespołem pracowników, wymogu tego nie stosuje się do radcy prawnego.
Dokonując analizy tego przepisu zauważyć należy, iż składa się on z dwóch części. Pierwsza z nich przewiduje, że radca prawny ma prawo do wynagrodzenia określonego w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagrodzeniu pracowników obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Regulacja ta włącza radcę prawnego w system wynagradzania obowiązujący w zatrudniającym go zakładzie pracy. Druga część tego przepisu stanowi normę gwarancyjną dla radcy prawnego, że jego wynagrodzenie nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Wskazać też należy, że sądową wykładnię tego przepisu można uznać za utrwaloną. Przepisy płacowe, a takim jest art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych należy interpretować ściśle, z wyłączeniem wykładni rozszerzającej, ścieśniającej lub analogii (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 1967 r., II PR 151/67, OSNCP z 1968 r. nr 3, poz. 40; także uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 września 1966 r., III PZP 20/66, OSNCP z 1967 r. nr 3, poz. 44; uzasadnienie uchwały Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1972 r., III PZP 39/71, OSNCP z 1972 r. nr 7-8, poz. 123, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 1999 r., I PKN 74/99, OSNAPiUS z 2000 r. nr 15, poz. 211).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść omawianego przepisu nie nasuwa wątpliwości wtedy, gdy regulaminy organizacyjne i przepisy o wynagrodzeniu przewidują stanowisko głównego specjalisty. Można bowiem wówczas w drodze porównania ocenić, czy wynagrodzenie radcy prawnego jest zgodne z wynagrodzeniem głównego specjalisty w takim znaczeniu, w jakim określa to ten przepis. Nie ulega wątpliwości, że radca prawny jest specjalistą w dziedzinie prawa, ale też tylko w tej dziedzinie. Ustawodawca uznał zatem, że pod względem wynagrodzenia nie powinien być traktowany gorzej niż główny specjalista w innej dziedzinie.
Trudności powstają natomiast w sytuacji, gdy zarówno regulaminy organizacyjne, jak i przepisy płacowe nie przewidują stanowiska głównego specjalisty. Powstaje wtedy problem, jakie inne stanowisko jest jemu równorzędne. Sąd Najwyższy w uchwale Siedmiu Sędziów z dnia 17 września 1992 r., I PZP 47/92 OSNC1993/4/47 wskazał, że innym równorzędnym stanowiskiem może być stanowisko kierownika znaczącej komórki organizacyjnej. Pogląd ten Sąd Najwyższy podzielił również w wyroku z dnia 13 marca 1997 r., I PKN 46/97 (OSNP 1998/3/73). W przypadku żołnierzy zawodowych będących radcami prawnymi zastosowanie powołanego przepisu wymaga uwzględnienia specyfiki służby wojskowej żołnierzy zawodowych. W myśl art. 8 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ilekroć w ustawie jest mowa o "stosunku pracy", "zatrudnieniu", "wynagrodzeniu", rozumie się przez to również odpowiednio "stosunek służbowy", "pełnienie służby" i "uposażenie". Stosownie do treści art. 75 ustawy o radcach prawnych, stosunek służbowy oraz wynikające z niego prawa i obowiązki radców prawnych i aplikantów radcowskich będących żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, funkcjonariuszami Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej lub Służby Więziennej w zakresie nieokreślonym niniejszą ustawą określają przepisy odrębnych ustaw, w tym wypadku przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.).
W przypadku radców prawnych – żołnierzy zawodowych ustawa o radcach prawnych określa pełnienie ich służby w takim zakresie jak np. zakres świadczonej pomocy prawnej, samodzielność stanowiska oraz wysokość uposażenia.
Przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 1 i art. 24 ust. 1. Zgodnie z art. 35 ust. 1 omawianej ustawy, żołnierza zawodowego wyznacza się na stanowisko służbowe stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych, w zależności od kwalifikacji i opinii służbowej. Organy właściwe do wyznaczania na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk określa art. 44 tej ustawy, zaś jego tryb rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 grudnia 2009 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk (Dz. U. Nr 218, poz.1699). W myśl art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stanowisko służbowe to usytuowanie żołnierza zawodowego w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej, z określonymi dla tego stanowiska a) nazwą, b) stopniem etatowym, c) grupą uposażenia, d) korpusem osobowym, e) grupą osobową, f) specjalnością wojskową. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego określone w tym przepisie powiązanie stanowiska służbowego z jednostką wojskową oznacza, że przy ocenie statusu prawnego żołnierza zawodowego uwzględnia się wyłącznie jednostkę organizacyjną, w której pełni on służbę. Z art. 6 ust. 2 pkt 1 omawianej ustawy wynika, że ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o jednostce wojskowej, to należy przez to rozumieć jednostkę organizacyjną Sił Zbrojnych funkcjonującą na podstawie nadanego przez Ministra Obrony Narodowej etatu określającego jej strukturę wewnętrzną, liczbę, rodzaje i rangę wszystkich stanowisk służbowych występujących w tej jednostce, jak również liczbę i rodzaje uzbrojenia, środków transportu i innego wyposażenia należnego jednostce, oraz posługującą się pieczęcią urzędową z godłem Rzeczypospolitej Polskiej i nazwą (numerem) jednostki, a także jednostkę organizacyjną podległą Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowaną, przedsiębiorstwo państwowe, dla którego jest on organem założycielskim, oraz komórkę organizacyjną Ministerstwa Obrony Narodowej. Organizację Sił Zbrojnych określa art. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, podobnie jak uczynił to Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym orzeczeniu o sygn. akt I OSK 994/11, że analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż dla L. P. żołnierza zawodowego, pełniącego służbę wojskową na stanowisku radcy prawnego w jednostce wojskowej – [...] Szkole [...] – jednostką organizacyjną, o której mowa w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, jest ta jednostka wojskowa. Zajmuje on w niej stanowisko samodzielne i podlega bezpośrednio Rektorowi – Komendantowi tej Szkoły oraz realizuje wskazane mu przez niego zadania. Okoliczność, że żołnierza zawodowego wyznacza się na stanowisko służbowe, stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych oraz, że uprawnienie w zakresie wyznaczenia na stanowisko służbowe i określenia grupy uposażenia przysługuje Ministrowi Obrony Narodowej i innym organom wojskowym wskazanym w art. 44 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie stanowi podstawy do uznania, że dla L. P. jednostką organizacyjną w rozumieniu powołanego przepisu ustawy o radcach prawnych są całe Siły Zbrojne. Nie potwierdza tego również podniesiony przez L. P. argument wskazujący na nadzór Ministra Obrony Narodowej nad Wojskową Służbą Prawną – decyzja nr 419/MON z dnia 20 października 2006 r. w sprawie organizacji służby obsługi prawnej w komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej i jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz w niektórych jednostkach organizacyjnych przez niego nadzorowanych (Dz. Urz. MON Nr 19, poz. 255 ze zm.). Nadzór ten wynika bowiem z zakresu działania urzędu Ministra Obrony Narodowej i obejmuje nadzór nad działalnością obsługi prawnej we wszystkich podległych mu jednostkach organizacyjnych (art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej - Dz. U. z 1996 r. Nr 10, poz. 56 ze zm.).
Regulację dotyczącą uposażenia żołnierzy zawodowych zawiera art. 78 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który stanowi, że wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego jest uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe. Określenie grup uposażenia dla poszczególnych stopni etatowych, do których zaszeregowane są stanowiska służbowe żołnierzy zawodowych zawiera rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie określenia grup uposażenia (Dz. U. Nr 50, poz. 487 ze zm.). Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia określenie grup uposażeń dla poszczególnych stopni etatowych, o których mowa w § 2, stanowi podstawę do sporządzenia etatów jednostek wojskowych określających stanowiska służbowe, na które żołnierze zawodowi będą wyznaczani. Natomiast stawki uposażenia zasadniczego dla poszczególnych grup uposażenia określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 59, poz. 423 ze zm.).
Zauważyć należy, iż powołane przepisy nie określają stanowisk służbowych zaszeregowanych do grup uposażenia. Strukturę wewnętrzną jednostki wojskowej w tym liczbę, rodzaje i rangę stanowisk służbowych, na które żołnierze są wyznaczani zawiera nadany jej przez Ministra Obrony Narodowej etat. Z tego względu dopiero na jego podstawie możliwe jest ustalenie do jakiej grupy uposażenia zostało zaszeregowane dane stanowisko służbowe, a następnie podanie wysokości uposażenia zasadniczego należnego na tym stanowisku.
W świetle § 13 ust. 4 Statutu [...] Szkoły [...] , będącej jednostką wojskową, jej strukturę organizacyjną określa etat nadany przez Ministra Obrony Narodowej na wniosek Rektora – Komendanta zaopiniowany przez Senat. W tym dokumencie - etacie nastąpiło zatem zaszeregowanie stanowisk służbowych do grup uposażenia. W sprawie jest niesporne, że w [...] Szkole [...] , w której L. P. pełnił służbę wojskową na stanowisku radcy prawnego w strukturze organizacyjnej stanowisk służbowych nie było stanowiska głównego specjalisty. Oznacza to, że na podstawie obowiązujących w tej jednostce wojskowej przepisów regulujących uposażenie żołnierzy zawodowych nie można określić, do której grupy uposażenia stanowisko to byłoby zaszeregowane.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie taka sytuacja nie uniemożliwia jednak poprawnego określenia uposażenia dla radcy prawnego – żołnierza zawodowego. Ocena przyjętego rozwiązania pod kątem realizacji normy zawartej w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych powinna być wówczas dokonana w oparciu o inne równorzędne stanowisko służbowe i odniesiona do stanowisk występujących w tej jednostce wojskowej.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wojskowy, wyznaczając L. P. na stanowisko radcy prawnego w [...] Szkole [...] z uposażeniem zaszeregowanym do grupy uposażenia U – 15 C przyjął, że spełniało ono warunki określone w przepisie gwarancyjnym ustawy o radcach prawnych. Organ przyjął bowiem, że skoro w jednostce organizacyjnej, w której pełnił służbę skarżący nie było stanowiska głównego specjalisty, to wówczas stanowisko skarżącego należy porównać ze wszystkimi stanowiskami głównych specjalistów przeznaczonych dla żołnierzy zawodowych. Na tle tego zestawienia uznał, że skoro występującymi grupami uposażenia dla głównych specjalistów, w różnych komórkach organizacyjnych Sił Zbrojnych, są grupy uposażenia 16A, 16, 15B i 15C, to zaszeregowanie skarżącego na poziomie 15C wskazuje, że oficer otrzymał uposażenie na poziomie najniższego stanowiska służbowego głównego specjalisty, występujących w resorcie Obrony Narodowej. Było ono zaszeregowane na poziomie szefów nie-dydaktycznych komórek wewnętrznych i było niższe tylko od uposażeń Rektora – Komendanta i jego zastępców oraz od uposażeń samodzielnych stanowisk naukowo – dydaktycznych.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ, porównując stanowisko skarżącego do wszystkich stanowisk głównych specjalistów występujących w resorcie Obrony Narodowej dokonał błędnej wykładni art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Przyjął bowiem, że pojęcie jednostki organizacyjnej, o której mowa w tym przepisie, odnosi się do Sił Zbrojnych jako całości. Z tego względu uznał, że skoro w strukturze wewnętrznej [...] Szkoły [...] brak jest stanowiska głównego specjalisty zaszeregowanego do stopnia etatowego pułkownika oraz grupy uposażenia U – 16 A, to uposażenie dla żołnierza zawodowego - radcy prawnego, który pełni w niej służbę należało ustalić w oparciu o uposażenie przypisane do tego stanowiska na poziomie Sił Zbrojnych RP. W konsekwencji w uzasadnieniu decyzji całkowicie pominął drugą część zdania 2 art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, z którego wynika, że jeżeli nie ma w danej jednostce organizacyjnej stanowiska głównego specjalisty, uposażenie radcy prawnego powinno odpowiadać innemu równorzędnemu stanowisku.
W związku z tym, organ nie ocenił, czy wyznaczenie L. P. na stanowisko radcy prawnego w tej jednostce wojskowej z uposażeniem U-15 C spełniało warunki określone w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.
Podkreślić ponownie należy, że Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt I OSK 994/11, który wydany został w stosunku do skarżącego, ale dotyczący wcześniejszej decyzji w przedmiocie zwolnienia go z zajmowanego stanowiska i wyznaczenia na inne stanowisko służbowe, w części dotyczącej określenia grupy uposażenia. Sąd ten dokonał wykładni pojęcia jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych i uznał, że wolą ustawodawcy nie było ukształtowanie uposażeń radców prawnych - żołnierzy zawodowych, zajmujących stanowiska służbowe na różnych szczeblach dowodzenia, hierarchicznie sobie podporządkowanych, na takim samym poziomie w całych Siłach Zbrojnych, bez uwzględnienia stopnia trudności wykonywanych zadań, ich ilości i odpowiedzialności.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, uwzględniając wskazaną ocenę prawną, w oparciu o nadany przez Ministra Obrony Narodowej etat określający strukturę wewnętrzną, liczbę, rodzaje i rangę wszystkich stanowisk służbowych występujących w [...] Szkole [...] , a także biorąc pod uwagę postanowienia regulaminu organizacyjnego wydanego na podstawie § 33 i 34 Statutu tej Szkoły, organ ustali, czy określenie stanowiska służbowego radcy prawnego pod względem uposażenia zasadniczego zaszeregowanego na poziomie szefów nie-dydaktycznych komórek wewnętrznych tej Szkoły spełnia wymagania zawarte w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji. O zakresie, w jakim zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Sąd orzekł na podstawie art. 152 przywołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło